Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Slavisk mál

| **Indo-evropeiskt** |
| --- |
| Indo-evropeisk mál |
| Albanskt | Anatolisk Armensk | Balto-slavisk | Keltisk Germansk | Grikskt | Indo-iransk Italsk | Tokarsk |
| **Frum-indo-evropeiskt** |
| Mál | Samfelag | Trúgv Kurgiskt | Jamna | Stríðsøksamentan |
| Indo-evropeisk gransking |

Slavisk mál
**Slavisku málini** eru ein høvuðsgrein av indo-evropeisku málfamiljuni.

Slavisku málini verða vanliga býtt í tríggjar greinar:

* Vesturslavisk mál
* Eysturslavisk mál
* Suðurslavisk mál.

Størstu slavisku málini eru russiskt, pólskt og ukrainskt.

## Hygg eisini at

* Baltisk mál
# Kekkiskt mál

| Kekkiskt Čeština |
| --- |
| Tosað í: | Kekkia, Slovakia v.m.. |
| Tosandi íalt: | uml. 12.000.000 |
| Málætt: | Indo-evropeiskt
Slavneskt
**Kekkiskt**. |
| Málkotur |
| ISO 639-1: | cz |
| ISO 639-2: | cze (B) |
| ISO 639-3: | (T) ces (T)
. |

**Kekkiskt** (kekkiskt: *čeština*) er Indo-evropeisk mál. Málið verður talað í ES, Kekkia og Slovakia. Í Kekkia tosa 10.300.000 fólk kekkiskt.

## Persónur og sagnorð vera

* **já jsem** (eg eri)
* **ty jsi** (tú ert)
* **on je** (hann er)
* **ona je** (hon er)
* **ono je** (tað er)
* **my jsme** (vit eru)
* **vy jste** (tit eru)
* **oni jsou** (teir eru)
* **ony jsou** (tær eru)
* **ona jsou** (tey eru)

## Stavraðið

A a, Á á, B b, C c, Č č, D d, Ď ď, E e, É é, Ě ě, F f, G g, H h, CH ch, I i, Í í, J j, K k, L l, M m, N n, Ň ň, O o, Ó ó, P p, Q q, R r, Ř ř, S s, Š š, T t, Ť ť, U u, Ú ú, Ů ů, V v, W w, X x, Y y, Ý ý, Z z, Ž ž

## Talorð

* **jeden, jedna; jedno** (ein; eitt)
* **dva, dvě** (tveir)
* **tři** (tríggir)
* **čtyři** (fýra)
* **pět** (fimm)
* **šest** (seks)
* **sedm** (sjey)
* **osm** (átta)
* **devět** (níggju)
* **deset** (tíggju)
# Shanghai

Shanghai myndir
**Shanghai** er størsti býur í Kina eftir fólkatali. og heimsins størsti býur yvirhøvur eftir fólkatali. Býurin er ein av teimum fýra beinleiðis-strýrdu kommununum í Kina, við einum fólkatalið á tilsamans knappar 24 milliónir (2013). Býurin er ein altjóða fíggjarmiðdepil, og ein miðdepil fyri ferðasamband við heimsins virknastu bingjuhavn. Býurin liggur í deltaðini við Yangtze-ánna í Eysturkina og liggur har ið Yangtze-áin rennur út miðskeiðis á kinesisku strondini. Shanghai kommuna hevur mark við landslutirnir Jiangsu og Zhejiang móti norði, suðri og vestri, og er avmarkað móti eystri av tí Eysturkinesiska havinum.

Í øldir vaks Shanghai sum ein fyrisitingarligur býur, flutningshavn og handilsbýur og í 19. øld vaks týdningurin av býnum orsakað av evropiskari viðurkenning av tí góðu havnini, staðsetingini og teimum búskaparligu møguleikunum. Býurin var ein av teimum fimm havnunum, ið var latin upp fyri útlendskum handli eftir at Stórabretland vann yvir Kina í tí Fyrra Opiumskrígnum, meðan tann eftirfylgjandi 1842 Nanking-sáttmálin frá 1842 og Whampoa-sáttmálin frá 1844 loyvdi stovnanini av Shanghai International Settlement og French Concession. Býurin blómaði tá sum ein miðdepil fyri handil millum eystur og vestur og gjørdist fíggjarligur miðdepil í asiatiska Stillahavsøkinum í 1930-árunum. Men, tá ið Kommununistaflokkurin tók valdið á meginlandinum í 1949, var handil orienteraður við fokus á sosialistisk lond, og alheimstýdningurin hjá býnum minkaði. Í 1990-árunum, gjørdi tann búskaðarligi reformurin sum Deng Xiaoping innførdi, at býurin mentist aftur og hjálpti við til at útlendskar íløgur aftur vóru gjørdar í býin.

Shanghai er eitt vælumtókt ferðavinnumál sum er kent fyri søgulig eyðkenni sum Bund, Chenghuang Miao Savnið og Yuyuan havin og harumframt eisini fyri Lujiazui sum sæst í havsbrúnni. Onnur kend ferðavinnumál í býnum eru Shanghai Savnið og Kina Listasavnið.

## Keldur
# Bókasavn

## Bókasøvn í Føroyum

Í dag eru 15 fólkabókasøvn og 11 skúlabókasøvn í Føroyum. 13 av fólkabókasøvnunum eru smá og hava bara opið nakrar tímar um vikuna. Landsbókasavnið keypir og skrásetir bøkur fyri tey flestu av hesum bókasøvnunum.

Bókasavnslógin frá 2002 er eisini galdandi fyri fólka- og skúlabókasøvn landsins, haraftrat er hon eisini galdandi fyri meginbókasøvn og bókasøvnini á vinnu- og miðnámsskúlunum og í hægri undirvísingarstovnum.

### Tjóðbókasøvn

* Føroya Landsbókasavn

### Granskingarbókasøvn

* Føroya Landsbókasavn

### Fólkabókasøvn

* Býarbókasavnið í Havn
* Fuglafjarðar Bókasavn
* Klaksvíkar bókasavn
* Bókasavnið við Løkin í Runavík
* Kollafjarðar bókasavn

### Skúlabókasøvn

## Sí eisini

## Slóðir úteftir

* Føroya Landsbókasavn Archived 2008-09-15 at the Wayback Machine
* Leita eftir tilfari á bókasøvnunum her
# Livonskt mál

| Livonskt līvõ kēļ |
| --- |
| Tosað í: | Lettland. |
| Tosandi íalt: | minni enn 150 |
| Málætt: | Uralsk mál  Finno-ugrisk mál   Finno-lappiskt    Baltiskt finniskt     **Livonskt**. |
| Málkotur |
| ISO 639-1: | *none* |
| ISO 639-2: | fiu |
| ISO 639-3: | liv
. |

**Livonskt** (līvõ kēļ) hoyrir til finnisku greinina av finno-ugrisku málunum. Einans 35 fólk duga málið, og einans 10 flótandi. Tað er nær í ætt við finskt, ið verður tosað hinumegin Finnlandsfjørðin, og estiskt. Upprunalandið hjá livonunum er Livonia í Lettlandi norðan fyri Kurlandhálvoynna. Málið er hótt. Nakrir upprunalivonar eru byrjaðir at læra seg málið fyri at geva tí uppreisn. Hetta er tó torført, tí livonar eru ongastaðni í meiriluta og hava nærum ongar møguleikar at nýta málið.

Skriftmálið byggir bæði á estiskt og lettiskt.

Livonskt hevur 13 føll: hvørfall (nominativ), hvørsfall (genitiv), partitiv, hvørjumfall (dativ), illativ, inessiv, elativ, allativ, adessiv, ablativ, translativ og abessiv.

Romanskt bókstavarað:

A/a, Ā/ā, Ä/ä, Ǟ/ǟ, B/b, D/d, Ḑ/ḑ, E/e, Ē/ē, F/f, G/g, H/h, I/i, Ī/ī, J/j, K/k, L/l, Ļ/ļ, M/m, N/n, Ņ/ņ, O/o, Ō/ō, Ȯ/ȯ, Ȱ/ȱ, (Ö/ö), (Ȫ/ȫ), Õ/õ, Ȭ/ȭ, , P/p, R/r, Ŗ/ŗ, S/s, Š/š, T/t, Ț/ț, U/u, Ū/ū, (Y/y), (Ȳ/ȳ), V/v, Z/z, Ž/ž.

## Máldømi:

Nøkur orð:

|  |  |
| --- | --- |
| hey | Tēriņtš  |
| eitt | ikš |
| tvey | kakš |
| trý | kuolm |
| fýra | nēļa |
| fimm | vīž |
| seks | kūž |
| sjey | seis |
| átta | kōdõks |
| níggju | īdõks |
| tíggju | kim |

Ein yrking:

**MUSTĀ PLAGĀ VALSÕ**

Kubbõ āt tuļ immõr satunnõd mingizt.
Mustā lupāt um vȯrd tutkām jūs.
Nǟlgalizt nīelõb min mȯistõmõt rõkūd
Sigžtūļ käds ikš dadžā ja ūgõb.
Mitikš äb tō ku sa kēratõkst pǟgiñ:
Um jõvīst, až sāina pǟl kēratõd “A”.
Võid stalažod arrõ, až sainõ äb sȭita -
Ma vāgiž set kītõb, ku jõvīst tīed sa
Ja tikkiž ja tegīž um lagtõd sin tōmi
Sīest, mis sinnõn tīemõst ja mis sinā võid.
Až suggõbõd suodād ja revolūtsijõd,
Siz nustām sīes pāikal. Pǟdõ ka mēg.
Až nai ikškõrd vāldiž ka mäddõn tīeb sillõ.
Īezõ palābõd sīlmad, kus pīegiļtiz irm.
Siz grumā touvõd mäd’ āndabõd villõ
Ja kõzzist pīkstõbõd pimdõd joud.
Ni īdskubs himnõ mēg lōlam īe pierrõ,
Sīest mēḑi ta kāitsõb ja sīnda ka tōks.
Sīest lōlam mēg: “Julgizt ni, veļīd, tīe jūrõ!”
Täuds sidāms oppõrmīel põrāndõks.
Leb Valst āigastsadā võilõb se kāngaz,
Mustā ku loptõmõt mōīlmarūim.
Kuñš īebõd pandõkst, kūoḑõd ja kuodād,
Täddõn nagrõs muidlõb kūolõn pǟlū.
*Orð: Tõnu Trubetsky*
*Umsett: Valt Ernštreit*
# Heimsins lond

Heimskort.

|  |
| --- |
| **Innihaldsyvirlit** A Á B D Ð E É F G H I Í J K L M N O Ó P R S T U Ú V Y Ý Æ Ø |

## A

* Abkasia
* Afganistan
* Albania
* Algeria
* Amerikonsku Jómfrúoyggjar
* Amerikanska Sámoa
* Andorra
* Angola
* Antigua og Barbuda
* Argentina
* Armenia
* Aserbadjan
* Avstralia

## Á

* Áland

## B

* Bahamasoyggjar
* Bangladesj
* Barbados
* Barein
* Belgia
* Belis
* Benin
* Bolivia
* Bosnia-Hersegovina
* Botsvana
* Bouvetoy
* Brasil
* Bretland
* Brunei
* Bulgaria
* Burkina Faso
* Burma
* Burundi
* Butan

## D

* Danmark
* Djibuti
* Dominika
* Dominikanalýðveldið

## E

* Egyptaland
* Ekvador
* Ekvatorguinea
* El Salvador
* Eritrea
* Estland
* Etiopia
* Evropasamveldið
* Eysturríki
* Eysturtimor

## F

* Falklandsoyggjar
* Fiji
* Filipsoyggjar
* Finnland
* Fílabeinsstrondin
* Fólkalýðveldið Kina
* Fólkaræðiliga Lýðveldið Kongo
* Frakland
* Føroyar

## G

* Gabon
* Gambia
* Gana
* Georgia
* Gibraltar
* Grenada
* Grikkaland
* Grønhøvdaoyggjarnar
* Grønland
* Guam
* Guatemala
* Guinea
* Guinea-Bissau
* Gujana

## H

* Haiti
* Hetland
* Hitt Sameinada Kongsríki Bretlands og Norðurírlands
* Háland
* Honduras
* Hongkong
* Hvítarussland

## I

* India
* Indonesia
* Irak
* Iran
* Italia

## Í

* Írland
* Ísland
* Ísrael

## J

* Jamaika
* Japan
* Jemen
* Jordan

## K

* Kambodja
* Kamerun
* Kanada
* Kasakstan
* Katar
* Kekenia
* Kekkia
* Kenja
* Kina
* Kirgisistan
* Kiribati
* Kíli
* Kjad
* Kolombia
* Komoroyggjar
* Kongo
* Kosovo
* Kosta Rika
* Kroatia
* Kuba
* Kuveit
* Kýpros

## L

* Laos
* Lesoto
* Lettland
* Libanon
* Liberia
* Libya
* Liktinstein
* Litava
* Luksemburg
* Lýðveldið Kina

## M

* Madagaskar
* Makao
* Makedónia
* Mann
* Malavi
* Maleisia
* Maldivoyggjar
* Mali
* Malta
* Marokko
* Marshalloyggjar
* Maudland
* Meksiko
* Miðafrikalýðveldið
* Mikronesiasamveldið
* Moldova
* Monako
* Mongolia
* Montenegro
* Mosambik
* Móritania
* Móritsius
* Myanmar

## N

* Namibia
* Nauru
* Niðurlond
* Nepal
* Nikaragua
* Niger
* Nigeria
* Norðurírland
* Norðurkorea
* Norðurmarianoyggjar
* Noreg
* Nýsæland

## O

* Oman
* Ongland
* Orknoyggjar

## P

* Pakistan
* Palau
* Palestina
* Panama
* Papua Ný Guinea
* Paraguei
* Perú
* Peteroy
* Portugal
* Pólland
* Puerto Riko

## R

* Rumenia
* Russland
* Ruanda

## S

* Sankta Kristoffur og Nevis
* Sankta Lusia
* Sankta Vinsent og Grenadinoyggjar
* Salomonoyggjar
* Sambandsríki Amerika
* Sambia
* Sameindu Emirríkini
* Sámoa
* San Marino
* Sao Tomi og Prinsipi
* Saudi-Arabia
* Senegal
* Serbia
* Seyskelloyggjar
* Sierra Leona
* Simbabvi
* Singapor
* Skotland
* Slovakia
* Slovenia
* Somalia
* Spania
* Sri Lanka
* Stóra Bretland
* Sudan
* Suðurafrika
* Suðurkorea
* Suðurossetia
* Suðursudan
* Surinam
* Svasiland
* Sveis
* Svøríki
* Sýria

## T

* Tadsjikistan
* Tansania
* Teiland
* Teivan
* Tibet
* Togo
* Tonga
* Trinidad og Tobago
* Tunesia
* Turkaland
* Turkmenistan
* Tuvalu
* Týskland

## U

* Uganda
* Ukraina
* Ungarn
* Uruguei
* Usbekistan

## V

* Vanuatu
* Vatikanið
* Venesuela
* Vestursahara
* Vjetnam

## W

* Wales