# Karolinen

|  |
| --- |
| Karolinen |
|  |
| **geografy** |
| lokaasje | Stille Oseaan |
| ûnderdiel fan | Mikroneezje |
| lân |  Federale Steaten fan Mikroneezje
 Palau |
| koördinaten | 6° 3' NB, 147° 5' EL |
| **algemien** |
| haadstêd | Palikir (FSM) / Ngerulmud (Palau) |
| belangrike plakken | Weno, Kolonia, Koror |
| ynwennertal | ± 125.000 |
| **sifers** |
| oerflak | 1.194 km² |
| heechste punt | 791 m (Mount Nanlaud) |
|  |
| Lokaasje fan de Karolinen. |

De **Karolinen** (Ingelsk: *Caroline Islands*) binne in grutte eilannegroep yn 'e westlike Stille Oseaan, dy't part útmeitsje fan 'e regio Mikroneezje. De arsjipel is ferdield tusken twa ûnôfhinklike lannen: de Federale Steaten fan Mikroneezje yn it easten en it sintrum, en Palau yn it uterste westen. De eilannen binne ferneamd nei de Spaanske kening Karel II fan Spanje.

## Skiednis

De earste bewenners fan 'e Karolinen kamen tûzenen jierren lyn út Súdeast-Aazje wei. De earste Europeanen dy't de eilannen sjoen hawwe, wiene de Spanjerts yn 'e iere 16e iuw. De Spanjert Francisco Lazcano joech de arsjipel yn 1686 de namme *Las Carolinas*.

Spaanske resten yn Kolonia.
Nei't Spanje de Spaansk-Amerikaanske Oarloch ferlern hie ferkocht it lân de eilannen yn 1899 oan Dútslân. De Karolinen waarden doe ûnderdiel fan it protektoraat Dútsk Nij-Guineä. De Dútsers besochten de kopra-produksje (drûge kokos) te stimulearjen, mar harren bewâld duorre net lang. Oan it begjin fan 'e Earste Wrâldkriich yn 1914 besette Japan de eilannen. Nei de oarloch krigen de Japanners in mandaat fan it Folkebûn om de eilannen te bestjoeren. Sy fêstigen grutte koloniale mienskippen en bouden militêre bases op strategyske plakken lykas Chuuk (Truk Lagoon).

Japanske tanks op Pohnpei.
Yn 'e Twadde Wrâldkriich waarden de eilannen troffen troch swiere Alliearde bombardeminten, benammen by Operaasje Hailstone yn 1944. Nei de Japanske oerjefte yn 1945 kamen de Karolinen ûnder behear fan 'e Feriene Steaten as ûnderdiel fan it Trustgebiet fan 'e Pasifyske Eilannen. Lang om let waarden de eilannen yn 'e jierren 1980 (Federale Steaten fan Mikroneezje) en 1990 (Palau) ûnôfhinklik.

## Geografy

De arsjipel bestiet út likernôch 963 lytse eilannen en atollen ferspraat oer in see-oerflak fan miljoenen fjouwerkante kilometers. Geologysk sjoen binne der twa soarten eilannen:

* Hege eilannen: Fulkanyske eilannen lykas Pohnpei, Kosrae en Palau, mei bergen en tichte tropyske reinwâlden.
* Lege eilannen: Koraalatollen dy't mar in pear meter boppe de seespegel útstekke, lykas Ulithi en Woleai.

De heechste berch fan 'e arsjipel is Mount Nanlaud op Pohnpei mei in hichte fan 791 meter. It klimaat is tropysk en fochtich mei in soad rein yn it hiele jier troch.

## Befolking

De ynwenners fan 'e Karolinen binne Mikroneezjers. Der binne ferskate etnyske groepen, elk mei har eigen kultuer. It Ingelsk is de offisjele taal, mar der binne ferskillende lânseigen talen.

De mearderheid fan 'e befolking is tsjintwurdich kristlik (roomsk-katolyk of protestantsk).

## Ekonomy

De ekonomy is foar in grut part ôfhinklik fan finansjele stipe fan de Feriene Steaten (troch de *Compact of Free Association*). Dêrneist binne fiskerij, lânbou (foar eigen gebrûk) en toerisme (benammen dûksport yn Palau en Chuuk) wichtige boarnen fan ynkommen.

|  |  |
| --- | --- |
|  | Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory **Caroline Islands** fan Wikimedia Commons. |