# Kolorado

| Steat Kolorado *State of Colorado* |
| --- |
| flagge | wapen |
|  |  |
| Latyn: Nil Sine Numine (Likernôch: Neat sûnder God) |
| lokaasje yn de Feriene Steaten |
|  |
| algemien |
| **ôfkoarting** | CO |
| **lân** |  Feriene Steaten |
| **status (jier)** | steat (1876) |
| **haadstêd** | Denver |
| **grutste stêd** | Denver |
| **offisjele taal** | Ingelsk |
| sifers |
| **ynwennertal** | 5,957,493 (2025) |
| **befolkingstichtens** | 21,72 ynw./km² |
| **oerflak** | 149.997 km² (0,36% wetter) |
| bykommende ynformaasje |
| **bynamme** | *The Centennial State* (Ingelsk: "de hûndert-jier's steat") |
| **tiidsône** | UTC –7 |
| **simmertiid** | UTC –6 |
| **webside** | Colorado.gov |

**Kolorado** is in steat yn de Feriene Steaten fan Amearika. De haadstêd is Denver. De namme fan *Kolorado* komt út it Spaansk en betsjut "kleure".

## Skiednis

Foardat de Jeropeanen kamen waard Kolorado bewenne troch Yndianestammen as de Ute, Cheyenne en Comanche. Yn 1803 kaam in part yn besit fan de Feriene Steaten wylst de rest nei ôfrin fan de Meksikaans-Amerikaanske Kriich yn hannen fan de FS kaam yn 1848.

Resintere skiednis fan it gebiet is benammen beynfloede troch de Kolorado Gold Rush fan 1859, dy't nei in grutte taname fan de befolking late. In protte delsettings dy't yn dy tiid boud waarden, feroaren letter yn spûkstêdsjes doe't nei ferrin fan tiid it goud oprekke of de merk ynstoarte. Lykwols hawwe guons it oerlibbe as gok- of sky-plak.

Yn 1861 waard it *Colorado Territory* foarme, mar it stribjen nei *statehood* soe fertrage wurde troch in twifeljend "Congress". Op 1 augustus 1876 waard Kolorado de 38e steat fan de Feriene Steaten.

Yn 1864 wie der in gewelddiedich treffen tusken de Yndianen en de Feriene Steaten, de saneamde Kolorado-oarloch, dy't troch de Amearikanen wûn waard en resultearre yn de ferwidering fan alle Yndianen út Kolorado nei Yndianereservaten yn Oklahoma.

## Geografy

Kolorado grinzet oan de steaten Wyoming, Nebraska, Kansas, Oklahoma, Nij Meksiko, Arizona en Utah en har oerflakte is 269.837 km² grut wêrby it eksakt rjochthoekich is. Troch de kromming fan de ierde is lykwols de súdgrins in myl of wat langer as de noardgrins. Trochstrings leit de steat 2073 meter boppe seenivo. It heechste punt is de top fan Mount Elbert (4399 m).

It eastlike part fan Kolorado heart ta de Grutte Flakten, wylst it westen dominearre wurdt troch de Rocky Mountains. Hjir ûntspringe grutte rivieren as de Kolorado en de Rio Grande. It meastepart fan de ynwenners wennet lâns de eastrâne fan de Rockies, yn in smelle stripe dy't de *Front Range* neamd wurdt, wêr't troch de noard-súd highway I-25 trochhinne rint.

De steat omfiemet 64 counties.

### Nasjonale parken

Colorado kent  parken dy't troch de Nasjonal Park Service beheard wurde.

* Black Canyon of the Gunnison National Park
* Great Sand Dunes National Park
* Mesa Verde National Park
* Rocky Mountain National Park

### Klimaat

Kolorado beskikt foaral oer in drûch klimaat. Benammen it easten is skrok mei sawat 300 dagen sinne. It meastepart fan de delslach falt yn de foarm fan snie, rein is seldsum. Yn de bergen falt by 't winter wol in protte snie. Yn de winter is it yn treflik gebiet om te skyen. Mar it wetter floeit ôf nei it westen ta.

* Longs Peaks yn Rocky Mountains
* Mesa Verde
* Stynske weetproduksje yn Kolorado

## Nijsgjirrichheden

Yn de bergen by Colorado Springs, de Cheyenne Mountain stiet de NORAD-bunker. It stêdsje South Park út de tekentelsjerige mei deselde namme leit yn Kolorado. De soaprige Dynasty spile him ôf yn Denver.

## Keppeling om utens

* Offisjele webstee fan Kolorado