Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Iloilo

Na **iloilo** sa sega ni oo-kesi, ka mamare vakawasoma toiora kaukauwa, sa tete sara tiko vakalevu cakacakataki, gacagacataki, kei na vakayagataki ni iukuuku ena, me vaka beka oqo, katubaleka matanivale, teveli ituvatuva, optic, kei na optoelectronics. E iloilo ni vakawasoma na kena tauyavutaki mai vei totolo vakatao (bokoca) ena kena vakawaicalataka fomu; eso iloilo me vaka na ulunivanua iloilo sa yaco ga mai oqo. Na tamata kilai levu duadua, ka kila na qase duadua, mataqali ni buli iyaya iloilo e "idqanisili iloilo" yavutaki ena kemikale vakavuna silica (silicon dokosoko, se mata), na kena ivakarau taumada ni nuku. sota-lase iloilo, e tiko kina wavoliti 70% silica, akaude ni veiwase 90% ni buli iyaya iloilo. Na ibalebale *iloilo*, ena kena vakayagataki raraba, e vakavuqa ni dau vakatokai tu ga me baleta na mataqali iyaya vakaoqo, e dina ga ni silica-saumi iloilo ka vakavuqa ni tu na veiyauqaqa gadrevi eso me baleta na kena vakayagataki ena tekinolaji ni veitaratara ni gauna oqo. Eso na iyaya, me vaka na gunu iloilo se matailoilo, sa dau caka vakararaba mai vei silicate-yavutaki iloilo me ra kacivi walega ena yaca ni veika vakayago.

Ena vuku ni kena sa tu vakarawarawataki ki na dua ga buila, iloilo sa dau vakayagataki me baleti waqa: beseni, toa, tavaya, saqa se gunu iloilo. Ena kena levu duadua kaukauwa fomu, sa vakayagataki talega me pepabibi ni mapolo. E rawa ni rokataki na iloilo ena kena vakuri na masima se boroi ka tabaki ena dua na ka saqata enamel, ka mua yani ki na kena dau vakayagataki ena iloilo rokataki katubaleka na eso tale na cakacakaniliga iloilo iyaya.

E dua na tavaya e caka mai na sota-lase iloilo. E dina ga ni mamare vinaka tu na kena veiwase, na bilo iloilo e karakarawa-drokadroka vinaka tu na veiwase vavaku mai na veika dukadukali. A coka tu na dakai titi ena iloilo ni vakabatabatataki mai na dua na wai, ena veisau ni iloilo, ka yaco me dua na sega ni oo-kesi
# Veiitaba

Iloilo kei na kadre ni dua na itaba vakaituvatuva levu
E dua **Veiitaba** na cakacakaniliga, kena bulataki, kei na kena vakatovotovotaki na kena buli e kaukauwa vinaka iyaloyalo ena kena volai vakalivaliva na rarama ena dua na iyaloyalo vakavakilani, se vakavuwai ena dua na iyaya mamada me vaka na ivakadinadina iyaloiyalo. E dau vakacakacakataki ena vuqa na vanua ni vakadidike, buli iyaya(ivakaraitaki, photolithography), kei na bisinisi, ka vakakina na kena ivakavakayagataki vakadodonu me baleta na cakacakaniliga, iyaloyalo, vidio vakaraitaki, inaki ni vakacagicagi, taleitaki, kei na veitaratara vakacakacaka.

## Veitikina
# Qin Shi Huang

**Qin Shi Huang** (Vosa Vakajaina: 秦始皇; vakaidina: 'Imatai Empera ni Qin', 18 Feperueri 259 BC – 10 Sepiteba 210 BC) sa ikoya na kena tauyavu na Qin matavuvale vakatui ka sa imatai ni empera ni dua na duavata Jaina. A sucu o koya Ying Zheng (嬴政) se Zhao Zheng (趙政), e dua na ravou ni ituvaki ni Qin. Sa yaco me Zheng, na Tui ni Qin (秦王政) ni sa tinikatolu o koya, sa qai imatai ni empera o Jaina ena gauna e 38 na Qin kina ni sa vakadrukai ira kece Ivaluvaki Ituvaki ka vakaduavatataki ira na tamata kecega e Jaina ena 221 BC. Ka sega ni maroroya na itutu ni "tui" (王) colata na veika sa oti Shang ka Zhou iliuliu, e vakatulewa me vaka na Imatai Empera (始皇帝) ni na Qin matavuvale vakatui mai 221 BC ki 210 BC. Nona itutu vakatekivuna ulutaga ni bula "empera" (皇帝), me vaka sa vakaraitaka ena nona vakayagataka na vosa "Imatai",ena tomana tikoga na nodra colati mai vei ira na iliuliu ni Vakajaina ena rua na meliniumi e tarava.

Ena gauna ni nona veiliutaki, sa turaganivalu sara vakalevu na levu ni Vakajaina ituvaki: Vunautaki ceva ni Chu vakuri vakadua na Yue vanua ni Hunan ka Guangdong ki na itovo vakavanua ni ilakolako ni Jaina; Vunautaki ena Iusutu Esia vakadrukai Ordos Isivi mai na nomad Xiongnu, e dina ga ni na vakavuna na nodra veicokovatavaki ena gauna Modu Chanyu.

A cakacaka talega o Qin Shi Huang ena nona veiqaravi Li Si ki na me levu ni veika vakailavo kei na veika vakapolitiki veisau a saga o ena standardization ni vuravura taumada sa oti Makawa Vakajaina ituvaki.E dau traditionally o koya me vakatabuya ka kama e vuqa na ivola kei na tamata vuku vakamatei, e dina ni dua na vakadidike voleka ni peresitedi na akaude ni lomalomarua. Na nona cakacaka e vuravura raraba e okati kina na unification ni vanua ni bula duidui ki na dua na Levu Lalaga ni Jaina kei na dua na ivakarau ni gaunisala ni vakaitamera vou, ka vakakina na tawaitaga mausoleum yadravi na bula-tawaitaga Terracotta Mataivalu. A vakatulewa me yacova na nona mate ena 210 BC ena ikava ni nona sarasara ena Tokalau Jaina.

Qin Shi Huang
**Qin Shi Huang** ena Vosa Vakajaina matanivola
# Koroturaga

Koroturaga e vakaibalebaletaki ena koro se itikotiko e dau veiliutaki kina e dua na vanua se yasayasa. E vanua era dau tiko kina na valenivolavola ni matanitu kei na vanua ni soqoni, qai vakatau ena lawa se na yavu ni matanitu na itutu ni koroturaga. Na koroturaga e rawa talega ni sema ki na dua na cakacaka se ivoli, me vaka na "koroturaga ni isulusulu ni vuravura" se "koroturaga ni veika vakailavo".

Ena so na vanua, oka kina e vica na matanitu, na tabana duidui ni matanitu e rawa ni tiko ena veivanua duidui, ka dau kena ibalebale ena so na gauna ni tiko e vica na koroturaga vakadonui. Ena so na gauna, e dau vakaduiduitaki na koroturaga vakalawa (vakamatalotu) kei na itikotiko ni matanitu e tiko ena dua tale na vanua.

Na koroturaga e dau koro levu duadua ni dua na matanitu, ia e sega ni dau vaka tu oqori. Ena veigauna sa oti, na itikotiko ni veika vakailavo lelevu ni dua na matanitu se iwasewase e dau yaco me itikotiko ni kaukauwa vakapolitiki, ka yaco me koroturaga mai na ravuravu se na federation.
# Confucius

Confucius
**Confucius** (551–479 BC) na vakajaina ivakavuvuli kei daunipolitiki ni Itubutubu ki Vakadinamati gauna.

Na filosofi ni Confucius, e kilai talega me Confucianism, e vakamatatataka na bula savasava kei na vakamatanitu, na dodonu ni veimaliwai vakatamata, lewa dodonu, yalovinaka, kei na yalodina. O ira na nona tisaipeli era dauqito veisisivi vakavinaka sara ena koronivuli tale eso ena gauna ni Drau Koronivuli ni Nanuma eda me vakalailaitakataki ga na nodra tokona na dautauka ena loma ni Qin matavuvale vakatui. Muria na qaqa ni Han tulewa Chu ni oti na kabebe ni Qin, Na vakanananu nei Confucius e ciqoma na veivakadonui vakadonui ena matanitu vou ka ra sa tauyavutaki tale ki na dua na ivakarau e kilai tu e Ra ka Neo-Confucianism, ka qai Niu Confucianism (Gauna oqo Neo-Confucianism).

Na Confucius e vakatotolotaki vakavinavinakataki kei na vola o se veisau e vuqa na Vakajaina momona veivosa oka kina na Lima Momona, Ia o ira na kenadau ena gauna oqo era sa qarauna ni attributing me ra assertion kina Confucius koya. Aphorism me baleta na nona ivakavuvuli a cokonaki ena Analects, Ia ni oti ga e vuqa na yabaki mai na nona mate.

Na ivakavuvuli nei Confucius sa inakinaki ki na ivakarau ni Jaina kei na vakabauta. E championed kaukauwa na nona yalodina vakamatavuvale, qase e liu, kei na nodra rokovi na italatala qase mai vei ira na luvedra kei na tagane vakawati mai vei ira na watidra, vakatututaki na matavuvale me baleta na matanitu uasivi. E tokona na ivakavuvuli e kilai vinaka "kakua ni cakava vei ira na tani na ka o sega ni vinakata mo cakava", na Koula Lewa. O koya talega e dua na Kalou vakadodonu ena Daoism.

Na Confucius e okati me dua vei ira na tamata bibi ka veivakauqeti ena siviraka ni kawatamata. Na nona veivakavulici kei na filosofi e bikai vuku ira vakalevu na tamata ena veiyasai vuravura ka ra sa dau veivakauqeti tikoga nikua.