Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Indoneesk Spriik

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

Det **Indoneesk Spriik** (üüb Indoneesk: *bahasa Indonesia* [baˈhasa indoˈnesia]) as det amtelk spriik faan Indoneesien. Det as en standardisiaret wariant faan det Malaiisk Spriik, en Austroneesk Spriik, wat sant juarhunerten uun a indoneesk eilunen üüs *lingua franca* brükt wurt. At spriik wurt uun det Latiins Alfabeet skrewen.
# Antsirabe

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

|  |  |
| --- | --- |
| Antsirabe (Madagaskar)

|  |
| --- |
|   |

 |
| **Antsirabe** uun Madagaskar |

**Antsirabe** as det traadgratst steed uun Madagaskar. At steed leit uun a maden faan't lun. Det hee 246.354 lidj (2018). Det as at hoodsteed faan det Vakinankaratra Regiuun.

## Kwelen
# Piraat

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Piraatenflag, "Jolly Roger"
Weltwidj piraterii
**Piraaten** san **siaruuwern**, diar skeb (of uk fliigern) auerfaal. Det maage jo miast diar, huar nian stootelk seekerhaidsiinrachtangen uun a naite san. Miast läät jo a minsken weder frei, wan jo en liasjil ufpreset haa.

Bit iin uun't 19. juarhunert haa piraaten uk uun a nööm faan stooten ööder skeb auerfäälen. Det wiar oober nian **piraterii**, auer jo ei üüb aanj reegnang werket haa, det wiar do en **kaaprin**.

Man uk daalang jaft at noch flook steeden üüb a welt, huar reegelmiatag skeb auerfäälen wurd. Miast san det hanelskeb, diar jo ei rocht weere kön, an waaren mä en huugen wäärs looset haa. Man uk siilskeb wurd auerfäälen, auer jo ferlicht en betj baarjil uun buurd haa.

## Luke uk diar

 **Wikisource: Piraaten**  (sjiisk)
 **Commonskategorii: Piraaten** – Saamlang faan bilen of filmer
# Kakaobuum

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Kakaobuum |
| --- |
|
Kakaobuum (*Theobroma cacao*) mä früchten) |
| Süstemaatik |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Klas:* | Bloosenplaanten (*Magnoliopsida*) |
| *Order:* | Malvales |
| *Famile:* | Malwenplaanten (Malvaceae) |
| *Onerfamile:* | Byttnerioideae |
| *Skööl:* | Kakaobuumer (*Theobroma*) |
| *Slach:* | Kakaobuum |

 |
| Wedenskapelk nööm |
| *Theobroma cacao* |
| L. |

Di **Kakaobuum** (*Theobroma cacao*) as en plaant uun det famile faan a Malwenplaanten (*Malvaceae*). Tu det famile hiar 20 plaantenslacher. Di nööm komt faan greks θεός *theos* ‚God‘ an βρῶμα *broma* ‚iidj‘.

Uun Kakao as *Theobromin*.

## Frücht

Di buum koon 15 m huuch wurd, üüb plantaajen woort hi oober üüb 4 m deelkört.

A früchten haa en tuch skel, an diar as witj früchtflääsk uun. Hat smääkt swet. Uun Brasiilien woort diar saft faan maaget.

At siad san kakao"buanen", jo haa oober mä buanen goor niks tu dun. Diar woort kakaopolwer faan maaget, an det woort brükt för sakelaad.

## Bilen

* A früchten waaks lik bi a stam of twiig.
* Drüget früchten
* Swäärs apskäären frücht mä kakao"buanen"
* Loongs apskäären frücht

## Luke uk diar

 **Wikimedia Commons** hää bilen of filmer tu: **KakaobuumWikispecies** hää en artiikel tu: **Kakaobuum**
# Ménaka (Regiuun)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

De ual Ménaka Kreis, wat nü det **Ménaka Regiuun** as, uun Maali
Det **Ménaka Regiuun** (üüb Bambara: ߡߋߣߊߞߊ ߘߌߣߋߖߊ *Menaka Dineja*, üüb Fraansöösk: *Région de Ménaka*) as sant 2016 en regiuun uun de aafrikoons stoot Maali. At regiuun leit uun a süüduast faan't lun. Uun a nuurd leit det Kidal Regiuun, uun a uast an süüd Niiger an uun a waast det Gao. At hoodsteed faan't regiuun as Ménaka.

## Geografii

### Indialing faan Ferwalting

At regiuun hee fjauer kreiser:

* Andéramboukane
* Inékar
* Tidermène
* Ménaka
# Langosten

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Langosten |
| --- |
|
*Palinurus argus* |
| Süstemaatik |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Stam:* | Laspuateten (Arthropoda) |
| *Klas:* | Gratkraaben (Malacostraca) |
| *Order:* | Tjiinbiankraaben (Decapoda) |
| *Famile:* | Langosten |

 |
| Wedenskapelk nööm |
| Palinuridae |
| Latreille, 1802 |

**Langosten** (Palinuridae) san en famile faan Kraaben (Crustaceae) uun det order faan a Tjiinbiankraaben (Decapoda). Diar hiar 55 slacher uun 12 sköölen tu.

## Sköölen

Jasus – Justitia – Linuparus – Nupalirus – Palibythus – Palinurellus – Palinurus – Palinustus – Panulirus – Projasus – Puerulus – Sagmariasus

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Langosten** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikispecies** hää en artiikel tu: **Langosten**
# Könangrik Preußen

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

**Könangrik Preußen** (blä) üs dial faan't Sjiisk Rik (blä an güül)
At **Könangrik Preußen** wiar en könangrik uun Madeleuroopa faan 1701 bit 1918. Uun't 18. juarhunert wurd Preußen grater an määchtager, an uun't 19. juarhunert ging't faan Preußen ütj, dat a sjiisk stääden an föörstendoomen jo tu a Sjiisk Bund tuupslood. 1871 wurd a Könang faan Preußen tu a Keiser faan't Sjiisk Rik. Det ging oner mä't aanj faan a Iarst Weltkriich 1918. Üüb det Könangrik Preußen fulagt di *Freistoot Preußen* üs dial faan't Weimar Republiik.

## Histoore

* At Hertoochdoom Preußen (ruusa) faan 1525 bit 1701
* Ferbinjang faan Brandenburg (HRR) an Preußen (brün) 1688
* Preußen efter a Kongres faan Wien 1815
* Flag faan't Könangrik Preußen

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Könangrik Preußen** – Saamlang faan bilen of filmer
# Lublin (Prowins)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

Det **Lublin Prowins** uun Poolen
Det **Lublin Prowins** (üüb Poolsk: *Województwo Lubelskie*) as ian faan dön seekstanj prowinsen faan Poolen. At prowins leit uun a uast faan’t lun. Det hee 2.175.700 lidj (2011). At hoodsteed faan’t prowins as Lublin.

## Geografii

### Steeden

Dön tjiin gratst steeden uun't prowins san:

| # | Steed | Lidj (2020) |
| --- | --- | --- |
| 1 | Lublin | 338.586 |
| 2 | Zamość | 62.785 |
| 3 | Chełm | 61.135 |
| 4 | Biała Podlaska | 56.942 |
| 5 | Puławy | 46.965 |
| 6 | Świdnik | 38.763 |
| 7 | Kraśnik | 33.917 |
| 8 | Łuków | 29.441 |
| 9 | Biłgoraj | 26.114 |
| 10 | Lubartów | 21.636 |

### Iindialing faan Ferwalting

At prowins hee fjauer steedkreiser (Lublin, Zamość, Chełm an Biała Podlaska) an twuntig lunkreiser (üüb Poolsk: *powiaty*, iantaal *powiat*).

| # | Lunkreis | Lidj (2019) |
| --- | --- | --- |
| 1 | Biała Podlaska | 110.772 |
| 2 | Biłgoraj | 100.919 |
| 3 | Chełm | 78.014 |
| 4 | Hrubieszów | 62.847 |
| 5 | Janów Lubelski | 45.709 |
| 6 | Krasnystaw | 63.258 |
| 7 | Kraśnik | 95.348 |
| 8 | Lubartów | 88.352 |
| 9 | Lublin | 155.566 |
| 10 | Łęczna | 57.331 |
| 11 | Łuków | 106.816 |
| 12 | Opole Lubelskie | 59.208 |
| 13 | Parczew | 34.711 |
| 14 | Puławy | 113.173 |
| 15 | Radzyń Podlaski | 58.858 |
| 16 | Ryki | 55.988 |
| 17 | Świdnik | 71.840 |
| 18 | Tomaszów Lubelski | 82.762 |
| 19 | Włodawa | 38.353 |
| 20 | Zamość | 106.122 |

## Kwelen
# Wolga (Struum)

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

|  |
| --- |
| **Wolga (Struum)**  |
| Iintoochregiuun faan a Wolga
Iintoochregiuun faan a Wolga |
| Dooten  |
| Laag | waastelk Ruslun  |
| Struumsüsteem | WolgaVorlage:Infobox Fluss/ABFLUSSWEG\_fehlt  |
| Hood | uun a Waldaihuuger 57° 15′ 4,7″ N, 32° 28′ 5,1″ O57.25130555555632.468083333333228  |
| Hööchde faan't hood | 228 BSW77 Vorlage:Höhe/unbekannter Bezug (Kronstädter Pegel)Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Müs | iin uun't Kaspisk Sia 45° 7′ 32″ N, 47° 41′ 50″ O45.12555247.697138−28  |
| Hööchde faan a müs | −28 BSW77 Vorlage:Höhe/unbekannter Bezug (Kronstädter Pegel)Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Hööchde faan boowen tu onern | 256 m  |
| Lengde | 3.530 kmVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Iintoochregiuun | 1.360.000 km²Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
|  Ufluupen weeder bi a peegel WolgogradVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen | NNQ (Nofember 1920) MQ HHQ | 1.140 m³/s 8.064 m³/s 39.400 m³/s
  |
| Struumer faan rochts | Oka, Sura  |
| Struumer faan lachts | Wetluga, Kama, Grat Irgis  |
| Gratstääden | Twer, Rybinsk, Jaroslawl, Nischni Nowgorod, Tscheboksary, Kasan, Uljanowsk (iar Simbirsk), Toljatti (iar Stawropol), Samara (iar Kuibyschew), Saratow, Wolgograd (iar Zarizyn, Stalingrad), Wolschski, Astrachan  |
| Skapsferkiar | faan Rschew bit tu a müs auer 3200 kmVorlage:Infobox Fluss/BILD\_fehlt |

A **Wolga** (rüsk Волга, tataarisk Идел / İdel, tschuwaschisk Атӑл, ualgreks Ῥᾶ *Rha*) as en struum uun't waastelk Ruslun. Mä en lengde faan 3530 km as hi di lingst an weederrikst struum uun Euroopa an uk ään faan a lingst struumer üüb a eerd (steed 17). San müs as uun't Kaspisk Sia, an sodenang as hi di lingst struum, di nian natüürelk ferbinjang tu a ooseaanen hää.

## Bilen

* Hood faan a Wolga
* Tuluup faan a Oka uun Nischni Nowgorod
* Wolgabrag uun Uljanovsk

## Kwelen

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Wolga** – Saamlang faan bilen of filmer
# Troopenwalt

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Ferdialang faan troopenwalt auer a eerd
**Troopenwalt** as en loonskap uun a troopen. Dü fanjst ham uun Süüdameerikoo, Afrikoo an uun Aasien. Hi leit trinjam a ekwaator bit amanbi 10 graad nuurd an süüd. Diar rinjt at auer 2.000 mm uun't juar. Nuurdermuar an süüdermuar san a wakselwiat troopen.

## Ütjsen

 Ian kääntiaken faan a troopenwalt as, dat diar arke etaasj mä plaanten an diarten besiidelt as:

* A grünj mä ruter, diar as ei föl wäärdag materiool uun. Ufstürwen plaanten ferrööde so gau, dat jo geliks weder faan diarten an ööder plaanten apnimen wurd.
* Krüüsen waaks bit sowat 1,5 m huuch.
* Aalwat huuger bit 5 m waaks bosker an letj buumer.
* A buumer waaks miast bit 40 m huuch.

## Bilen

* Uun a troopenwalt rinjt at arken dai so am a madetidj
* Buumer haa flaak ruter, gratendials auer a grünj
* Di skraal grünj koon a plaanten ei fäästhual
* Diar wene man enkelt natuurfulken

## Luke uk diar

 **Commons: Troopenwalt** – Saamlang faan bilen of filmer
# Khoisan spriaken

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Khoi-San spriaken (güül) uun Afrikoo
**Khoisan spriaken** san ään faan sjauer spriaktwiigen uun Afrikoo. Hör kääntiaken san aparte klak-tuuner, diar't ööders bluas uun enkelt Bantuspriaken uun a naiberskap jaft.

## Spriakfamilin

* Hadza
* Sandawe
* (Kwadi-) Khoe
* Tuu
* Kx'a
# Gepard

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Gepard |
| --- |
|
Gepard

VU - *vulnerable* (uun gefoor)
 |
| Süstemaatik |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Order:* | Ruuwdiarten (Carnivora) |
| *Auerfamile:* | Kaatoortagen (Feloidea) |
| *Famile:* | Kaater (Felidae) |
| *Onerfamile:* | Letj Kaater (Felinae) |
| *Skööl:* | *Acinonyx* |
| *Slach:* | Gepard |

 |
| Wedenskapelk nööm faan't Skööl |
| *Acinonyx* |
| Brookes, 1828 |
| Wedenskapelk nööm faan a Slach |
| *Acinonyx jubatus* |
| (Schreber, 1775) |

A **Gepard** (*Acinonyx jubatus*) as en ruuwdiart an hiart tu a Letj Kaater (*Felinae*). Hi lewet fööraal uun't süüdelk Afrikoo an as det gaust diart üüb a eerd. Geparden san en aanj skööl *Acinonyx* an ei alt nai mä ööder kaater.

* Gepard

## Onerslacher

* A. j. hecki, Nuurdwaastafrikoo
* A. j. jubatus, Süüdelk Afrikoo
* A. j. raineyi (=A. j. velox, =A. j. fearsoni), Uastafrikoo
* A. j. soemmeringii, Nuurduastafrikoo
* A. j. venaticus, Aasien

* *A. j. hecki*

CR - *critically endangered* (uun grat gefoor)
* *A. j. jubatus*

VU - *vulnerable* (uun gefoor)
* *A. j. soemmeringii*

EN - *endangered* (trüüwet)
* *A. j. venaticus*

CR - *critically endangered* (uun grat gefoor)

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Geparden** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikispecies** hää en artiikel tu: **Geparden**
# Norfolk Eilun

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

Flag faan **Norfolk-EilunNorfolk-Eilun** uun a Pasiifik

At **Norfolk Eilun** (üüb Ingels: *Norfolk Island* [ˈnɔːrfək ˈaɪ̯lənd], üüb Norfuk: *Norfuk Ailen*) as en eilun uun a Pasiifik, wat tu Austraalien hiart. Tu a nuurd leit Neikaledoonien, tu a waast Austraalien an tu a süüd Neisialun. Det hee 1756 lidj (2018). At hoodsteed faan't eilun as Kingston.

## Geografii

At eilun leit uun Polyneesien.

## Befölkring

At muartaal faan't befölkring spreecht Ingels (45,5 %). 40,9 % diarfaan kön Norfuk, wat en misching faan det Ingels faan't 18. juarhunert an ual Tahitiaans as.

## Kwelen
# Darwin (Northern Territory)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

|  |  |
| --- | --- |
| Darwin (Northern Territory) (Australien)

|  |
| --- |
| Darwin  |

 |
| **Darwin** uun Austraalien |

**Darwin** (Ütjspriik üüb Ingels: [ˈdɑːwɪn] ) as en steed uun a nuurd faan Austraalien an't hoodsteed faan det Northern Territory. Det leit uun a nuurdwaast faan't teritoorium. Det hee 118.452 lidj (2016). Det as efter britisk natüürforsker Charles Darwin neemd.

## Geografii

At steed hee fjauer wooldistrikten (üüb Ingels: *wards*)

* Chan Ward
* Lyons Ward
* Richardson Ward
* Waters Ward

## Kwelen
# Central (Salomoonen)

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Central Prowins |
| --- |
|  |
|  |
| Geografii |
| Stoot: | Salomoonen |
| Weeder trinjam: | Pasiifik |
| Eilunen: | Russell-Eilunen, Nggela-Eilunen an Savo |
| Geograafisk laag: | 9° S, 160° O-9.0666666666667160.21666666667 |
| Grünjdooten |
| Grate: | 615 km² |
| Iinwenern: | 26.051 |
| Iinwenern per km²: | 42 Iinw./km² |
| Hoodstääd: | Tulagi |
| Koord |
|  |

Det letj prowins **Central** leit sowat uun a maden faan di eilunstoot Salomoonen. Süüdermuar leit det prowins Guadalcanal.

Tu *Central* hiar flook grater an letjer eilunen, det san fööraal a **Nggela Eilunen**, iar: *Florida Islands*.

* Aeaun
* Gavutu
* Mbanika
* Pavuvu
* Savo
* Tanambogo
* Tulagi Eilun
* Russell Eilunen
* Nggela Eilunen

At hoodstääd Tulagi leit üüb det eilun mä di salew nööm: Tulagi Eilun.

A eilunen uun't Central-prowins san tuup 615 km² grat. Efter't fulkstäälang faan 2009 lewe diar 26.051 lidj.

## Kwelen

* citypopulation.de

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Central (Salomoonen)** – Saamlang faan bilen of filmer
# Western (Diwisioon faan Fidschi)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

Det **Western Diwisioon** uun Fidschi
Det **Western Diwisioon** (üüb Ingels: *Western Division*) as ian faan dön fjauer diwisioonen faan Fidschi. At diwisioon leit uun a waast faan Viti Levu. Det hee 337.041 lidj (2017). At hoodsteed faan’t diwisioon as Lautoka.

## Geografii

### Iindialing faan Ferwalting

At diwisioon hee trii prowinsen:

| # | Nööm | Grate (km²) | Lidj (2017) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ba | 2634 | 247.685 |
| 2 | Nadroga-Navosa | 2385 | 58.940 |
| 3 | Ra | 1341 | 30.416 |

## Kwelen
# Taro

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Taro |
| --- |
|
Taro (*Colocasia esculenta*) |
| Süstemaatik |
|

|  |  |
| --- | --- |
| *Order:* | Alismatales |
| *Famile:* | Araceae |
| *Onerfamile:* | Aroideae |
| *Triibus:* | Colocasieae |
| *Skööl:* | *Colocasia* |
| *Slach:* | Taro |

 |
| Wedenskapelk nööm |
| *Colocasia esculenta* |
| (L.) Schott |

A **Taro** (*Colocasia esculenta*) as en slach faan plaanten uun det famile faan a Araceae. Sin ruter kön eden wurd.

Ööder nöömer san uun Afrikoo: *Taioba*, *Eddo*, *Eddoe*, *Eddro*, *Dasheen*, *Cocoyam*, *Macabo*, *Mankani*, *Koko*, *Lambo* of *Ede*; uun Süüdameerikoo: *Quequisque*, *Malanga* of *Papa china*; Uun Aasien: *Arbi*, *Sato-imo* (里芋) of *Gabi*.

* Ruter
* Huar Taro aptaanj woort.
* Taro fialen üüb Hawaii.

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Taro** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikispecies** hää en artiikel tu: **Taro**
# .to

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

**.to** as det top-level-domain (TLD) faan Tonga.

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: .to** – Saamlang faan bilen of filmer
# Kaarl III. (Ferianigt Köningrik)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

Köning **Kaarl III.** (2021)
**Kaarl III.** (üüb Ingels: **Charles III**; \* 14. Nofember 1948 üüs *Charles Philip Arthur George* uun Buckingham Palace uun London) as sant de 8. September 2022 Köning faan det Ferianigt Köningrik faan Gratbritanien an Nuurdirlun an uk faan 14 öler lunen. Hi as de äälst dring faan Elisabeth II. an as köning wurden, üs sin mam stoorew.

## Efterkemen

|  |
| --- |
|
**Köning Kaarl III. (\* 1948)** |
| **Dringer an swiigerfoomnen** (numer = truunfulig, stant 2022) |  (1) William, Prince of Wales (\* 1982) ⚭ 2011 Catherine, Princess of Wales (\* 1982) |  (5) Harry, Duke of Sussex (\* 1984) ⚭ 2018 Meghan, Duchess of Sussex (\* 1981) |
| **Enkeljongen** |  (2) George of Wales (\* 2013) |  (3) Charlotte of Wales (\* 2015) |  (4) Louis of Wales (\* 2018) |  (6) Archie Mountbatten-Windsor (\* 2019) |  (7) Lilibet Mountbatten-Windsor (\* 2021) |

| Föörgunger | Amt | Efterfulger |
| --- | --- | --- |
| Elisabeth II. 1952-2022 | **Köning faan det Ferianigt Köningrik** 2022- | A Köning, di at lun nü hee |

## Luke uk diar

 **Commons: Kaarl III. (Ferianigt Köningrik)** – Saamling faan biljen of filmer
# El Salwadoor

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

|  |
| --- |
| **República de El Salvador**
Republik faan El Salvador  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Flagge El Salvadors | Wappen El Salvadors |
| Flag
 | Woopen
 |

 |
| **Woolspröök**: *Dios, Unión, Libertad* (spoonsk: *God, ianaghaid, freihaid*) |
| **Amtelk spriak** | Spoonsk |
| **Hoodstääd** | San Salwadoor |
| **Stoot (skak)** | Presidiaalrepubliik |
| **Stoot baas an Regiarang baas** | President Mauricio Funes |
| **Grate** | 21041 km² |
| **Iinwenern** | 7.332.000 |
| **Iinwenern per km²** | 332,6 Iinw./km² |
| **BIP** nominaal (2007)
 | 20.373 Mio. US$ (92.) |
| **BIP per iinwener** | 2.857 US$ (102.) |
| **HDI** | 0,659 (90.) |
| **Münt** | US-Dooler (El-Salvador-Colón lääpt uf) |
| **Suwereniteet** | 13. April 1838 |
| **Natsionaalhümne** | *Saludemos la Patria orgullosos* |
| **Tidjsoon** | UTC−6 |
| **Autokääntiaken** | ES |
| **TLD** | .sv |
| **Tilefoonföörwool** | +503 |
|  |
|  |

**El Salwadoor** as en lun uun Madel-Ameerikoo. Naiberlunen san Guatemaala an Honduuras. Uun't süüdwaasten leit a Pasiifik.

## Geografii

### Stääden

Dön tjiin gratst stääden uun't lun san:

| # | Stääd | Lidj (2020) | Koord |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Soyapango | 284.700 |

|  |  |
| --- | --- |
| El Salwadoor (El Salvador)

|  |
| --- |
| **San Salvador**  |

 |

 |
| 2 | Santa Ana | 230.900 |
| 3 | San Salvador | 209.600 |
| 4 | San Miguel | 201.900 |
| 5 | Apopa | 198.500 |
| 6 | Tonacatepeque | 146.400 |
| 7 | Ilopango | 143.000 |
| 8 | Colón | 142.400 |
| 9 | Mejicanos | 141.400 |
| 10 | Santa Tecla | 124.900 |

### Indialang faan Ferwaltang

At lun hää sjauertanj departmenten.

| # | Department | Grate (km²) | Lidj (2017) | Hoodstääd |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Ahuachapán | 1240 | 363.500 | Ahuachapán |
| 2 | Cabañas | 1104 | 167.600 | Sensuntepeque |
| 3 | Chalatenango | 2017 | 204.900 | Chalatenango |
| 4 | Cuscatlán | 756 | 266.200 | Cojutepeque |
| 5 | La Libertad | 1653 | 803.800 | Santa Tecla |
| 6 | La Paz | 1224 | 362.600 | Zacatecoluca |
| 7 | La Unión | 2074 | 268.400 | La Unión |
| 8 | Morazán | 1447 | 203.800 | San Francisco |
| 9 | San Miguel | 2077 | 499.900 | San Miguel |
| 10 | San Salvador | 886 | 1.786.400 | San Salvador |
| 11 | Santa Ana | 2023 | 589.300 | Santa Ana |
| 12 | San Vicente | 1184 | 184.100 | San Vicente |
| 13 | Sonsonate | 1225 | 506.500 | Sonsonate |
| 14 | Usulután | 2130 | 374.900 | Usulután |

## Ferwisang efter bütjen

 **Commonskategorii: El Salwadoor** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikimedia Atlas: El Salwadoor** – Geograafisk an histoorisk koorden
## Futnuuten

13.668888888889-88.866111111111
# San Joaquin County (California)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

**San Joaquin County** uun California
**San Joaquin County** as en county uun de US-ameerikoons bundesstoot California. At county leit uun a maden faan a bundesstoot. Det hee 762.148 lidj (2019). At hoodsteed faan't county as Stockton.

## Kwelen
# Ualsibiirisk spriaken

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Koord fan Ualsibiirisk spriaken :
laachtblä: Europeesk dial faan Ruslun
laachtgüül: Asiaatisk dial faan Ruslun
ruusa: Jukagiirisk an Tschuktscho-Kamtschadaalisk an
green: Niwchisk spriaken
A **Ualsibiirisk spriaken** san en skööl faan sowat tjiin spriaken mä tuup amanbi 15.000 spreegern. Jo wurd uun Uastsibiirien snaaket.

Jo wiar al diar, iar ööder Altaisk spriaken tu Sibiirien iinwaanert san.

## Iindialang

* **Jukag(ii)risk**   3 spriaken, 2 diarfaan †   (40–200 spreegern)
	+ Jukagiirisk (Oduulisk), 2 spriakwiisen: Nuurd (Tundra) an Süüd (Kolyma)
	+ Omok †
	+ Tschuwanisk †

* **Tschuktscho-Kamtschadaalisk**   5 spriaken   (14.000 spreegern)
	+ **Tschuktscho-Korjakisk**
		- **Tschukot Tschuktschi (Tschukot) (10.000)
		- **Korjak-Aliutor Korjak (Nymylan) (3.500)
			* Aliutor (200)
			* Kerek († of bal †)
	+ **Kamtschadaalisk**
		- Itelmeenisk (Kamtschadaalisk) (100)
* **Niwchisk** (**Giljakisk**)
	+ Niwchisk (Giljakisk) (700)  3 spriakwiisen: Amur, Nuurd-Sachalin, Uast-Sachalin

### Ünseeker iindialang

Ferlicht hiar tu detdiar skööl uk noch tu:

* Jenisejsk spriaken
* Ainu
* Eskimo-Aleutisk spriaken

* Jenisejsk spriaken (Ket)
* Ainu
* Eskimo-Aleutisk spriaken

## Literatüür

* Ernst Kausen: Paläosibirische Sprachen. In: Die Sprachfamilien der Welt. Teil 1: *Europa und Asien*. Buske, Hamburg 2013, ISBN 978-3-87548-655-1, S. 371–434.
* Ernst Kausen: *Paläosibirische Sprachen* (online, MS-Word, doc)
# Tschuwaschisk spriak

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Tschuwaschisk (*Чӑваш чӗлхи*) |
| --- |
|
Snaaket uun | Ruslun, Kasachstaan |
| Spreegern | 1,8 miljuunen |
| Wedenskapelk iindialang | * Altaisk spriaken
Turkspriaken
Oghuurisk spriaken
**Tschuwaschisk**
 |
| **Amtelk Stant** |
| Amtspriak faan
  |  Tschuwaschien
 |
| **Spriak-Ufkörtang** |
| ISO 639-1:
  |
cv
 |
| ISO 639-2:
  |
chv
 |

At **Tschuwaschisk spriak** (tschuwaschisk Чӑваш чӗлхи/*Čǎvaš čĕlchi*, Чӑвашла/*Čǎvašla*) as det iansagst Turkspriak uun det skööl faan a Oghuurisk spriaken. Uun det rüsk republik Tschuwaschien as hat amtsspriak bitu at rüsk spriak. Diar snaake amanbi 1,8 miljuun minsken Tschuwaschisk, uun't naiberlun Kasachstaan san't amanbi 22.000.

## Gramatik

### Hoodwurden

Tschwaschisk hoodwurden haa sääks kaasen.

| Kaasus | *Kü* | *Hingst* |
| --- | --- | --- |
| Iantaal | Muartaal | Iantaal | Muartaal |
| noominatiif | ӗне *ĕne* | ӗнесем *ĕnesem* | лаша *lascha* | лашасем *laschasem* |
| geenitiif | ӗнен(ӗн) *ĕnen(ĕn)* | ӗнесен(ӗн) *ĕnesen(ĕn)* | лашан(ӑн) *laschan(ǎn)* | лашасен(ӗн) *laschasen(ĕn)* |
| objektiif | ӗнене *ĕnene* | ӗнесене *ĕnesene* | лашана *laschana* | лашасене *laschasene* |
| lokatiif | ӗнере *ĕnere* | ӗнесенче *ĕnesentsche* | лашара *laschara* | лашасенче *laschasentsche* |
| ablatiif | ӗнерен *ĕneren* | ӗнесенчен *ĕnesentschen* | лашаран *lascharan* | лашасенчен *laschasentschen* |
| instrumentaal | ӗнепе *ĕnepe* | ӗнесемпе *ĕnesempe* | лашапа *laschapa* | лашасемпе *laschasempe* |

## Luke uk diar

* *Turkspriaken*: Altaisk, Aserbaidschaansk, Baschkiirisk, Chaladschisk, Chakasisk, Gagausisk, Jakutisk, Karatschai-Balkaarisk, Karlukisk, Kasachisk, Kiptschakisk, Kirgiisk, Oghuurisk, Oghuusisk, Sibiirisk, Tataarisk, Tschuwaschisk, Turkmeensk, Tuwiinisk, Türkisk, Uighuurisk, Usbekisk

 **Commonskategorii: Tschuwaschisk spriak** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikipedia üüb Tschuwaschisk**