Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# Aferika

**Aferika** na ikarua ni vanua e vuravura raraba ka ikarua ni populous. Ena rauta ni 30.3 milioni km2 (11.7 milioni na maile) oka kina na tikiva yanuyanu, e kovuta na ika 6 ni vanua e tu kina na yasana levu o vuravura ka 20 % ni vanua e tiko kina. Ena 1.3 billion na tamata me vaka na 2018, e tukuni tiko ena ika 16 ni% ni iwiliwili ni kawatamata ni vuravura. Sa vakavolivoliti tu na vanua oqo mai na Wasawasa Mediterranean ki na vualiku, na Isthmus kei Suez kei Wasawasa Damudamu ki na northeast, na Wasa Idia ki na Southeast kei Wasa Atalanitika ki na ra. Na vanua e wili kina na Madagascar kei veimataqali veiyatuyanuyanu.
# Kalavo loaloa

Kalavo loaloa (*Rattus rattus*)
Kalavo loaloa na kana
Na **kalavo loaloa** (*Rattus rattus*), e dua na kalavo balavu-buina ni kalavo vakaitamera ni kalavo ni genus Rattus, ena matavuvale lailai ni Murinae. E rairai tekivu mai na vanua lailai ni Idia, ia e sa kune e vuravura raraba.

Na kalavo loaloa e loaloa ki na masikuvui mamada na kena roka kei dua na yasana vakamamada ena rukuna. E dua na daukania na kecega raraba ka dua na kaca bibi vei ira na dauteitei baleta ni dau kania e dua na veimataqali kakana ni teitei. E dau maroroi ena so na gauna me vaka e dua na manumanu.
# Kalavo (manumanu)

E dua na kalavo kila mai Taki
Na **kalavo masikuvui** (*Rattus norvegicus*), kilai talega me **kalavo**, **kalavo raraba**, kei **kalavo ni Nowei**, e dua na species raraba ni kalavo raraba. E dua vei ira na muroidi levu duadua, e dua na rodent masikuvui se dravu ka balavu na yagona me yacova na 28 cm (11 in) na balavu, kei na dua na iqaqalo e lekaleka vakalailai mai na kena oqori. E tiko ena maliwa ni 140 kei na 500 na g (4.9 kei 17.6 oz) na kena bibi. E nanumi ni tekivu mai na vualiku kei Jaina kei veivanua voleka, ia na rodent oqo sa tete yani ena veivanua kece vakavo ga na Antarctica, qai manumanuvuka levu duadua e Iurope kei levu na vanua ena Vualiku Amerika. Ena veivanua e sega ni dau yaco, na kalavo masikuvui e bula ena vanua cava ga e tiko kina na tamata, vakabibi ena veivanua ena korolevu. Era dau kania na ka kecega, vakaluveni totolo, ka rawa ni veiqaravi me vaka e dua na vekita ni vica na mate ni tamata.
# Venezuela

**VenezuelaRepública Bolivariana de Venezuela*|

|  |  |
| --- | --- |
|  |  |

 |
|  |

**Venezuela** na matanitu mai Ceva Amerika. 30,5 (2023) milioni 'ei wilika kai.

## Siti

* Caracas
* Coro
* Puerto La Cruz
# Taika

Taika ni Bekali (*Panthera tigris tigris*) yalewa, Kanha Vanua ni Gade Vakamatanitu, Idia
Na **taika** (*Panthera tigris*) e dua na pusi levu ka lewe ni genus Panthera taukei mai Esia. E kaukauwa, yago masela kei na dua na ulu levu kei na ligana, e dua na buina balavu kei vuti ni moli vata loaloa, vakalevu na laini vakadodonu. E dau vakawasomataki ki na ciwa na species lalai se qai oti ga oqo, e dina ga ni so era kila e rua ga species lalai, taika ni tailevu o Esia kei na taika ni yanuyanu ni na Yatu Sunda.