# Pagjine principâl

| La enciclopedie libare - Vuê al è Domenie, ai 21 di Jugn 2026, e cumò a son lis **02:49** |
| --- |
|

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **Benvignût inte Vichipedie Furlane, la prime enciclopedie dute in marilenghe!La enciclopedìe libare dulà ducj podeis colaborâ.Prime volte su la Vichipedie furlane? Vustû una man? Frache chi!**
La Vichipedie e je un progjet par meti dongje une enciclopedie libare e multilengâl, che ducj a puedin contribuî a miorâ.
O vin scomençât ai 25 di Zenâr dal 2005, e fin cumò tu puedis cjatâ **5 013** articui in chest progjet par furlan. Ostarie - Portâl de comunitât - Vuide in curt - Help for non-Friulan speakers

|  **Contribuìs ae Vichipedie, cree una vôs ancje tu!(al moment la Vichipedie Furlane e à 5 013 vôs)* |
| --- |
|

---

**No sta vê pôre**. Purpûr, cîr prime lis informazions intes altris vôs, par evitâ la duplicazion dai contingnûts, o pagjinis cun argoments masse simii. O podês ancje domandâ la vôs che no je inte pagjine des vôs domandadis cussì che cualchi altri vichipedian al scomencedi a scrivile. Par plasê, controlait se o vês scrit just il ae pagjine. Lis **vôs di reclam e autopromozion** a saran scancelâts (cjale ce che la Vichipedie no je). Lis **vôs di dizionari** a saressin di meti pluitost tal Vichizionari. Difat, a podarès jessi che la robe che tu cirivis e je za là. **Tescj origjinâi**, **documents storics** e **codiç sorzint** a varessin di lâ su Vichitescj. **Manuâls**, **tescj di studi** e **tutorials** (di ûs libar) a van su Vichilibris. |
|  Cîr una vôs |
|  Cîr una vôs su Vichipedie Furlane |
|  Jutori |
| Vuide in curt - *Essential guide* - Contignûts - *Contents* - Copyright - *Copyright* - Domandis e rispuestis - *Questions and answers* - Firme - *Signature* - Manuâl dal stîl - *Styles Manual* - Pont di viste neutrâl - *Neutral viewpoint* Se no fevelais o no savês scrivi inte nestre lenghe, e o volês comunicâ cun noaltris, lâit par plasê inte Ambassade.
* ES:** Si no comprende o no sabe escribir en nuestra lengua y desea comunicarse con nosotros, por favor, acuda a la **Embajada.
* FR:** Si vous ne comprenez pas ou ne savez pas écrire dans notre langue et si vous souhaitez communiquer avec nous, veuillez visiter l'**Ambassade.
* IT:** Se non capite o non siete capaci di scrivere nella nostra lingua, per favore, vedete l'**Ambasciata.
* EN:** If you do not understand or you cannot write in our language, and you want to tell us something, please, visit the **Embassy.
* DE:** Wenn Sie unsere Sprache nicht verstehen oder nicht schreiben können und Sie bei uns mitreden möchten, besuchen Sie bitte die **Botschaft.
 |
|  Ultimis pagjinis creadis |
|
20 di Jug 2026* 22:2920 di Jug 2026 a lis 22:29 Tiarce Crosade (stor | cambie) [5 309 bytes] Santefoscje73 (Discussion | contribûts) (Gnove pagjine: 350px|miniatura|destra|alt=Ricart Cûr di Leon si scuintre cuintri Saladin. Ilustrazion contignude tal Salteri di Lutrell (1325-1335)|Ricart Cûr di Leon si scuintre cuintri Saladin. Ilustrazion contignude tal Salteri di Lutrell (1325-1335) La '''Tiarce Crosade''' (1189–1192), cognossude ancje come la ''Crosade dai Rês'', e je stade une spedizion militâr promovude , organizade e puartade indenant dai sovrans cristians de Europe ocidentâl par...)
* 18:3820 di Jug 2026 a lis 18:38 Seconde Crosade (stor | cambie) [3 923 bytes] Santefoscje73 (Discussion | contribûts) (Gnove pagjine: 300px|miniatura|destra|Conrat III e Luîs VII partissin par La tIare Sante - Miniature La '''Seconde Crosade''' (1147-1149) e je stade la seconde grande spedizion militâr organizade de bande de Europe cristiane viers la Tiere Sante. E fo bandide dal pape Eugenio III e predicade dal innomenât abât '''Bernart di Chiaravalle''', daspò de colade de Contee di Edessa par man dei turcs musulmans. Al è stât il prin conflit che a...)
* 17:4420 di Jug 2026 a lis 17:44 Prime Crosade (stor | cambie) [3 696 bytes] Santefoscje73 (Discussion | contribûts) (Gnove pagjine: 300px|miniatura|destra|Miniature dal XIV secul che mostre la cjapade di Gjerusalem. Gofrêt di Buglion dopre des tôrs par cjapà i mûrs de citât Le '''Prime Crosade''' e je stade une spedizion militâr promovude eorganizade dal mont cristian de Europe ocidentâl par dâ la cjace ai turcs e liberâ la Tiere Sante e la citât de Gjerusalem, che a jerin coladis sot dal domini islamic. La vuere, ch'e à vût lûc jenfri il 1096 e il 1099, e...)
* 16:5320 di Jug 2026 a lis 16:53 Invasion sovietiche dal Afghanistan (stor | cambie) [3 434 bytes] Santefoscje73 (Discussion | contribûts) (Gnove pagjine: 300px|miniatura|destra|Un cjârarmât sovietic T-62 in posizion di tîr su lis montagnis dal Afghanistan La '''Invasion sovietiche dal Afghanistan''' (cognossude ancje come la ''Vuere sovietico-afghane'') al è stât un conflit armât combatût jenfri la fin dal 1979 e il fevrâr dal 1989 inte Republiche Democratiche dal Afghanistan. La vuere e à viodût opognûts las fuarcis de Union Sovietiche (URSS)...) Etichete: Link a pagina di disambiguazione
19 di Jug 2026* 17:3719 di Jug 2026 a lis 17:37 Vuere di Coree (stor | cambie) [3 051 bytes] Santefoscje73 (Discussion | contribûts) (Gnove pagjine: 300px|miniatura|destra|Moments de vuere di Coree: tal alt , soldâts merecans in ritirade in te bataie dal bacin di Chosin, tupis ONU a Icheon , rifugiâts sudcoreans dongje di un cjararmât M 26 , soldâts merecans a Icheon , un avion F-86 Sabre merecan La '''Vuere di Coree''' al è stât un conflit armât combatût jenfri il 25 di Jugn dal 1950 e il 27 di Luj dal 1953 inte Penisule de Coree. Al à rapresentât un dai moments plui cjal...) Etichete: Link a pagina di disambiguazione
 |
|  La lenghe furlane |
|  Il **furlan** ( (talian) *friulano*, (todesc) *friaulisch*/*friulanisch*/*furlanisch*, (inglês) *Friulian*, (sloven)  *furlanščina*) e je une lenghe romanze de famee des lenghis retichis, che e je fevelade soredut intal Friûl, ma ancje vie pal mont. Cualchi volte al ven clamât Ladin orientâl, parcè che al à diviers ponts in comun cul ladin, ma si è svilupât in un altri mût cul passâ dal timp, sot de influence des lenghis ator dal Friûl (talian, todesc, sloven, dialets venits). Lei la vôs |
|  Categorìe |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  **Par scomençâ**
Pagjine di benvignût - Ortografie - Liste dai articui che dutis lis vichipedîs a varessin di vê - Categorie principâl |
|  |  **Friûl**
Friûl - Lenghe furlane - Culture furlane - Paîs e Toponims dal Friûl - 3 di Avrîl - Statût regjonâl - Europe - Udin - Gurize - Pordenon - Cjargne - Aquilee - Storie dal Friûl - Leterature furlane - Teatri furlan - Cine furlan - Poetis furlans - Scritôrs furlans - Cusine furlane - Personaçs impuartants pal Friûl  |
|  |  **Siencis naturâls e matematichis**
Astronomie - Biologjie - Botaniche - Chimiche - Ecologjie - Entomologjie - Fisiche - Matematiche - Informatiche - Siencis naturâls - Siencis de tiere - Statistiche |
|  |  **Siencis sociâls**
Antropologjie - Archeologjie - Diplomazie - Educazion - Filosofie - Gjeografie - Lenghis e Lenghistiche - Musicologjie - Pedagogjie - Psicologjie - Sociologjie - Storie - Relazions e Organizazions Internazionâls |
|  |  **Politiche, dirit e societât**
Cumierç - Siencis militârs - Dirit - Economie - Famee - Finance - Negozi - Politiche |
|  |  **Art e culture**
Art - Arts visuâls - Bal - Cine - Culture - Folclôr - Fotografie - Leterature - Musiche - Sculture - Spetacul - Teatri |
|  |  **Religjon e mitologjie**
Religjon - Mitologjie - Teologjie - Islam - Cristianesim - Jainisim - Sikhisim - Budisim - Ateisim - Induisim - Animisim - Ebraisim - Esoterisim - Misticisim - Spiritualitât |
|  |  **Siencis aplicadis e industrie**
Siencis aerospaziâls - Agriculture - Eletricitât - Eletroniche - Chimiche - Ministrazion - Architeture - Comunicazions - Internet - Midisine - Industrie - Inzegnerie - Tecnologjie - Traspuarts - Telecomunicazion |
|  |  **Robis di ogni dì e svagament**
Cusine - Hobby - Zardinaç - Zûc - Sport - Turisim - Sanitât - Nutrizion - Divertiment - Sessualitât |
|  |  **Variis**
Biografiis - Liste des listis - Liste di Stâts dal mont |
|  |  **Progjets in vore**
Progjet stâts dal mont - Progjet comuns - Progjet agns e acjadiments - Proget cjans  |

Modificâ |

| Altris lenghis |
| --- |
| Tu puedis viodi lis vôs in tantis lenghis diferentis:
**Vichipedîs in altris lenghis cun plui di 50.000 articui**
English (Inglês) – Deutsch (Todesc) – Français (Francês) – 日本語 (Gjaponês) – Nederlands (Olandês) – Norsk (Norvegês) –
Polski (Polac) – Português (Portughês) – Русский (Rus) – Svenska (Svedês) – Español (Spagnûl) – Italiano (Talian) – Suomi (Finlandês)

---

**Vichipedîs in altris lenghis cun plui di 10.000 articui**
Български (Bulgar) – Català (Catalan) – Čeština (Cec) – Dansk (Danês) – Esperanto – Eesti (Eston) – Euskara (Basc) – עברית (Ebraic) –
Magyar (Ongjarês) – Ido – Bahasa Indonesia (Indonesian) – Lietuvių (Lituan) – 한국어 (Corean) – Română (Romen) – Lëtzebuergesch (Lussimburghês) – Bahasa Melayu (Malês) –
Nynorsk (gnûf Norvegês) – Occitan (Lenghe d'Oc) –Ελληνικά (Grêc) –संस्कृतम् (Sanscrit) – Slovenščina (Sloven) – Српски (Serp) – Українська (Ucrain) – 中文 (Cinês)

---

**Vichipedîs in altris lenghis cun plui di 1.000 articui**
Afrikaans – العربية (Arabic) – Asturianu (Asturian) – Беларуская (Bielorus) – Bosanski (Bosgnac) – Cymraeg (Galês) – فارسی (Persian) – Frysk (Frison di amont) –
Gàidhlig (Gaelic di Scozie) – Galego (Galizian) – हिन्दी (Hindi) – Hrvatski (Cravuat) – Interlingua – Íslenska (Islandês) – ქართული (Georgian) – Kurdî / كوردی (Lenghe curde) –
Latina (Latin) – Latviešu (Leton) – Simple English – Slovenčina (Slovac) – ไทย (Tailandês) – Türkçe (Turc) – Tatarça (Tataric) – Walon (Valon)

---

**Progjets amìis (CWIRP)**
Corsu – Emiliàn-romagnòl – **Furlan** – Ladin – Lìgure – Lombard (Lombart) – Napulitano – Piemontèis – Sardu (Sardegnûl) – Sicilianu (Sicilian) – Tarandìne – Veneto (Venit)

---

**Liste complete (par inglês)** - **Coordenazion multilengâl** - **Scomençâ une Vichipedie intun altre lenghe(figure interative- frache su le aree di interés)*
Modificâ |

**Informazioni per tutti coloro che non parlano friulano:**
Questa è la Wikipedia in lingua friulana. Il friulano è parlato da circa 600.000 persone in Friuli, nell'Italia nord-orientale, e da diverse comunità di emigranti in Francia, Canada, Australia, Argentina e Brasile; fa parte della famiglia delle lingue reto-romanze.
**Hinweis an alle, die kein Friaulisch sprechen:**
Dies ist die Wikipedia auf Friaulisch. Furlanisch oder Friaulisch ist eine romanische Sprache, die von etwa 600.000 Menschen im Friaul in Nordost-Italien, in einigen Gebieten Nord- und Südamerikas sowie in kleinen Teilen Frankreichs, Auswanderungszielen der Friaulier, gesprochen wird.
**Information for all non Friulian Speakers:**
This is the the Wikipedia in Friulian. Friulian is a reto-romance language spoken by about 600,000 people mainly in Friuli, a region in North-East Italy; Friulian speakers can also be found among others in Canada, Australia, Argentina and France, which were destinations of Friulian emigrants.
**Information pour ceux qui ne parlent pas le frioulan:**
Ceci est la Wikipédia en Frioulan. C'est la langue la plus répandue du groupe rhéto-roman parlée par 600 000 personnes dans la région italienne du Frioul qui se trouve au nord-est du pays près de l'Autriche et de la Slovénie; elle est parlée dans certains territoires de l'Amérique du Nord et du Sud. Elle est parlée aussi en France, Canada, Australie, Brésil, Argentine, Uruguay et autres destinations des émigrants friouliens dans le passé.
**Información para los que no hablen friulano:**
Esta es la Wikipedia en friulano. El friulano o friulo (furlan) es un idioma retorromance hablado por 600.000 personas principalmente en el Friuli, región del noreste de Italia, y además en Argentina, en Canadá, en Francia, en Australia y en otros países del mundo, donde existen comunidades de inmigrantes friulanos.
**Informasi untuk semua penutur bukan Friuli:**
Ini adalah Wikipedia bahasa Friuli. Friuli adalah bahasa Reto-Romawi yang terutama dituturkan oleh sekitar 600.000 orang di Friuli, sebuah kawasan di Italia Timur Laut; penutur bahasa Friuli juga dapat ditemukan di Kanada, Australia, Argentina dan Perancis, yang menjadi tujuan emigran Friuli.
**Obvestilo za vse, ki ne govorijo furlansko:**
To je Wikipedija v furlanščini. Furlanščino govori 600.000 oseb v Furlaniji, severovzhodni Italiji in več izseljenskih skupnostih v Franciji, Kanadi, Avstraliji, Argentini in Braziliji. Furlanščina spada med retoromanske jezike in meji na slovenščino, tako da je v obeh jezikih veliko medsebojnih sposojenk.
**Informace pro všechny, kdo nemluví furlansky:**
Toto je Wikipedie ve furlanštině. Furlansky mluví asi 600.000 osob ve Furlansku (Friuli) na severovýchodě Itálie a příslušníci furlanských vystěhovaleckých komunit ve Francii, Kanadě, Austrálii, Argentině a Brazílii; furlanštinu řadíme k rétorománským jazykům.
**Informaţii pentru toţi cei care nu vorbesc limba friulană:**
Aceasta este Wikipedia în limba friulană. Friulana este vorbită de către circa 600.000 de persoane în Friuli, în partea de Nord-Est a Italiei, precum şi de către membrii diverselor comunităţi de emigranţi în Franţa, Canada, Australia, Argentina şi Brazilia; friulana face parte din familia limbilor retoromane.
**Informacija za wšěch, kiž njemóžeja furlansce:**
Tuto je Wikipedija we furlanskej rěči. Furlansce rěča někak 600.000 rěčnikow w kraju Friuli na sewjerowuchodźe Italskeje a komunity emigrantow we Francoskej, Kanadźe, Awstraliji, Argentinskej a Brazilskej; furlanšćina słuša k retoromanskim rěčam.
**Informação para os que não falam friulano:**
Esta é a Wikipédia em friulano. O friulano é uma língua retorromana falado por 600.000 pessoas, principalmente em Friuli, região do nordeste de Itália e, também, na Argentina, no Canadá, na França, na Austrália, no Brasil e em outros países do mundo, onde existem comunidades de imigrantes friulanos.
Modificâ |

| Altris progjets de famee de Vichipedie |
| --- |
|  | **Meta-Wiki** |  | **Wiktionary** |  | **Wikibooks** |  | **Wikiquote** |  | **Wikivoyage** |
|  | **Wikisource** |  | **Wikispecies** |  | **Wikinews** |  | **Commons** |  | **Wikiversity** |

 |