# Osmanska ríkið

|  |
| --- |
| Osmanska ríkið |
| دَوْلَتِ عَلِيّهٔ عُثمَانِیّه *Devlet-i Aliyye-i Osmâniyye* |
|

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
| ↓ | **1299–1923** | ↓ |

 |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |
| Flag (1844–1923) | Skjaldarmerki (sniðgivið 1882) |

 |
| **Motto** دولت ابد مدت *Devlet-i Ebed-müddet* "The Eternal State" |
| **TjóðsangurFleiri ymiskir* (tíðarskeiðið 1808–1922) |
| Location of Osmanska ríkiðOsmanska ríkið tá ið tað var størst í 1683. |
| **Høvuðsstaður** | * Söğüt
* (1299–1335)
* Bursa
* (1335–1363)
* Edirne
* (1363–1453)
* Konstantinopel (í dag Istanbul)
* (1453–1922)
 |
| **Mál** | * Osmanskt-turkiskt (alment)
* Fleiri onnur
 |
| **Trúgv** | * Sunni Islam
* Maturidi
* Madhab: Hanafi
 |
| **Stjórn** | * Absolut monarki
* (1299–1876)
* (1878–1908)
* (1920–1922)
* Stýrisskipanarríki
* (1876–1878)
* (1908–1920)
 |
| **Sultanur** |  |
|  -  | 1299–1326
  | Osman 1. (fyrsti) |
|  -  | 1918–1922 | Mehmed 6. (seinasti) |
| **Kaliffur** |  |
|  -  | 1362–1389 | Murad 1. (fyrsti) |
|  -  | 1922–1924 | Abdülmecid 2. (seinasti) |
| **Stórvesirur** |  |
|  -  | 1320–1331 | Alaeddin Pasha (fyrsti) |
|  -  | 1920–1922 | Ahmet Tevfik Pasha (seinasti) |
| **Lóggávuting** | General Assembly |
|  -  | Yvirhúsið | Senatið |
|  -  | Undirhúsið | Chamber of Deputies |
| **Søga** |  |
|  -  | Stovnað | 1299 |
|  -  | Interregnum | 1402–1414 |
|  -  | Broyting frá sultanati til ríki | 1453 |
|  -  | 1st Constitutional | 1876–1878 |
|  -  | 2nd Constitutional | 1908–1920 |
|  -  | Sultanatið niðurlagt | 1. november 1922 |
|  -  | Lýðveldið Turkaland stovnað | 29. oktober 1923 |
|  -  | Kalifatið niðurlagt | 3. mars 1924 |
| **Vídd** |
|  -  | 1683
 | 5.200.000 km² (2.007.731 sq mi) |
|  -  | 1914
 | 1.800.000 km² (694.984 sq mi) |
| **Fólkatal** |
|  -  | 1856 est.
  | 35.350.000  |
|  -  | 1906 est.
  | 20.884.000  |
|  -  | 1912 est.
 | 24.000.000  |
| **Gjaldoyra** | Akçe, Para, Sultani, Kuruş, Lira |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **Preceded by** | **Succeeded by** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Sultanate of Rum** |
|  | Anatolian beyliks |
|  | Byzantine Empire |
|  | Despotate of Epirus |
|  | Kingdom of Bosnia |
|  | Second Bulgarian Empire |
|  | Serbian Empire |
|  | Kingdom of Hungary |
|  | Kingdom of Croatia |
|  | Mamluk Sultanate |
|  | Hafsid dynasty |
|  | Hospitallers of Tripolitania |
|  | Kingdom of Tlemcen |
|  | Empire of Trebizond |
|  | Despotate of the Morea |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| **Turkish Prov. Gov.** |  |
| Hellenic Republic |  |
| Caucasus Viceroyalty |  |
| Bosnia and Herzegovina |  |
| Serbia |  |
| Albania |  |
| Romania |  |
| Bulgaria |  |
| OETA |  |
| Mandatory Iraq |  |
| Hejaz |  |
| French Algeria |  |
| British Cyprus |  |
| French Tunisia |  |

 |

 |
| **Í dag partur av** |  * + *Abkasia*
	+ Albania
	+ Algeria
	+ Armenia
	+ Eysturríki
	+ Aserbadjan
	+ Bahrain
	+ Bosnia and Herzegovina
	+ Bulgaria
	+ Croatia
	+ Kýpros
	+ Djibouti
	+ Egyptaland
	+ Eritrea
	+ Georgia
	+ Grikkaland
	+ Ungarn
	+ Iran
	+ Irak
	+ Ísrael
	+ Jordan
	+ *Kosovo*
	+ Kuwait
	+ Libanon
	+ Libya
	+ Macedonia
	+ Moldova
	+ Montenegro
	+ Marokko
	+ *Norðurkýpros*
	+ Oman
	+ Palestina
	+ Qatar
	+ Romania
	+ Russland
	+ Saudi Arabia
	+ Serbia
	+ Slovakia
	+ Somalia
	+ *Suðurossetia*
	+ Sudan
	+ Sýria
	+ Tunesia
	+ Turkaland
	+ United Arab Emirates
	+ Ukraine
	+ Jemen
 |

**Osmanska ríkið** var eitt stórt, turkiskt ríki, ið varð stovnað av Osman 1. í 1299 og vardi til 1. november 1922, tá ið sultan-embætið varð niðurlagt. Stýrisskipanin var monarkisk við einum keisara sum ríkisleiðara, og høvuðsmálið ið varð tosað var osmanskt-turkiskt. Ríkisátrúnaðurin var sunni islam. Ríkið breiddi seg yvir vestara partin av Asia, landssynningspartin av Evropa og Norðurafrika. Eftir kringsetanina og sigurin av Konstantinopel í 1453 kom tað Osmanska ríkið í staðin fyri tað Byzantinska ríkið at ráða yvir Balkan og Anatolia.

## Notur

## Keldur