Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Paris

**Paris**, ið er báðumegin Seineá, er høvuðsstaður Fraklands og mentanarligur og politiskur miðdepil í landinum. Hann er ein tann býurin í heiminum, har flest ferðafólk koma, til dømis at síggja Louvre-savnið, Eiffeltornið og Notre Dame-kirkjuna. Har eru eisini mong onnur kend søvn og stórir handlar og fínar matstovur. Á hvørjum vári sýna gitnastu mótaskaparar í heiminum fram nýggjastu klæði síni.

Síðan fornøld hevur fólk búð á áarbakkunum fram við ánni Seineá, har høvuðsstaðurin París nú er. Í Fraklandi búgva 65 mió. fólk, og fimtingurin býr í og uttan um París. Tað er ein av fremstu stórbýum í Evropa við breiðum gøtum og nógvum viðgitnum minnisvarðum og forngripasøvnum. Stórir partar í gamla býarpartinum vórðu umbygdir og nútimansgjørdir í farnu øld.

At ferðast til og frá París liggur væl fyri, tí nógvar jarnbreytir møtast í býnum, og uttanfyri hann er stór flogstøð, har flogfør úr øllum Evropa setast. Tað er siglandi líka niðan til París eftir Seine, men tó ikki við stórum skipum.

## Søga

Operuna í París hevur Jean Louis Charles Garnier, arkitektur, teknað og bygt í 1861-75.
### Yvirgangur í 21. øld

12 fólk vórðu myrd 7. januar 2015, tá tveir yvirgangsmenn tóku seg inn í hølini hjá franska satirublaðnum, Charlie Hebdo. Stór mannajagstran var í Fraklandi eftir tveimum brøðrum, ið vóru undir illgruna fyri at hava framt álopið. Teir vórðu seinni skotnir av løgregluni. 129 fólk lótu fólk lív undir einari yvirgangsatsókn móti fleiri støðum í París 13. november 2015. Millum annað tóku yvirgangsmennirnir seg inn á spælistaðið Bataclan, brustu sjálvmorðsbumbur og skutu frá hond undir einari konsert, og drupu 80 fólk. Samstundis varð lopið á fimm matstovur har fólk vórðu dripin og særd.

## Áhugaverd støð

Napoleon Bonaparte verður krýndur til keisara í Notre Dame kirkjuni.
Mitt í býnum stendur tann so nevndi Fagnaðarbogin, sum Napoleon keisari bygdi; frá hesum plássi ganga breiðir vegir í ymsar ættir. Gitnasta kirkjan er Notre Dame. Í Louvre eru verøldargitin søvn av forngripum og listarlutum av øllum slagum; upp í Eiffeltornið fer nøgd av fólki at njóta tað góða útsýnið haðani. Annars eru ógvuliga nógvir prýðiligir bygningar at síggja í býnum, bæði sjónleikarhús, myndahøllir og handlar.

## Myndasavn

* Eiffeltornið
* Seineá
* Býurin frá Montmartre-heyggi
* Dómkirkjan Notre Dame
* Brúgvin Pont Alexandre III
* Torgið Place des Vosges
* Býarparturin La Defense
# NFL

**NFL** (stytting fyri **National Football League**) er tann amerikanska deildin innanfyri amerikanskan fótbólt. NFL er tað hægsta støði innanfyri amerikanskum fótbóltið. NFL varð stóvna í 1920 sum *American Professional Football Association*.

Amerikanskur fótbóltur er sera populert í øllum USA, til finaluna í NFL (Super Bowl) kunnu upp til 110 mill. amerikanarir fylgja við. Tað er næstan ein 1/3 av øllum fólkinum í USA. NFL er tann íttrottardeildin í heiminum sum hevur hægst miðal-áskoðaratal í heiminum við 67,509 áskoðarir pr. dyst. M.a frammanfyri Barclays Premier League í Onglandi.

Har eru 32 lið við í NFL. Øll liðini eru deild upp í tvær konferransir AFC og NFC. Og síðani deild upp í 4 bólkar (North, East, South og West) í tær báðar konferransirnar. t.v.s at tað eru 4 lið í hvørjum av teimum 8 bólkinum. Hvørt lið spælur 17 dystur uppá eitt kappingarárð. Síðani koma 14 lið víðari til endaspælið (Play-offs) 7 úr hvørja konferransi, og minst eitt úr hvørjum bólkið.
# St. Louis

| St. Louis, Missouri |
| --- |
|  |
| Flagg | Kort |
|  |  |
| Grunddáta |
| Land: |  USA |
| Stakríki: |  Missouri |
| Vídd: | 170 km² |
| Íbúgvar (2018): | 302.838 |
| Kort: | ﻿ / ﻿ |
| Heimasíða: | www.stlouis-mo.gov |

**St. Louis** er stórbýur í amerikanska statinum Missouri.

Hann liggur í eystara parti av stakríkinum, beint við ánna Mississippi, sum har er mark ímillum Missouri og Illinois

St. Louis var grundlagdur í 1763 og er í dag næststørsti býur í staríkinum, næst eftir Kansas City, sum liggur í vestara parti av Missouri.

Meðan íbúgvatalið í St. Louis var 856.796 fólk í 1950, vóru í 2012 bert 318.172 fólk eftir.. 49.2 % av fólkinum í St. Louis eru afroamerikanarar. Sambært CQ Press er St. Louis er tann býurin í USA við mest harðskapi, og vórðu fleiri enn 113 morð skrásett har í 2011..

## Myndir

* Kort yvir býarøkið (St. Lewis) síðst í 18. øld.
* Miðbýurin og Mississippiá
* Miðbýurin um kvøldið.
* Býurin í 2008.

## Ávísingar úteftir

* Heimasíða: stlouis-mo.gov
* Saint Louis, Missouri, wikivoyage (á enskum)

## Keldur

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*
# New Orleans

| New Orleans, Louisiana |
| --- |
|  |
| Skjøldur | Kort |
|  |  |
| Grunddáta |
| Land: |  USA |
| Lutstatur: |  Louisiana |
| Vídd: | 907 km² |
| vøtn: | 439.4 km² |
| Íbúgvar (2010): | 343 829 |
| fyri km²: | 735,3/km² |
| Grundað: | 1718 |
| Borgarstjóri: | Mitch Landrieu (D) |
| Tíðarzona: | UTC -6 |
| Heimasíða: | www.cityofno.com Archived 2005-11-08 at the Wayback Machine |

**New Orleans** er stórbýur í Suðurlouisiana í USA. Hann er størsti býur í Louisiana. New Orleans er enn ikki komin seg heilt, eftir Ódnina Katrinu, sum í 2005 legði stórar partar av býnum í oyði. New Orleans hevur umleið 343 túsund íbúgvar. 67,3 prosent av fólkinum eru afroamerikanarar . New Orleans er størsti býur í Suðurríkjunum. Hann var grundaður av fransmonnum; haðani verður nógv bummull útflutt. New Orleans er tann vandamesti býurin í USA .

Nú, meðan fíggjarkreppan herjar í øðrum londum so sum í USA, eru fá øki, sum kunnu nevnast vakstrarøki. Men New Orleans er eitt teirra. Síðan vanlukkuna við Hurricane Katrinu síðst í august 2005 hevur New Orleans vunnið sær eitt sindur av fólkinum aftur. Nú hevur býurin fingið heiðurin sum skjótast vaksandi býur í USA. Árligi vøksturin í fólkatalinum er nú 8,2 % og er nú 311.853. Men tað er framvegis væl minni enn tey 484.674, sum vóru í býnum áðrenn vanlukkuna í 2005.

Í stóra havnarbýnum New Orleans, vóru seinast í 19. øld mangir tónleikabólkar, mannaðir við afroamerikanskum leikarum. Teir spældu i veitslu, í skrúðgongu og til jarðarferð. Tíðum spældi sami bólkur bæði til dans og til jarðarferð. Løgini vóru tey somu, men teir leiktu tey ymiskt. Soleiðis varð jazztónleikur til. Í jazzbólki úr New Orleans vóru upprunaliga trompet, klarinett, basún, tupa, lítlatrumma, stórtrumma og skáltrumma. Trompetin spælir lagið. Klarinettin flættar tónar uttan um lagið. Basúnin spælir djúpa andrødd, og hini ljóðførini gera rútmiskan botn .

## Søga

* 1718 - New Orleans bygdur við árarmunnan í Mississippiá.

## Hygg eisini at

* Louisiana
* Sambandsríki Amerika

## Keldur
# Erievatn

Stóruvøtn úr erva: Erievatn til vinstru, Ontariovatn til høgru.
Stóruvøtn: Erievatn, sunnast í kortinum, er blátt.
**Erievatn** (enskt: *Lake Erie*) er eitt stórt vatn í eystara parti av Norðuramerika. Vatnið er fjórðstørsta av Stóruvøtnum (*Great Lakes*). Erievatn er uppkallað eftir upprunafólkinum erie, sum búði í 17. øld á sunnaru síðu av vatni.

## Landafrøði

Vatnið liggur á markinum ímillum Kanada (Ontario) og USA (Michigan, Ohio, Pennsylvania, New York).
Vatnið er 25.667 ferkilometrar til víddar (388 km til longdar og 92 km til breiddar).
Dýpið av vatninum er í miðal um 19 metrar, og har tað er djúpast, 64 metrar. Vestanfyri rennur Detroitá út í Erievatnið. Frárenslið er Niagaraá í landnyrðingsendanum á vatni, beint á markinum millum USA og Kanada. Niagaraá rennur út í Ontariovatnið. Í ánni, sum er bert 56 km til longdar, eru hinir viðgitnu Niagarafossar (*Niagara Falls* á enskum) .

## Størstu býir fram við vatni

* Port Colborne, Ontario
* Buffalo, New York
* Erie, Pennsylvania
* Cleveland, Ohio
* Toledo, Ohio

## Myndir

* Niagaraá rennur úr Erievatni (niðanfyri) út í Ontariovatnið (omanfyri)
* Niagarafossar
* Erievatn í Pennsylvania
* Frysta Erievatn á vetri. Cleveland sæst í baksýni.
* Middle Bass Island í vestara parti av vatninum.
* Erievatn nærhendis Leamington í Ontario.

## Hygg eisini at

* Stóruvøtn

## Ávísingar úteftir

* Oyggjarnar í Erievatni:
	+ Lake Erie Islands, wikivoyage.org
	+ Explore the Lake Erie Islands Archived 2016-01-01 at the Wayback Machine, ohioseagrant.osu.edu (á enskum)

## Keldur

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*
# Philadelphia

| Philadelphia, Pennsylvania |
| --- |
|  |
| Skjøldur | Kort |
|  |  |
| Grunddáta |
| Land: |  USA |
| Stakríki: |  Pennsylvania |
| Grundlagdur: | 1682 |
| Vídd: | 349.6 km² |
| Íbúgvar (2006): | 1,448,394 |
| fyri km²: | 4,201.8/km² |
| Heimasíða: | www.phila.gov |

**Philadelphia** er stórbýur í amerikanska stakríkinum Pennsylvania. Býurin liggur tætt við amerikonsku eysturstrondina.
Við umleið 1,4 mió. íbúgvum er Philadelphia størsti býurin í stakríkinum og sættstørsti býur í USA.
Áin Delaware rennur tætt framvið býnum.

## Søga

Enski kvekarin William Penn setti býin á stovn í 1682. Philadelphia var fyrsti høvuðsstaðurin í USA: 5. september 1774 til 24. oktober 1774). Amerikanska Frælsisyvirlýsingin varð samtykt 4. juli 1776 í Philadelphia.

## Myndir

* Søguliga gøtan *Elfreth's Alley*.
* *Liberty Bell*
* Húsini hjá Edgar Allan Poe.
* Philadelphia um kvøldið.
* Sjálvstýrishøll, Philadelphia.
* Delaware-áin og Philadelphia.
* Søguliga staðið *Boathouse Row* fram við Schuylkill-ánna.
* *Fairmount Water Works*
* *Carpenters Hall*
* *Chestnut Hill*
* *USS Olympia*

## Sí eisini

* Pennsylvania

## Ávísingar úteftir

* Heimasíða: phila.gov

## Keldur

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*
# Harriet Beecher Stowe

| Harriet Beecher Stowe |
| --- |
|  |
| er eitt |
menniskja  |
| Fødd(ur) |
14. jun 1811 í/á Litchfield |
| Andaðist |
1. jul 1896 í/á Hartford |
| Deyðsorsøk |
Alzheimers sjúka |
| *Alma mater* |
Hartford Female Seminary |
| Starv |
skaldsøguhøvundur, yrkjari, barnabókahøvundur, stuttsøguhøvundur, høvundur, abolitionist, ritroyndarhøvundur, social activist |
| Trúgv |
Protestantisma |
| Børn |
Charles Edward Stowe |
| Foreldur |
móðir Roxana Foote Beecher faðir Lyman Beecher |
| Mál |
amerikanskt enskt mál, Enskt mál |
| Undirskrift |  |
| Heimasíða |
 |
| Dátuheiti |
| ISNI |
0000000120176335 |
| VIAF |
32003151 |
| LCAuth |
n79093331 |
| IMDB |
nm0832952 |
| Commons |
Harriet Beecher Stowe |

**Harriet Beecher Stowe** (14. juni 1811 – 1. juli 1896) var amerikanskur rithøvundur og abolitionistur, sum gjørdist kend um allan heim av bókini Tummasarsmáttu (enskt; *Uncle Tom´s Cabin*).

Harriet vaks upp í einum kristnum heimi, pápin var prestur. Hon fór at arbeiða saman við systur sínari Cathrine sum lærari og giftist í 1836 við Calvin Stowe sum eisini var prestur. Tey fingu sjey børn, men fleiri doyði meðan tey vóru smá. Harriet hjálpti til við at uppihalda familjuni við at skriva.

Skaldsøgan um Tummas byrjaði sum framhaldssøga í anti-træla tíðarritinum National Era. Stowe kendi væl til trælahald, anti-trælahaldsrørsluna og við undargrundarjarnbreytina. Kentucky, sum lá beint yvirav Cincinnati, har Harriet og familjan búði, var ein trælastatur.

Húsini hjá Harriet Beecher Stowe í Hartford í Connecticut.
Lógin um viðferð av trælum, ið flýddu, sum kom í gildi í 1850, fekk Harriet Beecher Stowe at taka aktivian lut ímóti trælahaldi. Tá ið bróðurkona hennara einaferð skrivaði til hennara: "Harriet, um eg hevði duga at brúkt ein penn so væl sum tú, hevði eg skrivað okkurt, sum fekk alt landið at kenna á sær, hvussu forbannaður trældómur er," gjørdist hon fullviss í at hon skuldi skriva okkurt um trælahald.

Hon fór í holt við at tosa við flýddar trælir og trælaeigarar og las ein hóp av bókum um evnið. Hon læt fyrst søgurnar prenta sum framhaldssøgur, og hildið verður, at høvuðspersónurin í mangar mátar er grundaður á Josiah Henson, sum sjálvur hevði verið trælur og hevði skrivað um upplivingar sínar.

Tá ið bókin kom út í 1852, varð hon seld í 10 000 eintøkum eftir einari viku. Longu í 1854 var hon týdd til 60 ymisk mál.

Harriet Beecher Stowe andaðist tann 1. juli 1896 í Hartford, ið er høvuðsstaður í Connecticut.

## Keldur

## Slóðir úteftir

* Heimasíðan hjá *Harriet Beecher Stowe Center*
# München

| München  |
| --- |
| Frá vinstru til høgru: The München Frauenkirche, Nymphenburg Palace, BMW Høvuðsstøð, Nýggja Ráðhúsið í München, München Hofgarten og Allianz Arena. |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **Flag** |  **Coat of arms** |

 |
| München  |
|
Coordinates: ﻿ / ﻿ |
| Land |
Týskland |
| Stakríki |
Bayern |
| Fyris. región |
Oberbayern |
| Distrikt |
Býarøki |
| Fyrstu ferð nevndur |
1158 |
| Stjórn |
|  • Yvirborgmeistari |
Dieter Reiter (SPD) |
|  • Stýrandi flokkar |
SPD / CSU |
| Øki |
|  • Býur |
310,43 km2 (Bad rounding here120 sq mi) |
| Fólkatal (2015-10-31) |
|  • Býur |
1.517.868 |
|  • Tættleiki |
4,900/km2 (13,000/sq mi) |
|  • Býarøki |
2.606.021 |
| Tíðasona |
CET/CEST (UTC+1/+2) |
| Postkotur | 80331–81929 |
| Telefonkotur |
089 |
| Akfar skráseting |
M |
| Heimasíða |
www.muenchen.de |

**München** (bayerskt: *Minga*, enskt: *Munich*) er høvuðsstaður og størsti býur í týska stakríkinum Bayern og liggur við ánna Isar norðan fyri tær bayersku alpurnar. München er triðstørsti býur í Týsklandi næst eftir Berlin og Hamborg. Fólkatalið í München er 1.407.836 (2013).

## Keldur
# Denver

| Denver, Colorado |
| --- |
|  |
| Flagg | Skjøldur |
| Flagg hjá Denver. | Skjøldur hjá Denver. |
| Kort | Kort |
| Kort yvir Colorado har Denver er merkt. | Denver |
| Grunddáta |
| Land: |  USA |
| Stakríki: |  Colorado |
| Grundlagdur: | 1858 |
| Vídd: | 401.3 km² |
| Íbúgvar (2010): | 600 158 |
| Tættleiki: | 1,511/km² |
| Heimasíða: | Almenn heimasíða |

**Denver** er høvuðsstaður í amerikanska stakríkinum Colorado.

Denver er eisini størsti býur í Colorado; býurin hevði meiri enn 716.000 íbúgvar í 2018.

Býurin liggur miðskeiðis millum Cheyenne norðanfyri og Colorado Springs sunnanfyri.
Vestanfyri býin eru Klettafjøll og Stóru Grasfløturnar liggja eystanfyri.

Við fótin av Klettafjøllum, umleið 40 kilometrar í ein útnyrðing úr Denver, liggur universitetsbýurin Boulder.

## Myndir

* Býarmynd
* Miðbýurin
* Denver um kvøldið
* Colorado State Capitol

## Ávísingar úteftir

* Heimasíða: denvergov.org
* Denver, wikivoyage (á enskum)

## Keldur

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*
# Umboðsmannatingið í USA

**Umboðsmannatingið í USA** (enskt: **United States House of Representatives**) er annar helmingurin av føderala lóggevandi tinginum í USA, Kongressini. Hin helmingurin er Senatið. Í USA verður Umboðsmannatingið ofta bert nevnt *the House*. Tað eru 435 limir í Umboðsmannatinginum, sum øll standa fyri vali annað hvørt ár. Harumframt eru tað seks limir, ið ikki hava atkvøðurætt. Tingið hevur, eins og øll Kongressin í USA, bústað í Capitol-bygninginum í Washington, D.C.. Ólíkt Senatinum, so kann talið av limum frá hvørjum stati í Umboðsmannatinginum broytast, alt eftir íbúgvatalinum. Sambært tí amerikonsku grundlógini so verður býti av umboðum frá teimum ymisku statunum í USA dagført 10. hvørt ár, grundað á fólkateljingum (seinasta fólkateljingin ella manntalið var í 2010). Kalifornia (umleið 37 milliónir íbúgvar) hevur sostatt 53 limir og Alaska (umleið 660.000 íbúgvar) bert ein lim í Umboðsmannatinginum.

Formaður Tingsins, nevndur *The Speaker*, leiðir fundirnar og er nummar trý í tí politiska stiganum (hierarkinum) næst eftir forsetanum og varaforsetanum. Í 2007 var republikanarin Dennis Hastert avloystur av demokratinum Nancy Pelosi, sum harvið gjørdist tann fyrsti kvinnuligi formaðurin og tann 60. formaðurin í raðfylgjuni. Republikanarin John Boehner tók við álitisstarvinum sum *The Speaker* hin 5. januar 2011.

Tíðliga í januar mánaði í 2023 varð republikanski Kevin McCarthy valdur til formann fyri Umboðsmannatingið. Hann varð valdur við 216 atkvøðum av 428 tinglimum. Talan var um longstu tilnevningartilgongd í 164 ár. Tað var fyrstu ferð síðan 1859, at tilnevningin tók fleiri enn níggju atkvøðugreiðslur.

Í verandi Tinginum hava republikanararnir meiriluta við 222 limum, meðan demokratarnir hava 212 limir. Steve Scalise varð valdur til meirilutaleiðara og Hakeem Jeffries gjørdist leiðari fyri minniluta.

## Keldur

## Slóðir úteftir

* Almenn heimasíða hjá Umboðsmannatinginum
# Avalon

| Skjøldur | Kort |
| --- | --- |
|  |  |
| Grunddáta |
| Land: |  Kalifornia  USA |
| Vídd: | 8.15 km² |
| Íbúgvar (2010): | 3,728 |
| fyri km²: | 429,5 /km² |
| Kommuna: | Los Angeles County |
| Heimasíða: | City of Avalon |

**Avalon** er størsti býur í Catalinaoy í Kalifornia. Fólkatalið í 2010 var 3.728.

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*
# Rio de Janeiro

|  |
| --- |
| **Rio de Janeiro** |
| **Stødd**: | 1 260 km² |
| **Fólkatal:** | 6 323 037 |
| **– fyri km²**: | 4 781/km² |
| **Heimasíða:** |  |
|

---

 |
|  |

**Rio de Janeiro**, stytt **Rio** (merkir Jarnbreytabýurin á portugisiskum), er næststørsti býur í Brasil, næst eftir São Paulo; í sjálvum býnum búgva umleið 6,3 milliónir íbúgvar, meðan tað í Rio og økinum rundanum búgva 12,3 mió. fólk. Býurin ber orð fyri at vera ein tann vakrasti býur í heiminum.. Hann er bygdur úti við eina breiða vík, men á landsíðuni er hann innigyrdur av fjøllum, sum eru avvaksin við grønum, vøkrum skógum. Fleiri milliónir ferðafólk koma til Rio á hvørjum ári at njóta góða veðrið, at vera á sandstrondunum. Sólin sær at kalla hvønn dag í Rio de Janeiro, meðal samdøgurshitin er 24,1 °C. Til sammetingar kann nevnast, at meðal samdøgurshitin í t.d. Danmark er 7,7 °C. Í Rio de Janeiro kemur nógv ferðafólk oman á sandin at sóla sær og spæla flogbólt o.a. Best umtókta strondin í Rio de Janeiro er Copacapana. Bara góðir svimjarar fara út um lónna, tí at har rekur so hart. Standalinjan í Brasil, úr Franska Gujana til Uruguei, er 7400 km long.

Nógv skip úr ymsum londum leggja at í Rio. Í teimum nýggju býarpørtunum eru nógv av húsunum bygd upp í luftina sum í stórbýunum í USA og Evropa.

## Mentan

Rio de Janeiro á korti yvir Brasil
Rio de Janeiro verður vertsbýur fyri Olympisku Leikirnirnir í 2016 og, saman við São Paulo, vertsbýur fyri FIFA World Cup í 2014.

Fótbóltur er tann best umtókti ítrótturin í Rio de Janeiro, har eru fimm fótbóltsfeløg í býnum: Vasco da Gama, Botafogo, Fluminense, Flamengo og América Football Club. Tað felagið av hesum fimm, sum hevur klárað seg best í brasilsku kappingini, er Flamengo. Felagið er ongantíð enn flutt niður í lægri deild. Flamengo hevur seks ferðir vunnið brasilska meistaraheitið: 1980, 1982, 1983, 1987 og 1992 og 2009.

Ein 30-metra høg Kristus standmynd er vartekin fyri býin, hon stendur á ein 8 metra høgum fundamenti á Korkovado fjallinum. Standmyndin vigar 1 145 tons.

## Vinarbýir

Rio de Janeiro hevur hesar vinarbýir:

|  |  |
| --- | --- |
| * Arganil
* Atlanta
* Barcelona
* Busan
* Cachéu
* Cebu
* Cochabamba
* Espinho
* Guimarães
* Istanbul
* Kiev
* Kobe
* Krakow
* La Paz
* Lille
 | * Lissabon
* Luanda
* Managua
* Montevideo
* Paris
* Paramaribo
* Beijing
* Póvoa de Varzim
* Rufisque
* San José
* Santa Comba
* Santo Tireo
* Tel Aviv
* Tunis
* Warszawa
 |

## Keldur
# The Star-Spangled Banner

|  |  |
| --- | --- |
|  | **Góðskutrygging** Hendan grein má koma í samsvar við normin á Wikipedia smb. Wikipedia:QA |

**The Star-Spangled Banner** er tjóðarsangur hjá USA. Sangurin varð viðurkendur sum tjóðsangur í 1931. Teksten blev skrevet i 1814 af den 35-årige Francis Scott Key efter at han havde overværet bombardementet af Baltimores Fort McHenry under 1812-krigen. Key havde entret et britisk krigsskib for at forhandle frigivelsen af en ven som var blevet anklaget for at huse britiske desertører. Den britiske kommandant var villig til at frigive begge, men af sikkerhedsgrunde først dagen efter, da den britiske flåde angreb fortet i løbet af natten.

Den næste dag skrev Key et digt, The Defense of Fort McHenry. Musikken til teksten var en dengang populær melodi, To Anacreon in Heaven, som blev skrevet omkring 1800 af John Stafford Smith. Denne har også været nationalmelodi for Luxembourg.

Melodien blev USA's nationalmelodi den 3. marts 1931.

Når den synges offentligt (før større sportsbegivenheder) bliver versene efter det første ofte udeladt.

America the Beautiful, My Country, Tis of Thee og God Bless America bliver ofte opfattet som uofficielle amerikanske nationalmelodier.

## Tekstur

O! say can you see by the dawn's early light

What so proudly we hailed at the twilight's last gleaming?

Whose broad stripes and bright stars through the perilous fight,

O'er the ramparts we watched were so gallantly streaming?

And the rockets' red glare, the bombs bursting in air,

Gave proof through the night that our flag was still there.

Oh, say does that star-spangled banner yet wave

O'er the land of the free and the home of the brave?

On the shore, dimly seen through the mists of the deep,

Where the foe's haughty host in dread silence reposes,

What is that which the breeze, o'er the towering steep,

As it fitfully blows, half conceals, half discloses?

Now it catches the gleam of the morning's first beam,

In full glory reflected now shines in the stream:

'Tis the star-spangled banner! Oh long may it wave

O'er the land of the free and the home of the brave!

And where is that band who so vauntingly swore

That the havoc of war and the battle's confusion,

A home and a country should leave us no more!

Their blood has washed out their foul footsteps' pollution.

No refuge could save the hireling and slave

From the terror of flight, or the gloom of the grave:

And the star-spangled banner in triumph doth wave

O'er the land of the free and the home of the brave!

O! thus be it ever, when freemen shall stand

Between their loved home and the war's desolation!

Blest with victory and peace, may the heav'n rescued land

Praise the Power that hath made and preserved us a nation.

Then conquer we must, when our cause it is just,

And this be our motto: 'In God is our trust.'

And the star-spangled banner in triumph shall wave

O'er the land of the free and the home of the brave!

## Ávísing úteftir

* The Star-Spangled Banner Archived 2007-07-01 at the Wayback Machine
# Calvin Coolidge

| John Calvin Coolidge |
| --- |
|  Calvin Coolidge (1872-1933) |
| Føddur | 4. juli 1872  Plymouth Notch, Vermont  USA |
| Doyði | 5. januar 1933  Northampton, Massachusetts  USA |
| Útbúgving | Løgfrøðingur |
| Yrki | Løgfrøðingur, politikari (R) |

**John Calvin Coolidge** (føddur 4. juli 1872, deyður 5. januar 1933)
var 30. forseti í USA frá 2. august 1923 til 4. mars 1929.
Hann var limur í Republikanska flokkinum.

Coolidge var amerikanski varaforsetin í forsetatíðarskeiðnum hjá Warren G. Harding og tók við sum forseti, tá hesin andaðist í embætistíð síni í 1923.

Calvin Coolidge vann forsetavalið 4. november 1924 og varð endurvaldur til forseta USA.
Í embætistíðin hjá honum fingu upprunaamerikanarar fullan ríkisborgararætt.

## Ávísingar úteftir

* Ævisøga: Calvin Coolidge, millercenter.org (á enskum)
* Calvin Coolidge, anb.org (á enskum)

## Keldur

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*
# Bob Dole

| Bob Dole |
| --- |
|  Robert Joseph Dole |
| Føddur | 22. juli 1923  Russell, Kansas  USA |
| Doyði | 5. desember 2021 |
| Útbúgving | Løgfrøðingur |

**Robert Joseph Dole** (føddur 22. juli 1923 í Russell, Kansas, deyður 5. desember 2021) var amerikanskur politikari og limur í Republikanska flokkinum. Hann gjørdist 98 ára gamal.

Bob Dole var limur í Umboðsmannatinginum í USA frá 1961 til 1969 og var senatorur fyri Kansas árini 1969–1996. Í 1976 gjørdist Dole varaforsetavalevni hjá Geraldi Ford, tá hesin var forsetavalevni hjá Republikanarunum. Í 1996 gjørdist Bob Dole forsetavalevni hjá Republikanarunum, men hann tapti forsetavalið móti Bill Clinton (D).

## Ávísingar úteftir

* Almenna heimasíðan: bobdole.org (á enskum)
* Ævisøga, britannica.com (á enskum)

## Keldutilfar

 *Hendan greinin um **USA** er ein stubbi. Tú kanst hjálpa Wikipedia við at víðka hana*