Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Jier

In **jier** is de perioade dêr't in planeet yn om syn stjerre draait. Yn 't bysûnder de rotaasjeperioade fan de ierde om de sinne.

In jier duorret likernôch 365,25 dagen. Dêrom is in jier neffens de Gregoriaanske kalinder 365 dagen, útsein dat elts fjierde jier in skrikkeljier is fan 366 dagen. Dit jier yn de Gregoriaanske kalinder wurdt opdield in tolve moannen, of yn 52 wiken mei ien dei of twa dagen oer.

Njokken in jier fan 1 jannewaris oant 31 desimber fan de Gregoriaanske kalinder, wurde jierren ek teld neffens it foarkommen fan deselde datum, fral de jierdei fan in bertedei of ek wol de nammedei.

Tsien jierren binne in desennium, hundert jierren binne in iuw en tûzen jierren binne in milennium.

## Sjoch ek

* Tiid.
# Ierde

De ierde fanút de Apollo 17

De **Ierde** (symboal: ) is, fan de sinne ôf, de tredde planeet fan ús sinnestelsel, yn in baan tusken Fenus en Mars yn. De Ierde is de planeet dêr't wy op libje.

## Ofstannen

De Ierde stiet likernôch 149.600.000 kilometer fan de sinne, dêr't er yn 365,2425 dagen omhinne draait. De Ierde hat in trochsnee fan 12.756,3 kilometer, en draait yn likernôch 24,3 oeren om syn as. De draaiïngsas fan de Ierde stiet net rjocht op de baan fan de Ierde, wat de oarsaak is fan de jiertiden. Om de Ierde draait de Moanne.

## Eigenskippen

De Ierde is de ienige planeet yn ús sinnestelsel mei in oerflak dat foar in part wetter is. It wetter is mear as 70% fan de oerflakte, en de grutte fjilden lân en wetter foarmje de sân wrâlddielen en de fiif oseanen. De atmosfear fan de Ierde is foar it grutste part stikstof, mar ek noch foar mear as in fiifde soerstof. Der is ek in lyts part koalsoer, mar troch fotosynteze wurdt dat ôfbrutsen, en komt de soerstof wer frij.

## Sjoch ek

* Ierdwittenskip
* Wrâlddielen en lannen
# Woansdei

**Woansdei** is neffens de Gregoriaanske kalinder de fjirde dei fan de wike. De woansdei is neamd nei de Germaanske god Woadan en folget op de Tiisdei.
# Tongersdei

**Tongersdei** is neffens de Gregoriaanske kalinder de fiifde dei fan de wike. De tongersdei is ferneamd nei de Germaanske god Tonger en folget op de woansdei.

Himelfeartsdei falt elk jier op de seisde tongersdei nei Peaske. Telt men fan de Earste Peaskedei ôf, dan is dat de fjirtichste dei. Earste Pinksterdei is dan de fyftichste dei.

De tongersdei foar Peaske hjir Wite Tongersdei.

De earste tongersdei fan in jier sit yn wike 1 fan dat jier.
# Freed

Freed yn de Jeropeeske talen
**Freed** is neffens de Gregoriaanske kalinder de sechste dei fan de wike. De dei is ferneamd nei de Germaanske goadin Frija en folget op de Tongersdei.

Freed is de lêste dei foar it wykein yn in soad gebieten mei in fiifdeiske wurkwike.

## Betsjutting

Dizze dei fan de wike hat foar guon kristenen in minne namme, omdat de krusiging fan Kristus op in freed barde *(sjoch: Goedfreed)*. Freed de trettjinde is foar guon in ûngeloksdei.

Foar de moslims is freed de wichtichste dei fan oanbidding.

De joadske sjabbat begjint by sinne-ûndergong op freedtejûn, en hâldt op by sinne-ûndergong op sneon.

## Ferskaat

* By de Akan (bewenners fan Gana en Ivoarkust) krije op freed berne jonges de foarnamme Kofy.
* *Freed* wie ek de namme fan de kannibaal dy't it helpke waard fan Robinson Crusoe yn it ferneamde boek fan Daniel Defoe.
* It is teffens in toanielstik fan Hugo Claus.
# Sneon

Kaart mei de nammen foar sneon yn de Jeropeeske talen
**Sneon** is neffens de sânde dei fan de wike. De dei folget op de Freed.

Sneon komt fan "snjoen", wat in gearlutsing is fan sunne (âldfrysk foar sinne) en jûn, wat de oersetting "sinnejûn" makket, de dei foar de sinnedei, snein. Dizze namme is gelyk oan de noardlike Dútske namme foar sneon, "Sonnabend".

Yn it wâldfrysk wurdt sneon ek wol saterje of saterdei neamd.
# Snein

Kaart mei snein yn de Jeropeeske talen
**Snein** (yn Aldfrysk ek: *Sunndei*) is neffens de Gregoriaanske kalinder de earste dei fan de wike. De snein is ferneamd nei de sinne en folget op de sneon.
# Oere

In **oere** (in lienwurd op basis fan it Latynske *hora*), ôfkoarte as **h** (fan it Frânske *heur*), is fan âlds in underferdieling fan de dei. Hjirby is de dei opdield in tolve oeren, en de nacht ek, sadat in etmel út 24 oeren bestiet. Hjoeddedei is de oere basearre op de sekonde.

In oere is 60 minuten, gewoanlik 3.600 sekonden. 24 oeren binne in dei.

## Sjoch ek

* Tiid

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory hour fan Wikimedia Commons.
  |
# Wike

In **wike** is in perioade fan sân dagen. Yn oare kultueren binne ek wol wiken fan fiif dagen. Der is gjin astronomyske grûn foar in wike. It is gewoan in yndieling fan dagen. Eltse dei fan de wike hat in namme: Moandei, Tiisdei, Woansdei, Tongersdei, Freed, Sneon en Snein.

De lingte fan sân dagen komt út Babyloanje dêr't de wike dagen hie foar elts fan de himellichems dy't eachswei te sjen binne: de Sinne, de Moanne, Mars, Merkurius, Jupiter, Fenus, en Saturnus. Ek yn de Bibel wurdt in perioade fan sân dagen neamd, by de skepping fan de wrâld.

Fia it Joadske en it Kristlike leauen is de wike nei Jeropa kaam. Oarspronklik fierden de Kristenen de earste dei fan de wike, mar ûnder ynfloed fan de sabbat is dy dei de sânde dei wurden; sadwaande rint de wike no fan Moandei oant Snein.

De wiken yn in jier wurde nûmere. Dêrby is de earste wike fan it jier, de earste wike dy't fjouwer of mear dagen yn it nije jier hat. Mei oare wurden, it is de wike mei de earste tongersdei fan it jier.

In wike is sân dagen, 168 oeren, 10.080 minuten, 604.800 sekonden. (Utsein, simmertiidsoergongen en skrikkelsekonden).

52 wiken plus ien of twa dagen binne in jier,
20.781 wiken binne yn de Gregoriaanske kalinder 400 jier.

## Wykdagen

By de yntroduksje yn it Germaanske part fan Jeropa waarden de measte nammen, dy't sjoen waarden as dy fan de Romeinske goaden, oanpast ta dy fan oerienkomstige Germaanske of Fryske goaden: Tii, Wêda, Tonger en Freê.

| Fryske wykdei | ôflaat fan | oare goadenammen |
| --- | --- | --- |
| snein | sinne |  |
| moandei | Moanne |  |
| tiisdei | god Tii | Tyr |
| woansdei | god Wêda | Wodan, Odin |
| tongersdei | god Tonger | Thor, Donar |
| freed | goadinne Freê | Frija, Frige, Friia en Freya |

De sneon betsjut yn it Frysk *sinnejûn*, dus de dei foar de snein. Yn it Wâldfrysk wurdt ek noch wol in protte 'saterdei' brûkt, wat ôflaat is fan Saturnus (god).

## Sjoch ek

* Tiid
# Sekonde

*10 sekonden yn it libben fan in raap*
In **sekonde** is fan âlds in twadde ûnderferdieling fan in oere, dêr't in minút fierder troch opdield wurdt yn wer 60 parten. De namme komt fan it Latynske wurd foar *twadde*.

De SI sekonde hat no, yn stee fan in astronomyske, in natuerkundige definysje krigen. Hjirtroch is der út en troch ferlet fan it ynfoegjen fan in skrikkelsekonde, om de standerttiid oan te passsen oan de astronomyske tiid.

60 sekonden foarmje gewoanwei in minút, 3.600 sekonden in oere en 86.400 sekonden in dei.

## Sjoch ek

* Tiid.
# Minút

In **minút** is fan âlds in underferdieling fan in oere, dat opdield wurdt in 60 parten. Hjoeddedei is de minút basearre op de sekonde. Hjirtroch is in minút no altyd likelang, útsein as der in skrikkelsekonde ynfoege wurdt.

In minút is gewoanlik 60 sekonden. 60 minuten binne in oere, 1.440 minuten binne in dei.

## Sjoch ek

* Tiid
# Moanne (tiid)

In **moanne** is in tal fan dagen dat likernôch gelyk is oan de perioade dêr't de Moanne yn om de Ierde draait. Om't dy perioade likernôch 29,53 dagen is, kin in moanne net presiis de goede lingte hawwe, sadat moannen of te lang of te koart binne.

Yn de Gregoriaanske kalinder duorret in moanne 28, 29, 30 of 31 dagen, en in jier duorret 12 moannen:

| Moanne | Lingte | Neamd nei | Oare namme |
| --- | --- | --- | --- |
| Jannewaris | 31 | de Romeinske god Janus | Foarmoanne |
| Febrewaris | 28/29 | it Romeinske reinigingsfeest Februa | Selle(moanne) |
| Maart | 31 | de Romeinske god Mars | Foarjiersmoanne |
| April | 30 | it Latynske wurd "aperire" | Gersmoanne |
| Maaie | 31 | de Romeinske goadinne Maja | Blommemoanne |
| Juny | 30 | de Romeinske goadinne Juno | Simmermoanne |
| July | 31 | de Romein Julius Caesar | Heamoanne |
| Augustus | 31 | de Romeinske keizer Augustus Oktavianus | Rispmoanne |
| Septimber | 30 | it Latynske wurd foar "sân" | Hjerstmoanne |
| Oktober | 31 | it Latynske wurd foar "acht" | Wynmoanne |
| Novimber | 30 | it Latynske wurd foar "njoggen" | Slachtmoanne |
| Desimber | 31 | it Latynske wurd foar "tsien" | Wintermoanne |

## Sjoch ek

* Tiid
* Oare betsjuttings fan Moanne
# Sinne-ûndergong

Sinne-ûndergong by Porto Covo, oan 'e westkust fan Portegal.
**Sinne-ûndergong** is it ferdwinen fan 'e sinne ûnder de hoarizon yn it westen as gefolch fan 'e draaiïng fan de Ierde. Dit is in ferskynsel dat op deistige basis foarkomt, meastal op 'e jûn, mar yn 'e midden fan 'e winter op hegere breedten faak ek in skoft al op 'e middei. Plakken binnen de beide poalsirkels, yn it uterste noarden en suden fan 'e Ierde, hawwe teminsten ien dei yn it jier gjin sinne-ûndergong, as de poaldei oanhâldend 24 oeren efterinoar duorret. It ferskynsel dat tsjinsteld is oan sinne-ûndergong, as de sinne moarns wer boppe de hoarizon út komt, hjit sinne-opgong.

Yn 'e astronomy wurdt de sinne-ûndergong omskreaun as it momint dat de râne fan 'e sinneskiif ûnder de hoarizon ferdwynt. Deunby de hoarizon wurdt it ljocht fan 'e sinne troch atmosfearyske refraksje op sa'n wize brutsen dat de sinneskiif eins geomjitkundich al likernôch in diameter ûnder de hoarizon stiet as de sinne-ûndergong waarnommen wurde kin. Sinne-ûndergong kreëarret unike atmosfearyske omstannichheden, wêrby't de loft yn it westen faak felle (en gauris as tige moai ûnderfûne) kleuren oannimt, lykas read, pears, rôze, oranje en giel.

Hoewol't sinne-ûndergong de ein fan 'e dei oanjout, folget dêr net drekt de nacht op. Nei sinne-ûndergong is der nammentlik earst noch in perioade fan twiljocht, dat de jûnsskimer neamd wurdt. Dy perioade duorret oant it mulpunt fan 'e sinne 18° ûnder de hoarizon stiet. Yn dy tiid beskynt de sinne by de bolling fan 'e Ierde lâns noch wol de loft, mar net mear it ierdoerflak. Pas as ek de loft net mear ferljochte wurdt, oan 'e ein fan 'e jûnsskimer, wurdt it wier nacht.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Sunset fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Sinne

Sinne
Sinne
De **sinne** is de stjer dy’t tichtst by de ierde stjit en is it helderste objekt oan de himel. De Sinne foarmet it middelpunt fan it sinnestelsel.

Beneamingen dy’t minder faak brûkt wurde binne Helios en Sol, dit binne de nammen fan de Grykske en Romeinske goaden fan de sinne. It astronomyske symboal is in sirkel mei in stip yn de midden: .

Eartiids waard de sinne ek wol as planeet sjoen, foaral yn de tiid doe it geosintrisme noch as wier beskôge waard.

## Plak fan de sinne yn it universum

De sinne befynt him sa'n 27.000 ljochtjier fan it sintrum fan it molkenpaad yn de ûngefear 3000 ljochtjier dikke galaktyske skiif en op 1 AI (149,6 miljoen kilometer) fan de ierde. De sinne beweecht him mei in snelheid fan rûn de 220 km./sek yn ûngefear 226 miljoen jier ien kear rûn it sintrum fan ús stjerrestelsel, it molkenpaad. Binnen it molkenpaadstelsel is it in ûnopfallende, min of mear trochsnee stjer. Se is mei in trochhinne trochsnee fan sa'n 1.392.000 kilometer it grutste objekt yn ús sinnestelsel en beslacht 99,8% fan de massa fan ús hiele sinnestelsel. De sinne bestiet foar it grutste diel út wetterstof; yn de bûtenste lagen rûn de 91 molpersint of 70 massapersint. It oare elemint dat in protte foarkomt is helium; rûn de 9 molpersint of 28 massapersint. Yn it sintrum fan de sinne, dêr't troch kearnreaksjes wetterstof omsetten wurdt yn helium is it gehalte wetterstof nei alle gedachten leger (35 massapersint) en dat fan helium heger (63 massapersint). Dy getallen binne fansels berekkene, net metten.

## Keppeling om utens

* Wikiwurdboek-side - *Sinne*
* Wikiwurdboek-side - *sinne*
# Kalinder

In **kalinder**, is de wize fan kombinearjen fan dagen ta gruttere ienheden, lykas wiken, moannen en jierren, en in oersjoch fan sa'n yndieling.

calendrier
De kalinder dy't op it stuit jildt foar it grutste part fan de wrâld, is de Gregoriaanske kalinder. Dit is in oanpassing fan de Juliaanske kalinder, dy't op himsels wer de oanpassing wie fan noch âldere kalinders. Troch dit komôf is der in tal fan útsûnderings yn de kalinder, en dêrom hawwe der yn de rin fan de tiid ferskate útstellen wêst foar it ienfâldiger meitsjen fan de kalinder, mar yn ús komplekse maatskippij blykt dit hast ûnmooglik te wêzen.

Dizze swierrichheid hat de reden wêst dat de ienichste twa útstellen dy't ynfierd binne, beide út in revolúsje foarkommen binne: nei de Frânske Revolúsje hat der trettjin jier in Republikeinske Kalinder west, en nei de Russyske Revolúsje wie der twa jier in Sovjet Revolutionêre Kalinder. Mar ek foar dizze twa kalinders die bliken dat it úteinliks net mooglik wie en feroarje de kalinder definityf.

## Sjoch ek

* Kalinder foar in jier fan moandei ôf: gewoan jier / skrikkeljier.
* Kalinder foar in jier fan tiisdei ôf: gewoan jier / skrikkeljier.
* Kalinder foar in jier fan woansdei ôf: gewoan jier / skrikkeljier.
* Kalinder foar in jier fan tongersdei ôf: gewoan jier / skrikkeljier.
* Kalinder foar in jier fan freed ôf: gewoan jier / skrikkeljier.
* Kalinder foar in jier fan sneon ôf: gewoan jier / skrikkeljier.
* Kalinder foar in jier fan snein ôf: gewoan jier / skrikkeljier.
* sinnekalinder
* sinnemoannekalinder
* moannekalinder
# Rotaasjeperioade

De **rotaasjeperioade** is de tiid dy't in himellichem nedich hat om ienris om syn as te draaien. Dy as rint fan de noard- nei súdpoal fan it himellichem.

De tiid dy't planeten yn ús sinnestelsel nedich hawwe om in rotaasje te meitsjen:

* Merkurius: 59 dagen.
* Fenus: 243 dagen.
* Ierde: 23 oer 56 minuten 4 sekonden.
* Mars: 24,6 oeren.
* Jupiter: 9 oer 50 minuten
* Saturnus: 10,2 oere.
* Uranus: 16 oer 45 minuten.
* Neptunus: 18 oeren.
* Pluto: 6 dagen, 9 oer 18 minuten.
# Moarn (deidiel)

In mistige moarn.
De **moarn** is it earste fan 'e trije deidielen (de oare beide binne de middei en de jûn). De moarn falt tusken midsnacht (24.00 of 0.00 oere) en it tiidpunt fan 'e middei (12.00 oere), hoewol't de tiidsperioade tusken midsnacht en 4.00 oere mar komselden as de 'moarn' oantsjut wurdt (men sprekt dan ornaris ynstee fan 'nacht'). Yn 'e tiid tusken midsnacht en middei giet de sinne op, en sadwaande omfiemet de moarn net inkeld in grut part fan 'e nacht, mar ek de moarnsdage en it earste diel fan 'e dei. Yn Flaanderen wurdt trouwens ornearre dat de moarn mar oant 9.00 à 9.30 oere ta duorret; dêrnei begjint dêr wat men de *voormiddag* ("foarmiddei") neamt.

Foar de measte lju stiet de (iere) moarn op troch-de-wykse dagen benammen yn it teken fan it fan bêd ôf kommen, waskjen, oanklaaien, brea-iten, toskpoetsen, ensfh. en dan nei it wurk of nei skoalle ta gean. Soms hat men foar't men fan hûs giet, noch de tiid om in moarnskrante te lêzen. Guon forinzen dy't mei it iepenbier ferfier reizgje, lêze de krante ûnderweis nei it wurk ta.

Tillefyzjeprogramma's dy't moarns útstjoerd wurde, kinne beneamd wurde ûnder de sammelnamme moarnstillefyzje. De moarn is yn 'e tillefyzjebrâns net in botte prestizjeus diel fan 'e dei, mei't de measte lju moarns de tiid net hawwe om tillefyzje te sjen. Op 'e radio, oan 'e oare kant, hearre guon moarnsútstjoerings ta de bêst beharke programma's. Dat ferskil tusken radio en tillefyzje leit der benammen oan dat in protte lju in wekkerradio hawwe en dat radio net sa ôfliedt as tillefyzje, sadat men faak de radio oan hat wylst men oare dingen docht.

Likernôch healwei de moarn (foar de measte minsken), omtrint 9.30 of 10.00 oere, is it kofjetiid. Dan nimt men even lins fan it wurk en drinkt men tradisjoneel in kopke kofje, faak mei in koek of in stikje bôle derta.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Morning fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Middei (deidiel)

Op 'e iere middei yn Wenen.
De **middei** is it twadde fan 'e trije deidielen (de oare beide binne de moarn en de jûn). De middei falt tusken it tiidpunt fan 'e middei (12.00 oere), as de moarn einiget, en 18.00 oere, as de jûn begjint. Dêrmei omfiemet it it waarmste diel fan 'e dei, mei't dat berikt wurdt as de sinne syn senit (om 12.00 oere) al passearre is. Dat komt om't de ynstriele sinnewaarmte neitiid noch ferskate oerenlang grutter is as de waarmte dy't troch de Ierde wer útstriele wurdt, mei as gefolch dat de atmosfear dan earst noch fierder opwaarmet ear't er wer begjint ôf te kuoljen. Soks is benammen op tige hjitte dagen yn 'e simmer goed merkber, mei't de hjitste tiid fan 'e dei dan om 16.00 à 16.30 oere hinne falt. Winterdeis giet oan 'e ein fan 'e middei de sinne al ûnder, sadat de middei dan net inkeld in diel fan 'e dei, mar ek de jûnsskimer en stikje fan 'e nacht omfiemet.

De middei wurdt gauris opspjalten yn 'e **foarmiddei** en de **neimiddei**, wêrby't de foarmiddei fan 12.00 oant likernôch 15.00 à 16.00 duorret, en de neimiddei fan 15.00 à 16.00 oere oant 18.00 oere. Yn Flaanderen wurdt de oantsjutting *middag* trouwens inkeld brûkt foar it tiidfak tusken 12.00 en 12.30 oere, dat yn Nederlân trochgiet foar it middeisskoft of 'tusken de middei'. Fierders sprekt men yn Flaanderen ek fan *voormiddag* ("foarmiddei") en *namiddag* ("neimiddei"), mar mei *voormiddag* bedoelt men it diel fan 'e dei foarôfgeande oan it tiidpunt fan 'e middei (9.00 à 9.30 oant 12.00 oere), en mei *namiddag* ferwiist men nei de tiidsperioade tusken 12.30 en 18.00 oere.

Foar de measte minsken omfiemet de middei it twadde diel fan 'e wurkdei of skoaldei. Yn dat ramt is it earste part fan 'e middei in perioade mei ôfnimmende produktiviteit, mei't de measte lju nei it iten wat sleau wurde. Neitiid giet de arbeidsproduktiviteit wer omheech, om syn hichtepunt te berikken om 15.00 oere hinne. Dan is it teetiid, en hâldt men even lins om tradisjoneel in kopke tee te drinken, faak mei in koek of in stikje bôle derta. Oan 'e ein fan 'e middei, nei 16.30 oere, nimt de produktiviteit wer ôf, oant foar de measte lju de wurk- of skoaldei einiget om 17.00 oere. Dêrnei reizget men werom nei hûs om iten te sieden foar it jûnsiten, dat meastal omtrint 18.00 oere optsjinne wurdt.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *References*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Afternoon fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Jûn

De jûnsskimer.
De **jûn** is it lêste fan 'e trije deidielen (de oare beide binne de moarn en de middei). Oer it algemien wurdt ornearre dat de jûn tusken 18.00 oere en midsnacht (24.00 oere) falt. Yn dy tiid giet meastal de sinne ûnder, útsein yn 'e midden fan 'e winter as dat al oan 'e ein fan 'e middei bart. Almeast omfiemet de jûn sadwaande noch in diel fan 'e dei, de jûnsskimer en it earste diel fan 'e nacht.

Jûns is de tiid fan it etmiel dat men yn Fryslân útrêst fan 'e wurkdei, bgl. troch in boerdspul te dwaan of tillefyzje te sjen. Oan it begjin fan 'e jûn wurdt der yn 'e regel iten (tsjintwurdich waarm iten, foarhinne meast kâld), en letter op 'e jûn drinkt men gauris in bierke, in wyntsje of in slokje, mei in hertlik hapke, lykas woarst, tsiis of sjips.

Faak wurde jûns ek feesten en oare gearkomsten holden, lykas (saaklike) gearkomsten fan ferienings, jierdeispartijen en formele diners. As men sels in gesellige gearkomste mei as doel om te sosjalisearjen organisearret, wurdt dat wol in soiree neamd, fan it Frânske wurd *soirée*, dat "jûn" betsjut. Yn it wykein (of soms troch de wike) giet de jongerein jûns út, faak nei nachtklubs of nei in kafee. By feestdagen sprekt men fierders gauris fan in foarjûn, de jûn foarôfgeande oan 'e feestdei, lykas krystjûn, de jûn foar earste krystdei, en âldjiersjûn, de jûn foarôfgeande oan nijjiersdei.

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|
Foar boarnen en oare literatuer, sjoch ûnder: *Bronnen, noten en/of referenties*, op dizze side.

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory Evening fan Wikimedia Commons.
  |

 |
# Datum

In **datum** of **mannichste** is in dei fan in jier. De datum kin oanjûn wurde op in kalinder.

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **jannewaris** |  | **febrewaris** |  | **maart** |  | **april** |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |  | 29 | 30 |  |  |  |  |  |  | 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |  | 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| **maaie** |  | **juny** |  | **july** |  | **augustus** |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |  | 29 | 30 |  |  |  |  |  |  | 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |  | 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |
| **septimber** |  | **oktober** |  | **novimber** |  | **desimber** |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |  | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |  | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |  | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |  | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |  | 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |  | 29 | 30 |  |  |  |  |  |  | 29 | 30 | 31 |  |  |  |  |