Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Benelukslondini

Tey trý smáu londini Belgia, Niðurlond og Luksemburg hava tikið seg saman um felags áhugamál og kalla seg Benelukslondini eftir teimum fyrstu stavunum í nøvnum teirra.
**Benelukslondini** - Belgia, Niðurlond og Luksemborg - eru trý fræls ríki, sum samstarva í búskaparliga felagsskapinum **Beneluks**, ið varð stovnaður í 1948. Samstarvið landanna millum hevur við sær, at vørur hava frítt at fara ímillum londini, hóast tey høvdu egið gjaldoyra (nú nýta øll trý londini evruna sum gjaldoyra) og egna skattaskipan. Benelukslondini eru fjølbygdastu lond í Evropa, men tey eru rík. Tungídnaðurin, t.d. kola- og stálídnaðurin, ið áður var týdningarmesta vinnan, hevur verið fyri afturgongd, men nýmótans ídnaður, ið ger lidnar vørur, og vinnugreinir í tænastuvinnuni eru komnar ístaðin. Benelukslondini hava eisini til dømis handilsmál í felag: tey kunnu í felag úr útlondunum keypa vørur í størri nøgdum, enn hvørt landið kundi, og soleiðis fáa vørurnar bíligari, enn teir fyrr fingu. Tollur er eingin Benelukslandanna millum. Vørur, sum eru gjørdar í einum Benelukslandi, kunnu seljast tollfríar í hinum Benelukslondunum, meðan vørur av sama slag úr øðrum londum koma undir toll og eru tí minni kappingarførar; tí kunnu vørur úr til dømis Stóra Bretlandi vera væl dýrari í Hollandi enn vørur av sama slag úr Belgia. Hesin felagsskapur hevur eisini sínar tvørleikar, til dømis kunnu ídnaðarvirki í Belgia framleiða eina vøru bíligari enn ídnaðarvirki í Hollandi og vinna í sølukappingini, uttan at stjórnin í Hollandi kann hjálpa tí hollendska virkinum. Men samtikið hevur hesin felagsskapur so nógvar fyrimunir, at hann hevur verið til fyrimyndar fyri felagsmarknaðin ES og fríhandilsøkið EFTA (stytting fyri *European Free Trade Association*).

| Land | Høvuðsstaður | Íbúgvatal 2011 | Stødd | Íbúgvatættleiki |
| --- | --- | --- | --- | --- |
|  Niðurlond | Amsterdam | 16 847 007 | 41 543 km² | 403,7/km² |
|  Belgia | Brussel | 11 007 020 | 30 528 km² | 354,7/km² |
|  Luksemburg | Luksemborgbýur |      511 840 |   2 586 km² | 194,1/km² |
| Benelukslondini | 28 365 937 | 74 640 km² | 380/km² |

## Sí eisini

* Norðurlandaráðið
* Norðurlendska ráðharraráðið
# Fahrenheitstigin

Hitamálari við °F og °C.
  Lond sum brúka fahrenheitstigan burturav.
  Tey lond í heiminum har bæði fahrenheitstigin og celsiusstigin verða nýttir til at máta hitan.
  Lond sum brúka celsiusstigan burturav.
**Fahrenheitstigin** verður enn nýttur sum hitastigi í nøkrum fáum londum. Bahamaoyggjar, Belis, Burma, Caymanoyggjar, Liberia, Palau og USA við tilknýttum økjum brúka stigan.

Hiti ella temperaturur er mál fyri, hvussu heitt okkurt er. Hiti, sum er givin upp í °F, er máldur eftir fahrenheitstiganum. Vatn frystir við 32 °F og kókar við 212 °F, tá trýstið er 1 atmosfera.

Stigin er nevndur eftir alisfrøðinginum Daniel Gabriel Fahrenheit, sum kom við honum í 1724. Fahrenheit var av týskari ætt, føddur í Póllandi, men búði størsta partin av lívi sínum í Hollandi.

## Uppruni

Fahrenheit vitjaði danska stjørnufrøðingin Ole Christensen Rømer í 1708 og fór at arbeiða víðari við hitastiganum hjá Rømer. Hann brúkti ammoniumkloridlaka í staðin fyri natriumkloridlaka fyri at fáa eitt lægri nullpunkt. Hann býtti stigan hjá Rømer í 4, so at vatn frysti við 32 stig (32 = 2 × 2 × 2 × 2 × 2). Á henda hátt fekk hann munin millum frystipunktið á vatni og hitan í handarkulluni til at vera 64 stig (64 = 32 × 2). Seinni vísti tað seg, at handarkullan ikki hevur so støðugan hita, so hann endurskoðaði stigan og setti kókipunktið á vatni til 212 stig, meðan frystipunktið framhaldandi var 32 stig.

## Stigaumrokning

Soleiðis rokna vit stig Fahrenheit um til stig Celsius: *T*C = (*T*F − 32)/1,8 = 5/9 *T*F - 17 7/9.

Soleiðis rokna vit stig Celsius um til stig Fahrenheit: *T*F = *T*C × 1,8 + 32.

Umrokning til kelvin og til eldri eindir er í greinini hitastigar.

## Keldur

**Hitastigar**| Celsius | Fahrenheit | Kelvin |
|   Delisle   |   Newton   |   Rankine   |   Réaumur   |   Rømer   |
| Hitastigar |
# Northern line

| Northern line |
| --- |
|  |
|  |
| Yvirlit |
| Slag |
Deep Tube |
| Skipan |
London Underground |
| Støðir |
50 |
| Ferðafólkatal |
252.310 milliónir ferðafólkatúrar (2011/12) |
| Litur á korti |
Svart |
| Heimasíða |
tfl.gov.uk |
| Rakstur |
| Læt upp |
1890 |
| Goymslur |
Golders Green, Morden; síðuspor við Edgware, Colindale, Hampstead, Chalk Farm, High Barnet, East Finchley, Archway, Camden Town, Euston (Bank branch), Moorgate, Charing Cross, Kennington, Tooting Broadway |
| Vogngoymsla |
1995 Tube Stock 6 vognar per toksett |
| Tøkni |
| Longd av leiðini |
58 km (36 mi) |
| Sporbreidd | 1.435 mm (4 ft 8 1⁄2 in) |
| Rakstrarferð |
45mph |
|

| VíðkaTransport for London jarnbreytaleiðir |
| --- |
|

| **London Underground** |
| --- |
| Bakerloo |
| Central |
| Circle |
| District |
| Hammersmith & City |
| Jubilee |
| Metropolitan |
| Northern |
| Piccadilly |
| Victoria |
| Waterloo & City |
| **Aðrar leiðir** |
| Docklands Light Railway |
| Tramlink |
| Overground |
| TfL Rail |
| * v
* t
* e
 |

 |

 |

**Northern line** er ein breyt í London Underground-netverkinum. Hon er litað svørt á netverkskortinum.

Tað mesta av breytini er tann djúptliggjandi "tube"-breytin. Breytin hevur umleið 252 milliónir ferðafólk um árið, ið ger hana til tað breytina ið hevur næstflest ferðafólk í London Underground-skipanini. Northern Line er serstøk við at hava tvær ymiskar rutur gjøgnum mið-London. Hóast navnið, so veitir Northern line ikki tænastu til ta norðastu jarnbreytarstøðina í netverkinum, men harafturímóti til ta syðstu støðina (Morden Station) og støðgar á 16 av 29 jarnbreytarstøðum sunnan fyri Themsen. Tað eru 50 støðir á Northern line, harav tær 36 eru undir jørð.

## Kort

Landafrøðilig leið hjá path Northern line
## Keldur
# Luzern

Luzern
Miðbýurin
Træbrúgvin "Kapellbrücke"
**Luzern** (enskt og franskt: *Lucerne*, italskt og retoromanskt: *Lucerna*)
er ein býur í Sveis, ið liggur mitt í landinum.

Luzern liggur fram við vatni Vierwaldstättersee og er tann 7. størsti býur í Sveis. Í 2017 búðu har 81.673 fólk.
Býurin er høvuðsstaður í fylkinum Luzern.

Áin Reuss rennur ígjøgnum býin og býtir hann í tveir partar, *Altstadt* og *Neustadt*.
Træbrúgvin "Kapellbrücke" bindir býarpartarnar saman.

## Ávísingar úteftir

* Almenn heimasíða: stadtluzern.ch

## Keldur