Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Dwight Eisenhower

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

**Dwight Eisenhower** (1956)
**Dwight David „Ike“ Eisenhower** (\* 14. Oktuuber 1890 uun Denison, Texas, üüs *David Dwight Eisenhower*; † 28. Marts 1969 uun Washington, D.C.) wiar en US-amerikoons generool an faan 1953 tu 1961 de 34. president faan dön Ferianigt Stooten.

## Luke uk diar

* *Presidenten faan dön Ferianigt Stooten (1945-2001)*: Harry S. Truman (1945-1953), Dwight Eisenhower (1953-1961), John F. Kennedy (1961-1963), Lyndon B. Johnson (1963-1969), Richard Nixon (1969-1974), Gerald Ford (1974-1977), Jimmy Carter (1977-1981), Ronald Reagan (1981-1989), George H.W. Bush (1989-1993), Bill Clinton (1993-2001).
* *Vize-Presidenten faan dön Ferianigt Stooten 1945-2001:* *neen* (1945-1949), Alben W. Barkley (1949-1953), Richard Nixon (1953-1961), Lyndon B. Johnson (1961-1963), *neen* (1963-1965), Hubert Humphrey (1965-1969), Spiro Agnew (1969-1973), *neen* (Oktuuber-Deetsember 1973), Gerald Ford (1973-1974), *neen* (August-Deetsember 1974), Nelson Rockefeller (1974-1977), Walter Mondale (1977-1981), George H.W. Bush (1981-1989), Dan Quayle (1989-1993), Al Gore (1993-2001).

 **Commons: Dwight Eisenhower** – Saamling faan biljen of filmer

| Föörgunger | Amt | Efterfulger |
| --- | --- | --- |
| Harry S. Truman |  **President faan dön Ferianigt Stooten** 1953-1961 | John F. Kennedy |
# Swaarponkt

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Det pope kapt ei am, auer di swaarponkt widj oner uun di ruad dial, an ei uun a geomeetrisk madelponkt leit.
Di **swaarponkt** faan en ding as di madelponkt faan sin mase, dü könst uk sai: di masinmadelponkt.

## Swaarponkt an madelponkt

Bi en kuugel ütj ian an detsalew materiool as di swaarponkt uun di geomeetrisk madelponkt. Wan en kuugel oober tu heleft ütj iisen, an det ööder heleft ütj holt as, do tralet hat ei, man blaft mä det swaarer, iisen heleft oner leien, auer uun det iisen heleft di swaarponkt leit.

## Bestemang

Bi ünreegelmiatag figuuren könst dü di swaarponkt finj, wan dü jo uun't luad hingest:

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Luad 1 | Luad 2 |

A luaden san a *swaarliinjin*; huar jo krüsge, as di *swaarponkt*.

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Swaarponkt** – Saamlang faan bilen of filmer
# Rahatschou (Steed)

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

**Rahatschou** (üüb Witjrüs: Рагачо́ў *Rahačóǔ*, üüb Rüs: Рогачёв *Rogačóv*) as en steed un det Homelj Prowins faan Witjruslun. Det hee 33.702 lidj (2009). Det as at hoodsteed faan de Rahatschou Distrikt.

## Kwelen
# Hebreewsk spriak

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

| Hebreewsk (‏עִבְרִית‎) |
| --- |
|
Snaaket uun | Israel, sarkenspriak faan a Juuden aueraal |
| Spreegern | 9 miljuunen |
| Wedenskapelk iindialang | * Afroasiaatisk spriaken
Semiitisk spriaken
Waastsemiitisk spriaken
Nuurdwaastsemiitisk spriaken
Kanaaneesk spriaken
**Hebreewsk**
 |
| **Amtelk Stant** |
| Amtspriak faan
  | Israel Israel Poolen Poolen, gudkäänd manertaalsspriak |
| **Spriak-Ufkörtang** |
| ISO 639-1:
  |
he (Hebreewsk)
 |
| ISO 639-2:
  |
heb (Hebreewsk)
 |
| ISO 639-3:
  |
heb (Neihebreewsk), hbo (Biblisk hebreewsk)
 |

**Hebreews(k)** (‏עברית‎ *‘Ivrit*, ) as en semiitisk spriak, diar fööraal uun Israel snaaket woort.

## Neihebreewsk

Hebreewsk as det spriak faan a hebreewsk Tanach. Det as oober juarhunerten ei muar snaaket wurden. Iarst uun't leed 19. juarhunert begand det, weder mamenspriak tu wurden. Daalang as Neihebreewsk (*Iwrith*) det amtsspriak faan Israel.

## Luke uk diar

* Hebreewsk skraft
* Ulpan

 **Commonskategorii: Hebreewsk spriak** – Saamlang faan bilen of filmer
 **Wikisource: Hebreewsk wurdenbuken**  (sjiisk)
 **Wikibooks: Hebreewsk** (sjiisk)

## Futnuuten
# Waaks

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Tualaglaacht
(eegentelk: Waakslaacht)
**Waaks** (latiinsk *cera*) as en nööm för en hialer rä ünlik lipiiden, diar jo ei uun weeder apliase läät. Jo smolt miast bi son 40 °C, an began do tu luupen. Bi 'normool' tempratuuren san's fääst.

Di nööm as nai mä ualhuuchsjiisk: *wahs* ('Imenwaaks').

Uun a natüür komt waaks föör uun:

* Olwaaks
* Sjiinawaaks (faan Plaantenlüs)
* Imenwaaks
* Fögelfäät
* Tualag (fäät faan Kwetjkauern)

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Tualag** – Saamlang faan bilen of filmer
# Ial (brant)

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Ial
**Ial** (faan ualgermaans *\*ailda* = „brant“) as det flam bi en ferbraanang. Diarbi woort waremk an laacht frei. För en ial brükst dü en braanstoof an loft (sürstoof).

Ial tu maagin wiar en graten straal uun a minskelk kultuur sant at jonger ualstiantidj (*Jongpaläolithikum*).

## Spreegwurden

* Huar riak as, diar as uk **ial**.
* En luupen **ial** as ei lacht tu dääskin.

## Luke uk diar

* Biak

 **Wikimedia Commons** hää bilen of filmer tu: **IalWikiquote**: **Ial** (sjiisk)

 **Wikisource: Ial**  (sjiisk)
## Futnuuten
# Miljaard

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Nuadjil faan 1923
Ian **miljaard** as di nööm för en taal, för en ian mä njügen nolen. 1.000.000.000 = 109. Dü könst uk sai: ian miljaard as düüsen mool düüsen mool düüsen (1.000 \* 1.000 \* 1.000).

Di nööm komt faan't latiinsk wurd mille „düüsen“ uf.

## Ufkörtang

Uun a technik hää'm det flooksis mä sok grat taalen tu dun, an do woort ian miljaard mä det föörwurd **Giga-** ufkört, t.b. ian Gigabyte.

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Miljaard** – Saamlang faan bilen of filmer