# Latínamerikanarar

Jennifer Lopez er ein amerikanskur poppsangari. Hon varð føddur 24. juli í 1969. Hon er úr Puerto Riko.
**Latínoamerikanarar** (á enskum *Hispanic* ella *Latino Americans*) eru eitt fólkaslag sum býr í USA. Teir verða eisini nevndir **hispanics** og tala spansk, tí at forfedrar teirra komu úr Spania. Mangir halda enn fast við gamlan sið og egna mentan.

Tann spanskttalandi parturin av íbúgvum er í stórum vøkstri bæði í nøgd og búskapi. Í 2000 var talið 35 mió. (12,5 %), í 2010 var tað vaksið til 50.5 mió. (16,3 %) . Latínoamerikanskur matur og tónleikur er væl dámdur. Flestu tilflytararnir, sum búgva í vesturríkjunum, eru úr Meksiko. Tey fjølgast skjótt, og somuleiðis afroamerikanarar og ásiatar. Fyri 2042 verða hesi fólk stív helvtin av fólkatalinum í USA . Tey flestu hava amerikanskan ríkisborgararætt. Útlendingar í USA kunnu søkja um amerikanskan ríkisborgararætt eftir 5 árum við ikki-tíðarbundnum uppihaldsloyvi .

Til 1492, tá ið Kristoffur Kolumbus kom til Amerika, búðu bara indiánar í hesum parti í heiminum. Men eftir tað fóru fólk úr Spania at búseta seg har í stórum tali. Øldirnar eftir at Kolumbus varð komin til Amerika, ráddu spaniamenn nógvastaðni í meginlandinum. Í USA fingu sponsk mentan og spanskt mál stóra ávirkan og hava tað enn. Flestu teirra búgva í Kalifornia, Texas og Florida. Yvir 950 000 latínoamerikanarar búgva eisini í New Mexico og eru í stórum meirluta. Flestu latínoamerikanarnir, sum búgva í Florida, eru úr Kuba. Amerikanarar av kubanskum uppruna sleppa nú til Kuba at ferðast, hava teir hug til tess, og samstundis fáa teir loyvi til at hjálpa skyldfólki í Kuba við eitt nú pengum. Tað ber til, nú Barack Obama, forseti, hevur ógildað tiltøk, sum USA setti í verk ímóti Kuba, tá kommunistarnir tóku valdið har fyri 50 árum síðani .

Meginparturin av fólkinum er katolikkar (70 %), og eini 20 % eru protestantar . Hóast latínoamerikanarnir eru ein lítil minniluti í USA, so síggjast kirkjur teirra allastaðni.

Í USA hava tey bæði eina spennandi fortíð og eina upplívgandi nútíð, sum boðar frá eini ljósari framtíð.

## Hagtøl

### Upprunalond

Latínoamerikanarar eru komnir í stórum tali til USA, helst úr Meksiko (65 %). Hispanics eru eisini fluttir hagar úr Puerto Riko, El Salvador og Kuba.

Upprunalond | Land | Fólkatal | % |
| --- | --- | --- |
|  Meksiko | 31,673,700 | 65.5 |
|  Puerto Riko | 4,411,604 | 9.1 |
|  El Salvador | 1,736,221 | 3.6 |
|  Kuba | 1,677,158 | 3.5 |
|  Dominikanalýðveldið | 1,360,476 | 2.8 |
|  Guatemala | 1,077,412 | 2.2 |
|  Kolombia | 916,616 | 1.9 |
|  Honduras | 624,533 | 1.3 |
|  Spania | 613,585 | 1.3 |
|  Ekvador | 611,457 | 1.3 |
|  Peru | 557,107 | 1.2 |
|  Nikaragua | 368,720 | 0.8 |
|  Argentina | 227,180 | 0.5 |
|  Venesuela | 198,276 | 0.4 |
|  Panama | 170,057 | 0.4 |
|  Kosta Rika | 131,331 | 0.3 |
|  Kili | 122,986 | 0.3 |
|  Bolivia | 104,044 | 0.2 |
|  Uruguei | 56,054 | 0.1 |
|  Paraguei | 18,179 | 0.04 |
| Onnur øki | 1,691,448 | 3.5 |
| Fólk íalt | 48,348,144 | 100 |

### Lutsøkir

Talvan niðanfyri vísir broytingar í fólkatalinum í 2000-2010, býtt á økir. Hagtølini vísa, at talið er vaksið mest í statunum South Carolina, Alabama, Tennessee, Kentucky, North Carolina og Arkansas.

**Latínoamerikanarar (2000-2010)**| Øki | Hispanics pr. 2000 | % í 2000 | Hispanics pr. 2010 | % í 2010 | Vøkstur í % 2000-2010 |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
|  Alabama | 75,830 | 1.7% | 185,602 | 3.9% | +144.8% |
|  Alaska | 25,852 | 4.1% | 39,249 | 5.5% | +51.8% |
|  Arizona | 1,295,617 | 25.3% | 1,895,149 | 29.6% | +46.3% |
|  Arkansas | 86,866 | 3.2% | 186,050 | 6.4% | +114.2% |
|  Kalifornia | 10,966,556 | 32.4% | 14,013,719 | 37.6% | +27.8% |
|  Colorado | 735,801 | 17.1% | 1,038,687 | 20.7% | +41.2% |
|  Connecticut | 320,323 | 9.4% | 479,087 | 13.4% | +49.6% |
|  Delaware | 37,277 | 4.8% | 73,221 | 8.2% | +96.4% |
|  Washington DC | 44,953 | 7.9% | 54,749 | 9.1% | +21.8% |
|  Florida | 2,682,715 | 16.8% | 4,223,806 | 22.5% | +57.4% |
|  Georgia | 435,227 | 5.3% | 853,689 | 8.8% | +96.1% |
|  Hawaii | 87,699 | 7.2% | 120,842 | 8.9% | +37.8% |
|  Idaho | 101,690 | 7.9% | 175,901 | 11.2% | +73.0% |
|  Illinois | 1,530,262 | 12.3% | 2,027,578 | 15.8% | +32.5% |
|  Indiana | 214,536 | 3.5% | 389,707 | 6.0% | +81.7% |
|  Iowa | 82,473 | 2.8% | 151,544 | 5.0% | +83.7% |
|  Kansas | 188,252 | 7.0% | 300,042 | 10.5% | +59.4% |
|  Kentucky | 59,939 | 1.5% | 132,836 | 3.1% | +121.6% |
|  Louisiana | 107,738 | 2.4% | 192,560 | 4.2% | +78.7% |
|  Maine | 9,360 | 0.7% | 16,935 | 1.3% | +80.9% |
|  Maryland | 227,916 | 4.3% | 470,632 | 8.2% | +106.5% |
|  Massachusetts | 428,729 | 6.8% | 627,654 | 9.6% | +46.4% |
|  Michigan | 323,877 | 3.3% | 436,358 | 4.4% | +34.7% |
|  Minnesota | 143,382 | 2.9% | 250,258 | 4.7% | +74.5% |
|  Mississippi | 39,569 | 1.4% | 81,481 | 2.7% | +105.9% |
|  Missouri | 118,592 | 2.1% | 212,470 | 3.5% | +79.2% |
|  Montana | 18,081 | 2.0% | 28,565 | 2.9% | +58.0% |
|  Nebraska | 94,425 | 5.5% | 167,405 | 9.2% | +77.3% |
|  New Hampshire | 20,489 | 1.7% | 36,704 | 2.8% | +79.1% |
|  New Jersey | 1,117,191 | 13.3% | 1,555,144 | 17.7% | +39.2% |
|  New Mexico | 765,386 | 42.1% | 953,403 | 46.3% | +24.6% |
|  New York | 2,867,583 | 15.1% | 3,416,922 | 17.6% | +19.2% |
|  Nevada | 393,970 | 19.7% | 716,501 | 26.5% | +81.9% |
|  North Carolina | 378,963 | 4.7% | 800,120 | 8.4% | +111.1% |
|  North Dakota | 7,786 | 1.2% | 13,467 | 2.0% | +73.0% |
|  Ohio | 217,123 | 1.9% | 354,674 | 3.1% | +63.4% |
|  Oklahoma | 179,304 | 5.2% | 332,007 | 8.9% | +85.2% |
|  Oregon | 275,314 | 8.0% | 450,062 | 11.7% | +63.5% |
|  Pennsylvania | 394,088 | 3.2% | 719,660 | 5.7% | +82.6% |
|  Rhode Island | 90,820 | 8.7% | 130,655 | 12.4% | +43.9% |
|  South Carolina | 95,076 | 2.4% | 235,682 | 5.1% | +147.9% |
|  South Dakota | 10,903 | 1.4% | 22,119 | 2.7% | +102.9% |
|  Tennessee | 123,838 | 2.2% | 290,059 | 4.6% | +134.2% |
|  Texas | 6,669,666 | 32.0% | 9,460,921 | 37.6% | +41.8% |
|  Utah | 201,559 | 9.0% | 358,340 | 13.0% | +77.8% |
|  Vermont | 5,504 | 0.9% | 9,208 | 1.5% | +67.3% |
|  Virginia | 329,540 | 4.7% | 631,825 | 7.9% | +91.7% |
|  Washington | 441,509 | 7.5% | 755,790 | 11.2% | +71.2% |
|  West Virginia | 12,279 | 0.7% | 22,268 | 1.2% | +81.4% |
|  Wisconsin | 192,921 | 3.6% | 336,056 | 5.9% | +74.2% |
|  Wyoming | 31,669 | 6.4% | 50,231 | 8.9% | +58.6% |
|  Amerikanska Sámoa |  |  |  | 0 % |  |
|  Guam |  |  |  | 0.2 % |  |
|  Norðurmarianoyggjar |  |  |  | 0 % |  |
|  Puerto Riko | 3,762,746 | 98.8% | 3,688,455 | 99.0% | -2.0% |
|  Amerikonsku Jómfrúoyggjar | 15,196 | 14.0% |  |  |  |
|  **USA** | **35,305,818** | **12.5%** | **50,477,594** | **16.3%** | **+43.0%** |

## Keldur