# Beijing

|  |
| --- |
| Land: |  Fólkalýðveldið Kina |
| Borgarstjóri: | Guo Jinlong |
| Vídd: | 16 807,8 km² |
| Íbúgvar (2014): | 21 121 000 |
| fyri km²: | 1 231 íbúg./km² |
| Mál: | Kinesiskt |
| Tíðarzona: | UTC +8 |
| Heimasíða: | www.beijing.gov.cn |

**Bejing** (fyrr **Peking**) er høvuðsstaður í Kina, og hevur umleið 20,6 mió. íbúgvar. Beijing er miðdepil fyri ríkisfyrisiting, fíggjarviðurskiftum, skúlaverki og flutningi í Kina, landinum, har væl fleiri enn ein milliard fólk býr, og í fleiri enn 30 býum búgva meiri enn ein millión fólk. Telur tú útjaðaran uppí, búgva stívliga 21,1 mió fólk í Beijing í 2014. Fólkatalið veksur skjótt. Vestar- og norðarlaga er bústaðarøki og lærdi háskúlin í Beijing. Ídnaðarøkið er eystanfyri miðbýin. Tjóðarhátíðir og halgidagar verða hildnir á Tienánmen-torginum (Himmalfriðar-torginum) mitt í gamla býarpartinum. Elstu býarpartarnir eru í veruleikanum tveir býir, hvør gyrdur inn við múrum: Ytri- og Innaribýur.

Í 2008 vóru OL-summarleikirnir í býnum.

## Søga

### Ófriður

Í 1989 savnaðust hundraðtúsundtals studentar á Tian'an-men-torginum (*Himmalfriðartorginum*) í miðbýnum í Beijing at vísa ónøgd sína við myndugleikarnar í Kina og krevja fólkaræðiligar nýskipanir. Kinverska stjórnin sendi herin at steðga mótmælistiltøkunum. Hildið verður, at eini 1000 fólk doyðu, tá ið herurin legði uppí.

## Dálking

Luftdálkingin í kinesiska høvuðsstaðnum er so umfatandi, at heilsuvandi er fyri íbúgvarnar í milliónabýnum.
Kinesiski høvuðsstaðurin, Beijing, hevur í 2014 tann ivasama heiðurin at verða tann næstskitnasti býurin í heiminum . Luftdálkingin er so umfatandi, at tað næstan ikki er búgvandi í kinesiska høvuðsstaðnum, um heilsan hjá teimum 11,5 milliónum íbúgvunum ikki skal vera í vanda.
Tað er niðurstøðan í eini nýggjari frágreiðing, ið tveir ymiskir samfelagsvísindaligir bólkar hava gjørt, og sum nú er kunngjørd . Umfatandi luftdálkingin í Beijing hevur longu kostað kinesiska samfelagnum nógvan pening. Líkt er eisini til, at meira peningur má brúkast, til tess at basa dálkingini. Politiskir leiðarar í Kina eru til reiðar at játta slakar 8 milliardir krónur til ein grunn, sum skal fáa bilbugt við luftdálkingini í býnum, sum nú er tann næstskitnasti í heiminum.
Sambært almennu, kinesisku tíðindastovuni, Xinhua, er ætlanin at steingja 300 verksmiðjur í Beijing, so luftdálkingin í kinesiska høvuðsstaðnum kann basast .

Luftdálkingin hóttir eisini ferðavinnuna í Beijing. Tað eru ikki bert íbúgvarnir í Beijing, sum eru í vanda orsakað av ógvusligu luftdálkingini. Luftdálkingin hóttir eisini ferðavinnuna í Kina, einamest í Beijing. Fyrra hálvár í 2014 fall talið av ferðafólki í Beijing við 14 prosentum, samanborið við fyrra hálvár í 2013. Kinesiskir fjølmiðlar skriva, at luftdálkingin er orsøk til minkingina.
Í januar í 2014 var luftdálkingin í Beijing 40 ferðir størri enn loyvdu markvirðini hjá heimsheilsustovninum, WHO .

## Vinarbýir

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| * Tokyo, Japan *(1979)*
* New York City, USA *(1980)*
* Beograd, Serbia *(1980)*
* Lima, Peru *(1983)*
* Washington DC, USA *(1984)*
* Madrid, Spania *(1985)*
* Rio de Janeiro, Brasil *(1986)*
* Köln, Týskland *(1987)*
* Ankara, Turkaland *(1990)*
* Kairo, Egyptaland *(1990)*
* Jakarta, Indonesia *(1992)*
* Islamabad, Pakistan *(1992)*
 | * Bangkok, Teiland *(1993)*
* Buenos Aires, Argentina *(1993)*
* Seoul, Suðurkorea *(1993)*
* Kiev, Ukraina *(1993)*
* Berlin, Týskland *(1994)*
* Brussel, Belgia *(1994)*
* Hanoi, Vjetnam *(1994)*
* Amsterdam, Niðurlond *(1994)*
* Moskva, Russland *(1995)*
* Paris, Frakland *(1997)*
* Rom, Italia *(1998)*
* Gauteng, Suðurafrika *(1998)*
 | * Ottawa, Kanada *(1999)*
* Bukarest, Rumenia *(2005)*
* Havanna, Kuba *(2005)*
* Manila, Filipsoyggjar *(2005)*
* London, Stóra Bretland *(2006)*
* Addis Ababa, Etiopia *(2006)*
* Wellington, Nýsæland *(2006)*
* Helsingfors, Finnland *(2006)*
* Astana, Kasakstan *(2006)*
* Tel Aviv, Ísrael *(2006)*
* Santiago, Kili *(2007)*
* Lissabon, Portugal *(2007)*
 |

## Keldur