Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Mykology

In poddestoel
**Mykology** is de tûke fan 'e biology dy't him taleit op it bestudearjen fan skimmels en poddestuollen. Foarhinne waard dit as in ûnderdiel fan 'e botany beskôge, mar tsjintwurdich wurdt it dêr yn 'e regel los fan sjoen. It wurd 'mykology' komt fan it Grykske μύκης, *mukēs* ("skimmel"), en -λογία, *-logia* ("kunde"). Ien fan 'e grûnlizzers fan 'e mykology wie de Sweedsk wittenskipper Elias Magnus Fries. Ut 'e mykology is de wittenskip fan 'e fytopatology fuortkommen, de stúdzje fan sykten by planten, om't fierwei de measte plantesykten feroarsake wurde troch skimmels.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Mycology fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Botany

In njoggentjinde-iuwske botanyske yllústraasje fan 'e Aziatyske rysplant.
**Botany** of **plantkunde** is de foarm fan biology dy't him dwaande hâldt mei it bestudearjen fan planten. Biologen dy't har dêrop talizze, wurde botanisy (inkeltal: botanikus) of plantkundigen neamd. De term "botany" komt fan it Aldgrykske wurd βοτάνη, *botanē*, dat "greide", "gers" of "foer" betsjut. Tadisjoneel omfiemet de botany ek:

* bryology, de stúdzje fan moassen, levermoassen en haumoassen;
* fykology, de stúdzje fan algen
* lichenology, de stúdzje fan koarstmoassen
* mykology, de stúdzje fan skimmels (ynkl. poddestuollen).

Hoewol't no dúdlik is dat algen en skimmels gjin planten binne, hearre de fykology en de mykology noch altyd ta it wurkmêd fan it Ynternasjonaal Botanysk Kongres. Tsjintwurdich bestudearje botanisy sa'n 400.000 soarten organismes, wêrûnder likernôch 260.000 soarten faskulêre planten (*Tracheophyta*) en ûngefear 248.000 soarten blommen.

## Skiednis

Botany giet werom op it iere herbalisme út 'e prehistoarje, wêrby't minsken besochten om ytbere, genêskrêftige en giftige planten te ûnderskieden en letter ek om dy te kultivearjen. Dêrmei is it ien fan 'e âldste tûken fan 'e wittenskip. Yn 'e Midsiuwen waarden yn krûdetunen, dy't faak oanlein waarden by kleasters, planten fan medisinale wearde ferboud. Letter kamen dêrút fanôf de 1540-er jierren de earste botanyske tunen fuort, as ûnderdiel fan universiteiten en oare ûnderwiissintra. Troch datsoarte tunen waard de wittenskiplike stúdzje fan planten makliker makke. It besykjen fan iere ûndersikers om harren planten te beskriuwen en te klassifisearjen stie oan 'e widze fan 'e taksonomy, en late yn 1753 ta it ûntstean fan it moderne twanammige systeem fan 'e grutte Sweedske biolooch Carolus Linnaeus, dat oant hjoed de dei tsjinst docht.

Yn 'e njoggentjinde en tweintichste iuw waarden nije techniken ûntwikkele foar it wittenskiplik ûndersyk nei planten, wêrûnder ferskate metoaden fan optyske mikroskopy en elektroanemikroskopy, dy't it waarnimmen fan libbene sellen en gromosomale analyze mooglik makken. Mei de moderne kennis fan molekulêre erflikheid binne botanisy sûnt de 1980-er jierren dwaande west om it DNA fan plantesoarten te ûntraffeljen, sadat se akkurater klassifisearre wurde kinne. Oare moderne ûndersykmêden binne bgl. de stúdzje fan anatomy, groei en differinsjaasje, fuortplanting, biogemy, metabolisme, sykten, ûnderlinge evolúsjonêre relaasjes, genetika en taksonomy by planten.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *Footnotes*, *References* en *Bibliography*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Botany fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Typesoarte

De gouden grûnspjocht (*Colaptes auratus*) is de typesoarte fan it skaai fan 'e grûnspjochten (*Colaptes*).
In **typesoarte** is yn 'e soölogyske nomenklatuer in soarte dêr't in skaai of ûnderskaai permanint taksonomysk mei ferbûn is om't it biologyske typespesimen ta dy soarte heart. It typespesimen foarmet de wittenskiplike basis foar it ûnderskie fan it skaai mei nau besibbe oare skaaien. As in soarte dus tefolle ôfwykt fan 'e typesoarte, is dat in yndikaasje dat er foar 't neist by in oar skaai ûnderbrocht wurde moat. Foar taksons dy't boppe de triem fan skaai lizze, wurdt in soartgelikens systeem brûkt mei yn it plak fan 'e typesoarte in typeskaai.

Yn 'e botanyske nomenklatuer binne de termen 'typesoarte' en 'typeskaai' formeel net jildich, mar wurde se soms oan 'e soölogyske nomenklatuer ûntliend en op ynformele basis brûkt. Yn 'e botany is it type fan in skaai winliken net in soarte, mar in spesimen (it holotype) of, yn seldsume gefallen, in yllustraasje fan in spesimen. Yn 'e bakteriology wurdt foar elts skaai wol in typesoarte oanwiisd.

Yn teory is elts skaai en ûnderskaai yn 'e soölogy ferbûn mei in eigen typesoarte. Dat jildt ek foar skaaien en ûnderskaaien dy't op dit stuit net mear as jildich erkend wurde. Der bestiet lykwols in noch net fuortwurke efterstân fan skaaien en ûnderskaaien út âldere publikaasjes, dy't gjin typesoarte hawwe om't it doedestiden noch net fereaske wie om by it yntrodusearjen fan in nij skaai of ûnderskaai daliks (of überhaupt mar) in typesoarte oan te wizen.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Database

In **database**, **databank** of **kennisbank** is in digitaal opslein argyf, dat sà ynrjochte is dat it fleksibel brûkt en rieplachte wurde kin. De term 'database' wurdt brûkt foar ferskate saken:

* de opsleine ynformaasje sels;
* de wize dêr't de ynformaasje op opslein is (eins it databasemodel);
* de software wêrmei't databases oanlein wurde kinne (eins it databasemanagementsysteem of DBMS).

Databases spylje in wichtige rol foar it aktivearjen en aktueel hâlden fan ynformaasje by û.m. de oerheid, bedriuwen yn 'e finansjele tsjinstferliening en de wittenskip. Op lytsere skaal wurde se ek yn privee-omstannichheden brûkt. In online-database is in database dy't te rieplachtsjen is fia it ynternet. In bekende online-database is de Internet Movie Database, dêr't gegevens út 'e filmyndustry yn byholden wurdt.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Database fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# ISSN

It **ISSN** of folút it International Standard Serial Number ("Ynternasjonaal Standertsearjenûmer") is in unike identifikaasjekoade dy't takend wurdt oan periodike publikaasjes, lykas papierrene tydskriften en kranten, mar ek elektroanyske tydskriften (*online*, op diskette, cd-rom, ensfh.), en fierders periodike publikaasjes op audio- of fideokassette, op mikrofysjes en yn braille. Op papierrene blêden stiet it ISSN fermeld by de streepkeskoade op 'e omlach en/of fan binnen by it kolofon. In ISSN bestiet út twa groepen fan fjouwer sifers, dy't faninoar skaat wurde troch in keppelstreekje. It lêste sifer, dat in saneamd kontrôlesifer is, kin ek in letter X wêze (dus bgl. "ISSN 1234-1234" of "ISSN 1234-567X"). Oars as de ISBN-koade dy't boeken tawiisd krije, wurde der yn in ISSN-koade gjin bysûnderheden ynkodearre; it ISSN is inkeld in identifikaasjenûmer.

It ISSN-systeem waard fêstlein yn 'e ISO 3297-standert, dy't publisearre waard yn 1975. ISSN-koades wurde per lân útrikt troch nasjonale ynstânsjes, of, as it om ynternasjonale publikaasjes giet, streekrjocht troch it ISSN Ynternasjonaal Sintrum yn Parys. Dat sintrum hâldt in databank by wêryn't alle útrikte ISSN-koades kombinearre wurde mei de korrekte titel, útjouwer, frekwinsje fan útjefte, perioade fan ferskinen (fan hokker jier oant hokker jier) en eventuële titelwizigings. By it feroarjen fan 'e namme fan 'e publikaasje moat der nammentlik in nij ISSN oanfrege wurde, mar yn 'e ISSN-databank wurdt dan fêstlein hokker publikaasje oft in fuortsetting fan hokker oare publikaasje is. Wrâldwiid binne der mear as 1 miljoen ISSN-koades takend, en elts jier komme dêr likernôch 50.000 by. Yn Nederlân binne der sa'n 32.000 yn omrin.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side. |
# Universiteit fan Uppsala

|  |
| --- |
| Universiteit fan Uppsala |
|  |
|  |
| It logo |
| **Namme** |
| Ynternasjonale namme | *Uppsala universitet* |
| Latynske namme | *Universitas regia upsaliensis* |
| Biedwurd | *Gratiae veritas naturae* |
| **Lokaasje** |
| Lân | Sweden |
| Plak | Uppsala |
| **Oare bysûnderheden** |
| Type | Publyk ûnderwiis |
| Oprjochting | 1477 |
| Rektor | Eva Åkesson |
| Tal studinten | 23.886 (totaal 2013) |
| Tal meiwurkers | 1.841 (akademyske staf); 6.505 (administratyf personiel) |
| Netwurken | Coimbra, EUA, EBHL |
| **Offisjele webside** |
| www.uu.se |

De **Universiteit fan Uppsala** (*Uppsala universitet*) is in universiteit yn Uppsala yn Sweden. De universiteit waard yn 1477 stichte en is de âdste universiteit fan Skandinaavje.

* It haadgebou fan de universiteit
* Yngongshal fan it haadgebou

## Bekende studinten (in kar)

* Anders Jonas Ångström (1814-1874), astronoom en natuerkundige
* Peter Artedi (1705–1735), ichtolooch“
* Harald Bergström (1908–2001), wiskundige
* Karin Boye (1900–1941), skriuwer en dichter
* Anders Celsius (1701–1744), astronoom, wiskundige en natuerkundige
* Dag Hammarskjöld (1905–1961), twadde sektaris-generaal fan de Feriene Naasjes
* Salomon Eberhard Henschen (1847–1930), ynternist, neurolooch, earste beskriuwer fan dyskalkuly en it sporthert
* Carl XVI. Gustaf (\* 1946), kening fan Sweden
* Carolus Linnaeus (1707–1778), natuerûndersiker, peetfaar fan de moderne botanyske en soölogyske Taksonomy
* Håkan Nesser (\* 1950), Schriftsteller
* Gustaf Einar Du Rietz (1895–1967), botanikus
* Olof Rudbeck der Ältere (1630–1702), botanikus en dokter, ûntdekker fan it Lymfatysk stelsel
* Kai Siegbahn (1918-2007), natuerkundige, Nobelpriiswinner
* Hjalmar Söderberg (1869-1941), Sweedsk romanskriuwer, toanielskriuwer, dichter en sjoernalist.
# Antropology

**Antropology** is de stúdzje of lear fan de minske: oer alle minsken fan alle tiid en oer alle fasetten fan it minskdom. It sintrale konsept yn de antropology is kultuer. Oars sein: dat ús soarte de keunst ûntwikkele hat om ús wrâld yn symboalen te sjen en dat we dy symboalen sosjaal oanleare en trochjaan kinne én dat we de wrâld (en ússels) op grûn fan dy symboalen feroarje kinne.

Antropology wurdt troch de American Anthropological Association (AAA) yn fjouwer gebieten ûnderferdield. Yn Noard-Amearika krije antropology studinten dan ek yn al dizze fjilden ûnderwiis, wylst yn Jeropa foar alle dielgebieten in aparte oplieding bestiet.
De dielgebieten binne.

1. Biologyske antropology of antropobiology, dy’t de minske as biologysk organisme, it gedrach fan primaten, minsklike evolúsje en befolkingsgenetika bestudearret.
2. Linguïstyske antropology, dy’t de fariaasje yn taal troch de tiid en romte bestudearret en ek it sosjale gebrûk fan taal en de relaasje tusken taal en kultuer.
3. Archeology, dy’t de materiële oerbliuwsels fan minsklike maatskippij bestudearret.
4. Sosjale antropology of Kultuerele antropology is de wittenskip dy’t ûnder oaren it sosjale gedrach, de ekonomyske struktuer, en de ideology fan folken en befolkingsgroepen bestudearret.

Dêrneist binne dêr ek noch oare dielgebieten te ûnderskieden:

1. Medyske antropology, dy’t syktes en genêswizen yn ferskillende kultueren bestudearret.
2. Politike antropology
3. Ekonomyske antropology
4. Wiisgearige antropology
5. Krimonogyske antropology, it ûntstean fan de minske mei as ûnderwerp misdied.
6. Religieuze antropology, de ferhâlding tusken de minske en it hegere.
7. Maritime antropology

## Keppeling om utens

* Nederlânske Antropologe Beropsferiening (ABv)
# Biomeganika

**Biomeganika** is de stúdzje fan de beweging en oare fysike aspekten fan libbene wêzens en harren ûnderdielen. Sa bestudearret en analisearret de biomeganika de effekten fan krêften op bygelyks skonken of earms, de aerodynamika fan fûgels, likegoed as de hydrodynamika fan swimmende fisken en beweging yn it algemien fan alle libbene wêzens fan hiele organismen oant yndividuele sellen.

Biomeganika wurdt tapast yn ûnder oaren de biology, de genêskunde en (top)sport.

### Keppeling om utens

It oerkoepeljende orgaan foar dizze stúdzjerjochting is de International Society of Biomechanics.
# Herpetology

**Herpetology** (fan it Grykske *herpien*, "glûpe") is de tûke fan 'e soölogy dy't de stúdzje omfettet fan sawol amfibyen (kikkerts en podden, salamanders en wjirmsalamanders) as reptilen (skyldpodden, slangen, hagedissen, wjirmhagedissen, brêgehagedissen, krokkedillen, aligators, kaaimannen en gavialen). De batrachology is in subdissipline fan 'e herpetology, dy't inkeld de stúdzje nei amfibyen beslacht. Hoewol't poer taksonomysk sjoen ek fûgels ta de reptilen hearre, wurdt de stúdzje nei fûgels, de ornitology, net ta de herpetology rekkene. Benammen taksonomy, ekology en (funksjonele) anatomy, it ûndersyk nei gifstoffen en it ûndersyk nei sykten binne op it mêd fan 'e herpetology wichtige stúdzjeterreinen.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References* en *Further reading*, op dizze side. |
# Mammalogy

**Mammalogy** is de tûke fan 'e biology dy't him taleit op it bestudearjen fan sûchdieren, en heart dêrmei ta de soölogy. Oare (histoaryske) termen foar mammalogy binne **mastology**, **mastosoölogy**, **teariology** en **tearology**. Der besteane likernôch 4.200 ferskillende soarten sûchdieren. De wichtichste ûndersyksterreinen fan 'e mammalogy binne natoerhistoarje, taksonomy, anatomy, fysiology, ekology en natoerbehear. Mammalogy omfiemet ek wer ferskillende subdissiplines, lykas primatology, de stúdzje fan primaten, en setology, de stúdzje fan walfisken en dolfinen.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Mammology fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Ornitology

It sammeljen fan aaien wie eartiids in wichtich part fan de ornitology
De **Ornitology**, of 'fûgelkunde', is it part fan de biology dy't him dwaande hâldt mei de stúdzje fan fûgels. Underdiel hjirfan is de klassifikaasje fan soarten.
# Romte (natuerkunde)

**Romte** is yn de natuerkunde in trochgeand fjild, beskreaun yn trije rjochtings. It omfiemet lokaasjes, en beweech. Of it fjild sels in bestean hat, as allinnich mar de opsomming is fan de lokaasjes dy't der fan beskreaun wurde, is in iepen fraach.
# Nút (frucht)

Hazzenuten.
In **nút** is in inkelfâldige dopfrucht, dy't bestiet út in hurdere fruchtwand en in sêfter sied, dat oer it algemien ytber is. By de riping wurdt de stieneftige of houteftige fruchtwand faak hielendal of foar in part tige hurd. Net alle nuten binne trouwens ytber; sa binne de ikels fan 'e Kalifornyske iik dêr fierstente bitter foar. Yn 'e plantkunde wurde inkeld nuten wêrfan't de húl **net** iepenspringt om it sied derút te litten beskôge as "echte nuten"; yn 'e itensiederij wurde folle mear fruchtesoarten ûnder de term "nút" beflapt.

Kastanjes.
Foarbylden fan wiere nuten binne hazzenuten (fan 'e hazzebeam), bûkenuten (fan 'e bûk), kastanjes (fan 'e kastanje) en ikels (fan 'e iik). Oare fruchten dy't faak as nút oantsjutten wurde (mar dat yn 'e botanyske sin net binne), binne ferskate soarten stienfruchten (lykas wânuten en kokosnuten) of sieden fan stienfruchten (lykas mangels en betelnuten); oarsoartige sieden (lykas cashewnuten, pistaches, makadamianuten en pekannuten); en pûlfruchten (lykas pinda's of apenútsjes)

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Nuts fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Botanyske tún

De botanyske tún fan 'e Universiteit fan Pisa, yn Itaalje.
In **botanyske tún** is in tún dy't tawijd is oan 'e samling, kultivaasje en tentoanstelling fan in wiid ferskaat oan planten, faak fan oer de hiele wrâld, wêrby't hieltyd de wittenskiplike namme fermeld stiet. Botanyske tunen meitsje yn 'e regel ûnderdiel út fan universiteiten (**Hortus Botanicus**) of oare wittenskiplike ûndersyksynstituten, en binne ornaris tagonklik foar it publyk, mei't harren doel foar in grut part it ferskaffen fan ûnderwiis oangeande de plantewrâld is. In oar doel is de bewissiging fan it fuortbestean fan seldsume planten, en in trêden it dwaan fan wittenskiplik ûndersyk nei de oanwêzige plantesoarten.

Botanyske tunen omfetsje meastal kassen, dêr't eksoatyske planten út 'e tropen kultivearre wurde. Yn sokke kassen (en by goed waar by 't simmer ek wol yn iepenloftdielen fan botanyske tunen) wurde jûns gauris sosjale gearkomsten holden, lykas lêzings, toanielfoarstellings en konserten. Soms fungearje botanyske tunen ek as keunstgaleryen; byldhouwurken passe der bygelyks hiel goed by.

De botanyske tún as ferskynsel fûn syn oarsprong yn 'e medyske krûdetunen dy't foar it earst yn it Jeropa fan 'e Midsiuwen ferskynden, as de priveetunen fan beskate kundige medisy. Under de Renêssânse ûntjoegen dy har yn Itaalje ta wiidweidiger kolleksjes fan planten foar wittenskiplik ûndersyk op it mêd fan medisinale wurking. Yn 'e santjinde iuw ûntstie dêrút in wittenskiplike belangstelling foar planten dy't los stie fan medyske omtinkens, mar poer te krijen hie mei it yn kaart bringen fan 'e plantewrâld. Yn 'e achttjinde iuw waard it formele taksonomyske systeem fan klassifisearring mei wittenskiplike nomenklatuer betocht en yn gebrûk nommen, en dyselde iuws noch waarden botanisy meistjoerd op ûntdekkingsreizen (bgl. nei de Stille Súdsee en it binnenlân fan Noard-Amearika) om eksimplaren fan eksoatyske planten te sammeljen. Ien fan bekendste botanyske tunen fan 'e wrâld, de Keninklike Botanyske Tún fan Kew, by Londen, ûntstie as resultaat fan dat sammelwurk.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *Footnotes*, *References*, *Bibliography* en *Further reading*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Botanical gardens fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Andes

It Andesberchtme yn Súd-Amearika
De **Andes** is in grutte langhalige rige bergen bylâns de westkant fan Súd-Amearika. It berchtme is likernôch 7.000 km lang, is op guon plakken 160 km breed en hat in hichte fan trochstrings 4.000 meter. De rige bergen rint foar it grutste part parallel oan de kust mei de Grutte Oseaan.

De Andes rint troch sân Súd-Amerikaanske lannen: Argentynje, Sily, Bolivia, Perû, Ekwador, Kolombia en Fenezuela. De Andes krúst de evener en rint súdoan troch oant Fjoerlân. De Skotiarêch, mei ûnder oare Súd-Georgje en de Súdlike Sandwicheilannen binne foar it grutstepart ûnderseeske fuortsettings fan it geberchte. Dy fuortsetting ferbynt de Andes yn in grutte bôge mei it Antarktysk skiereilân in Antarktika.

Antisana, Ecuador
* De Andes tusken Sily en Argentynje
* Cono de Arita, Salta (Argentynje)
* Antizana, Ecuador
# Fergilius

**Publius Fergilius Maro**, better bekend as **Fergilius** (yn de Midsiuwen soms skreaun as *Firgilius*) (Mantua, 15 oktober 70 f.Kr. – Brindisy, 21 septimber 19 f.Kr.), wie in Romeinsk dichter.

Syn bekendste wurk is de *Aeneis*, it grutte heldedicht dêr't de grutheid fan Rome, fan Romes oarsprong en ferline yn besongen wurdt. Dat wurk moast like ferneamd wurde as de Ilias en de Odyssee fan Homerus, it hat dan ek in soartgelikense ynhâld, mar it is kritysker skreaun.
Fergilius ferskynt ek yn La Divina Commedia fan Dante Alighieri, dêr't hy Dante begeliedt troch it Faaiefjoer en de Hel.

De wichtichste boarne foar it libben fan Fergilius is de *Vita Vergilii* (It libben fan Fergilius) fan de fjirde-iuwske skriuwer Aelius Donatus. Dizze gie foarôf oan syn kommentaar op Fergilius syn wurk, wêrfan allinnich it begjin fan it kommentaar op de *Bucolica* oerlevere is. It kommentaar fan Donatus waard lykwols brûkt troch syn learling Servius foar in nij kommentaar op it wurk fan Fergilius, dêr't ek inkele biografyske yn steane. Neist it wurk fan Donatus en Servius binne noch inkele minder wichtige libbensbeskriuwingen, en befet it wurk fan Fergilius inkele biografyske gegevens.

## Wurk

*Georgica* I, 121-125 mei in inisjaal O yn de Vergilius Augusteus.
* *Eclogae* (ek wol bekend as de *Bucolica*; in lang ferheljend gedicht)
	+ fragmintaryske Fryske oersetting: *Hoedersdichten* (fert. Klaas Bruinsma, 19??)
* *Georgica* (in lang ferheljend gedicht)
	+ Fryske oersetting: *Lânwurk* (fert. Klaas Bruinsma, 2002)
* *Aeneis* (in epos oer de leginde fan Aeneas en de stifting fan Rome)
* *Appendix Vergiliana* ("Firgiliaanske Taheakke"; in samling fan jeugdfersen fan Fergilius)
	+ *Catalepton* ("Lytsichheden")
	+ *Priapea* (3 gedichten oer de fruchtberheidsgod Priapus)
	+ *Dirae* (ferwinskings)
	+ *Copa* (herbergierske)
* *Culex* (novelle oer in neef dy't in sliepende hoeder rêdt fan in slange troch him wekker te stekken)
* *Ciris* (novelle oer in prinsesse dy't fereale wurdt op in fijân fan har heit. Hja wurdt troch har heit oan de efterstjûne fan in farrend skip hongen. De goaden krijge begrutsjen mei it fanke en feroarje har yn in seefûgel)
* *Moretum* ("Potiten"; oer in boer dy't mei syn feinten in sober miel yt)

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Virgil fan Wikimedia Commons.
  |