Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Rika yabaki

Na **rika yabaki** sa dua na yabaki e lewena e dua tale na siga (se, ena kisi ni lunisolar kaleda, e dua na vula) e vakuri kina na kena maroroi na yabaki ni wiliwili ena kena gauna maliwalala, se gauna yabaki. Me vaka ni sega ni dau tokaruataki na veika astronomical ena draki kei veika e dau yaco ena dua na siga na naba ni bula e tiko kina na naba taucoko ni veisiga ena veiyabaki kuitaki na gauna ni kena rokovi na soqo e dodonu me vakamuria na yabaki. Ena veiyavica (kacivi talega **intercalating** ena dua tale na siga se vula ki na yabaki, sa na rawa ni vakadodonutaki kina na kuitaki.

Rika yabaki e ni dau yaco ena va yabaki, Na siga Feperueri 29 rairai mai ena rika yabaki.

Na lasa rika yabaki posikadi posimakataki ena 1908
# Ivakatagi

Na **ivakatagi** e dua na ivakarau ni cakacaka kei na itaviqaravi ni itovo vakavanua ka sa tuvanaki tu kina na rorogo ena kena gauna donu.
Vakayacori vata kei na dua na tiki levu ni iyaya kei na iwalewale solo bakavutaki mai na lagasere ki na rapping; e tiko na kena iyaya cakacaka, na kena e solo na kena tikina (me vaka na sere ka sega iyaya ivakatagi) kei na kena veitikina e cokovata kina na lagasere kei na iyaya.

E dua na droini ena dua na iyaloyalo ni vase makawa e vakaraitaki tiko lesoni ni ivakatagi (c. 510 BC).
# Rusia

**RusiaРоссия*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |

**Rusi** se na **Rusia** (Россия), vakailesilesi e vakatokai **Isoqoisoqo Rusi** (Росийская федерация), sa ikoya na vanua e tiko kina na vanua ena tokalau kei Iurope kei Vualiku Esia. E kovuta e dua na iwasewase ni 17,125,200 na kilomita (6,612,100 sq Mi), sai koya na vanua levu duadua e vuravura ena iwasewase, liliwa sivia na dua na ikawalu ni vanua e vuravura, dodo tinikadua na gauna logavinaka, kei na iyalayala 16 cecere veimatanitu. Na yasayasa Rusi mai na Wasawasa Baltic ki na ra ki na Wasa Pasifika ena tokalau, kei na Wasa Arctic ena vualiku ki na Wasawasa Loaloa kei Caucasus ena ceva. ni tiko e 146.7 na iwiliwili, o Rusia sai koya na matanitu lewelevu duadua e Iurope kei na ikaciwa ni matanitu lewelevu e vuravura. Na koroturaga nei Rusi e dua Mosiko, sa ikoya talega na siti levu duadua ena vanua.

## Siti

* Paltoga
* Saratov
* Yalododonu Petersburg
* Mosiko
* Krasnodar
* Novosibirsk
* Yekaterinburg
* Nizhny Novgorod
* Kazan
* Chelyabinsk
* Samara
# Siyani

Siyani

primary color, color term| Subclass of | blue-green, roka  |
| Follows | drokadroka  |
| Followed by | Karakarawa  |
| SRGB color hex triplet | 00FFFF  |
| CSS color keyword | cyan  |
| Subject lexeme | L705061, L705091, L220684  |
| Opposite of | distinguishing blue from green in language  |

  From Wikidata
Na roka **siyani** se **cyan** e tiko ena maliwa ni karakarawa kei damudamu ena laurai sipekitaramu ni rarama, E tiko kina e dua na balavu ni galu kaukauwa e rauta ni 500-520 nanomita.

Vakaraitaka roka siyani itukutuku
# Daliga

Na iwase e tautuba ni daliga ni tamata
Na **daliga** e dua na oqani e rawa kina na rogo kei na veivakatautauvatataki ni yago ena kena vakayagataki na ivakarau ni vestibular. Ena tamata, e vakamacalataki na daliga ni tolu na kena iwasewase: na daliga taudaku, na daliga loma kei daliga loma. Na daliga tautuba e tiko kina na auricle kei sala ni daliga. Me vaka ni daliga e tautuba e tiki duadua ga ni daliga e laurai, na vosa "daliga" e dau vakaibalebaletaka na tikina taudaku duadua ga. Na daliga lomadonu e okati kina na qara ni daliga kei na tolu na sui. Na daliga loma e dabe ena sui labyrinth, ka tiko kina na veivakatorocaketaki ka ra ki na vica na vakasama: na veisala semicircular, ka rawa kina na veivakatautauvatataki kei na mata ni vakamuri ni toso; na utricle kei na taga, e rawa kina na veivakatautauvatataki ni tu vakadua; kei na cochlea, e rawa kina na rogo. Na daliga sala e vakasavasavataki ena wai ni daliga, e dau toki vakaidina ina tautuba daliga.

Brauni daliga balavu karakarawa (*Plecotus auritus*) nei balavu tragu
Ena manumanu susu, na veika kece e tolu na nodra sui ni vakarorogo. Na pinna e tautuba ena manumanu susu therian e vukea na kena vakadodonutaki na rorogo ena sala ni daliga ki na daliga. Na kena vereverea na veitiki ni yago ena loma ni daligadra eso na manumanu susu e vukea me rogoci vakalevu na rorogo e cakava na manumanu, ena kena vakayagataki na sikinala ni echolocation. Na veitikina oqo e rawa ni raici me vaka na akusitiki tautauvata kei na dua na matailoilo ni Fresnel, ka rawa ni laurai ena dua na veimataqali manumanu, oka kina na bekabeka, aye-aye, galago lailai, bati-daliga fokisi, lemur ni lemur kalavo kei na so tale.