Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# 6. Jüüne

|  |
| --- |
| Histoorisk Juarsdaar Mei - **Jüüne** - Jüüle |
|

|  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 **·**  | 2 **·**  | 3 **·**  | 4 **·**  | 5 **·**  | 6 **·**  | 7 |
| 8 **·**  | 9 **·**  | 10 **·**  | 11 **·**  | 12 **·**  | 13 **·**  | 14 |
| 15 **·**  | 16 **·**  | 17 **·**  | 18 **·**  | 19 **·**  | 20 **·**  | 21 |
| 22 **·**  | 23 **·**  | 24 **·**  | 25 **·**  | 26 **·**  | 27 **·**  | 28 |
| 29 **·**  | 30 **·**  |  |  |

 |

06. Diego Velázquez \* 1599
06. Hans Jaenisch † 1989
06. Sweeden, natsionaalfeierdai
# Sochumi

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

SochumiSteed uun Georgien

Steed| Amtelk spriik | Abchaasisk, Rüsk |
| Stoot | Georgien, Abchaasien |
| Hoodsteed faan | Abchaasien, Rajon Sochumi, Abchasische Sozialistische Sowjetrepublik, Abchasische Autonome Sozialistische Sowjetrepublik, Autonome Republik Abchasien, Sokhumi Municipality |
| Leit diar uun | Autonome Republik Abchasien, Herrschaft von Abchasien, Gouvernement Kutaissi, Sukhumi Okrug, Abchasische Sozialistische Sowjetrepublik, Abchasische Autonome Sozialistische Sowjetrepublik, Sokhumi Municipality |
| Tidjsoon | UTC+3, Moskau Tidj |
| Geog­raa­fisk koor­di­naa­ten | 43°0′13″N 41°1′9″O |
| Mäfulger faan | International Black Sea Club |
| Iin­we­ner­taal | 64.441 |
| Hööchde auer NN | 20 meeter |
| Sas­ter­ko­muun | Tiraspol, Bandırma, Kursk, Nischni Nowgorod (Steed), Krasnodar |
| Grate | 27 kwadrootkilomeeter |
| Post­kä­än­taal | 384900, 6600 |
| Wä­äbs­teed | abkhazia.gov.ge/cities/sokhumi |
| Auto kä­än­tia­ken | ABH |

**Sochumi** (georgisk სოხუმი; abchaasisk Аҟәа **Aqwa**; rüsk Сухум) as en stääd uun Georgien, an hoodstääd faan Abchaasien. Diar wene son 65.000 lidj.

* Woopen

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Sochumi** – Saamlang faan bilen of filmer
**Wikivoyage Raisfeerer:Sochumi** (sjiisk)
# Krüstooch

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Jerusalem woort iinnimen (12.–14. juarhunert)
Krüsfäärerstooten am't juar 1135
Koord faan a Krüstööger mä bedialagang faan Frankrik
A **Krüstööger** wiar kriiger tesken 1095 an 1396 faan't röömsk-katuulsk sark fööraal jin't apstreewin faan a islaamsk lunen uun a Nai Uasten. Uun't 13. juarhunert wurd uk ööder kriiger so betiakent, diar oober eegentelk goorei diarüüb ütj wiar, at *Halag Lun* an Jerusalem turag tu wanen. Diar ging't uk jin ööder fulken uun Nuurduasteuroopa, diar nian krastelk kultüür hed.

## Krüsfäärerstooten

Üs a Krüstoochredern of *Krüsfäärern* mä't slacht faan Askalon uun't juar 1099 Jerusalem turag wonen hed, haa's diar sjauer *Krüsfäärerstooten* grünjlaanj:

* at Könangrik Jerusalem
* at Föörstendoom Antiochia
* at Groofskap Edessa
* at Groofskap Tripolis

A Krüsfäärerstooten küd jo oober ei loong hual an ging stak för stak bit 1291 weder ferleesen.

Di nööm *krüstooch* (fransöösk *croisade*, ingelsk *crusade*) kaam iarst leeder am 1500 ap, a Krüsfäärern salew näämd hör kriich *expeditio*, *iter* of *peregrinatio*, wat soföl üs *rais* ment. Üüb hör kluader wiar en grat krastelk krüs, an sodenang wurd's leeder *krüsfäärern* näämd.

## A Krüstööger

**Iarst Krüstooch**: 1096–1099, Mual: Jerusalem
Fulkskrüstooch: 1096, Mual: Jerusalem
Sjiisk Krüstooch 1096, Mual: fööraal Jerusalem
Krüstooch faan 1101: Mual: Jerusalem
Sigurd I. faan Norweegen san Krüstooch: 1108–1111, Mual: Jerusalem/Sidon
**Naist Krüstooch**: 1147–1149, Mual: iarst Edessa, do Damaskus
Wendenkrüstooch: 1147, Mual: Germania Slavica
**Traad Krüstooch**: 1189–1192, Mual: Jerusalem
Krüstooch faan Heinrich VI.: 1197–1198, Mual: Jerusalem
**Sjuard Krüstooch**: 1202–1204, Mual: eegentelk Egypten/Jerusalem, do Konstantinopel
Jongenskrüstooch: 1212, Mual: Jerusalem
Albigenserkrüstooch: 1209–1229, Mual: Oksitaanien
**Fift Krüstooch**
Krüstooch faan Damiette: 1217–1221, Mual: eegentelk Jerusalem, do Egypten
Krüstooch faan Friedrich II.: 1228–1229, Mual: Jerusalem
Krüstooch faan Theobald IV. faan a Champagne: 1239–1240, Mual: Askalon/Damaskus
Krüstooch faan Richard faan Cornwall: 1240–1241, Mual: Askalon/Jerusalem
**Sääkst Krüstooch**: 1248–1254, Mual: Egypten/Jerusalem
Hördenkrüstooch faan 1251: Mual: eegentelk Egypten
**Sööwenst Krüstooch**: 1270, Mual: Tunis/Jerusalem
Krüstooch faan Prens Eduard: 1270–1272, Mual: Akkon/Jerusalem
Aragoneesk Krüstooch: 1284–1285, Mual: Girona
Hördenkrüstooch faan 1320: Mual: eegentelk Andaluusien
Krüstooch jin Smyrna: 1343–1347, Mual: türkisk föörstendoomen uun Fööraasien, piraaten
Krüstooch jin Alexandria: 1365, Mual: Egypten
Krüstooch jin Mahdia: 1390, Mual: piraaten
Krüstooch faan Nikopolis: 1396, Mual: jin at Osmaansk Rik
## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Krüstööger** – Saamlang faan bilen of filmer
# Ferkiar

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

**Ferkiar** as det skebin faan persuunen of waaren. För ferkiar wurd *ferkiarswaier* brükt.

## Bilen

* Futferkiar
* Welferkiar
* Struatenferkiar
* Iisenboonferkiar
* Skapsferkiar
* Loftferkiar
* Funkferkiar
* Dootenferkiar

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Ferkiar** – Saamlang faan bilen of filmer
* Bidracher auer ferkiar üüb Tjabelstünj
# Bairisk

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Bairisk spriakregiuun
**Bairisk** of uk **Austro-Bawaarisk** as en skööl faan boowersjiisk spriakwiisen, diar uun Bayern (Sjiisklun) an Uastenrik snaaket wurd. A Bairisk spriakwiisen wurd uk üs Uastboowersjiisk betiakent.

## Iindialang

* Nuurdbairisk (Nuurd-Bayern, blä)
* Madelbairisk (Bayern, Uastenrik, green)
* Süüdbairisk (Süüd-Uastenrik, Süüdtirool, laachtbrün)

Man do san diar uk noch spriakenklaawen uun ööder lunen, t.b.:

* Hutterisk (Kanada, USA)
* Tsimbrisk (Itaalien)
* Fersendäälsk (Itaalien)

## Luke uk diar

 **Commonskategorii: Bairisk** – Saamlang faan bilen of filmer
# Biblioteca Nacional de España

|  |
| --- |
| Tekst üüb Öömrang |

Natjunaalbibleteek
At **Biblioteca Nacional de España** (BNE) as det *Spoonsk Natjunaalbibleteek*. Hat as 1712 grünjlaanj wurden an sat uun Madrid. Diar wurd son 26 miljuun dokumenten ferwaaret. At BNE as ian faan a gratst bibleteeken üüb a welt.

## Luke uk diar

* Wääbsteed

 **Commonskategorii: Biblioteca Nacional de España** – Saamlang faan bilen of filmer