Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Chicago

| Chicago, Illinois |
| --- |
|  |
| Skjøldur | Kort |
|  |  |
| Grunddáta |
| Land: |  USA |
| Stakríki: |  Illinois |
| Vídd: | 606.1 km² |
| Íbúgvar (2011): | 2 714 856 |
| fyri km²: | 4,614,7/km² |
| Heimasíða: | www.cityofchicago.gov Archived 2013-08-01 at the Wayback Machine |

**Chicago** er ein býur í stakríkinum Illinois í USA. Hann hevur umleið 2,9 mió. íbúgvar og er triðstørsti býur í USA. Orðið Chicago kemur úr Illinois-Miami "shikaakwa" og merkir villleykur. Millum annað liggur fyrrverandi heimsins hægsti bygningur, Sears Tower, í býnum. Men Chicago er sjálvandi nógv meir enn tað. Í 1850 búðu bert 30 000 fólk í Chicago, men í 1890 var íbúgvatalið meira enn ein millión fólk.

## Mentan

Chicago er ikki gamal býur; í 1830 vóru har bara nøkur fá hús, men nú er fólkatalið 2,7 milliónir.
Listarliga er býurin ómetaliga ríkur, og umframt øll hugsandi tónleikanøvn, sum koma hendavegin, eru nógv listasøvn við bæði klassiskari og nútímans list. Fjølbroyttu býarpartarnir Belmont og Wicker Park eru á tremur við barrum og kaféum, har tey ungu hittast, lítlum sølubúðum, har tú fært alt frá vatnpípum og brúktum bókum til heimagjørd klæði, og bíligum konsertstøðum, har alt frá etniskum tónleiki og jazzi til Heavy Metal og elektroniskan tónleik verður spælt.

Um 1910 tók jazzurin sær nýggjan høvuðsstað, stórbýin Chicago, norðarlaga í Amerika. Nógvir afroamerikanarar fluttu norðureftir, tí í verksmiðjum á Chicagoleiðini var arbeiði at fáa. Tey tóku jazzin við sær. Mangir tónleikarar, eitt nú Joe King Oliver, Louis Armstrong og Kid Ory spældu sín besta New Orleans-jazz í Chicago. Hvítir tónleikarar fóru at taka eftir teimum. Hesin jazzur varð eyknevndur *dixieland*. Dixieland er í m.a. Louisiana.

## Ítróttur

Chicago
* Amerikanskur fótbóltur: Chicago Bears.
* Hornabóltur: Chicago Cubs Archived 2007-09-11 at the Wayback Machine og Chicago White Socks Archived 2007-07-29 at the Wayback Machine.
* Kurvabóltur: Chicago Bulls.

## Sí eisini

* Illinois

## Ávísingar úteftir

* Almenn heimasíða - City of Chicago.

## Keldur

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*
# Harvard University

Harvard í 1767.
**Harvard University** í Massachusetts varð sett á stovn longu í 1636 og er elsti lærdi háskúlin í Amerika. Men Harvard er ikki bara elsti lærdi háskúlin í USA, hetta er eisini mest virda universitetið í USA – ivaleyst við Yale University í Connecticut beint í hølunum. Og tað er ikki bara sum at siga tað, at koma inn á Harvard, als ikki hjá útlendingum. Og at hava akademiska útbúgving av einum lærdum háskúla sum Harvard er eisini nakað fyri seg. Eitt er, at tú fært akademiska førleikan, sum í sjálvum sær gevur nógvar møguleikar, men hevur tú so tikið útbúgvingina á slíkum stað sum Harvard, kvalifiserar tað teg fleirfalt. Í 2008 vóru slakar tjúgutúsund umsóknir til tey gott og væl sekstanhundrað lestrarplássini.

## Um Harvard University

* Sett á stovn í 1636.
* Lesandi í alt 19.539.
* Heiðurslønarvinnarar Nobels 39.
* Heimsins størsta universitets-bókasavn.
* Kalla upp eftir fyrsta veruliga verjanum John Harvard of Charlestovn.

## Teirra millum, sum hava gingið á Harvard, eru

* T.S. Eliot
* David Rockefeller
* John F. Kennedy
* Leonard Bernstein
* Jack Lemmon
* Al Gore
* Tommy Lee Jones
* George W. Bush (ein part)
# NASA

NASA.
Rúmdarkanningarfelagið **NASA** (stytting fyri "National Aeronautics and Space Administration") brúkar nógvar mió. dollarar um árið til fylgisveinar og rúmdarfør. Tað var m.a. rúmdarskipið Apollo 11 hjá NASA, sum í 1969 setti fyrsta mannin (Neil Armstrong) á mánan. Teir vóru eisini fyrstir at byggja rúmdarferjur, sum kunnu nýtast upp í saman. NASA hevur nógvar kanningarmiðstøðir ymsastaðni í USA.

Skrivstovan hjá NASA liggur í Washington DC.
# Lech Wałęsa

Lech Wałęsa (2007)
**Lech Wałęsa** (føddur 29. september 1943 í Popowo, Pólland) er politikari, elektrikari og fakfelagsleiðari. Hann var við til at stovnað Solidarność (Solidaritet) í september 1980. Hann var fyrsti leiðarin av Solidarność. Í 1983 fekk hann Friðarheiðursløn Nobels. Lech Wałęsa var presidentur í Póllandi 1990-95.
# Skóti

**Skótaarbeiði** er frítíðarítriv, sum hevur til endamáls at venja skótarnar upp til góðar samfelagsborgarar.

## Slóðir úteftir

### Greinir

* Enni, Jóhs.: Skótarørslan. Í: Gluggin, september 1956.
# Twitter

Twitter logo.
**Twitter** er ein samfelagsmiðil á internetinum, ið gevur brúkarum møguleika at senda (og lesa) eini boð ella sokallaði "tweet" uppá 140 tekn. Brúkarir kunna sleppa á Twitter ígjøgnum almennu heimasíðuna, SMS, ella eitt fartelefon app.

Twitter varð stovnað í 2006 av Jack Dorsey, Evan Williams, Biz Stone og Noah Glass. Tænastan varð skjótt væl umtókt, og hevði í 2012 meir enn 100 millión brúkarir, ið sendu 340 milliónir tweets um dagin. Twitter hevur verið lýst sum "SMS Alnótarinnar".

Twitter hevur høvuðsæti í San Francisco, USA og hevur meir enn 25 skrivstovur kring heimin.

## Sí eisini

* Sosialir miðlar

## Ávisingar úteftir

* Heimasíða, twitter.com

## Keldur
# Flagg Sambandsríkið Amerika

Upprunaflaggið hongur í San Francisco.
Á núverandi flagginum er ein stjørna fyri hvørt ríki. Tær reyðu og hvítu strípurnar umboða tey 13 londini, sum stovnaðu USA.
USA hevur sítt egna flagg, sum verður nevnt **Stars And Stripes**. Á amerikanska flagginum eru 50 stjørnur, ein til hvørt ríki, og reyðu og hvítu rendurnar eru til minnis um tey 13 ríkini, ið stovnaðu USA. Í fyrsta amerikanska flagginum vóru 13 stjørnur og 13 strípur. Upprunaliga vóru 13 státir í 1776. Tað er ólógligt í USA at lata flaggið nerta við jørðina ella at vinda tað á stong í vánaligum veðri. Flaggið má altíð verða viðfarið við virðing. Skúlabørn í Amerika skulu svørja, at tey eru trúgv ímóti hesum stykkinum av toyi hvønn morgun. Betsy Ross er seymikona, sum sambært søgnini teknaði fyrstu skitsuna til amerikanska flaggi í 1770-unum.

## Hygg eisini at

* USA.
# 23. oktober

**23. oktober** er dagur 296 í árinum í gregorianska kalendaranum (dagur 297 um skotár er). 69 eru dagar eftir av árinum.

## Hendingar

## Føðingar

* 1813 - Ludwig Leichhardt (d. 1848).
* 1940 - Pele, brasilskur fótbóltsleikari (d. 2022).
* 1945 - Kim Larsen, danskur tónleikari (d. 2018)
* 1954 - Ang Lee, taivanskur leikstjóri.
* 1959 - "Weird Al" Yankovic, amerikanskur sjón- og tónleikari.
* 1964 - Robert Trujillo, amerikanskur tónleikari.
* 1976 - Ryan Reynolds, kanadiskur sjónleikari.
* 1984 - Izabel Goulart, brasilsk modell.
* 1985 - Masiela Lusha, albansk-amerikonsk sjónleikarinna.

## Andlát

* 1910 - Chulalongkorn, tailendskur kongur (f. 1853).
* 2014 - Alvin Stardust, bretskur sangari (f. 1942).

|  |
| --- |
| Januar | Februar | Mars | Apríl | Mai | Juni | Juli | August | September | Oktober | November | Desember |
# 1976

**1976 (MCMLXXVI)** var sambært gregorianska kalendaranum eitt leypár, ið byrjaði á einum hósdegi.

## Hendingar

* 1. apríl - Heimastýrið yvirtekur postverkið.
* 24 juni veður Skúlin á Trøðni vígdur.
* 17. september - Mentanarvirðisløn M. A. Jacobsens fyri Fagurbókmentir verður latin Richard Long og fyri Yrkisbókmentir verður hon latin Óluva Skaale og Marius Johannesen.
* Norðskálatunnilin letur upp og gevur saman við Brúnni um Streymin vegasamband úr eystara parti av Eysturoynni og til Havnar.

### Ítróttur

#### Fótbóltur

* 16. juni - Føroyar-Ísland 1-6 í Tórshavn

## Føðingar

* 5. apríl - Tróndur Bogason, tónaskald
* 27. september - Francesco Totti, italskur fótbóltsleikari.

## Andlát

* 22. februar - Jákup í Jákupsstovu.
* 28. mai - Steffan Danielsen (f. 1922), málari í Nólsoy.
* 7. juli - Gustav Heinemann, týskur forseti (f. 1899)
* 7. oktober - Sámal Petersen,. Løgtingsformaður, landsstýrismaður.