Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Yalewa

Sa dau vakayagataki wasoma na ivakatakarakara ni kalou yalewa Venus ni Roma me matataki ira na tagane se yalewa.
Na **yalewa** se **marama** (♀) na tagane se vakayalewa ituvatuva ka dau vakavuna na sega ni veikauyaki ova (yaloka sela). E sega ni Barring na ivakarau ni bula vakavuniwai, e vuqa na yalewa vakasucuna, oka kina o ira na yalewa tamata rua X chromosomes. E duidui na itovo ni yalewa ena maliwa ni species duidui kei na so na species ka vakamacalataki vakavinaka kina na ivakarau ni marama, me vaka na kena e cavuti mammary adrenali. E sega tale ni dua na ituvaki e gacagaca tiko na duidui ni tagane ena duidui ni species kei na tiko ni rua na vakayalewa e vaka me tiko kina na dewa ena so na gauna vakataki ena kena duidui vakaidewadewa lainikawa.
# Bulumakau

E dua na bulumakau ni Suwitisiladi
Na **bulumakau**, e mataqali manumanu lelevu era susugi vakalevu duadua. Era sa dua na lewe kilai levu ni gauna oqo ni matavuvale lailai na Bovinae, era sa rabailevu species duadua na genus *Bos*, ka ra sa dau vakatokai vata me vaka na Bos taurus.
# Ulunivanua

Na **ulunivanua** e dua na vanua levu ka duri tu e dela ni vanua vakavolivolita ena dua na vanua vakaiyalayala, e vakavuqa ni dua na dautukutuku. E dau nanumi tu ga e dua na ulunivanua me gaunisala mai na dua na delana. Era buli na veiulunivanua mai na tectonic kaukauwa se daulabuebue. Na veikaukauwa oqo ena rawa ni laveta cake na delai vuravura. Sa cadra mai vakamalua na veiulunivanua ena cakacaka ni uciwai, draki ni ituvaki ni waicevata, kei na kena e muri mai. E vica na ulunivanua era sa oya tu ga, ia e levu sara era yaco ena levu ni veiulunivanua vakaitamera.

Na vakalevulevui koya ga ena veiulunivanua e vakavuna na draki batabata mai na wasawasa itagade. Na batabata draki oqo ena tara na eco-ivakarau ni ulunivanua: eso tale na vanua e duidui kina na tea kei manumanu. Ena vuku ga ni veivanua hospitable lailai kei na draki, sa dau vakayagataki na veiulunivanua me lailai kina na tabana ni teitei kei na kena me baleta na tuva kawa kei na veivakabulabulataki, me vaka na ulunivanua kabata kei vakasisisi.

E tolu tiko na mataqali ulunivanua levu: daulabuebue, lobi ulunivanua, kei buloko. Era sa tauyavutaki kece na lewe tolu mai na tectonic veleti: ni sa toso na pituiteri ni vuravura, icaca, kei na dekeulu. veikauaitaki na mataivalu, isostatic veilaveti kei na vakalatilati ni noda vakawalena na vatu e cake, ka vakavuna me cecere cake na kena landform mai na veika e vakavolivolita. Na cecere ni ivakatakilakila e vakavuna me dua na delana se, kevaka e levu ka gaunisala, e dua na ulunivanua. Na veiulunivanua lelevu e dau yaco ena linear balavu arc, ka vakaraitaka na tectonic veleti na iyalayala kei na itaviqaravi.

Ulunivanua Everest, na datukutuku cecere duadua e vuravura