Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Katakata (vakayago iwiliwili)

Na **katakata** e dua na levu vakayago ka vakaraitaka vakalevu na itovo ni katakata se batabata. Na katakata e ituvatuva ena dua na ivakarau ni katakata. E vakaraitaka na ivakatautauvata ni kaukauwa ni veivakayarayarataki ni veivakayavalati kei veicoqacoqa ni atomi e bulia e dua na ka.
# Bibi

Sipirigi iwiliwili
Ena vakadidike kei idinia, na **bibi** ni dua na ka sa ikoya na kaukauwa e cakacaka tiko ena ka ena vuku ni kalavo.

Eso na ivola ni vuli ivakatagedegede vakamacalataka na bibi me vaka e dua na levu ni vekita, na kalavotaki kaukauwa e cakacaka tiko ena iyaya. Eso tale vakamacalataka na bibi me vaka e dua na levu ni scalar, na levu ni kalavotaki kaukauwa. Ia eso tale vakamacalataka me vaka na levu ni kaukauwa ni veivakacacani e vakayagataki ena dua na yago ena iwalewale e vorata kina na veika e yaco ena kalavo: na bibi na levu ni ka e vakarautaki ena, me kena ivakaraitaki na vakarautaki vulavou. O koya gona, ena dua na ituvaki ni lutu galala, na bibi ena saiva. Ena vakasama ni bibi oqo, na veika e vuravura e rawa ni sega ni bibi: ke sega ni kauaitaki na veivakacacani ni cagi, na apolo kilai levu e lutu mai na vunikau, ena nona sala me sotava na qele volekati Isaac Newton, ena sega ni bibi.

Na iuniti ni veivakarautaki me baleta na bibi sai koya na kaukauwa, ka ena Ivakarau Veimatanitu ni Iuniti (International System of Units, vakalekalekataki me vaka SI) kei na niutoni. Kena ivakaraitaki, e dua na ka e dua na kilokaramu na kena bibi e rauta ni 9.8 na niutoni na kena bibi ena dela ni Vuravura, qai rauta ni dua na ikaono ni kena bibi ena Vula. Dina ga ni bibi kei na levu e duidui vakasaenisi na levu, na vosa e dau veilecayaki vata kei na dua tale ena kena vakayagataki ena veisiga (i.e. veidutaitaka ka veisautaka na bibi ni kaukauwa ena paudi ki na levu ena kilokaramu kei na kena veibasai).

Na veivakaleqai tale eso ena kena vakamacalataki na veimataqali vakasama ni bibi e tiko na kena isema ki na icavacava ni veiwekani me vaka na kalavo e vakatautauvatataki me vaka e dua na itinitini ni veicurva ni vanua-ganua. Ena veivanua ni veivakavulici, e dua na veileti levu sa tiko me sivia e veimama na senitiuri ena sala me vakamacalataki kina na bibi vei ira na nodra gonevuli. Na ituvaki ni gauna oqo e dua na ilawalawa e vuqa ni vakasama co-tiko ka kunea na kena vakayagataki ena nodra veimataqali ituvaki.

## Veitikina