# 1892

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Iuwen: | 14e | 15e | 16e | 17e | 18e | 19e iuw | 20e | 21e | 22e | 23e | 24e |
| Jierren: | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 | 1891 | 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897 |

|  |
| --- |
|  **Kalinders** |
| Gregoriaanske kalinder   | 1892 *MDCCCXCII*  |
| Ab urbe condita | 2645 |
| Armeenske kalinder | 1341
*ԹՎ ՌՅԽԱ* |
| Etiopyske kalinder | 1884 – 1885 |
| Hebriuwske kalinder | 5652 – 5653 |
| Hindoekalinders |  |
| - *Vikram Samvat* | 1947 – 1948 |
| - *Shaka Samvat* | 1814 – 1815 |
| - *Kali Yuga* | 4993 – 4994 |
| Iraanske kalinder | 1270 – 1271 |
| Islamityske kalinder | 1310 – 1310 |
| Juliaanske kalinder   | Gregoriaansk min 12 dgn. |
| Sineeske kalinder | 4588 – 4589
戊卯 – 己辰 |

**1892** is in skrikkeljier dat begjint mei in freed. (*Gregoriaanske kalinder foar 1892.*)

## Foarfallen

jannewaris
* 28 - Oprjochting earste hockeyclub yn Nederlân: Amsterdamsche Hockey & Bandy Club.

febrewaris
* 2 - William Painter kriget patint op de kroankoark.
* 27 - Rudolf Diesel kriget patint op de diselmotor.

augustus
* 3 - Johannes Gerlofs Anema, Jan Reitsma en Nanne Sjoerds de Boer winne yn Frjentsjer de 41ste PC. Johannes Gerlofs Anema wurdt útroppen ta kening.

septimber
* 9 - Edward Barnard ûntdekt by Jupiter de moanne Almaltea.

datum ûnbekend
* - Fridtjof Nansen besiket de Noardpoal te berikken.
* - Cushman & Denison yntrodusearret de *gem*, it hjoeddeiske model fan it krammerke.
* - De Twadde Ynternasjonale nimt De Ynternasjonale ta striidliet.

## Berne

jannewaris
* 3 - J.R.R. Tolkien, Ingelsk skriuwer en taalkundige († 1973)
* 17 - Feike de Boer, Frysk politikus († 1976)
* 22 - Marcel Dassault, Frânsk yndustrieel († 1986)

maart
* 30 - Stefan Banach, Poalsk wiskundige († 1945)

april
* 15 - Corrie ten Boom, Nederlânsk fersetsstrider yn de Twadde Wrâldkriich († 1983)
* 24 - Rudolf Muuß, Noardfrysk predikant, bestjoerder en politikus († 1972)

maaie
* 14 - Kaarlo Mäkinen, Finsk wrakselder († 1980)

juny
* 1 - Harry Mallin, Ingelsk bokser († 1969)
* 19 - Hendrik van Houten, ûnderwizer, sjoernalist, politikus en Frysk beweger († 1952)

july
* 10 - August Güttinger, Switsersk turner († 1970)
* 13 - Jonni Myyrä, Finsk spearwerper († 1955)
* 28 - Philippe Cattiau, Frânsk skermer († 1962)
* 31 - Gerrit Aalfs, Frysk filmmakker († 1970)

augustus
* 16 - Harold Foster, Amerikaansk striptekener († 1982)
* 19 - Hendrik Bulthuis, Frysk hierknipper en sylboatebouwer († 1948)

septimber
* 1 - Dolf van der Voort van Zijp, Nederlânsk hynstesporter († 1978)

oktober
* 21 - Lydia Lopokova, Britsk-Russysk ballerina († 1981)
* 28 - Cornelia Johanna van den Berg-Van der Vlis, Nederlânsk fersetstriidster († 1944)
* 28 - Gerben Jacobus Hoitsma, Frysk keatser († 1968)

novimber
* 28 - Jan Oppedijk, Frysk politikus († 1985)

desimber
* 4 - Francisco Franco, presidint fan Spanje († 1975)
* 13 - Hartog Beem, Nederlânsk skiedkundige († 1987)

## Ferstoarn

* 7 febrewaris - Johan de Wal, Frysk heechlearaar yn de rjochtsgeleardheid (\* 1816)
* 2 maart - Annibale de Gasparis, Italjaansk astronoom (\* 1819)
* 2 maaie - Hermann Burmeister, Dútsk-Argentynsk ûndekkingsreizger en biolooch (\* 1807)
* 8 augustus - Age Looxma Ypeij, Frysk grutgrûnbesitter en filantroop (\* 1833)
* 23 augustus - Manuel Deodoro da Fonseca, (earste) presidint fan Brazylje (\* 1827)
* 29 augustus - William Forbes Skene, Skotsk skiedkundige (\* 1809)
* 2 oktober - Ernest Renan, Bretonsk taalkundige, filosoof en histoarikus (\* 1823)
* 6 oktober - Alfred Lord Tennyson, Ingelsk dichter (\* 1809)
* 25 novimber - Jacob Dirks, jurist, politikus en Frysk foaroanman (\* 1811)

## Literatuer

romans
* Friedrich Nietzsche, *Also Sprach Zarathustra* (oerset yn it Frysk as *Dat Sei Zarathustra*)
* Louis Couperus, *Eene Illuzie*
* André Gide, *Les Poésies d'André Walter*

ferhalebondels
* Arthur Conan Doyle, *The Adventures of Sherlock Holmes*

## Muzyk

* Jules Massenet, *Werther* (opera)
* Sergej Rachmaninov, *Morceaux de Fantaisie Opus 3*
* Pjotr Iljitsj Tsjaikovski, *De Nutekreaker* (balletsuite)
* Giuseppe Verdi, *Falstaff* (opera)

## Byldzjende Keunst

* Earste Sezession-beweging, yn München.
* Skilderijen fan Edvard Munch jouwe in soad opskuor op in útstalling yn Berlyn.
* Auguste Rodin giet oan de gong mei *Balzac*.

* *O grave, where is thy Victory* (1892) Jan Toorop
* *Manao tupapau* (1892) Paul Gauguin

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jierren: | 1887 | 1888 | 1889 | 1890 | 1891 | 1892 | 1893 | 1894 | 1895 | 1896 | 1897 |
| Iuwen: | 14e | 15e | 16e | 17e | 18e | 19e iuw | 20e | 21e | 22e | 23e | 24e |

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory 1892 fan Wikimedia Commons.
  |

 |