Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Útbúgving

Harvard University í Cambridge, Massachusetts.
Jan Steen (1672)
Orðið **útbúgving** verður vanliga nýtt um at fáa sær kunnleika í ávísum yrki og at gerast dugnaligur til ávíst lønt arbeiði. Handilsskúlarnir og teknisku skúlarnir taka sær av vinnulívsútbúgving, t.e. handils-, skrivstovu- og tøkniligari útbúgving. Flestar vinnulívsútbúgvingar skifta millum virkisstarvslæru og frálæru í skúla. Útbúgvingartíðin er vanliga 3-4 ár. Sjóvinnuútbúgvingar fáast í sjómansskúla og fiskivinnuskúla, og maskinútbúgvingar í maskinskúla. Eftir 10. flokk halda mong ung fram á 3-ára studentaskúla ella á 2-ára HF-skeiði. HF er "hægri fyrireiking". Studentar ella HF-næmingar fara ofta á Fróðskaparsetrið ella annan hægri lærustovn at lesa meiri. Lesturin varir vanliga 3-7 ár og endar við próvtøku.

Í 1979 fekk Landsstýrið um hendi at umsita øll føroysk undirvísingarmál, og løgtingslóg um fólkaskúlan kom í gildi 1. august 1979. Lógin sigur m.a., at øll børn í undirvísingarskyldugum eiga ókeypis frálæru í fólkaskúlanum. Foreldrini síggja til, at børn í skúlaaldri fáa frálæru. Frálæra fæst í fólkaskúlanum ella á frískúla. Børn, sum eru skrivað inn í skúla, hava skúlaskyldu, t.e., tey skulu koma í skúlan og fylgja frálæruni. Tey skulu sýna sømiligan atburð og gera skúlasetningin. Skúlin skal geva næmingunum møguleika at ogna sær kunnleika, fimi, arbeiðshættir og málbering, at stuðla teimum seinni í lívinum.
# 28. juni

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| << | **Juni 2026** | >> |
| Má | Tý | Mi | Hó | Fr | Le | Su |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 |
| 8 | 9 | 10 | 11 | 12 | 13 | 14 |
| 15 | 16 | 17 | 18 | 19 | 20 | 21 |
| 22 | 23 | 24 | 25 | 26 | 27 | 28 |
| 29 | 30 |  |  |  |  |  |
| **MMXXVI** |

**28. juni** er dagur 179 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 180 um skotár er). 186 dagar eru eftir av árinum.

## Hendingar

* 1298 - Seyðabrævið verður sett í gildi av Hákuni hertuga Magnussyni.
* 1838 - Victoria av Stóra Bretlandi verður krýnd drotning.
* 1992 - Estiska Grundlógin verður undirskrivað.
* 1996 - Ukrainska Grundlógin verður undirskrivað.
* 1997 - Mike Tyson verður kolldømdur í einum boksingdysti, fyri at bíta ein part av oyra mótstøðumannsins Evender Holyfield.

## Føðingar

* 1491 - Henrik VIII enskur kongur (d. 1547)
* 1712 - Jean-Jacques Rousseau, sveisiskur-franskur heimspekingur (d. 1778)
* 1867 - Luigi Pirandello, italskur rithøvundur (d. 1936)
* 1908 - Salvador Allende, kilenskur politikari og forseti í Kili 1970-1973. (d. 1973)
* 1926 - Mel Brooks, amerikanskur sjónleikari og leikstjóri.
* 1928 - Hans Blix, svenskur politikari.
* 1930 - Itamar Franco, brasilskur forseti (d. 2011)
* 1948 - Kathy Bates, amerikonsk sjónleikarinna.
* 1966 - John Cusack, amerikanskur sjónleikari.
* 1971 - Fabien Barthez, franskur fótbóltsleikari.
* 1991 - Kevin De Bruyne, belgiskur fótbóltsleikari.

## Andlát

* 1836 - James Madison, amerikanskur forseti (f. 1751)
* 1914 - Franz Ferdinand, eysturíkskur erkihertogi (f. 1863)
* 2010 - Robert Byrd, amerikanskur politikari (f. 1917)

|  |
| --- |
| Januar | Februar | Mars | Apríl | Mai | Juni | Juli | August | September | Oktober | November | Desember |
# Kommunisma

**Kommunisma** (eisini nevnd **samognarstevna**) er ein er politisk hugsjón, ið byggir á hugsjónina um, at ognarrætturin yvir framleiðslutólunum og vinningi skal vera á almennum hondum, og at privati ognarrætturin skal vera forboðin.

Orðið "kommunisma" hevur sín uppruna í bókini *Projet de communauté philosophe* eftir franska heimsspekingin Victor d'Hupay frá 1777. Heiti kemur av franska orðinum *commune*, ið merkir kommuna.

Kendasta nútímans útleggingin av politisku hugsjónini hevur sín uppruna í smáritinum *Manifest der Kommunistischen Partei* (kommunistiska stevnuskráin), eftir týsku heimsspekingunum Karl Marx og Friedrich Engels frá 1848. Hugsjónin hjá Karl Marx kallast *marxisma* ella *klassisk kommunisma.*

Flestu útleggingarnar av kommunistisku samfelagshugsjónini skoða semfelagið sum eitt stríð millum tvær høvuðsstættir: borgarastættin (*bourgeoisie*), og verkamannastættin (*proletariati*). Borgarastættin eigur vinnutólini og rávørurnar, og ræður sostætt yvir kapitalinum í samfelagnum. Við hesum kapitali kann borgarastættin keypa arbeiðsmegi frá verkamannastættini, ið virðisøkir rávøruna, sum síðani kann seljast víðari við vinningi. Klassiska kommunisman heldur uppá, at hendan virðisøking (vinningurin) ikki kemur verkamannastættini til góðar, eftirsum hon einans móttekur eina fasta samsýning (løn) fyri arbeiði sítt. Kommunistiska loysnin uppá trupulleikan er, at felagsskapurin skal ognartaka vinnutólini, soleiðis at allir landsins borgarar kunnu fáa lut í virðisøkingini. Fyri at røkka hesum máli er neyðugt at avtaka privata ognarrættin, og at stovna ein sterkan felagsskap, ið gjøgnum sín fullkomna ognarrætt tryggjar javnrætt í samfelagnum.

Aðrar stættir innan klassisku kommunismuna er smáborgarastættin (*petite bourgeoisie*), ið eigur vinnutól, men ikki keypur arbeiðsmegi frá verkamannastættini, og fátækrafólkið (*lumpenproletariat*).

## Kommunisma í heiminum í dag

Meginparturin av heiminum í dag, nýtur marknaðarbúskap ella blandaðan búskap. Undir hesi skipan hava bæði tað privata og tað almenna ein virknan leiklut í búskapinum; Privatar fyritøkur skapa kapital í samfelagnum við framleiðslu og sølu av vørum og tænastum, og rinda skatt og avgjøld av vinningi sínum. Tað almenna nýtur síðani hesar inntøkur til at seta á stovn almannagagnligt virksemi (t.d skúlar og sjúkrahús), ella til at keypa vørur og tænastur frá tí privata. Soleiðis er eisini í londum sum Kina, hvørs stjórnarskipan formliga lýsur landi at vera kommunistiskt.

Aðrir statir, hvørs stjórnarskipanir formliga hava lýst londini at vera kommunistisk, eru til dømis Kuba, Norðurkorea og Sovjetsamveldið.

# Síð eisini

* Marxisma
* Kapitalisma
* Búskaparfrøði
# TikTok

**TikTok** er eitt kinverskt felag, og hevur í dag fleiri enn eina milliard brúkarar. TikTok er ment av Zhang Yiming, sum er 37 ár og úr Kina. Hann hevur forvunnið 12 trilliónir dollarar av appini TikTok. Tað er felagið ByteDance, sum eigur TikTok. Í stuttum virkar appin á tann hátt, at brúkarar leggja video út av sær sjálvum, har teir gera ymiskt. Ofta er tað dansur ella ymsar avbjóðingar, sum brúkarar royna seg við. Filmsbrotini kunnu varða upp í 1 minutt. Appin er nógv brúkt ímillum ung í Føroyum.

TikTok er fyrsta kinesiska sosiala app, sum hevur vunnið sær nevniverda undirtøku uttan fyri Kina. TikTok er átt av kinesarum, og appin er fleiri ferðir lagd undir at flýggja út data um amerikanskar brúkarar til kinesisku stjórnina. Í tí sambandi valdi Joe Biden, forseti, at undirskriva eina lóg, sum forbjóðar embætismonnum at hava kinesisku appina. 14. august 2022 skrivaði Donald Trump undir eina aðra løgskipan, sum gav ByteDance, sum er kinesiski eigarin av TikTok, 90 dagar at lata frá sær alt amerikanska virksemið umframt allar upplýsingarnar, fyritøkan hevði savnað í landinum.

TikTok hevur áður sagt, at amerikanski óttin er grundaður á miskunning. Fleiri stjórnarskrivstovur – teirra millum Hvítu Húsini, Verjumálaráðið og Homeland Security, sum tekur sær av landsins innanhýsis trygd – longu hava bannað nýtslu av TikTok. Danska dátueftirlitið er farið undir at kanna TikTok, samstundis sum onnur lond hava bannað ella umhugsa at banna appini.

## Sí eisini

* Sosialir miðlar

## Slóðir úteftir

* Heimasíða hjá fyritøkuni: tiktok.com
* Karl Wig: *Alle på Stortinget må slette Tiktok «så raskt som mulig»*, dn.no, 23.03.23
# Trúarfrælsi

**Trúarfrælsi** er frælsi at dyrka tann átrúnað ein sjálvur vil. Hetta merkir, at fólk hava rætt at trúgva tað teimum lystir. Øllum er eis­ini frítt at skifta átrúnað ella sannføring. Vit hava trúarfrælsi í Føroyum; lógin tilskilar øllum í Føroyum rætt til at finna trúgv sína í tilbiðing, gudstænastu, halgisiðum ella frá­ læru. Flestu føroyingar eru í fólkakirkjuni, tó at grundlógin úr 1849 tryggjaði trúarfrælsi.
# San Diego

| San Diego, Kalifornia |
| --- |
|  |
| Skjøldur | Kort |
|  |  |
| Grunddáta |
| Land: |  USA |
| Lutstatur: |  Kalifornia |
| Vídd: | 963.6 km² |
| Íbúgvar (2014): | 1 345 895 |
| fyri km²: | 1 602,3 /km² |
| Heimasíða: | www.sandiego.gov |

**San Diego** er áttandi størsti býur í USA. Býurin liggur í statinum Kalifornia, har hann er triðstørsti býur.

## Myndir

* San Diego
* San Diego um kvøldið
* San Diego, Kalifornia og Tijuana, Meksiko.

## Sí eisini

* Kalifornia

## Ávísingar úteftir

* Heimasíða: www.sandiego.gov
* San Diego á kortinum: osm

## Keldur

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*
# British Columbia

British Columbia
**British Columbia** er ein landslutur í Kanada. Havnabýurin Vancouver í Bretska Kolumbia hevur stóran týdning fyri Kanada. Hesin nútímans stórbýur er umgyrdur av fjøllum og liggur væl fyri við Kyrrahav.

Høvuðsstaðurin í landslutinum eitur Victoria. Hann liggur uml. 100 km sunnan fyri Vancouver í landsynningshorninum á oynni Vancouver Island, beint við markið til stakríkið Washington í USA. Amerikanski stórbýur Seattle er uml. 100 km í ein landsynning úr Victoria.

## Ávísingar úteftir

* heimasíða, www2.gov.bc.ca
* British Columbia, wikivoyage.org (á enskum)

## Keldur
# Djóravernd

**Djóravernd** er tað at verja djór fyri ringari viðferð. Í Føroyum er ein djóraverndarfelagskapur, nevnliga DVF (Djóraverndarfelagið), ið varð stovnaður í 1975.
# Grenada

**Grenada**|

|  |  |
| --- | --- |
|  (Flagg Grenada) |  |

 |
| Tjóðarslagorð: «Ever Conscious of God We Aspire, Build and Advance as One People» |
| Tjóðsangur: «Hail Grenada» |
|  |
| **Alment mál** | Enskt |
| **Høvuðsstaður** | St. George’s |
| **Kongur** | Charles III |
| **Forsætisráðharri** | Keith Mitchell |
| **Fullveldi** | 7. februar 1974 (frá Stóra Bretland) |
| **Vídd**  - tilsamans  - vøtn (%) |   344 km² 1.6 % |
| **Íbúgvar**  - tilsamans 2005  - tættleiki |   110 000 259.5/km² |
| **Gjaldoyra** | Eysturkaribiskur dollari (XCD) |
| **Tíðarøki** | UTC -4 |
| **Økisnavn á alnetinum** | .gd |
| **Telefonkota** | `+1 473` |
|  |

**Grenada** (enskt; *Grenada*) er oyggjaríki í Karibia. St. George’s er bæði høvuðsstaður og størsti býur. Aðrir stórir býir er Grenville og Gouyave. Miðallívsævin í landinum er 65.6 ár. Høvuðsmálið er enskt.

## Landafrøði

Kort yvir oyggjaríkið Grenada
Kort yvir Grenadisku oyggjarnar
Oyggjaríkið Grenada fevnir um syðra partin av Grenadisku oyggjunum (enskt: *Grenadines*) í Karibiska Havinum.
Oyggjaríkið St. Vincent og Grenadisku oyggjarnar eigur oyggjarnar í norðara parti.
Oyggjaríkið Grenada er kallað eftir størstu oynni, sum liggur sunnanfyri.
Hinar smærru oyggjar eru norðanfyri.

Gosfjallið *Mount Saint Catherine*, við 840 metrum til hæddar, liggur í norðara parti á høvuðsoynni og tað er eisini hægsta fjallið í ríkinum.

## Søga

Frá 1762 til 1974 var Grenada bretskt hjáland, men landið gjørdist sjálvstøðugt land í 1974. Í 1979 tók Maurice Bishop forseti valdið og eitt fleirtjóðaherlið við USA á odda gjørdi innrás.

## Fólkið

Fólkið er ættað úr Afrika, Evropa og Asia, og burtur úr tí er sprottin egin og lívligan mentan, sum leggur stóran dent á tónleik og dans. 4 % av fólkinum eru ikki lesifør.

## Búskapur

Týðandi vinnuvegir eru bananir, kakao og ferðavinna.

Bara Indonesia dyrkar meira av muskatnøt enn Grenada, sum dyrkar um fjórðingin av allari muskatnøt, nýtt verður í heiminum. Muskatnøt verður nýtt sum krydd í heitum rættum og bakstri. Muskattræið er komið úr Indonesia, og tað vóru niðurlendingar, ið tóku tað við sær til Grenada í 19. øld. Træið trívst væl í fruktagóðu gosøskujørðini, og har er eisini lýtt og nógv avfall. Oljan úr muskatnøtini verður nýtt til luktilsi og sápu. Malin muskatnøt verður nýtt til matgerð.

Bananir, sum vaksa væl í nógvum hita og nógvum regni, eru týdningarmikil útflutningsvøra. Men javnan er vandi fyri, at banangrøðin misferst, tá ið ódnir herja.

Ingifer, kanel, pipar og kryddnelikur vaksa eisini í oynni. Ingiferrótin verður nýtt fesk ella turkað og ofta malin. Rótin verður nýtt til krydd.

Ferðavinna hevur eisini stóran týdning í Grenada.

### Uttanlandshandil

|  | Útflutningur | Innflutningur |
| --- | --- | --- |
| 1. | St. Lusia 18.8 % | Trinidad og Tobago 33.7 % |
| 2. | Antigua og Barbuda 12.8 % | Sambandsríki Amerika 24.2 % |
| 3. | Sankt Kitts og Nevis 11.5 % | Stóra Bretland 4.3 % |
| 4. | Dominika 11.4 % | - |
| 5. | Sambandsríki Amerika 11.4 % | - |

## Sí eisini

* Karibia
* Karibiahav
# Aruba

**Aruba**|

|  |  |
| --- | --- |
|  (Flagg Aruba) |  (Skjaldarmerki Aruba) |

 |
| Tjóðarslagorð: Onki |
| Tjóðsangur: "Aruba Dushi Tera" |
|  |
| **Alment mál** | Niðurlendskt og papiamento |
| **Høvuðsstaður** | Oranjestad |
| **Forsætisráðharri** | Willem-Alexander |
| **Guvernørur** | Alfonso Boekhoudt |
| **Fullveldi** | Onki\* |
| **Vídd**  - tilsamans  - vøtn (%) |   178.91 km² 0 % |
| **Íbúgvar**  - tilsamans 2013  - tættleiki |   109,153 567/km² |
| **Gjaldoyra** | Florin (AWG) |
| **Tíðarøki** | UTC -4 |
| **Økisnavn á alnetinum** | .aw |
| **Telefonkota** | `+297` |
| \*Partur av Kongaríkinum Niðurlond |

**Aruba** er ein niðurlendsk oyggj beint úti fyri strondina í Venesuela. Aruba er ein av ABC-oyggjunum, ið eru í Karibiska havinum. Oyggin er 179 km2 til støddar og liggur bara 27 km frá suðuramerikanska meginlandinum í Venesuela. Høvuðsstaðurin eitur Oranjestad. Í januar 2000 var fólkatalið í Aruba 90,506; í januar 2013 var tað vaksið til 109,153 . Mesta fólkið er afrikanarar, men eisini er ein hvítur minniluti. Almennu málini í Aruba eru tvey, niðurlendskt og papiamento . Upprunafólkið í Aruba eru indiánar. Tann rómversk-katólska kirkjan er størsti trúarbólkur í Aruba; umleið 81 % av fólkinum eru rómverskir katolikkar í 2013 .

Ferðavinnan hevur havt ein vaksandi týdning fyri Aruba; ferðavinnan hevur stóran týdning í Aruba í 2013. Tølini hjá CIA World Factbook vísa, at ferðavinnan stendur fyri umleið 1/3 av samlaða BTÚ í 2013 . Hóast landið er lítið dregur tað nógv ferðandi á hvørjum ári. Hetta kemst helst av, at veðurlagið í Aruba er serstakliga lokkandi, har eru strendur so langt eygað røkkur. Størsta menningin og mesta virksemið er eisini fram við strendurnar. Hóast strandarlinjan er fruktagóð, er miðjan á oynni at rokna sum oyðimarkarlendi. Flestu ferðafólkini eru úr USA.

Oyggin er millum annað nevnd í sanginum Cocomo hjá Beach Boys. Eisini verður hon viðhvørt umtalað sum frítíðarstað í amerikanskum spælifilmum.

Oyggin Aruba er 179 km² til støddar, t.e. nakað størri enn Vágar, sum er 177 km².

## Kelduávísingar
# Olympiskir leikir

Olympiska merkið er fimm ringar, krøktir hvør í annan.
Fjórða hvørt ár senda flestar tjóðir síni bestu ítróttafólk til **Olympisku leikirnar** (**OL**) at kappast. Fleiri enn 7.000 ítróttafolk eru við í umleið 25 ítróttagreinum. Nýggjar koma til og aðrar detta burtur. Fólk í millióntali sita við hús og fylgja við á sjónvarpsskríggja.

Tað vóru forngriksku Olympisku leikirnir fyri 2.000 árum síðan, sum birtu upp undir nútíðar leikir. Nútíðar Olympiskir leikir vóru á fyrstu sinni í Athen í Grikkalandi í 1896. Einstaklingar ella lið kappast, ikki tjóðir. Ongari tjóð ber til at vinna Olympisku leikirnar, og Altjóða Olympiska Nevndin (IOC) velur altíð ein bý at vera vertur og ikki eitt land. Ítastu kappingarfólkini vinna sær heiðursmerki í bronsu, silvuri ella gulli, men ikki pening.

Fornu Olympisku leikirnir vóru í fyrstuni havdir Zeusi til heiðurs. Teir vóru í Olympia frá 776 f.Kr. til 393 e.Kr. Í fyrstu leikunum var einans kapprenning, men seinni varð kappast í longdarlopi, diskoskasti, nevaleiki, fimmdysti, renning og kapping við rossi og stríðsvogni. Bara menn sluppu at royna seg ella at hyggja at. Kvinnurnar høvdu aðrar leikir at heiðra gudinnuna Heru.

Hátíðardámur er, tá ið Olympisku leikirnir verða settir. Týdningarmesta løtan er, tá ið Olympiski eldurin verður kveiktur við kyndli. Rennarar hava skifts at borið kyndilin við eldi úr Olympia í Grikkalandi allan vegin hagar, ið leikirnir skulu vera. Soleiðis hevur verið síðan í 1928, tá ið Pierre de Coubertin barónur (f. 1. januar 1863 - d. 2. september 1937), sum endurstovnaði Olympisku leikirnir, heitti á ítróttafólk, at "halda lív í eldinum, ið umboðar endurfødda Olympiska andan". Olympiski eldurin brennur oman fyri Olympiska ítróttastaðin.

Olympiskir vetrarleikir hava verið síðan í 1924. M.a. eru skirenning, íshockey, skílop og skoyturenning á skránni. Altíð eru nógvir áskoðarar til t.d. skilopskappingarnar í vetrar OL.

## Sí eisini

* Summar-OL
* Vetrar-OL
# Édith Piaf

Édith Piaf
**Edith Piaf**, fødd **Édith Giovanna Gassion**, (19. desember 1915 – 10. oktober 1963) var ein av best umtóktu songkvinnum Fraklands.

Hon var kend undir navninum "La Môme Piaf" ("Spurvurin"). Hon var ein fronsk varieté- og konsertsongkvinna. Mong minnast hana fyri fleiri franskir evergreens sum *La Vie en rose*, *Non, je ne regrette rien*, *Hymne à l'amour*, *Mon légionnaire* og *Milord*. Hon var ein persónligheit út yvir tað vanliga, hon gav íblástur til nógvar sangskrivarar, var mentor fyri fleiri ung listafólk og var altjóða viðurkend, hóast hon hevði sálarligir trupulleikar. Édith Piaf var eisini sjónleikarinna bæði í sjónleikarhúsum og á filmi.

Hon var gift tvær ferðir, fyrst við Jacques Pills 1952-57 og síðan við Théo Sarapo frá 1962.

## Kendastu sangir hennara

* 1937 : Mon légionnaire, tekst af *Raymond Asso* og tónleikur av *Marguerite Monnot*
* 1940 : L'Accordéoniste, tekstur og tónleikur eftir *Michel Emer*
* 1946 : Les Trois Cloches við *Les Compagnons de la chanson*, tekstur og tónleikur eftir *Jean Villard Gilles*
* 1946 : La Vie en rose, tekst af *Edith Piaf*, musik af *Louiguy* og *Marguerite Monnot* (ikki krediterað)
* 1947 : Une chanson à trois temps, tekstur og tónleikur eftir *Anna Marly*
* 1950 : Hymne à l'amour, tekstur: *Edith Piaf* tónleikur: *Marguerite Monnot*
* 1951 : Padam... Padam..., tekstur: *Henri Contet* og tónleikur: *Norbert Glanzberg*
* 1954 : Sous le ciel de Paris, tekstur: *Jean Dréjac*, tónleikur: *Hubert Giraud*, frá filminum *Sous le ciel de Paris* av *Julien Duvivier*
* 1956 : L'Homme à la moto, týtt hevur *Jean Dréjac* (upprunaliga: *Black Denim Trousers And Motorcycle Boots* av *Jerry Leiber & Mike Stoller*)
* 1956 : Les Amants d'un jour, tekstur: *Claude Delécluse* og *Michelle Senlis*, tónleikur: *Marguerite Monnot*
* 1957 : La Foule, tekstur: *Michel Rivgauche*, sang frítt eftir *Que nadie sepa mi sufrir* (eisini við heitinum: *Amor de mis Amores*), uppruna tónleikur: *Ángel Cabral* og upprunatekstur: *Enrique Dizeo*.
* 1958 : Mon manège à moi, tekstur: *Jean Constantin*, tónleikur: *Norbert Glanzberg*
* 1959 : Milord, tekstur: *Georges Moustaki*, tónleikur: *Marguerite Monnot*
* 1960 : Non, je ne regrette rien, tekstur: *Michel Vaucaire*, tónleikur: *Charles Dumont*
* 1960 : Mon Dieu, tekstur: *Michel Vaucaire*, tónleikur: *Charles Dumont*
* 1962 : À quoi ça sert l'amour, tekstur og tónleikur: *Michel Emer*

## Keldur
# Partafelag

Eitt **partafelag** er eitt felag, har partaeigararnir ikki ábyrgjast persónliga fyri virkið (hettar eitur "Avmarka ábyrgd"), feløg sum eru skrásett sum partafeløg skullu vísa á "P/F" í navni av fyritøkuni.

Í Føroyum krevur eitt partafelag 500.000 í partapeningi, og skal hava eina nevnd við einum nevndarformanni, nevndarformaður og stjóri kann ikki vera sami persónur, vanligt er kassameistari eisini ásettur.

Vanliga verða smápartafeløg umskrásett til partafeløg fyri at vísa á at støddin á fyritøkuni er vaksin, hettar skapar meira álit á fritøkuni hjá kundum tí man sær at har er nógvur kapitalur til staðar.

## Sí eisini:

* Smápartafelag (Sp/f)

* Íverksetarafelag (ÍVF)

* Íognarvirkið (Í/F)

* Einstaklingsvirki (Fa.)

## Keldutilfar
# Saddam Hussein

| Saddam Hussein صدام حسين |
| --- |
|  |
| Forseti Iraks |
| **Í embæti** 16 Juli 1979 – 9 apríl 2003 |
| Persónlig kunning |
| Fødd(ur) | Saddam Hussein Abd al-Majid al-Tikriti (1937-04-28)28. apríl 1937 Al-Awja, Saladin Province, Iraq |
| Andaðist | 30. desember 2006(2006-12-30) (aldur 69) Kadhimiya, Baghdad, Iraq |
| Politiskur flokkur | Arab Socialist Ba'ath Party (1957–1966) Baghdad-based Ba'ath Party (1966–2006) |
| Átrúnaður | Sunni Islam |

**Saddam Hussein** (28 apríl 1937 - 30 desember 2006) var ein irakiskur politikari og kollveltingarmaður, ið sat sum forseti Iraks frá 16. juli 1979 til 9. apríl 2003. Eisini var hann forsetisráhærri í Irak í tveimum tíðarskeiðum. Frá 1979 til 1991, og aftur frá 1994 til 2003.

## Barnaár

Saddam Hussein var borin í heim í bygdini Al-Awja. Ein lítil bygd nærhendis Tikrit, har norðuri í Irak. Foreldrini vóru Hussein Abd Al-Majid og Subha Tulfah Al-Mussallat. Navnið Saddam merkir " Stríðsmaðurin, ið stendur stinnur". Bæði faðir og bróðir hansara doyðu av krabbameini áðrenn hann var føddur. Hetta hevði við sær, at mamma Saddam, Subha, gjørdist sera tunglynd. So tunglynd gjørdist hon, at hon bæði royndi at fremja fosturtøku, og at taka lívið av sær sjálvari.

Tá Saddam var borin í heim vildi mamma hansara einki hava við sonin at gera, og hetta hevði við sær at ein beiggji hennara tók dreingin til sín. Sum 10 ára gamal rýmdu hann og mammubeiggjin, Khairallah Talfah til Baghdad. Talfah var sum ein pápi fyri Saddam.

## Politiska lívsleiðin

Í tíðini tá Saddam vaks til mann hevði kollvelltingarhugurin fest seg í Irak. Hetta sást serliga aftur í, at framhugsnir politikarar og sosialistar settu seg upp ímóti stættini. Sum ungur maður gjørdist Saddam Hussein limur í Arabiska sosialistiska Ba'ath flokkinum. Tað var sum formaður í hesum flokkið, at Saddam tók valdi í Irak í 1979.
# Concord (Massachusetts)

| Concord, Massachusetts |
| --- |
|  |
| Grunddáta |
| Land: |  USA |
| Stakríki: |  Massachusetts |
| Grundlagdur: | 1635 |
| Vídd: | 67,4 km² |
| Fólkatal (2018): | 19.211 |
| Heimasíða: | concordma.gov |

**Concord** er ein amerikanskur býur, ið liggur í eystara parti av stakríkinum Massachusetts.
Býurin er staddur í *Middlesex County*, 40 km í ein útnyrðing av Boston. Concord hevði í 2018 umleið 19.211 íbúgvar.

Tætt við miðbýin renna áirnar *Sudbury* og *Assabet* saman í eitt. Har byrjar *Concord*-áin.

## Søga

Concord varð grundlagdur av bretskum niðursetumonnum í 1635.

#### Frælsistríð

Tann 19. apríl 1775 byrjaði við orrustuni í Lexington og Concord kringsetingin av Boston og samstundis byrjaði hervið Amerikanska Frælsiskríggið.

#### Bókmentir

Býurin Concord hevur sera stóran týdning fyri amerikanskar bókmentir.
Kendir rithøvundar sum Ralph Waldo Emerson (1803-1882), Henry David Thoreau (1817-1862), Nathaniel Hawthorne (1804 -1864) og Louisa May Alcott (1832-1888) búðu eitt tíðarskeið í býnum.

## Myndir

* Høvuðsgøtan í miðbýnum.
* Høvuðsgøtan í miðbýnum.
* Concord-áin
* Søguliga brúgvin "Old North Bridge" í Concord.
* "The Old Manse", bústaður hjá Ralph Waldo Emerson og seinni Nathaniel Hawthorne
* "The Wayside", bústaður hjá Louisa May Alcott, Nathaniel Hawthorne og Margaret Sidney
* "Wheeler-Minot Farmhouse", føðistaðurin hjá Henry David Thoreau.
* Drúvuslag "Concord grape"
* Heyggurin "Punkatasset Hill", norðan fyri miðbýin, er 88 m høgur.
* Staðið nærhendis Waldenvatn, har smáttan hjá Thoreau stóð.
* Vatnið "Walden Pond" í Concord.
* Waldenvatn á vetri.

## Kend fólk

(føðistaður í Concord)

* Henry David Thoreau (f. 1817), rithøvundur, heimspekingur og náttúrufrøðingur
* Robert W. Wood (f. 1868), náttúrufrøðingur
* Paget Brewster (f. 1969), sjónleikarinna

## Ávísingar úteftir

* Heimasíða, concordma.gov
* Concord (Massachusetts), wikivoyage.org (enskt)

## Keldur

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*