# 1880

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Iuwen: | 14e | 15e | 16e | 17e | 18e | 19e iuw | 20e | 21e | 22e | 23e | 24e |
| Jierren: | 1875 | 1876 | 1877 | 1878 | 1879 | 1880 | 1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 |

|  |
| --- |
|  **Kalinders** |
| Gregoriaanske kalinder   | 1880 *MDCCCLXXX*  |
| Ab urbe condita | 2633 |
| Armeenske kalinder | 1329
*ԹՎ ՌՅԻԹ* |
| Etiopyske kalinder | 1872 – 1873 |
| Hebriuwske kalinder | 5640 – 5641 |
| Hindoekalinders |  |
| - *Vikram Samvat* | 1935 – 1936 |
| - *Shaka Samvat* | 1802 – 1803 |
| - *Kali Yuga* | 4981 – 4982 |
| Iraanske kalinder | 1258 – 1259 |
| Islamityske kalinder | 1297 – 1297 |
| Juliaanske kalinder   | Gregoriaansk min 12 dgn. |
| Sineeske kalinder | 4576 – 4577
丙卯 – 丁辰 |

**1880** is in skrikkeljier dat begjint mei in tongersdei. (*Gregoriaanske kalinder foar 1880.*)

## Foarfallen

jannewaris
* 1 - Der wurdt in begjin makke mei it Panamakanaal
* 27 - Thomas Edison kriget oktroai op de gloeilampe.

juny
* 29 - Kening Pōmare V fan Tahity docht ôfstân fan 'e troan en fermakket it Keninkryk Tahity oan Frankryk. It gebiet wurdt fan no ôf oan in Frânske koloanje.

augustus
* 4 - Jan Eeltjes Bonnema, Jelle Hilbrands Bruinsma en Sjirk de Wal winne yn Frjentsjer de 29ste PC.

septimber
* 9 - Frankryk stichtet yn West-Afrika oan de bopperin fan de Senegal de koloanje dy't letter Maly hjitte soe.

oktober
* 20 - De Frije Universiteit Amsterdam wurdt oprjochte.

novimber
* 9 - De Kroätyske stêd Zagreb en omkriten, yn Eastenryk-Hongarije, wurde troffen troch de swiere ierdbeving fan Zagreb. Wûnder boppe wûnder komt dêrby mar ien persoan om it libben, hoewol't tûzenen gebouwen skansearre reitsje of alhiel ferwoastge wurde.

desimber
* 18 - De Boeren út Transvaal roppe ûnder lieding fan Paul Kruger de republyk út, dat oarloch mei de Ingelsen ta gefolch hat.

datum ûnbekend
* - De *Vereniging tegen de Kwakzalverij* wurdt oprjochte yn Nederlân.
* - De Hondsbossche Zeewering wurdt oanlein.
* - It skip de USRC *Thomas Corwin*, mei funksjonarissen fan 'e Amerikaanske oerheid, docht it eilân St. Lawrence yn 'e Beringsee oan, dat diel útmakket fan it Departemint Alaska. Der wurdt fêststeld dat fan 'e oerbleaune 1.500 Eskimo's op it eilân de ôfrûne twa jier omtrint 1.000 omkommen binne by de hongersneed op St. Lawrence.

## Berne

jannewaris
* 6 - Hendrik Kersken, Nederlânsk siler († 1967)
* 18 - Paul Ehrenfest, Eastenryksk natuerkundige († 1933)
* 24 - Jarich van der Wielen, Frysk politikus en bestjoerder († 1950)
* 26 - Douglas MacArthur, Amerikaansk generaal († 1964)
* 29 - W.C. Fields, Amerikaansk akteur († 1946)

febrewaris
* 12 - Just Havelaar, Nederlânsk skilder en skriuwer († 1930)

juny
* 11 - Jeannette Rankin, Amerikaansk politika († 1973)

augustus
* 28 - Evert Rinsema, skuonmakker, skriuwer en dichter († 1958)
* 31 - keninginne Wilhelmina fan de Nederlannen († 1962)

novimber
* 28 - Aleksander Blok, Russysk dichter († 1921)

desimber
* 31 - George Marshall, Amerikaansk politikus, nammejouwer fan it Marshallplan († 1959)

## Ferstoarn

* 8 jannewaris - Joshua Norton, Amerikaansk ûndernimmer dy't himsels útrôp ta 'keizer fan de Feriene Steaten' (\* 1819)
* 12 febrewaris - Wopke Eekhoff, Frysk skiedkundige, argivaris en útjouwer (\* 1809)
* 23 maart - Eelco Verwijs, Nederlânsk taalkundige en argivaris-bibliotekaris (\* 1830)
* 7 maaie - Gustave Flaubert, Frânsk skriuwer (\* 1821)
* 17 augustus - Ole Bull, Noarsk komponist (\* 1810)
* 4 desimber - Hessel Brandenburgh, Frysk boekdrukker-útjouwer (\* 1795)
* 22 desimber - George Eliot (Mary Ann Evans), Ingelsk skriuwster (\* 1819).

## Literatuer

romans
* Fjodor Dostojevski, *De Bruorren Karamazov*

## Boukeunst

* *Beurs- en waachgebou*, Ljouwert Thomas Adrianus Romein
* *Artis-Akwarium*, Gerlof Salm
* *Basilyk Oudenbosch* (1880) P.J.H. Cuypers en G.J. van Swaay

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Jierren: | 1875 | 1876 | 1877 | 1878 | 1879 | 1880 | 1881 | 1882 | 1883 | 1884 | 1885 |
| Iuwen: | 14e | 15e | 16e | 17e | 18e | 19e iuw | 20e | 21e | 22e | 23e | 24e |

## Boarnen, noaten en referinsjes

|  |
| --- |
| **Boarnen, noaten en/as referinsjes:** |
|

---

Commons

|  |  |
| --- | --- |
| Wikimedia Commons |  Ofbylden dy't by dit ûnderwerp hearre, binne te finen yn de kategory 1880 fan Wikimedia Commons.
  |

 |