# 1960

**1960** var sambært gregorianska kalendaranum eitt skotár, ið byrjaði á einum fríggjadegi.
Árið er eisini kallað "Ár Afrika" (Year of Africa), vegna teir nógvu stóru atburðir, ið hendu í heimspartinum. Millum annað fingu 17 afrikanskar tjóðir fullveldi hetta árið.

## Hendingar

* Elvis Presley í 1957.2. januar - John F. Kennedy, senatorur, boðar frá at hann stillar upp til amerikanska forsetavalið.
* 9. januar - Farið verið undir at byggja Aswan High byrgingina í Egyptalandi.
* 21. januar - Ein mina fellur saman í Suðurafrika, og hevur við sær at 500 lata lív.
* 22. januar - Jacques Piccard og Don Walsh síga 10.911 metrar niður í Marianagrøvina, og verða fyrstir manna at røkka lægsta punkt á jørðini.
* 1. februar - Fýra afroamerikanskir studentar seta seg niður í eina matstovu í mótmælisørindum. Teimum verður noktað tænasta útfrá húðarlit teirra, men sleppa at verða sitandi. Hetta hevur við sær at fleiri líknandi mótmælistiltøk fyri javnrættindi afroamerikanara verða runt suðurstatirnar í USA. 6 mánaðir seinni fáa afroamerikanarir tænastu á jøvnum fóti við hvítum fólkum í somu matstovu sum mótmælið hevði átt stað.
* 10. februar - Ráðstevna verður hildin í Brussel í Belgia um eftirspurt fulvelldi Belgiska Kongo.
* 13. februar - Fraklendingar avprøva teirra fyrstu atombumbu í Sahara oyðimørkini.
* 29. februar - Ein jarðskjálvti í Marokko, oyðileggur býin Agadir.
* 3. mars
	+ Elvis Presley vendir aftur til USA, eftir at hava tænt hertænastu í Týsklandi í tvey ár.
	+ Lucille Ball and Desi Arnaz í 1955Lucille Ball verður skild frá manni sínum Desi Arnaz, eftir 19 ára hjúnarband. Hetta hevur við sær at umtókta amerikanska sendirøðin *I Love Lucy* endar gongu sína.
* 5. mars - Alberto Korda tekur tí heimskendu og ikonisku myndina *Guerrillero Heroico* av Che Guevara í Havanna í Kuba.
* 6. mars
	+ Vjetnamkríggið: USA boðar frá teir fara at sendaat 3.500 hermeverðverðverðverðn vrð enir til Vjetn
	+ Kvinnur fáa valrætt í Sveis.
* 29. mars - Frakland vinnur Eurovision Song Contest, sum verður hildin í London hetta árið, við sanginum *Tom Pillibi* sungnum av Jacqueline Boyer.
* 1. apríl
	+ USA sendir upp tann fyrsta veðurfylgisveinin (weather satellite).
	+ Fólkateljing byrjar í USA. 179.323.175 íbúgvar eru skrásettir at búgva í USA hendan dag. Fólk frá Latínamerika eru skrásett sum hvít. Tað sama verður gjørt við fólk frá Dominikanalýðveldinum, evropeisk hvít frá Argentinu og meksikanarar, ið líkjast indiánarum.
* 4. apríl
	+ 32. Oscar-virðislønin verður handað í Hollywood. Filmurin *Ben-Hur* vinnur met í flestu Oscar vinningum hetta kvøldið. Hann vinnur eisini Oscarin fyri besta film.
	+ Elvis Presley sangurin "*Are You Lonesome Tonight?*" verður upptikin fyri fyrstu ferð.
* "Guerrillero Heroico" eyðkenda myndin av Che Guevara12. apríl - Eric Peugeot, yngsti sonur stovnaran av Peugeot bilverksmiðjuni, verður rændur í París. Hann verður leyslatin 15. apríl afturfyri 300.000 dollarar í loysigjaldi.
* 19. apríl - Suðurkoreanskir studentar mótmæla kring landið, forsetanum Syngman Rhee. Mótmælistiltøkini hava við sær at forsetin til síðst leggur frá sær.
* 21. apríl - Høvuðstaður Brasil skiftir frá Rio de Janeiro til Brasília.
* 27. apríl - Togo fær fullveldi.
* 9. mai - Amerikanarir góðkenna P-bollan, sum verður heimsin fyrsta góðkenda, orala, gitnaðarforðandi fyribyrging.
* 15. mai - Sovjetsamveldið sendir upp fylgisveinin *Sputnik 4*.
* 22. mai - Heimsins kraftigasti jarðskjálvti, ið er máldur (9.5 á richter-skalanum) rakar Kili. Talið av deyðum er óvist, men liggur ímillum 2.300 og 6.000 mans.
* 1. juni - Fyrsta sjónvarpstøðin í Nýsælandi tekur til starva í býnum Auckland.
* 9. juni - Ódnin "Mary" rakar Kina, og hevur við sær at 1.600 lata lív.
* 10. juni - Domino's Pizza verður sett á stovn í Michigan, USA.
* 15. juni - Ógvislig mótmæli við háskúlan í Tokyo (Tokyo University), hava við sær at 182 verða handtikin og 589 meiðslast.
* 26. juni - *Malagsi Lýðveldið*, ið nú kallast Madagaskar fær fullveldi.
* 30. juni - Belgiska Kongo fær fullveldi, og før navnið Lýðveldið Kongo (*Republic of the Congo (Léopoldville)*).
* 1. juli
	+ Gana verður lýðveldi, eftir at hava fingið fullveldi frá Englandi í 1957.
	+ Richard Nixon og John F. Kennedy kjakast í Chicago í 1960.Somalia fær fullveldi frá Italia.
* 4. juli - USA vísir, fyri fyrstu ferð, eitt nýtt flagg við 50 stjørnum, eftir at Hawaii varð góðkendur sum 50indi statur ríkisins í august 1959.
* 20. juli - Í Ceylon verður Sirimavo Bandaranaike vald til forsætisráðharra. Hon verður samstundis heimsins fyrsti kvinnuligi ríkisstjórnarleiðari.
* 1. august - *Dahomey*, ið nú kallast Benin fær fullveldi frá Fraklandi.
* 3. august - Niger fær fullveldi frá Fraklandi.
* 4. august - *Upper Volta*, ið nú kallast Burkina Faso, fær fullveldi frá Fraklandi.
* 7. august - Fílabeinsstrondin fær fullveldi frá Fraklandi.
* 11. august - Tjad fær fullveldi frá Fraklandi.
* 13. august - *Ubangi-Shari*, ið nú kallast Miðafrikanska lýðveldið, fær fullveldi frá Fraklandi.
* 17. august - Gabon fær fullveldi frá Fraklandi.
* 20. august - Senegal fær fullveldi.
* Muhammad Ali í 1966.22. september - Mali verður til "Lýðveldið Mali", eftir at Senegal tók seg burturúr ríkisfelagskapi teirra ein mánað áðrenn.
* 26. september - Richard Nixon og John F. Kennedy, leiðandi forsetavalevnir, kjakast í amerikanskum sjónvarpi.
* 1. oktober
	+ Nigeria fær fullveldi frá Englandi.
	+ Kamerun fær fullveldi frá Englandi.
* 7. oktober - Nigeria verður 99inda limatjóð í Sameindu Tjóðunum.
* 29. oktober - Muhammad Ali vinnur sín fyrsta boksing kamp sum yrkisleikari.
* 30. oktober - Fyrsti væleydnaði nýraflutningurin (transplantatión) verður í Englandi.
* 8. november - John F. Kennedy vinnur tað amerikanska forsetavalið.
* 28. november - Móritania fær fullveldi frá Fraklandi.
* 4. desember - Sovjetsamveldið sýtir Móritania atgongd til limaskap í Sameindu Tjóðunum.

### List

#### Bókmentir

* 11. juli - *How to Kill a Mockingbird* hjá Harper Lee verður útgivin. Bókin vinnur seinni eina Pulitzer-virðisløn fyri bestu amerikansku skaldsøgu í 1960.

#### Sjónvarp

* 30. september - Teknifilmsrøðin *The Flintstones* verður víst fyri fyrstu ferð á amerikonsku sjónvarpsrásini ABC.
* 9. desember - Enska dramarøðin *Coronation Street* verður víst fyri fyrstu ferð. Røðin skuldi upprunaliga bert vera 13 partar, men koyrir enn í dag (2015) 5 ferðir um vikuna í enskum sjónvarpi.

### Ítróttur

* 18. - 28. februar - Vetrar-OL í Kalifornia, USA.
* 25. august - 11. september - Summar-OL í Róm, Italia. Muhammad Ali, tá nevndur Cassius Clay, vinnur gull fyri USA í boksing í *light-heavyweight* flokki.

#### Fótbóltur

* 18. mai - UEFA-Cup finala: Real Madrid - Eintracht Frankfurt 7-3 (3-1) í Glasgow, Skotlandi. Hetta verður fimti UEFA-Cup sigur Real Madrid á rað.

## Føðingar

* Antonio Banderas í 2014.22. januar - Michael Hutchence, avstralskur rokktónleikari (INXS) (d. 1997)
* 21. mars - Ayrton Senna, brasilskur F1 rasarakoyrari (d. 1994).
* 24. mars - Nena, týsk songkvinna
* 4. apríl - Hugo Weaving, avstralskur sjónleikari (*The Matrix*)
* 11. apríl - Jeremy Clarkson, enskur tíðinda- og sjónvarpsmaður (*Top Gear*)
* 15. apríl - Susanne Bier, danskur filmsleikstjóri
* 28. apríl - Jón Páll Sigmarsson, íslendskur kraftamaður (d. 1993)
* 10. mai - Bono, írskur rokksangari (U2)
* 21. mai - Jeffrey Dahmer, amerikanskur raðmordari (d. 1994)
* 14. juli - Jane Lynch, amerikanskur sjónleikari (*Glee*)
* 7. august - David Duchovny, amerikanskur sjónleikari (*X-files*)
* 10. august - Antonio Banderas, spanskur sjónleikari (*The Mask of Zorro*)
* Hugh Grant í 2011.17. august - Sean Penn, amerikanskur sjónleikari (*I am Sam*)
* 9. september - Hugh Grant, enskur sjónleikari (*Notting Hill*)
* 10. september - Colin Firth, enskur sjónleikari (*The King's Speech*)
* 18. oktober - Jean-Claude Van Damme, belgiskur sjónleikari (*Universial Soldier*)
* 30. oktober - Diego Maradona, argentinskur fótbóltsleikari (d. 2020)
* 5. november - Tilda Swinton, enskur sjónleikari (*The Chronicles of Narnia*)
* 11. november - Stanley Tucci, amerikanskur sjónleikari og filmsleikstjóri
* 18. november - Kim Wilde, ensk songkvinna
* 25. november - John F. Kennedy Jr., amerikanskur blaðútgevi (d. 1999)
* 3. desember
	+ Daryl Hannah, amerikanskur sjónleikari (*Steel Magnolias*)
	+ Julianne Moore, amerikanskur sjónleikari (*The Hours*)
* 10. desember - Kenneth Branagh, norðurírskur sjónleikari og filmsleikstjóri

## Andlát

* 17. apríl - Eddie Cochran, amerikanskur rokksangari (f. 1938)
* 4. mai - Thorstein Petersen, føroyskur politikari (f. 1899)
* 10. november - Sverre Patursson, føroyskur rithøvundur og yrkjari (f. 1871)
* 16. november - Clark Gable, amerikanskur sjónleikari (*Gone with the Wind*) (f. 1901)

## Keldur