Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aleuten

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

**Aleuten**
A **Aleuten** of uk **Alëuten**, (ingelsk *Aleutian Islands* [əˈljuːʃən ˈaɪləndz], aleutisk *Tanam Unangaa*, rüsk *Алеутские острова*) san en keed faan wulkaaneilunen tesken Alaska an Sibiirien. Jo dial at Beringsia uun't nuurden faan a eegentelk Pasiifik uun't süüden uf.

Tu a Aleuten hiar son tauhunert eilunen, diar tu sköölen tuupfaadet wurd (faan uast tu waast):

tu USA :
* Fox Islands
Krenitzin Islands
* Andreanof Islands
Delarof Islands
* Near Islands
Semichi Islands
* Rat Islands
* Islands of Four Mountains

tu Ruslun :
* Komandööreilunen

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Aleuten** – Saamlang faan bilen of filmer
# Fidschi

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

Flag
**Fidschi** uun a Pasiifik
**Fidschi** [ˈfɪdʒi], amtelk **Republiik faan Fidschi** (üüb Fidschi: *Viti* [ˈβitʃi] an *Matanitu Tugalala o Viti*, üüb Ingels: *Fiji* [ˈfi:ʤi:] an *Republic of Fiji*) as en eilunstoot uun a Süüd-Pasiifik. Tu a nuurduast leit Wallis an Futuna, tu a uast Tonga, tu a süüd Neisialun, tu a süüdwaast Neikaledoonien an tu a nuurdwaast Wanuaatuu. Det hee 884.887 lidj (2017). At hoodsteed faan't lun as Suva.

## Geografii

At lun as dial faan Melaneesien. Det bestäänt ütj 332 eilunen, diarfaan 110 bewenet san. Bütj dön Fidschi-Eilunen hiart noch det Rotuma-Eilun uun de bütjerst nuurd an uk det Ceva-i-Ra Atol uun de bütjerst süüdwaast tu't lun. Dön gratst faan dön Fidschi-Eilunen san Viti Levu an Vanua Levu.

### Iindialing faan Ferwalting

Fidschi hee fjauer diwisioonen an ian besaner distrikt (Rotuma):

| # | Nööm | Grate (km²) | Lidj (2017) | Hoodsteed | Koord |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | Central | 4293 | 378.284 | Suva |  |
| 2 | Eastern | 1422 | 37.648 | Levuka |
| 3 | Northern | 6199 | 131.914 | Labasa |
| 4 | Western | 6360 | 337.041 | Lautoka |

## Histoore

Fidschi wurd 1970 suwereen. At jonger histoore faan't lun wurd faan a konflikt twesken det indigeen fidschiaans muarhaid an't indisk-fidschiaans manerhaid bestemet. Det san fjauer putschen (tau uun't juar 1987, 2000 an 2006) sant suwereniteet.

## Befölkring

## Politiik

At lun as en parlamentaarisk republiik. At stootsbaas as a president. A president faan't lun sant 12. Nofember 2015 as Jioji Konrote.

### Bütjenpolitiik

Fiji as sant 13. Oktuuber 1970 lasmoot faan dön Feriand Natschuunen. Det wiar faan 1970 tu 1987 an as sant 1997 lasmoot faan det Commonwealth of Nations (suspendiaret 2000-2001, 2009-2014).

## Luke uk diar

* Suwereen stooten uun Melaneesien: Fidschi, Papua-Nei-Guinea, Salomoon-Eilunen, Wanuaatuu.

## Kwelen
# Tonga

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

**Tonga** uun't Pasiifik
Flag faan **TongaTonga**, amtelk at **Köningrik faan Tonga** (üüb Tongaans: *Tonga* an *Puleʻanga Fakatuʻi ʻo Tonga*, üüb Ingels: *Tonga* an *Kingdom of Tonga*) as en eilunstoot uun a süüd faan't Pasiifik, uun Polyneesien. A eilunen wurd uk iar *Frinjskapseilunen* neemd. Tu a nuurd leit Samoa, tu a nuurduast Ameerikoonsk Samoa, tu a uast lei Niue an dön Cook-Eilunen, tu a süüdwaast leit Neisialun, tu a waast Fidschi an tu a nuurdwaast Wallis an Futuna. At lun hee 100.651 lidj (2016). At hoodsteed faan't lun as Nukuʻalofa.

## Geografii

At lun as dial faan Polyneesien.

### Indialing faan Ferwalting

At lun hee fiiw diwisioonen:

| # | Diwisioon | Grate (km²) | Lidj (2016) | Hoodsteed | Koord |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | ʻEua | 87,4 | 4945 | ʻOhonua |  |
| 2 | Haʻapai | 87,4 | 6125 | Pangai |
| 3 | Niuas | 19,2 | 1232 | Hihifo |
| 4 | Tongatapu | 260 | 74.611 | Nukuʻalofa |
| 5 | Vavaʻu | 121 | 13.738 | Neiafu |

## Histoore

1900 wurd at lun en britisk protektoraat. 1970 wurd at lun suwereen.

## Politiik

At lun as en parlamentaarisk arew-monarchii. A köning faan't lun sant 2012 as Tupou VI..

### Bütjenpolitiik

Tonga as sant 14. September 1999 lasmoot faan dön Feriand Natschuunen.

## Luke uk diar

* Suwereen stooten uun Polyneesien: Cook-Eilunen, Nei-Sialun, Niue, Samoa, Tonga, Tuwaalu.

## Kwelen
# San Francisco

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

|  |  |
| --- | --- |
| San Francisco (Kalifornien)

|  |
| --- |
|   |

 |
| **San Francisco** uun California |

**San Francisco** as det fjuardgratst steed an en county uun de US-ameerikoons bundesstoot California. At steed leit uun a waast faan a bundesstoot, bi a Pasiifik. Det hee 881.549 lidj (2019).

## Kwelen
# UNESCO

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Flag faan a UNESCO
A **UNESCO** (ingelsk *United Nations Educational, Scientific and Cultural Organization*) as det iinrachtang faan a UNO för onerracht, wedenskap an kultuur.

Hat as di 16. Nofember 1945 grünjlaanj wurden an sat uun Paris. Diar werke 195 lunen mä.

A UNESCO as uk för det iinrachten faan *weltarewdialen* diar. Weltarewdialen uun Nuurdfresklun san di Natjunaalpark Waas an at Biakin.

## Luke uk diar

* www.unesco.org

 **Commonskategorii: UNESCO** – Saamlang faan bilen of filmer
# Baltikum

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Baltisk lunen: Estlun, Letlun, Litauen
At **Baltikum** as en regiuun uun Nuurduasteuroopa. Diar lei trii lunen: Estlun, Letlun an Litauen.

## Lunen

| Lun | Iinwenern | Hoodstääd |
| --- | --- | --- |
| Eestlun Eestlun     | 1.315.819 (Januar 2014)     | Tallinn |
| Letlun Letlun | 2.001.500 (Januar 2014) | Riga |
| Litauen Litauen | 2.938.278 (März 2014) | Vilnius |

Aal trii lunen lei bi't Uastsia. 1940 san jo faan a Sowjetunion auern snoobel nimen wurden, sant 1991 san's weder suwereen.

## Spriaken

Uun Estlun woort estnisk snaaket, det as en finno-ugrisk spriak. Uun Letlun an Litauen wurd baltisk spriaken snaaket. Uun't hialer Baltikum snaake oober uk fölen rüsk.

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Baltikum** – Saamlang faan bilen of filmer
**Wikivoyage Raisfeerer:Baltikum** (sjiisk)
 **Wikibooks: Baltisk lunen** (sjiisk)
# 1978

|  |
| --- |
| **1978** |
|
◄ | 19. juarhunert | ◄ **20. juarhunert** ► | 21. juarhunert | ►
◄ ◄ | ◄ | 1973 | 1974 | 1975 | 1976 | 1977 | ◄ **1978** ► | 1979 | 1980 | 1981 | 1982 | 1983 | ► | ► ► |

|  |
| --- |
|  **Kalendern** |
|

| Gregoriaans kalender | 1978 *MCMLXXVIII* |
| Ab urbe condita | 2731 |
| Armeensk kalender | 1427
*ԹՎ ՌՆԻԷ* |
| Schineesk kalender | 4674 – 4675
甲巳 – 乙午 |
| Etiopisk kalender | 1970 –1971 |
| Hebreewsk kalender | 5738 – 5739 |
| Hindukalendern |  |
| - *Vikram Samvat* | 2033 – 2034 |
| - *Shaka Samvat* | 1900 – 1901 |
| Iraans kalender | 1356 –1357 |
| Islaamsk kalender | 1398 –1398 |

 |

(fe.) **1978** wiar det aacht-an-sööwentigst juar faan det 20. juarhunert. At juar begand mä’n Söndai uun de Gregoriaans kalender.

## Bejewenhaiden – Feerfaole – Forfåle – Fuarfalen

* 03. Nofember: Domiinika woort suwereen.
* 29. Deetsember: At Snäkatastroof uun Nuurdtjiisklun 1978/1979 begand.

## Bäären – Tolaid – Tuläid – Bēren

* 31. August: Tineke Postma, waastfresk saksofoonspeler.

## Störwen – Sturwen – Stürwen

* 06. August: Paul VI., baskop faan Room (\* 1897)
* 28. September: Johanes Paul I., baskop faan Room (\* 1912)
* 21. Oktuuber: Ernst Löfstedt, unersäker foon e nordfrasch spräke (\* 1893)

**Ünbekäänd Dootem Hinrich C. Hinrichsen
# Amerigo Vespucci

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Amerigo Vespucci

**Amerigo Vespucci** [ameˈriːɡo vesˈputtʃi] (\* 9. Maarts 1451 uun Florens; † 22. Febrewoore 1512 uun Sevilla) wiar en kuupmaan an siamaan. Hi hää grat dialen faan Süüdameerikoo beraiset.

Hi hää uk ütjfünjen, dat Christoph Kolumbus nään siawai tu Indien fünjen hed, man en neien kontinent. Diaram het didiar weltdial efter Amerigo Vespucci nü *Ameerikoo*.

## Raisen

* Iarst rais 1497-1498
* Naist rais 1499-1500
* Traad rais 1501-1502
* Sjuard rais 1502-1503

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Amerigo Vespucci** – Saamlang faan bilen of filmer
# Hööchde

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Н — Hööchde
At **hööchde** as di luadrocht wai faan en ponkt tu en liinje of en flaak. Hat woort miast uun meetern meeden.

Uun a geografii as mä't hööchde miast det hööchde auer a weederpeegel, auer normool nol (m auer NN) mend. Auer a weederpeegel ei stabiil as, hi gongt ap an deel, woort at hööchde mä a Peegel faan Amsterdam ferglikt.

För fliigern as det *hööchde auer a grünj* (AGL - *above ground level*) wichtag.

Uun a astronomii as miast at hööchde auer a kimang mend, at deklination, det as en winkel.

Uun a musiik as at hööchde det frekwens faan en tuun.

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Hööchde** – Saamlang faan bilen of filmer
# Bill Clinton

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

**Bill Clinton** (1993)
**William Jefferson „Bill“ Clinton** (bäären üüs *William Jefferson Blythe III.*; \* 19. August 1946 uun Hope, Arkansas) as en US-ameerikoons poliitiker faan det Demokraatisk Partei. Faan 1993 tu 2001 wiar hi de 42. president faan det Ferianigt Stooten. Tuföör wiar hi guwernöör faan Arkansas.

## Luke uk diar

* *Presidenten faan dön Ferianigt Stooten (1945-2001)*: Harry S. Truman (1945-1953), Dwight Eisenhower (1953-1961), John F. Kennedy (1961-1963), Lyndon B. Johnson (1963-1969), Richard Nixon (1969-1974), Gerald Ford (1974-1977), Jimmy Carter (1977-1981), Ronald Reagan (1981-1989), George H.W. Bush (1989-1993), Bill Clinton (1993-2001).
* *Vize-Presidenten faan dön Ferianigt Stooten 1945-2001:* *neen* (1945-1949), Alben W. Barkley (1949-1953), Richard Nixon (1953-1961), Lyndon B. Johnson (1961-1963), *neen* (1963-1965), Hubert Humphrey (1965-1969), Spiro Agnew (1969-1973), *neen* (Oktuuber-Deetsember 1973), Gerald Ford (1973-1974), *neen* (August-Deetsember 1974), Nelson Rockefeller (1974-1977), Walter Mondale (1977-1981), George H.W. Bush (1981-1989), Dan Quayle (1989-1993), Al Gore (1993-2001).

 **Commons: Bill Clinton** – Saamling faan biljen of filmer

| Föörgunger | Amt | Efterfulger |
| --- | --- | --- |
| George H.W. Bush |  **President faan dön Ferianigt Stooten** 1993-2001 | George W. Bush |
# Geometrii

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

René Descartes, La Géometrie (Iarst ütjgoow faan 1637)
At **geometrii** as en dial faan a matematiik an befaadet ham mä ponkter, geraaden, arealen, winkler an noch flook muar gratin am't meeden. Det wurd komt faan't ualgreks γεωμετρία (geometria) an ment so föl üs det *fermeeden faan a eerd*.

## Apdialang

Sant a ual Griichen as a wedenskap widjer kimen an ferstäänt daalang föl muar oner geometrii üs di ual Euklid det ded. Daalang käänt'am jodiar feeg:

* Geomeetrisk Figüüren
* Geometrii efter Euklid
Strualensats
* Projektiif Geometrii
* Afiin Geometrii
* Synthetisk Geometrii
* Analytisk Geometrii
Trigonometrii
Vektorreegnang
* Differentialgeometrii
Managfualaghaid

## Literatüür

* Euklid: *Die Elemente.* Buken I–XIII. Ütjden an auersaat faan Clemens Thaer. Frankfurt a. M.: Harri Deutsch, 4. aplaag 2003. (det iarst aplaag kaam uun a juaren 1933–1937 ütj) ISBN 3-8171-3413-4. En ääler auersaatang, huar uk jo leeder buken XIV an XV mä bi san, könst dü bi archive.org ufrep.

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Geometrii** – Saamlang faan bilen of filmer
* Kreis
* Kwadroot
* Silinder
* Tetraeder
* Pythagoras sin reegel
# Cornwall

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

At Graafskap **Cornwall** uun Ingelun
Flag faan **CornwallCornwall** ([ˈkɔːndwəl]; üüb Kornisk: *Kernow* [ˈkɛrnɔʊ̯]) as en traditschunel an seremoniel graafskap, an uk en *Unitary Authority* uun Ingelun. At graafskap hee 573.299 lidj (2020). At hoodsteed faan't graafskap as Truro. Det hiart tu’t ferwaltingsregiuun Süüd Waast Ingelun.

## Geografii

### Steeden

Dön tjiin gratst steeden uun't graafskap san:

| # | Steed | üüb Kornisk | Lidj (2020) |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Camborne | Kammbronn | 23.194 |
| 2 | Newquay | Tewynn Pleustri | 23.144 |
| 3 | Falmouth | Aberfal | 23.073 |
| 4 | St Austell | Sen Ostell | 21.223 |
| 5 | Penzance | Pennsans | 20.808 |
| 6 | Truro | Tryverow of Truru | 20.678 |
| 7 | Bodmin | Bosvenegh | 16.643 |
| 8 | Saltash | Essa | 16.543 |
| 9 | Redruth | Resrudh | 15.590 |
| 10 | Helston | Hellys | 11.759 |

## Kwelen
# Pythagoras sin reegel

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Pythagoras sin reegel:
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
**Pythagoras sin reegel** as wel ian faan a bedüüdenst reegeln uun a geometrii. Hat sait, dat uun en rochtwinkelt triihuk a kwadrooten auer jo tau kateeten tuup jüst so grat san üs det kwadroot auer det hypotenuus.

Wan WIKINIUM\_MATH\_PH\_2 an WIKINIUM\_MATH\_PH\_4 a lengden faan a kateeten üüb eder sidj faan a rocht winkel san, an WIKINIUM\_MATH\_PH\_6 at lengde faan det hypotenuus, diar di rocht winkel jinauer leit, do täält:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_8
Det reegel as efter Pythagoras faan Samos näämd, auer hi wel di iarst weesen as, di det reegel bewiset hää. Det reegel salew wiar oober al loong föör ham bekäänd.

## Reegnin

Det reegel as so wichtag, auer dü leewen mä tau gratin det traad ütjreegne könst:

det hypotenuus
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_10 .
a kateeten
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_12
## Pythagoreesk taalen

*Price's tree*, ään tugang tu Pythagoreesk taalen
Det san trii hial taalen, diar dü uun det reegel iinsaat könst:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_14
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_16
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_18
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_20
.. det gongt widjer saner aanj.

An do könst dü a Pythagoreesk taalen uk noch ütjwidje:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_22
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_24 (mool 2)
 WIKINIUM\_MATH\_PH\_26 (mool 3)
.. an so widjer.

## Bewis

Ian oort an wiis, det reegel tu bewisin
Det grat kwadroot as WIKINIUM\_MATH\_PH\_28 lung an WIKINIUM\_MATH\_PH\_30 briad; det areal as sodenang WIKINIUM\_MATH\_PH\_32 .

Wan dü faan det grat kwadroot 4 triihuken wechnamst, do blaft det c-kwadroot auer.

Jo 4 triihuken san eder WIKINIUM\_MATH\_PH\_34 grat, aal 4 tuup san do WIKINIUM\_MATH\_PH\_36 grat.

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_38 .
Wan dü det widjer reegenst (iarst binomisk formel), komst dü tu:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_40 .
Nü täälst dü üüb arke sidj WIKINIUM\_MATH\_PH\_42 uf, an do blaft auer:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_44
## Luke uk diar

 **Commons: Pythagoras sin reegel** – Saamlang faan bilen of filmer
* Euklid sin kateetenreegel
* Euklid sin hööchdereegel
* Elisha Scott Loomis: *The Pythagorean Proposition*. Edwards Brothers, naist aplaag, Ann Arbor (MI) 1940 (archive.org)
# Pasaat

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

**Süüduastpasaat** orangj, **Nuurduastpasaat** güül. Waastwinj blä.
**Pasaat** (portugiisk passar ‚pasiare‘, ‚föörbitji‘) as en stüdagen winj uun a nuurdelk an süüdelk troopen trinjam a hialer eerd. Üüb a nuurdelk eerdheleft weit hi faan nuurduast, üüb a süüdelk eerdheleft faan süüduast. Uun a maden diartesken weit at bal goorei, det as det *banertroopisk konwergens* (ITC, faan ingelsk: *inter-tropical convergence*) of *ekwatoriaal* *jipdrukrön*. A sialidj sai diar *kalmen* tu, faan fransöösk *calme* of ingelsk *calm* = raueg, winjstal. Det as oober man en smäälen strimel mä ünseeker winj, diarför haa a sialidj uk di nööm *mallungen*.

Laag faan ITC an hingstbreetjin.

Uun a ferluup faan a juarstidjen waanert di pasaatwinj oober muar efter nuurden of efter süüden. Bütjen faan't pasaatregiuun weit üüb a eerd miast en waastwinj. Bi di auergung faan pasaat tu waastwinj as't uk flooksis winjstal, det san a *hingstbreetjin* an uk *mallungen*. Wan a siilskeb diar iar fäästseeden haa an ei widjer kaam, skul's hör hingster slaachte, auer det drankweeder knaap wurd, ferlicht komt di nööm diar faan uf.
# Moolkstruat

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

A maden faan't **Moolkstruat**
At **Moolkstruat** as en galaksii, huar at sansüsteem mä't eerd uun as. Faan't eerd ütj sä'f det faan banen üüs laacht bian, wat a hemel auerspeent.

## Sansüsteemen

Naibi sansüsteemen uun't moolkstruat

## Galaksiin

Öler galaksiin trinjam det moolkstruat

## Luke uk diar

 **Commons: Moolkstruat** – Saamling faan biljen of filmer
# Thems

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

|  |
| --- |
| **Thems**  |
| Koord
Koord |
| Dooten  |
| Laag | Süüdingelun  |
| Struumsüsteem | ThemsVorlage:Infobox Fluss/ABFLUSSWEG\_fehlt  |
| Hood | Thames Head bi Kemble 51° 41′ 44″ N, 2° 1′ 49″ W51.695444444444-2.0304055555555110  |
| Hööchde faan't hood | 110 mVorlage:Infobox Fluss/HÖHENBEZUG-QUELLE\_fehltVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Müs | Thames Estuary, Southern Bight, Nuurdsia 51° 30′ 20″ N, 0° 39′ 4″ O51.5054580555560.651111111111110  |
| Hööchde faan a müs | 0 mVorlage:Infobox Fluss/HÖHENBEZUG-MÜNDUNG fehltVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Hööchde faan boowen tu onern | 110 m  |
| Lengde | 346 kmVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Iintoochregiuun | 12.935 km²Vorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
|  Ufluupen weederVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen | MQ  | 65,8 m³/s
  |
| Gratstääden | Oxford, Reading, London  |
| Skapsferkiar | Bit Lechlade uun Gloucestershire  |
| A Thems uun Oxford
A Thems uun Oxford |

A **Thems** (ingelsk *River Thames* [tɛmz], latiinsk *Tamesis*, bi Tacitus uk *Tamesa* of ualgreks Τάμεσα *Támesa*) as en struum uun Süüdingelun. Efter a Severn as a Thems di naistgrat struum uun't Ferianagt Könangrik.

A Thems bi Southwark uun London
## Kwelen

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Thems** – Saamlang faan bilen of filmer
# Borough of Stockton-on-Tees

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Borough of Stockton-on-Tees |
| --- |
|  |
| Staatus | Unitary Authority, Borough |
| Regiuun | North East England |
| Groofskap | Durham an North Yorkshire |
| Ferwaltangsteed | Stockton-on-Tees |
| Grate | 203,89 km² |
| Iinwenern | 197.213 |
| Stant | 30. Juni 2018 |
| ONS-Code | 00EF |
| Wääbsteed | www.stockton.gov.uk |
| Grünjlaanj | 1996 |

**Stockton-on-Tees** as en borough an en unitary authority uun Nuurd Uast Ingelun. Di gratst dial diarfaan as det stääd Stockton-on-Tees; trinjam lei a [town]]s Billingham, Ingleby Barwick, Thornaby an Yarm; an flook letjer gemeenen.

Det borough woort diald faan a struum Tees, sodenang hiar hat tu tau groofskapen: County Durham nuurden faan a Tees, an North Yorkshire süüden faan a Tees.

## Kwelen

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Borough of Stockton-on-Tees** – Saamlang faan bilen of filmer
# Uasten faan Ingelun

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| East of England Uasten faan Ingelun |
| --- |
| Karte |
| Geografii |
| Grate | 19.120 km² |
| Ferwaltangssteed | Flempton |
| Demografii |
| Iinwenern Iinwenern per km² | 5.907.348 (2012) 309 Iinw./km² |

Di **Uasten faan Ingelun** as ian faan njüügen ferwaltangsregiuunen uun Ingelun.

## Geografii

### Steeden

Dön tjiin gratst steeden uun't regiuun san:

| # | Steed | Lidj (2020) | Koord |
| --- | --- | --- | --- |
| 1 | Luton | 222.043 |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Uasten faan Ingelun (England East of England)

|  |
| --- |
| Luton  |

|  |
| --- |
| Norwich  |

|  |
| --- |
| Southend-on-Sea  |

|  |
| --- |
| Peterborough  |

|  |
| --- |
| Cambridge  |

|  |
| --- |
| Ipswich  |

|  |
| --- |
| Watford  |

|  |
| --- |
| Colchester  |

|  |
| --- |
| Chelmsford  |

|  |
| --- |
| Basildon  |

|  |
| --- |
| **Flempton**  |

|  |
| --- |
| Harwich  |

 |

 |
| 2 | Norwich | 199.245 |
| 3 | Southend-on-Sea | 184.708 |
| 4 | Peterborough | 179.349 |
| 5 | Cambridge | 149.155 |
| 6 | Ipswich | 147.851 |
| 7 | Watford | 142.084 |
| 8 | Colchester | 140.027 |
| 9 | Chelmsford | 119.468 |
| 10 | Basildon | 118.145 |

### Groofskapen an Unitary Authorities

|  |  |
| --- | --- |
|  | 1. Thurrock (UA)
2. Southend-on-Sea (UA)
3. Essex
4. Hertfordshire
5. Luton (UA)
6. Bedford (UA)
7. Central Bedfordshire (UA)
8. Cambridgeshire
9. Peterborough (UA)
10. Norfolk
11. Suffolk

(5,6,7 Bedfordshire) |

## Kwelen

## Luke uk diar

* East Anglia

52.250.55000000000001
# Stirling (Council Area)

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Stirling (Council Area)

Council area uun Skotlun, distrikt faan Skotlun| Stoot | Ferianigt Köningrik |
| Hoodsteed | Stirling |
| Leit diar uun | Skotlun |
| Geog­raa­fisk koor­di­naa­ten | 56°15′12″N 4°19′33″W |
| Geog­raa­fisk furem | link |
| Ekse­ku­tiif | Stirling Council |
| Iin­we­ner­taal | 94.210 |
| CO₂ bilangs | 88.172,71 ton kööldioksiid ekwiwalent, 84.605,22 ton kööldioksiid ekwiwalent |
| Grate | 2.186,9685 kwadrootkilomeeter |
| Wä­äbs­teed | www.stirling.gov.uk |

Wikimedia | © OpenStreetMap

**Stirling** (skots geelisk *Sruighlea*) as ian faan 32 council areas uun Skotlun.

Trinjam lei Argyll and Bute, Clackmannanshire, East Dunbartonshire, Falkirk, North Lanarkshire, Perth and Kinross an West Dunbartonshire.

* Stirling uun Skotlun

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Stirling (Council Area)** – Saamlang faan bilen of filmer
# Gaborone

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

-24.65805555555625.912222222222

| Gaborone |
| --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
| Gaborone (Botswana)

|  |
| --- |
| Gaborone  |

 |

 |
| Grünjdooten |
| Stoot | Botswana |
|
Steed oner aanj ferwalting | Gaborone |
| Hööchde | 983 m |
| Grate | 196 km² |
| Iinwenern | 231.592 (2011) |
| Iinwenern per km² | 1.181,6 Iinw./km² |
| Grünjlaanj | 1964 |
| ISO 3166-2 | BW-GA |
| Weebsteed |  (en) |
| Politiik |
| Bürgermääster | Kagiso Thutlwe (2014) |
| Satelitenbilj faan GaboroneSatelitenbilj faan Gaborone |

**Gaborone** (ap tu 1969 *Gaberones*) as at hoodsteed an gratst steed faan Botsuana. Det leit bi a struum Notwane, uun a süüduast faan at lun. Det hee 231.592 lidj (2011).

## Histoore

At steed wurd 1890 troch at boowerhood faan a Batlokwa, Kgosi Gaborone grünjlaanjen.

## Sastersteeden

* Burbank, Kalifornien, Ferianagt Stooten Ferianagt Stooten
* Zhejiang, Sjiina Sjiina
* Västerås, Sweeden Sweeden
* Sorong, Indoneesien Indoneesien

## Kwelen
# Ruder

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

En ruder.
En **Ruder** as en woopen, diar miast för a jacht, man uk bi't militeer brükt woort. Wan't kurter üs 60 cm as, do täält hat üs *pistool*.

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Ruder** – Saamlang faan bilen of filmer
# Indus

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

|  |
| --- |
| **Indus** Sindhu, Sindh  |
| Karte |
| Dooten  |
| Laag | Sjiina, Indien, Pakistan  |
| Struumsüsteem | Indus  |
| Tuupstruum faan | Kwelstruumer uun a kreis Gar (Transhimalaya) 31° 25′ 7,3″ N, 81° 35′ 48,5″ O31.418781.59685300  |
| Hööchde faan't hood | ~ 5.300 mVorlage:Infobox Fluss/HÖHENBEZUG-QUELLE\_fehltVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Müs | Araabisk Sia bi Sindh 23° 59′ 11″ N, 67° 26′ 13″ O23.98625367.4368290  |
| Hööchde faan a müs | 0 mVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen  |
| Hööchde faan boowen tu onern | ~ 5.300 m  |
| Lengde | 3.180 km  |
| Iintoochregiuun | 980.000 km²  |
|  Ufluupen weederVorlage:Infobox Fluss/NACHWEISE\_fehlen | MQ  | 3.850 m³/s
  |
| Struumer faan rochts | Kabul, Shyok, Shigar, Gilgit, Gomal, Kurram  |
| Struumer faan lachts | Zanskar, Yapola, Suru, Astor, Siran, Haro, Sohan, Panjnad  |
| Stausian | Diamer-Basha-Stausia (uun bau), Tarbela-Stausia, Jinnah-Stausia, Chasma-Stausia, Taunsa-Stausia, Guddu-Stausia, Sukkur-Stausia, Kotri-Stausia  |
| Gratstääden | Hyderabad  |
| Bild |

A **Indus** (Sanskrit सिन्धु Sindhu, Urdu ‏سندھ‎) as mä em lengde faan 3.180 km di lingst struum uun't indisk regiuun an di wichtagst struum uun Pakistaan.

## Bilen

* Müs faan a struum Zanskar (boowen) iin uun a Indus (lachts) uun Ladakh
* Struumbaad naibi Skardu

## Kwelen

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Indus** – Saamlang faan bilen of filmer
# Turkspriaken

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Turkspriaken
**Turkspriaken** san en spriakfamile mä 41 enkelt spriaken an 180 bit 200 miljuun spreegern uun Aasien. Jo san det gratst skööl faan a altaisk spriaken.

## Spriaken

Det gratst spriak diarmad as türkisk.

## Iindialang

* Oghuurisk spriaken, mä Tschuwaschisk
* Kiptschakisk spriaken, mä Kasachisk, Kirgiisk, Tataarisk a.ö.
* Oghuusisk spriaken, mä Türkisk, Aserbaidschaansk, Turkmeensk a.ö.
* Karlukisk spriaken, mä Usbekisk, Uighuurisk a.ö.
* Sibiirisk spriaken, mä Jakutisk, Jeniseisk a.ö.
* Arghu, mä Chaladschisk

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Turkspriaken** – Saamlang faan bilen of filmer