Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Twitch

Logo fan Twitch
**Twitch** (ek wol bekend ûnder de namme **Twitch.tv**) is in fideoside rjochte op it streamen fan persoanlike kanalen, wêrby 't kompjûterspultsjes it wichtichste part binne. Elkenien kin der, fia in eigen kanaal, útstjoeringen meitsje oer ûnderwerpen nei eigen kar, en dêr in publyk by sammelje.

De webside waard op 6 juny 2011 iepene.
# Rampefilm

In **rampefilm** is in film oer in ramp dy’t kommendeweis is of geande is, lykas fulkaanútbarstings, brannen, nukleêre rampen, sykten, ierdbevings ensafuorthinne.

## Skaaimerken

Ferneatige Boeing 747 dy't brûkt waard op de set fan *War of the Worlds*. Hjoed de dei noch te besjen by de Universal Studios
Yn rampefilms spylje gauris in soad akteurs (faak grutte stjerren) en sitte mear ferhaallinen. Kwa ferhaal binne rampefilms ûnder te ferdielen yn trije groepen:

* De earste groep befettet films dêr’t alles yn draait om in ramp op kommendewei. Yn dy films is de wichtichste plot faak dat se besykje de ramp te kearen of har der sa goed mooglik op ta te rieden (bygelyks *Armageddon*).
* De twadde groep giet om films dêr’t hast de hiele film of in grut part derfan him ôfspilet ûnder de ramp. Dêryn is de wichtichste ferhaalline dat se besykje dy ramp te oerlibjen (bygelyks *Dante's Peak*).
* De tredde groep befettet films dêr’t de ramp al frij gau yn de film of sels foar’t dy begjint syn beslach krijt, wêrnei’t de rest fan it ferhaal giet om hoe’t se mei de gefolgen fan de ramp omgeane (bygelyks *I Am Legend*).

Meastal stjert op syn minst ién haadpersonaazje, en in soad fan de oare personaazjes.

## Skiednis

Rampefilms binne al sawat sa âld as it filmmedium sels. De film *Intolerance* (1916) fan D.W. Griffith befettet eleminten fan in ramp, krekt as de films út de tritiger jierren *San Francisco* (ierdbeving) en *In Old Chicago* (brân). It sjenre sloech foar master op yn de santiger jierren, nei it súkses fan *Airport*. Films út dy tiid binne ûnder oare *The Poseidon Adventure, The Towering Inferno* en *Earthquake*.

In koarte weroplibbing krige de guit yn de midden fan de njoggentiger jierren, doe’t spesjale effekten rampen mei mear spektakel mooglik makken. Yn 1996 mong *Independence Day* in sciencefictiontema (bûtenierdske ynfaazje) mei rampefilmeleminten. Fierder folgen *Twister*, *Daylight*, *Volcano*, *Dante's Peak* en de twa meteoritefilms *Armageddon* en *Deep Impact*. Yn 1997 ferskynde ek de film *Titanic*.

## Soarten rampen

De oarsaken fan de rampen kinne ûnderskaat wurde yn de folgjende kategoryen:

* Natoerrampen op ierde:
	+ *The Day After Tomorrow*
	+ *Dante's Peak*
	+ *The Poseidon Adventure*
	+ *Twister*
	+ *2012*
* Natoerrampen mei bûtenierdsk ûnheil:
	+ *Armageddon*
	+ *Deep Impact*
	+ *Knowing*
	+ *Independence Day*
	+ *War of the Worlds*
* Ungemakken mei technyk lykas bewegend reau en masines:
	+ *Titanic*
	+ *Godzilla*
	+ *Airport*
	+ *The China Syndrome*
* Epidemyen fan syktes en firussen:
	+ *I Am Legend*
	+ *Outbreak*

### Gefolgen

De gefolgen kinne ferskaat wêze.

* Sa kinne minsken opsletten sitte yn in bouwurk:
	+ *The Towering Inferno*
	+ *Daylight*
* Of yn in transportmiddel:
	+ *The Poseidon Adventure*
	+ *The Perfect Storm*
	+ *Airport*
	+ *Titanic*
* Ek hiele mienskippen kinne yn de problemen komme:
	+ *War of the Worlds*
	+ *The Day After Tomorrow*
# 1443

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Iuwen: | 10e | 11e | 12e | 13e | 14e | 15e iuw | 16e | 17e | 18e | 19e | 20e |
| Jierren: | 1438 | 1439 | 1440 | 1441 | 1442 | 1443 | 1444 | 1445 | 1446 | 1447 | 1448 |

|  |
| --- |
|  **Kalinders** |
| Gregoriaanske kalinder | 1443 *MCDXLIII*  |
| Ab urbe condita | 2196 |
| Armeenske kalinder | 892
*ԹՎ ՊՂԲ* |
| Etiopyske kalinder | 1435 – 1436 |
| Hebriuwske kalinder | 5203 – 5204 |
| Hindoekalinders |  |
| - *Vikram Samvat* | 1498 – 1499 |
| - *Shaka Samvat* | 1365 – 1366 |
| - *Kali Yuga* | 4544 – 4545 |
| Iraanske kalinder | 821 – 822 |
| Islamityske kalinder | 847 – 847 |
| Juliaanske kalinder   | 1443 *MCDXLIII*  |
| Sineeske kalinder | 4139 – 4140
己戌 – 庚亥 |

**1443** is in gewoan jier dat begjint mei in tiisdei. (*Juliaanske kalinder foar 1443.*)

## Foarfallen

* Kollumersweach wurdt foar it earst neamd yn in offisjele akte.
* Aldwâld wurdt neamd as *Olte-Wolde*.
* Eastbroeksterlân en Kollumerlân slute in ferbûn mei Grins.
* De âlde binnedyk Twiska wurdt foar it earst neamd
* Elisabet fan Görlitz docht ôstân fan it Hartochdom Lúksemburch foar Filips de Goede fan Boergonje. Hja krijt oant har dea in jierjild.

## Berne

* 27 jannewaris, Albrecht III ek:Albrecht fan Saksen, bynamme de Kloekmoedige,

## Ferstoarn

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jierren: | 1438 | 1439 | 1440 | 1441 | 1442 | 1443 | 1444 | 1445 | 1446 | 1447 | 1448 |
| Iuwen: | 10e | 11e | 12e | 13e | 14e | 15e iuw | 16e | 17e | 18e | 19e | 20e |

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory 1443 fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Auckland

|  |
| --- |
| Auckland |
|  |
| **Bestjoer** |
| Lân | Nij-Seelân |
| Regio | Auckland |
| Territorial authorities | Auckland City |
| Boargemaster | Len Brown |
| **Sifers** |
| Ynwennertal | 1.628.900(2018) |
| Oerflak | 1.103 km² |
| Befolkingsticht. | 1.500km² |
| Hichte | 0 m |
| **Oar** |
| Stifting | 1840 |
| Postkoade | 0500-2999 |
| Tiidsône | NZST (UTC+12) |
| Simmertiid | NZDT (UTC+13) |
| Koördinaten | 36° 51' SB, 174° 47' EL |
| **Offisjele webside** |
| www.wellingtonnz.com |

*Lizzing fan Auckland*
**Auckland** (Māory: *Tāmaki-makau-rau*) is it tichtstbefolke steedlik gebiet fan Nij-Seelân; it leit op it Noardereilân. De agglomeraasje bestiet út meardere stêden en distrikten, dy't yn 2010 op bestjoerlik nivo gearfoege waarden. It gebiet hat goed 1,4 miljoen ynwenners (2009), ûngefear in tredde fan de hiele Nij-Seelânske befolking, dêr 'tmear as 400.000 fan yn Auckland City libje.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Auckland fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# 305

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Iuwen: | 2e fK | 1e fK | 1e | 2e | 3e | 4e iuw | 5e | 6e | 7e | 8e | 9e |
| Jierren: | 300 | 301 | 302 | 303 | 304 | 305 | 306 | 307 | 308 | 309 | 310 |

|  |
| --- |
|  **Kalinders** |
| Gregoriaanske kalinder | 305 *CCCV*  |
| Ab urbe condita | 1058 |
| Etiopyske kalinder | 297 – 298 |
| Hebriuwske kalinder | 4065 – 4066 |
| Hindoekalinders |  |
| - *Vikram Samvat* | 360 – 361 |
| - *Shaka Samvat* | 227 – 228 |
| - *Kali Yuga* | 3406 – 3407 |
| Juliaanske kalinder   | 305 *CCCV*  |
| Sineeske kalinder | 3001 – 3002
辛子 – 壬丑 |

**305** is in gewoan jier dat begjint mei in moandei. (*Juliaanske kalinder foar 305.*)

De bôge fan Galearius.
## Foarfallen

* 1 maaie - De Romeinske keizer Diokletianus docht nei in regear fan tweintich jier út eigen beweging ôfstân fan 'e troan en lûkt him werom yn syn paleis yn Split. Dit is in unikum yn 'e skiednis fan it Romeinske Ryk. Diokletianus twingt fierders syn mei-keizer Maksimianus om ek ôf te gean. Hja wurde opfolge troch Galearius (yn it easten) en Konstantius Kloarus (yn it westen).

## Berne

*datum ûnbekend*
* paus Damasus I († 384)
* Flavius Julius Krispus, Romeinsk prins (soan fan Konstantyn de Grutte) († 326)

## Ferstoarn

*datum ûnbekend*
* Porfyrius, Gryksk-Fenisysk filosoof (\* 234)
* Fileäs, biskop fan Thmuis (Egypte) (\* ???)

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jierren: | 300 | 301 | 302 | 303 | 304 | 305 | 306 | 307 | 308 | 309 | 310 |
| Iuwen: | 2e fK | 1e fK | 1e | 2e | 3e | 4e iuw | 5e | 6e | 7e | 8e | 9e |

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory 305 fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Sagrada Família

La Sagrada Família, in foarbyld fan Organyske arsjitektuer
De **Sagrada Família** (*Hillige Famylje*) is in katolike tsjerke yn de Katalaanske haadstêd Barcelona.

Yn 1882 begûn de bou fan de tsjerke dy't troch Antoni Gaudí yn nijkatalaanske styl ûntwurpen is. De tsjerke moat yn 2026 klear wêze, mar wierskynlik sil de bou noch langer duorje.

It part fan de tsjerke dat troch Gaudí ûntwurpen is, is yn 2005 oan de UNESCO-wrâlderfgoedlist taheakke.

## Keppeling om utens

* sagradafamilia.cat
# Java (eilân)

Java
**Java** is in eilân yn de Republyk Yndoneezje. It eilân is 132.000 km² grut en hat mear as 114 miljoen ynwenners. Dêrmei is it meast tichtbefolke eilân fan Yndoneezje mei trochstrings 864 minsken de fjouwerkante kilometer.

De haadstêd en tagelyk residinsje fan it lân, Jakarta, leit oan de noard-westkust fan Java. Jakarta mei de foarstêden wurdt meastentiids de Jabotabek neamd, in gearfoeging fan Jakarta - Bogor - Tangerang - Bekasi. Yn dy stêdekloft wenje ûngefear 20 miljoen minsken. De stêd Jakarta sels hat in ynwennertal fan 10 miljoen.

## Geografy

Java is part fan de 6000 kilometer lange Soendabôge, in eilânrige dy't fan de Andamanen ôf oant de Molukken rint.

Sumatra leit noardwestlike fan it eilân, en Baly leit eastlik dêrfan. Yn it noard-noardeasten leit Borneo, noardeastlik Selebes. Yn it suden lizze Krysteilân en de Kokoseilannen dy't by Austraalje hearre. Oan de noardkant fan Java leit de Javasee, oan de súdkant de Yndyske Oseaan.

## Bestjoerlike yndieling

Java bestiet út fjouwer provinsjes:

* Bantam
* West-Java (Jawa Barat)
* Midden-Java (Jawa Tengah)
* East-Java (Jawa Timur)

Fierders is er in spesjaal gebiet; Jogjakarta (dat de status fan provinsje hat) en in spesjaal haadsteedlik gebiet; Jakarta, dat allyksa de status fan provinsje hat. Der bestean plannen foar de oprjochting fan noch twa nije provinsjes; Sirebon en Surakarta.

## Talen

Taalkundige kaart fan Java
Op Java wurde in oantal talen sprutsen, Javaansk, Maleisysk, Soendaneesk, Madoereesk en Balysk (sjoch kaart), troch respektivelik Javanen, Orang Betawy, Soendanezen, Madoerezen en Balinezen.

## Nijsgjirrich op Java

* Baluran National Park
* Borobûdûr, timpel
* Prambanan timpel
* Bromo, fulkaan
* Dieng plato, mei fiif timpels
* Krakatau, fulkaaneilân
# Argon

|  |
| --- |
| **Argon (Ar)** |
|  In argonlampe |
| Algemien |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Namme:* | Argon
  |
| *Symboal:* | Ar
  |
| *Atoomnûmer:* | 18
  |
| *Kloft:* | Edelgas, kloft 18
  |
| *Perioade:* | Perioade 3
 |
| *Blok:* | P Blok
  |
| *Rige:* | Edelgassen
  |
| *Kleur:* | Kleurleas |

 |
| Gemyske eigenskippen |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Atoommassa:* | 39,948 u
 |
| *Oksidaasjetastân:* | 0 |

 |
| Natuerwittenskiplike eigenskippen |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Tichtheid:* | 1,782 kg/m3 |
| *Raanpunt:* | 83,75 K
 |
| *Siedpunt:* | 87,30 K
 |
| *Gewoane tastân:* | Gas |

 |
| Periodyk systeem |

**Argon** is in gemysk elemint mei symboal *Ar* en atoomnûmer 18. It is in kleurleas edelgas.

## Untdekking

Yn 1785 ornearre de Britske wittenskipper Henry Cavendish dat Argon yn de loft wêze moatte soe, mar koe it net oantoane. Earst yn 1894 hawwe Lord Rayleigh en Sir William Ramsey oantoand dat argon wier yn 'e lucht foarkaam. De namme komt fan it Grykske *argos*, dat hja kinne oersette as 'loai' of 'net aktyf'. It ferwiist nei de ynerte eigenskippen fan it elemint.

## Keppeling om utens

* Wikiwurdboek-side - *argon*