Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 1979

|  |
| --- |
| **1979** |
|
◄ | 19. juarhunert | ◄ **20. juarhunert** ► | 21. juarhunert | ►
◄ ◄ | ◄ | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | 1978 | ◄ **1979** ► | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | 1984 | ► | ► ► |

|  |
| --- |
|  **Kalendern** |
|

| Gregoriaans kalender | 1979 *MCMLXXIX* |
| Ab urbe condita | 2732 |
| Armeensk kalender | 1428
*ԹՎ ՌՆԻԸ* |
| Schineesk kalender | 4675 – 4676
乙午 – 丙未 |
| Etiopisk kalender | 1971 –1972 |
| Hebreewsk kalender | 5739 – 5740 |
| Hindukalendern |  |
| - *Vikram Samvat* | 2034 – 2035 |
| - *Shaka Samvat* | 1901 – 1902 |
| Iraans kalender | 1357 –1358 |
| Islaamsk kalender | 1399 –1399 |

 |

(fe.) **1979** wiar det njüügen-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Mundai.

## Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen

* 06. Janewoore-13. April: Det ameerikoons rümsonde Voyager 1 floog at planeet Jupiter föörbi.
* 18. Febrewoore: At Snäkatastroof uun Nuurdtjiisklun 1978/1979 kaam tu aanj.
* 22. Febrewoore: St. Lucia, suwereeniteet.
* 29. April: Lundaiswool uun Sleeswich-Holstian.
* 04. Mei: Margaret Thatcher wurd premierminister faan dön Ferianigt Köningrik.
* 08. Jüüle-05. August: Det ameerikoons rümsond Voyager 2 floog at planeet Jupiter föörbi.
* 20. September: José Eduardo dos Santos wurd president faan Angoola.
* 27. Oktuuber: St. Vincent an Grenadiinen, suwereeniteet

## Bäären – Tolaid – Tuläid – Bēren

## Störwen – Sturwen – Stürwen

* 03. Juuli (Fođermuun): Hermann Schmidt, Skuulmaister, Dechter en Spraakenpleeger fan Söl
* 29. Jüüle: Herbert Marcuse, tjiisk-ameerikoons filosoof (\* 1898)
* 10. September: António Agostinho Neto, iarst president faan Angoola (\* 1922)
# Miiren

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Miiren |
| --- |
|
En *miir* (*Camponotus ligniperda*) |
| Süstemaatik |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Klas:* | Insekten (*Insecta*) |
| *Order:* | Hidjjügeten (*Hymenoptera*) |
| *Famile:* | Miiren |

 |
| Wedenskapelk nööm |
| *Formicidae* |
| Latreille, 1802 |

**Miiren** (Formicidae) san en famile faan insekten an hiar tu det kategorii Hymenoptera. At jaft wel auer 10.000 slacher.

## Onerfamilin

Aenictinae – Aenictogitoninae – Agroecomyrmecinae – Amblyoponinae – Aneuretinae – †Armaniinae – †Brownimeciinae – Cerapachyinae – Dolichoderinae – Dorylinae – Ecitoninae – Ectatomminae – †Formiciinae – Formicinae – Heteroponerinae – Leptanillinae – Leptanilloidinae – Martialinae – Myrmeciinae – Myrmicinae – Paraponerinae – Ponerinae – Proceratiinae – Pseudomyrmecinae – †Sphecomyrminae

† = ütjstürwen
## Ferwisang efter bütjen

 **Commonskategorii: Miiren** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikispecies** hää en artiikel tu: **Miiren**
# Glääs

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Glääs mä ünlik klöören

**Glääs** (faan ualgermaans *glasa* - skemrin, skürnin) as en nööm för en fääst materiool miast faan silitsiumdioksiid. Sok silikaatglees san miast trochsichtag an wurd brükt üs drankglääs of wönangglääs. Al loong kön a minsken glääs maage, an diar as en grat kultuur am apwoksen.

## Materiool

Am glääs tu maagin, wurd flook materioolen fersmolt, an do gau ufkeeld. Tu en *kalk-naatron glääs* hiar:

* Kwartssun, Silitsiumdioksiid (SiO2)
* Naatriumkarbonaat (Na2CO3)
* Potääsk (K2CO3)
* Fialspaat (NaAlSi3O8)
* Kalk, Kaltsiumkarbonaat
* Dolomiit
* Ualglääs

## Spreegwurd

* *Wan bi't hüslaften det glääs ei uunstaken gongt, do jaft det nian lok uun't nei hüs.*

## Kwelen

## Luke uk diar

 **Wikiquote**: **Glääs** (sjiisk)

 **Commonskategorii: Glääs** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikisource: Glääs**  (sjiisk)
# Kaat

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Kaat |
| --- |
|
Kaat (*Felis silvestris catus*) |
| Süstemaatik |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Auerfamile:* | Kaatoortagen (Feloidea) |
| *Famile:* | Kaater (Felidae) |
| *Onerfamile:* | Letj kaater (Felinae) |
| *Skööl:* | Echt kaater (*Felis*) |
| *Slach:* | Wil kaat (*Felis silvestris*) |
| *Onerslach:* | Kaat |

 |
| Wedenskapelk nööm |
| *Felis silvestris catus* |
| (Linnaeus, 1758) |

Mä **kaat** men wi miast det **hüskaat** (*Felis silvestris catus* of uk *Felis catus*). Hat as en onerslach faan't wil kaat (Felis silvestris).

## Bilen

* Knookenbau
* Anatomii

* Kaatuugen
* Tjaap
* Puat mä kralen

## Spreegwurden

* A **kaat** spelet so loong mä't müs, bit's at apfrat.
* En stak snaak lääpt üs en baarsbianet **kaat** troch saarep.
* Ual **kaat**er mei uk hal swet moolk.
* Wat witj a **kaat** faan Piadersdai?

## Luke uk diar

 **Wikisource: Kaater**  (sjiisk)
 **Commonskategorii: Kaater** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikiquote**: **Kaat** (sjiisk)

 **Wikispecies** hää en artiikel tu: **Kaater**
## Kwelen
# San Marino

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

|  |
| --- |
| **Repubblica di San Marino** Republiik faan San Marino |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Flagge San Marinos | Wappen San Marinos |
| Flag
 | Woopen
 |

 |
| **Woolspröök**: *„Libertas“* latiinsk för *„Freihaid“* |
| **Amtelk spriak** | Italjeensk |
| **Hoodstääd** | San Marino stääd |
| **Stoot (skak)** | Republiik |
| **Stoot baas an Regiarang baas** | Capitani Reggenti Matteo Rossi an Lorenzo Bugli |
| **Grate** | 61,19 km² |
| **Iinwenern** | 34.042 (Stant 2025) |
| **Iinwenern per km²** | 556 Iinw./km² |
| **Münt** | Euro (€) 1 Euro = 100 Cent |
| **Suwereniteet** | 3. September 301 |
| **Natsionaalhümne** | *Inno Nazionale della Repubblica* |
| **Tidjsoon** | MEZ (UTC+1) |
| **Autokääntiaken** | RSM |
| **TLD** | .sm |
| **Tilefoonföörwool** | +378 |
|  |
|  |

**San Marino** (itajeensk *Repubblica di San Marino*, neknööm *La Serenissima*) as det äälst republiik faan a welt, hör histoore gongt bit tu't juar 301 turag. Hat leit maden uun Itaalien tesken a regiuunen Emilia-Romagna (Prowins Rimini) an Marken (Prowins Pesaro an Urbino), nai bi Rimini. San Marino hää njüügen gemeenen.

## Gemeenen (Castelli)

|  |
| --- |
| **Castelli** |
| **Steed** | **Gemeen** | **Grate km2** | **Iinwenern** |
| **Stant 1986** | **Stant 1996** | **Stant 2006** | **Stant 2012** |
| 1. | Serravalle | 10,53 | 6.995 | 8.085 | 9.847 | 10.571 |
| 2. | Borgo Maggiore | 9,01 | 4.421 | 5.358 | 6.061 | 6.609 |
| 3. | San Marino | 7,09 | 4.179 | 4.350 | 4.409 | 4.214 |
| 4. | Domagnano | 6,62 | 1.885 | 2.207 | 2.899 | 3.256 |
| 5. | Fiorentino | 6,56 | 1.478 | 1.798 | 2.253 | 2.548 |
| 6. | Acquaviva | 4,86 | 1.148 | 1.264 | 1.881 | 2.096 |
| 7. | Faetano | 7,75 | 738 | 870 | 1.139 | 1.180 |
| 8. | Chiesanuova | 5,46 | 724 | 866 | 1.036 | 1.087 |
| 9. | Montegiardino | 3,31 | 557 | 717 | 843 | 910 |
|   | **San Marino** | 61,19 | 22.125 | 25.515 | 30.368 | 32.471 |

## Bilen

Ütjsicht efter nuurden
Ütjsicht efter uasten (tu a Aadria)
## Luke uk diar

 **Commonskategorii: San Marino** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikimedia Atlas: San Marino** – Geograafisk an histoorisk koorden

43.93845058555612.457122802778
# Eerdbeewrin

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Huar't tu eerdbeewrin komt.
A kontinentaalplaaden
Det späänang baut ham efter't beewrin gau uf.
Huar kontinentaalplaaden tuupstupe, komt at tu en **eerdbeewrin**. A plaaden rofe bienööder an bau en späänang ap, an wan det späänang tu grat woort, spring jo am hög sentimeetern of uk muar bienööder föörbi. Diarbi kön hüsang tuupstört, an wan't oner weeder beewert, kön huuch tsunami-waagen üüb't lun tu rään.

## Richter-skaala

A eerd koon muar of maner beewre. Miast woort det uun ianhaiden faan't Richter-skaala uunden:

| Richter-skaala | Betiaknang | Skak | Frekwens |
| --- | --- | --- | --- |
| < 2,0 | mikro | ei tu marken | ≈ 8000-sis arke dai |
| 2,0 … < 3,0 | böös lacht | ei tu marken, oober tu meeden | ≈ 1000-sis arke dai |
| 3,0 … < 4,0 | temelk lacht | tu marken, oober knaap skaaser | ≈ 50.000-sis arke juar |
| 4,0 … < 5,0 | lacht | enkelt dingen uun't rüm reer jo, romlin tu hiaren, knaap skaaser | ≈ 6000-sis arke juar |
| 5,0 … < 6,0 | madelstark | rewer uun müüren, skaaser bi ual of ianfach baud hüsang | ≈ 800-sis arke juar |
| 6,0 … < 7,0\* | stark | skaaser bit 70 km trinjam | ≈ 100-sis arke juar |
| 7,0\* … < 8,0\* | grat | skaaser uun grat regiuunen | ≈ 20-sis arke juar |
| 8,0\* … < 9,0\* | temelk grat | skaaser uun hunerten faan kilomeetern trinjam | ≈ iansis arke juar |
| 9,0\* … < 10,0\* | böös grat | skaaser auer düüsen kilomeetern | ≈ arke tjiinst juar |
| ≥ 10,0\* | globaal katastroof | ei bekäänd | noch nimer diar weesen |

\* Normool werket det Richter-skaala bluas bit 6,5. För swaarer beewrin jaft at ööder miaten.

San Francisco efter't grat beewrin faan 1906
## Futnuuten

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Eerdbeewrin** – Saamlang faan bilen of filmer
# 17. Jüüle

|  |
| --- |
| Histoorisk Juarsdaar Jüüne - **Jüüle** - August |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 **·**  | 2 **·**  | 3 **·**  | 4 **·**  | 5 **·**  | 6 **·**  | 7 |
| 8 **·**  | 9 **·**  | 10 **·**  | 11 **·**  | 12 **·**  | 13 **·**  | 14 |
| 15 **·**  | 16 **·**  | 17 **·**  | 18 **·**  | 19 **·**  | 20 **·**  | 21 |
| 22 **·**  | 23 **·**  | 24 **·**  | 25 **·**  | 26 **·**  | 27 **·**  | 28 |
| 29 **·**  | 30 **·**  | 31 **·**  |  |

 |

17. Sinan † 1588
17./19. Hark Olufs \* 1708
17. Altona Bludsöndai : 1932
17. John Coltrane † 1967
# Qin Shihuangdi

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

Det Schineesk Keiserrik tu a tidj faan **Qin Shihuangdi** san duas (210 f.Kr.)

**Qin Shihuangdi** (üüb Schineesk: 秦始皇帝 *Qín Shǐhuángdì*; bäären *Ying Zheng*, 嬴政 *Yíng Zhèng*; \* 259 f.Kr. uun Handan; † 10. September 210 f.Kr. uun Shaqiu) wiar faan 247 f.Kr. tu san duas de iarst keiser faan Schiina an a grünjleier faan det Qin-Dynastii. Sin greefmool uun Xi'an hee det bekäänd *terakota armee*.

Det terakota-armee

## Luke uk diar

* *Keisern faan det Qin-Dynastii*: Qin Shihuangdi (247-210 f.Kr.), Qin Er Shihuangdi (210-207 f.Kr.), *köning*: Ziying (Oktuuber-Deetsember 207 f.Kr.).
# Amudarja

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

AmudarjaStruum uun Aasien

Struum| Kwel | Pamir |
| Müs iin uun | Westlicher Aralsee |
| Tustruum | Kundus, Kofarnihon, Surxondaryo, Sherobad, Serafschan, Cholm, Wachsch, Pandsch |
| Nai­bers­toot | Turkmeenistaan, Usbekistaan, Tadjikistan, Afghaanistaan |
| Ufluup­meng­de | 1.400 kubiikmeetern per sekund |
| Iin­tooch­re­giuun (grate) | 309.000 kwadrootkilomeeter |
| Stoot | Turkmeenistaan, Tadjikistan, Afghaanistaan, Usbekistaan |
| Leit diar uun | • Afghaanistaan  • Ghor |
| Geog­raa­fisk koor­di­naa­ten | 37°6′22″N 68°18′23″O, 44°6′30″N 59°40′52″O |
| Hööchde auer NN | 29 meeter |
| Lengde | 2.620 kilomeeter |

A **Amudarja** as en struum uun Madelaasien. Hi ferlääpt faan süüduast tu nuurdwaast an hää san müs uun a Aral Sia. A Amudarja wiar ans 1415 kilomeetern lung, man hi komt daalang knaap noch uun a Aral Sia uun, auer üüb san wai tuföl weeder ufpompet woort.

* Iintoochregiuun

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Amudarja** – Saamlang faan bilen of filmer
# Konfuzius

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

KonfuziusSjineesk filosoof

Minsk| Slach | maan |
| Stoots­bür­ger faan | Lu |
| Fö­ör­nööm | Qiu |
| Bä­äft­nööm | Kong |
| Voll­jäh­rig­keits­na­me | 仲尼 |
| Gebursdai | 551 v. u. Z. |
| Bäären uun | Qufu |
| Sterewdai | 479 v. u. Z. |
| Stürwen uun | Si River |
| Slach faan duas | natüürelk duas |
| Lik steed | Cemetery of Confucius |
| Aatj | Shu-liang He |
| Mam | Yan Zhengzai |
| Breder of sastern | Meng Pi |
| Befreid mä | 亓官氏 |
| Jongen | Kong Li, 孔姣 |
| Taal faan jongen | 3 |
| Mamensp­riak | Histoorisk Sjineesk |
| Spreegen spriaken | Ual Sjineesk |
| Ufkemst | Qufu County |
| Werk | filosoof, skuulmääster, skriiwer |
| Swaar­ponkt faan't werk | fiilosofii, sotsial filosofii, eetik |
| Werk steed | Lu |
| Gluuw | Konfuzianismus |
| Bed­ü­ü­den werken | Gespräche des Konfuzius |
| Beweegang | Konfuzianismus |
| Komt föör uun | Xiaojing |
| Tidjrüm | Zeit der Frühlings- und Herbstannalen |
| IMDb-ID | nm0174595 |

**Konfuzius** (sjineesk 孔夫子, Pinyin *Kǒng Fūzǐ*, W.-G. *K'ung-fu-tzu* ‚liarmääster könang‘) wiar en sjineesken filosoof. Hi hää woorskiinelk faan 551 f.Kr. bit 479 f.Kr. lewet. Hi wurd uun di stoot 'Lu' (daalang Prowins Shandong) bäären, an stoorew diar uk.

Uun sin liaren ging't ham am a minsken, an hü jo mäenööder amgung skul. En guden minsk lewet uun harmonii mä a welt. An det skal hi faan letj uf uun liar.

Faan Konfuzius san nian skraften auerleewert. Iarst hunert juar efter san duas haa sin uunhingern begand aptuskriiwen.

## Luke uk diar

 **Wikiquote**: **Konfuzius** (sjiisk)

 **Commonskategorii: Konfuzius** – Saamlang faan bilen of filmer
* Literatüür faan of auer Konfuzius uun a kataloog faan't Sjiisk Natsionaalbibleteek
* Werken faan an auer Konfuzius uun't Sjiisk Digitaal Bibleteek
# Yuan-Dünastii

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

At Yuan-Rik am 1294, üs Kublai Khan stoorew
At **Yuan-Dünastii** of **Grat Khanat** wiar ian faan sjauer gratriken, diar faan det Mongools Rik oner Djingis Khan efterblääw. Hat wurd uunfeerd faan Dschingis Khan san enkeldring Kublai Khan. At Grat Khanat amfaadet (amanbi) det regiuun, huar daalang Sjiina an a Mongolei lei. Tu jü tidj lewet diar amanbil 60 miljuunen Süüdsjineesen (*Nan*), 10 miljuunen Nuurdsjineesen (*Han*) an 2 miljuunen Mongoolen an Semu.

Kublai Khan (1215-1294)

Oner Kublai Khan lewet wedenskap an hanel ap. Auer Marco Polo baud hi hanelsferbinjangen tu Euroopa ap.

Kublai Khan sin efterfulgern küd det rik ei tuuphual; 1368 auernaam a *Han*-Sjineesen at määcht an baud at *Ming-Dünastii* ap. Man uk oner a *Ming* hed a Mongoolen noch föl iinflööd.

## Luke uk diar

* Keisern faan't Yuan-Dünastii: 1279-1294: Kublai Khan, 1294-1307: Chengzong, 1307-1311: Wuzong, 1311-1320: Buyantu Khan, 1320-1323: Gegeen Khan, 1323-1328: Taidingdi, 1328-1328: Tianshundi, 1328-1329: Wenzong, 1329-1329: Mingzong, 1329-1332: Wenzong, 1332-1332: Ningzong, 1332-1368: Toghun Temür.

 **Commonskategorii: Yuan Dünastii** – Saamlang faan bilen of filmer
# Estuaar

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Sjiisk Bocht mä estuaaren faan Jaade, Weeser an Ialew.

En **estuaar** as di auergung faan en struum iin uun en sia. Uun en estuaar jaft'at ääb an flud, an sodenang hiart en estuaar eegentelk ei muar tu a struum. Hat as muar en bocht.

Flooksis, so üs uun a Sjiisk Bocht, hää en estuaar det furem faan en traachter.

Ööders üs bi en struumdelta luup a sedimenten oober ütj uun't sia, an bliiw ei uun't bocht leien.

## Luke uk diar

 **Commons: Estuaar** – Saamlang faan bilen of filmer
# Human Development Index

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Weltkoord mä ünegool Human Development Index kategoriin (dooten faan 2018, ütjbroocht 2019).

|  |  |
| --- | --- |
|   0.800–1.000 (huuchst)
  0.700–0.799 (huuch)
  0.550–0.699 (madel) |   0.350–0.549 (liach)
  nian dooten diar |

Di **Human Development Index** (of uk **HDI**) beskraft, hü gud det a minsken uun enkelt lunen gongt. Di huuchst wäärs as 1 an di liachst as 0.

## Bereegnang

Det taal saat ham tuup efter det ääler, diar a minsken uun't madel raaget fu, hü loong jo tu skuul gung, an hü stark at wiartskap as. Det tabel wiset a huuchst an liachst taalen:

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| Kääntaal | Huuchst wäärs | Liachst wäärs |
| Leewentsääler uun't madel | 83.6 (Japan, 2012) | 20.5 |
| Skuuljuaren uun't madel | 13.3 (USA, 2010) | 0 |
| Weden faan skuuljongen | 0.971 (Neisialun, 2010) | 0 |
| BNE per nöös (uun KKP $) | 87'478 (Katar, 2012) | 100 |

## Futnuuten
# Jangtsekiang

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

|  |
| --- |
| **Jangtsekiang (Jangtse)Chang Jiang** (amtl.), 長江 / 长江  |
|  |
| Dooten  |
| Laag | Sjiina  |
| Struumsüsteem | Jangtsekiang  |
| Hood | *Tongtian He*, huar Tuotuo He an Dam Chu uun Yushu, Qinghai tuupluup 34° 5′ 31,7″ N, 92° 54′ 47,4″ O34.09213692.9131794461  |
| Hööchde faan't hood | 4.461 mVorlage:Infobox Fluss/HÖHENBEZUG-QUELLE\_fehltVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Müs | Nuurden faan Shanghai iinuun't Uastsjineesk Sia 31° 15′ 0″ N, 122° 2′ 0″ O31.25122.033333333330  |
| Hööchde faan a müs | 0 mVorlage:Infobox Fluss/HÖHENBEZUG-MÜNDUNG fehltVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Hööchde faan boowen tu onern | 4.461 m  |
| Lengde | 6.380 kmVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Iintoochregiuun | 1.722.155 km²Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
|  Ufluupen weederVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen | MQ  | 31.900 m³/s
  |
| Struumer faan lachts | Chumar an öödern  |
| Stausian | Guanyinyan-Doom, Wudongde-Doom, Baihetan-Doom, Xiluodu-Doom, Xiangjiaba-Doom, Trii-Däälen-Doom, Gezhouba-Doom  |
| Gratstääden | Panzhihua, Yibin, Luzhou, Chongqing, Yichang, Jiangling, Shishou, Yueyang, Xianning, Wuhan, Ezhou, Huangshi, Jiujiang, Anqing, Tongling, Wuhu, Ma’anshan, Nanjing, Yangzhou, Zhenjiang, Nantong, Shanghai  |
| Madelstääden | Batang (Sichuan) an öödern  |
| Iinwenern uun't iintoochregiuun | 350 Mio.  |
| Skapsferkiar | 2800 km (Shanghai bit Panzhihua)Vorlage:Infobox Fluss/BILD\_fehlt |

Di **Jangtsekiang** of **Jangtse** (sjineesk 長江 / 长江, Pinyin  ‚Lung Struum‘, kurt: 江,  *Jiāng*) as di lingst struum uun Sjiina an uk uun hial Aasien. Mä en lengde faan 6380 kilomeetern as hi di traadlingst struum üüb a eerd.

## Stääden

A stääden Chongqing, Wuhan an Nanjing lei bi a struum. A mös faan a struum as nai bi Shanghai.

## Bilen

* Nuurduasten faan Shigu
* Bi Kuimen
* Trii-Däälen-Doom
* Müs nuurden faan Shanghai

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Jangtsekiang** – Saamlang faan bilen of filmer
# Danyang (Lunkreis)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

De **Danyang Lunkreis** uun Süüdkorea an det Nuurd Chungcheong Prowins
De **Danyang Lunkreis** (üüb Koreaans: 단양군 / 丹陽郡 *Danyang-gun*) as een faan a lunkreiser uun det Nuurd Chungcheong Prowins. A lunkreis leit uun a uast faan't prowins. Det hee 29.970 lidj (2019).

## Kwelen
# Chiapas (Bundesstoot)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

De **Chiapas Bundesstoot** uun Meksiko
Bilen faan Chiapas
De **Chiapas Bundesstoot** (üüb Spaans: *Estado de Chiapas* [ˈtʃʝapas], üüb Nahuatl: *Tlahtohcayotl Chiyapan*) as een faan dön tau-an-dörtig bundesstooten uun Meksiko. Det hee 4.796.580 lidj (2010). At hoodsteed faan a bundesstoot as Tuxtla Gutiérrez

## Kwelen
# SARS-CoV-2

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

*Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2* (SARS-2, SARS-CoV-2)

Di wiirus **SARS-CoV-2** liaset det kraankes COVID-19 ütj. Di nööm komt faan't ingelsk: COrona VIrus Disease 2019. Hi as tuiarst uun't stääd Wuhan uun Sjiina aptreeden. Diar as uun't juar 2020 en pandemii faan wurden.

## Taxonavigation

Hoodkategorii: Wiiren

Order: Nidovirales

Famile: Coronaviridae

Onerfamile: Orthocoronavirinae

Skööl: Betacoronavirus

Slach: *Severe acute respiratory syndrome-related coronavirus* (SARSr-CoV)

Stam: *Severe acute respiratory syndrome coronavirus 2 (SARS-2, SARS-CoV-2)*

Isoliaret wiiren: *Japan-KY-V-029/2020 – Nepal/61/2020 – Sweden/01/2020 – USA/AZ1/2020 – USA/IL1/2020 – USA/TX1/2020 – Wuhan-Hu-1/2019 – Wuhan/IVDC-HB-01/2019 – Wuhan/WIV04/2019 – Wuhan/IPBCAMS-WH-01/2019 – Wuhan/IVDC-HB-04/2020* (Stant: Jüüne 2020)

## Nööm

SARS-2, SARS-CoV-2

Synonym: 2019-nCoV
## Luke uk diar

* Nextstrain

 **Wikispecies** hää en artiikel tu: **SARS-CoV-2Commonskategorii: SARS-CoV-2** – Saamlang faan bilen of filmer