# Letlun

|  |
| --- |
|  Tekst üüb Fering |

**Letlun** uun Euroopa
Flag faan **LetlunLetlun**, amtelk **Republiik faan Letlun** (üüb Letisk: *Latvija* [ˈlatvija] an *Latvijas Republika*) as en lun uun nuurduast faan Europa. Uun a nuurd leit Eestlun, uun a uast Ruslun, uun a süüduast Witjruslun, uun a süüd Liitauen an uun a waast at Uastsia. At lun hee 1.893.223 lidj. At hoodsteed faan't lun as Riga.

## Geografii

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| Letlun (Lettland)

|  |
| --- |
| **Riga**  |

|  |
| --- |
| Daugavpils  |

|  |
| --- |
| Jēkabpils  |

|  |
| --- |
| Jelgava  |

|  |
| --- |
| Jūrmala  |

|  |
| --- |
| Liepāja  |

|  |
| --- |
| Rēzekne  |

|  |
| --- |
| Valmiera  |

|  |
| --- |
| Ventspils  |

|  |
| --- |
| Gaising  |

|  |
| --- |
| **EESTLUN**  |

|  |
| --- |
| **RÜS- LUN**  |

|  |
| --- |
| **WIT- RÜS- LUN**  |

|  |
| --- |
| **LIITAUEN**  |

|  |
| --- |
| UASTSIA  |

|  |
| --- |
| *Saaremaa (Eestlun)*  |

 |
| Koord faan **Letlun** |

10 republiik steeden an 36 gemeenden sant 2021.
### Steeden

Dön tjiin gratst steeden an uk *republiik steeden* (*republikas pilsētas*) uun't lun san:

| # | Steed | Lidj (2019) |
| --- | --- | --- |
| 1 | Riga | 632.614 |
| 2 | Daugavpils | 82.604 |
| 3 | Liepāja | 68.945 |
| 4 | Jelgava | 55.972 |
| 5 | Jūrmala | 49.325 |
| 6 | Ventspils | 34.377 |
| 7 | Rēzekne | 27.820 |
| 8 | Ogre | 23.232 |
| 9 | Valmiera | 23.125 |
| 10 | Jēkabpils | 22.076 |

### Indialing faan Ferwalting

Letlun hee seeks statistisk regiuunen (wat ei indialing faan ferwalting san), an sant 2021 tjiin *republiik steeden* an 35 gemeenden.

| Statistisk Regiuunen |
| --- |
|  | Regiuun | Grate (km²) | Lidj (2011) |
| 1 | Kurzeme (Kuurlun) | 13.596 | 270.498 |
| 2 | Latgale (Lettgallen) | 14.550 | 304.032 |
| 3 | Pierīga (Trinjam Riga) | 10.133 | 371.431 |
| 4 | Rīga (Riga) | 304 | 658.640 |
| 5 | Vidzeme (Livlun) | 15.246 | 211.309 |
| 6 | Zemgale (Semgallen) | 10.733 | 254.461 |

Dön 35 gemeenden san:

|  | Gemeend | Lidj (2025) |
| --- | --- | --- |
| 1 | Ādaži | 23.603 |
| 2 | Aizkraukle | 28.238 |
| 3 | Alūksne | 13.154 |
| 4 | Augšdaugava | 24.041 |
| 5 | Balvi | 17.531 |
| 6 | Bauska | 40.488 |
| 7 | Cēsis | 41.320 |
| 8 | Dienvidkurzeme | 32.820 |
| 9 | Dobele | 27.508 |
| 10 | Gulbene | 18.497 |
| 11 | Jēkabpils | 38.833 |
| 12 | Jelgava | 32.005 |
| 13 | Ķekava | 31.271 |
| 14 | Krāslava | 19.505 |
| 15 | Kuldīga | 26.666 |
| 16 | Limbaži | 27.612 |
| 17 | Līvāni | 10.145 |
| 18 | Ludza | 20.166 |
| 19 | Madona | 29.898 |
| 20 | Mārupe | 37.346 |
| 21 | Ogre | 57.648 |
| 22 | Olaine | 20.669 |
| 23 | Preiļi | 15.535 |
| 24 | Rēzekne | 27.706 |
| 25 | Ropaži | 35.164 |
| 26 | Salaspils | 23.815 |
| 27 | Saldus | 26.629 |
| 28 | Saulkrasti | 9981 |
| 29 | Sigulda | 31.479 |
| 30 | Smiltene | 17.555 |
| 31 | Talsi | 34.797 |
| 32 | Tukums | 43.430 |
| 33 | Valka | 7645 |
| 34 | Valmiera | 50.647 |
| 35 | Ventspils | 10.295 |

## Histoore

Koord faan Liiflun, Kurlun an Eestlun twesken 1585 an 1710
Iar wiar at lun uun tau regiuunen onerdiald: Liiflun, wat a nuurduast faan't lun faan't nü (an uk at süüddial faan't Eestlun faan nü) hed an Kurlun, wat a süüdwaast faan't lun faan nü hed. Uun't 13. juarhunert wurd dön tau regiuunen faan de Swäärtbrelerorden, wat lääder dial faan de Tjiisk Orden üüs de *Liifluns Orden* wurd, uun föl kriiger nimen. 1561 wurd a orden sekularisiaret an Liiflun an Kurlun wurd dial faan Liitauen.

1621 wurd Liiflun (saner det süüduast dial, Letgalen, wat üüs det *Inflanty* Prowins tup mä Kurlun dial faan Poolen-Liitauen bleew) wurd dial faan Sweeden. Liiflun wurd 1721 dial faan det Rüs Keiserrik. Inflanty wurd uun det iarst dialing faan Poolen 1772 an Kurlun uun det traad dialing faan Poolen 1795 uk dialen faan det Rüs Keiserrik.

At lun wurd uun de Iarst Wäältkrich faan 1915 faan Tjiisklun besaat. Det süüddial faan Liiflun an Kurlun slood jo 1918 tup, am at Republiik Letlun wurden. A poliitiker Kārlis Ulmanis en wichtig persuun uun't politiik faan't republiik uun detheer tidj. 17. Jüüne 1940 wurd at lun faan't Sowjetunioon besaatet. Faan 1941 tu 1944-1945 wurd at lun faan Tjiisklun besaatet. Do wurd at lun üüs det Letisk SSR weler dial faan't Sowjetunioon. Letlun wurd 1991 weler suwereen.

## Luke uk diar

* Kreiser faan Letlun bit 2021

## Kwelen