Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ۱۶۷۴ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۱۶ - **سده ۱۷** - سده ۱۸ |
| **دهه:** | ۱۶۴۰  ۱۶۵۰  ۱۶۶۰  ۱۶۷۰  ۱۶۸۰  ۱۶۹۰  ۱۷۰۰  |
| **سال:** | ۱۶۷۱ ۱۶۷۲ ۱۶۷۳ - **۱۶۷۴** - ۱۶۷۵ ۱۶۷۶ ۱۶۷۷ |

۱۶۷۴ در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۱۰۵۲–۱۰۵۳ |
| گاه‌شماری میلادی | ۱۶۷۴ *MDCLXXIV* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | ۱۶۶۶–۱۶۶۷ |
| گاه‌شماری ارمنی | ۱۱۲۳ ԹՎ ՌՃԻԳ |
| گاه‌شماری اسلامی | ۱۰۸۴–۱۰۸۵ |
| گاه‌شماری ایگبو | ۶۷۴–۶۷۵ |
| گاه‌شماری آشوری | ۶۴۲۴ |
| گاه‌شماری بربری | ۲۶۲۴ |
| گاه‌شماری بنگالی | ۱۰۸۱ |
| گاه‌شماری بهائی | −۱۷۰ – −۱۶۹ |
| گاه‌شماری بودایی | ۲۲۱۸ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۷۱۸۲–۷۱۸۳ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 癸丑年 (آب گاو نر) ۴۳۷۰ یا ۴۳۱۰     *— تا —* 甲寅年 (چوب ببر) ۴۳۷۱ یا ۴۳۱۱ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۲۲۱۷ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۲۸۴۰ |
| گاه‌شماری ژاپنی | Enpō ۲ (延宝２年) |
| گاه‌شماری ژولینی | میلادی منهای ۱۰ روز |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | ۱۰۳۶ |
| گاه‌شماری عبری | ۵۴۳۴–۵۴۳۵ |
| گاه‌شماری قبطی | ۱۳۹۰–۱۳۹۱ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۴۰۰۷ |
| گاه‌شماری مینگو | ۲۳۸ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۲۳۸年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۱۱۶۷۴ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۷۳۰–۱۷۳۱ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۵۹۶–۱۵۹۷ |
|  - *کالی یوگا* | ۴۷۷۵–۴۷۷۶ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۲۴۲۷ |
| سال سلطنت انگلیس | ۲۵ چارلز ۲ – ۲۶ چارلز ۲ |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

**۱۶۷۴ (میلادی)** هزار و ششصد و هفتاد و چهارمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

## زادگان

## درگذشتگان

* ۲۲ فوریه – ژان شاپلن، شاعر فرانسوی (ز. ۱۵۹۵)
* ۸ مارس – شارل سورل، نویسنده فرانسوی (ز. ۱۵۹۷)
* ۱۴ ژوئن – مارن لو روا دو گومبرویل، شاعر فرانسوی (ز. ۱۶۰۰)
* ۱۵ اکتبر – رابرت هریک، شاعر بریتانیایی (ز. ۱۵۹۱)
* ۸ نوامبر – جان میلتون، نویسنده و شاعر بریتانیایی (ز. ۱۶۰۸)
* ۱۰ اکتبر – توماس تراهرن، نویسنده، الهی‌دان، و شاعر بریتانیایی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «1674». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۵.

‎
# ۱۶۳۲ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۱۶ - **سده ۱۷** - سده ۱۸ |
| **دهه:** | ۱۶۰۰  ۱۶۱۰  ۱۶۲۰  ۱۶۳۰  ۱۶۴۰  ۱۶۵۰  ۱۶۶۰  |
| **سال:** | ۱۶۲۹ ۱۶۳۰ ۱۶۳۱ - **۱۶۳۲** - ۱۶۳۳ ۱۶۳۴ ۱۶۳۵ |

۱۶۳۲ در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۱۰۱۰–۱۰۱۱ |
| گاه‌شماری میلادی | ۱۶۳۲ *MDCXXXII* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | ۱۶۲۴–۱۶۲۵ |
| گاه‌شماری ارمنی | ۱۰۸۱ ԹՎ ՌՁԱ |
| گاه‌شماری اسلامی | ۱۰۴۱–۱۰۴۲ |
| گاه‌شماری ایگبو | ۶۳۲–۶۳۳ |
| گاه‌شماری آشوری | ۶۳۸۲ |
| گاه‌شماری بربری | ۲۵۸۲ |
| گاه‌شماری بنگالی | ۱۰۳۹ |
| گاه‌شماری بهائی | −۲۱۲ – −۲۱۱ |
| گاه‌شماری بودایی | ۲۱۷۶ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۷۱۴۰–۷۱۴۱ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 辛未年 (فلز بز) ۴۳۲۸ یا ۴۲۶۸     *— تا —* 壬申年 (آب میمون) ۴۳۲۹ یا ۴۲۶۹ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۲۱۷۵ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۲۷۹۸ |
| گاه‌شماری ژاپنی | Kan'ei ۹ (寛永９年) |
| گاه‌شماری ژولینی | میلادی منهای ۱۰ روز |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | ۹۹۴ |
| گاه‌شماری عبری | ۵۳۹۲–۵۳۹۳ |
| گاه‌شماری قبطی | ۱۳۴۸–۱۳۴۹ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۳۹۶۵ |
| گاه‌شماری مینگو | ۲۸۰ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۲۸۰年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۱۱۶۳۲ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۶۸۸–۱۶۸۹ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۵۵۴–۱۵۵۵ |
|  - *کالی یوگا* | ۴۷۳۳–۴۷۳۴ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۲۳۸۵ |
| سال سلطنت انگلیس | ۷ چارلز ۱ – ۸ چارلز ۱ |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

## رویدادها

* آغاز ساخت تاج محل در ایالت اوتار پرادش هندوستان به دستور شاه جهان، امیر گورکانی هند
* بنای شهر یاکوتسک در شرق سیبری و مرکز جمهوری یاقوتستان روسیه

## زادروزها

* ۲۹ اوت، جان لاک، از فیلسوفان تجربه گرای انگلیسی
* ۳۱ اکتبر، یوهانس ورمر، نقاش هلندی طبقه بورژوا، خالق آثاری چون دختری با گوشواره مروارید، نمایی از دِلف، دختری با فلوت و ...، از پایه گذاران دوران طلایی هنر هلند در قرن هفدهم میلادی.
* ۲۴ نوامبر، باروخ اسپینوزا، از فیلسوفان هلندی واقع‌گرا و وفادار به فلسفه دکارتی

* ۱۰ ژوئن – اسپری فلشیه، کشیش فرانسوی (د. ۱۷۱۰)
* ۲۰ اوت – لوئی بوردالو، نویسنده فرانسوی (د. ۱۷۰۴)
* ۲۴ اکتبر – آنتونی فان لیوونهوک، مخترع، زیست‌شناس، و دانشمند هلندی (د. ۱۷۲۳)
* ۳۱ دسامبر – شاه عباس دوم، سیاست‌مدار ایرانی (د. ۱۶۶۶)

## درگذشت‌ها

* ۶ نوامبر – گوستاو آدولف ، پادشاه سوئد (ز. ۱۵۹۴) که او را **شیر شمال** می نامیدند.
# ۱۵۷۳ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۱۵ - **سده ۱۶** - سده ۱۷ |
| **دهه:** | ۱۵۴۰  ۱۵۵۰  ۱۵۶۰  ۱۵۷۰  ۱۵۸۰  ۱۵۹۰  ۱۶۰۰  |
| **سال:** | ۱۵۷۰ ۱۵۷۱ ۱۵۷۲ - **۱۵۷۳** - ۱۵۷۴ ۱۵۷۵ ۱۵۷۶ |

۱۵۷۳ در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۹۵۱–۹۵۲ |
| گاه‌شماری میلادی | ۱۵۷۳ *MDLXXIII* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | ۱۵۶۵–۱۵۶۶ |
| گاه‌شماری ارمنی | ۱۰۲۲ ԹՎ ՌԻԲ |
| گاه‌شماری اسلامی | ۹۸۰–۹۸۱ |
| گاه‌شماری ایگبو | ۵۷۳–۵۷۴ |
| گاه‌شماری آشوری | ۶۳۲۳ |
| گاه‌شماری بربری | ۲۵۲۳ |
| گاه‌شماری بنگالی | ۹۸۰ |
| گاه‌شماری بهائی | −۲۷۱ – −۲۷۰ |
| گاه‌شماری بودایی | ۲۱۱۷ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۷۰۸۱–۷۰۸۲ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 壬申年 (آب میمون) ۴۲۶۹ یا ۴۲۰۹     *— تا —* 癸酉年 (آب خروس) ۴۲۷۰ یا ۴۲۱۰ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۲۱۱۶ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۲۷۳۹ |
| گاه‌شماری ژاپنی | Genki ۴ / Tenshō ۱ (天正元年) |
| گاه‌شماری ژولینی | ۱۵۷۳ *MDLXXIII* |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | ۹۳۵ |
| گاه‌شماری عبری | ۵۳۳۳–۵۳۳۴ |
| گاه‌شماری قبطی | ۱۲۸۹–۱۲۹۰ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۳۹۰۶ |
| گاه‌شماری مینگو | ۳۳۹ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۳۳۹年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۱۱۵۷۳ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۶۲۹–۱۶۳۰ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۴۹۵–۱۴۹۶ |
|  - *کالی یوگا* | ۴۶۷۴–۴۶۷۵ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۲۳۲۶ |
| سال سلطنت انگلیس | ۱۵ الیزابت ۱ – ۱۶ الیزابت ۱ |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

**۱۵۷۳ (میلادی)** هزار و پانصد و هفتاد و سومین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

## زادگان

* ۲۵ ژوئیه – کریستف شاینر، فیزیک‌دان و ستاره‌شناس آلمانی (د. ۱۶۵۰)

## درگذشتگان

* ۱۳ مارس – میشل دو لوسپیتال، نویسنده و سیاست‌مدار فرانسوی (ز. ۱۵۰۵)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «1573». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ ژانویه ۲۰۱۵.

‎
# خوزه د سن مارتین

| خوزه د سن مارتین |
| --- |
| خوزه د سن مارتین |
|  |
| نخستین رئیس‌جمهور پرو |
| فرماندار کویو فرمانده ارتش شیلی |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | **خوزه فرانسیسکو د سن مارتین موتوراس** ۲۵ فوریه ۱۷۷۸ کورینتس، نایب‌الملک ریو د لا پلاتا (آرژانتین کنونی) |
| درگذشته | ۱۷ اوت ۱۸۵۰ (۷۲ سال) بولونی سور مر، فرانسه |
| تحصیلات | سپهسالار آرژانتینی |

مجسمه «خوزه سن مارتین» در شیلی
**خوزه فرانسیسکو د سن مارتین موتوراس** (به اسپانیایی: *José Francisco de San Martín Matorras*) (زادهٔ ۲۵ فوریه ۱۷۷۸ – مرگ ۱۷ اوت ۱۸۵۰) سپهسالار آرژانتینی و رهبر کامیاب آمریکای جنوبی در راه دست‌یابی به استقلال از اسپانیا در جریان جنگ‌های استقلال آرژانتین بود. او قهرمان ملی آرژانتین شناخته می‌شود و بالاترین نشان این کشور به افتخار او نام‌گذاری گشته‌است.

## زندگی

او در آرژانتین زاده شد و در آموزشگاهی اشرافی در مادرید اسپانیا به آموختن پرداخت. سپس به ارتش اسپانیا پیوست و در جنگ با فرانسویان همراهی جست. از ۱۸۰۸ با استقلال‌جویان آمریکای جنوبی سر و سری یافت. در ۱۸۱۲ به بوئنوس آیرس رفت و به استان‌های متحد آمریکای جنوبی (آرژانتین آینده) پیوست. او در ۱۸۱۴ طرح تازش به لیما را ریخت و خود آن را رهبری نمود. سرانجام در ۱۸۲۱ توانست بر لیما چیره شود و خود نخستین سرپرست آن قیمومیت تازه گردد. در ۱۸۲۲ او با سیمون بولیوار دیدار کرد. جزئیات این دیدار در هاله‌ای از ابهام‌است ولی به نظر می‌آید موضوع مورد گفتگو آیندهٔ آمریکای لاتین بوده‌است. پس از آن به ناگاه در ۱۸۲۴ از همهٔ مسئولیت‌های سیاسی و لشکری‌اش کناره‌گیری کرد و به فرانسه رفت و در همان‌جا هم درگذشت.

## منابع

* Wikipedia contributors, "José de San Martín," Wikipedia, The Free Encyclopedia, (accessed November 16, 2009).
# لایحه حقوق مدنی ۱۹۶۴

لایحه حقوق مدنی ۱۹۶۴|  |
| تصویب‌شده توسط | ۸۸مین کنگره ایالات متحده آمریکا |
| اجرایی شده از | ژوئیه ۲, ۱۹۶۴ |
| استنادها |
| حقوق عمومی | ۸۸–۳۵۲ |
| تدوین |
| عنوان‌های اصلاح‌شده | ۴۲ |
| تاریخچه قانون‌گذاری |
| * **پیشنهاد شده در مجلسبه عنوان** H.R. 7152 **توسط** Emanuel Celler (حزب دموکرات ایالات متحده آمریکا–ایالت نیویورک) **در** ۲۰ ژوئن ۱۹۶۳
* **رسیدگی توسط کمیته قضایی **مصوب مجلس در** February 10, 1964 (۲۹۰–۱۳۰)
* **مصوب سنا در** June 19, 1964 (۷۳–۲۷) **همراه اصلاح **مجلس به توافق رسیده برای اصلاح سنا در** July 2, 1964 (۲۸۹–۱۲۶)
* **امضا شده توسط رئیس‌جمهور** لیندون بی. جانسون **در** ژوئیه ۲, ۱۹۶۴
 |
| * ن
* ب
* و
 |

متن لایحه حقوق مدنی1964
**لایحه حقوق مدنی ۱۹۶۴** (قانون کنگره 88-352, 78 قانون 241, مصوب ژوئیه 2, 1964) یک قانون تاریخی مربوط به حقوق مدنی و سیاسی در ایالات متحده آمریکا است که تبعیض بر اساس نژاد، رنگ، دین، جنسیت، یا منشأ ملی را غیرقانونی کرد. این قانون از اعمال ملزومات نابرابر در ثبت نام رأی دهندگان و جدایی جنسیتی در مدارس، محل‌های کار و اماکنی را که به عموم خدمات ارائه می‌کند جلوگیری کرد.

قدرت اعطا شده برای اجرای قانون در ابتدا ضعیف بودند ولی در سالیان بعد بر آنها افزوده شد. کنگره اقتدار خود به منظور قانونگذاری را طبق بخش‌های متفاوت قانون اساسی ایالات متحده آمریکا، خصوصاً قدرت خود برای تنظیم تجارت بین ایالتی را طبق اصل اول قانون اساسی ایالات متحده آمریکا (بخش ۸), وظیفه اش در خصوص تضمین حمایت قانونی برابر از همهٔ شهروندان طبق متمم چهاردهم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا و وظیفه اش در خصوص محافظت از حقوق رأی دادن طبق متمم پانزدهم قانون اساسی ایالات متحده آمریکا اعمال کرد. این لایحه با امضای رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا لیندون بی. جانسون در ۲ ژوئیه ۱۹۶۴ در کاخ سفید به قانون تبدیل شد.

## جستارهای وابسته

* جنبش حقوق مدنی آمریکا
* بورکه بی. هیکنلوپر

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Civil Rights Act of 1964». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ مه ۲۰۱۵.

## پیوند به بیرون
# ۱۷۸۷ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۱۷ - **سده ۱۸** - سده ۱۹ |
| **دهه:** | ۱۷۵۰  ۱۷۶۰  ۱۷۷۰  ۱۷۸۰  ۱۷۹۰  ۱۸۰۰  ۱۸۱۰  |
| **سال:** | ۱۷۸۴ ۱۷۸۵ ۱۷۸۶ - **۱۷۸۷** - ۱۷۸۸ ۱۷۸۹ ۱۷۹۰ |

۱۷۸۷ در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۱۱۶۵–۱۱۶۶ |
| گاه‌شماری میلادی | ۱۷۸۷ *MDCCLXXXVII* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | ۱۷۷۹–۱۷۸۰ |
| گاه‌شماری ارمنی | ۱۲۳۶ ԹՎ ՌՄԼԶ |
| گاه‌شماری اسلامی | ۱۲۰۱–۱۲۰۲ |
| گاه‌شماری ایگبو | ۷۸۷–۷۸۸ |
| گاه‌شماری آشوری | ۶۵۳۷ |
| گاه‌شماری بربری | ۲۷۳۷ |
| گاه‌شماری بنگالی | ۱۱۹۴ |
| گاه‌شماری بهائی | −۵۷ – −۵۶ |
| گاه‌شماری بودایی | ۲۳۳۱ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۷۲۹۵–۷۲۹۶ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 丙午年 (آتش اسب) ۴۴۸۳ یا ۴۴۲۳     *— تا —* 丁未年 (آتش بز) ۴۴۸۴ یا ۴۴۲۴ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۲۳۳۰ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۲۹۵۳ |
| گاه‌شماری ژاپنی | Tenmei ۷ (天明７年) |
| گاه‌شماری ژولینی | میلادی منهای ۱۱ روز |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | ۱۱۴۹ |
| گاه‌شماری عبری | ۵۵۴۷–۵۵۴۸ |
| گاه‌شماری قبطی | ۱۵۰۳–۱۵۰۴ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۴۱۲۰ |
| گاه‌شماری مینگو | ۱۲۵ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۱۲۵年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۱۱۷۸۷ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۱۸۴۳–۱۸۴۴ |
|  - *شاکا ساموات* | ۱۷۰۹–۱۷۱۰ |
|  - *کالی یوگا* | ۴۸۸۸–۴۸۸۹ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۲۵۴۰ |
| سال سلطنت بریتانیا | ۲۷ جرج ۳ – ۲۸ جرج ۳ |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

**۱۷۸۷ (میلادی)** هزار و هفتصد و هشتاد و هفتمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

انتخاب جرج واشنگتن به عنوان اولین رئیس جمهور آمریکا

مصادف با پادشاهی خوارزمشاهیان در ایران و پادشاهی تاج‌الدین ایل‌ارسلان ملقب به ابوالفتح می باشد.

## زادگان

۱۸ نوامبر؛ **لوئی داگر** مخترع فرانسوی.

* ۱۷ مارس – ادموند کین، بازیگر بریتانیایی (د. ۱۸۳۳)
* ۲۶ آوریل – لودویگ اولاند، زبان‌شناس، نویسنده، شاعر، و سیاست‌مدار آلمانی (د. ۱۸۶۲)

## درگذشتگان

* ۲۸ مه – لئوپلد موتزارت، آهنگساز آلمانی (ز. ۱۷۱۹)
* ۲۰ ژوئن – کارل فریدریش آبل، آهنگساز آلمانی (ز. ۱۷۲۳)
* ۱۵ نوامبر – کریستف ویلیبالد گلوک، آهنگساز آلمانی (ز. ۱۷۱۴)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «1787». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ فوریه ۲۰۱۵.

‎
# بان (لقب)

**بان** (کرواتی: *Ban*) عنوان حاکمان محلی یا نوعی نایب‌الملک بود که در چندین ایالت در اروپای مرکزی و جنوب شرقی بین قرن هفتم تا قرن بیستم استفاده می‌شد. رایج‌ترین این منصب در کرواسی قرون وسطایی و مناطق تحت حکومت و نفوذ پادشاهی مجارستان وجود داشت. آنها اغلب به عنوان نمایندگان حکومتی پادشاه، فرماندهان عالی نظامی و قضایی و در کرواسی قرن هجدهم، حتی به عنوان مقامات ارشد دولتی حکومت می‌کردند.

## بان کرواسی

بان، حاکم کرواسی با اختیارات گسترده بود که نایب‌الملک پادشاه محسوب می‌شد. از دوره‌های اولیه ایالت کرواسی، برخی از استان‌ها توسط بان اداره می‌شدند. در قرن هجدهم، آنها در نهایت مقامات ارشد دولت و عملاً اولین نخست‌وزیران کرواسی بودند؛ این موقعیت تا نیمه اول قرن بیستم ادامه داشت، تا زمانی‌که به‌طور رسمی با نخست‌وزیر پارلمانی جایگزین شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Ban (title)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ دسامبر ۲۰۲۳.
# پتر یکم صربستان

| پتر یکم |
| --- |
|  |
| پادشاه صرب‌ها، کروات‌ها و اسلوونیایی‌ها |
| سلطنت | ۱ دسامبر ۱۹۱۸ – ۱۶ اوت ۱۹۲۱ |
| جانشین | الکساندر یکم |
| پادشاه صربستان |
| سلطنت | ۱۵ ژوئن ۱۹۰۳ – ۱ دسامبر ۱۹۱۸ |
| تاج‌گذاری | ۲۱ سپتامبر ۱۹۰۴ |
| پیشین | الکساندر یکم |
|  |
| زاده | ۲۹ ژوئن ۱۸۴۴ بلگراد، صربستان |
| درگذشته | ۱۶ اوت ۱۹۲۱ (۷۷ سال) بلگراد، یوگسلاوی |
| آرامگاه | کلیسای سنت جرج |
| همسر(ان) | شاهدخت زورکا |
| فرزند(ان) | شاهدخت هلن جرج، ولیعهد صربستان الکساندر یکم |
| خاندان | خاندان کارادوردویچ |
| پدر | الکساندر کارادوردویچ |
| مادر | پرسیدا ننادوویچ |

**پتر یکم** (به صربی:Петар I Карађорђевић؛ ۲۹ ژوئن ۱۸۴۴-۱۶ اوت ۱۹۲۱) واپسین پادشاه صربستان از ۱۹۰۳ تا ۱۹۱۸ و متعاقباً نخستین فرمانروای پادشاهی تازه تاسیس یوگسلاوی از ۱۹۱۸ تا ۱۹۲۱ میلادی بود. پتر یکی از نوادگان کاراجورج، نخستین فرمانروای صربستان مستقل و فرمانده نخستین قیام صربستان (۱۸۰۴-۱۸۱۳) بود. شاهزاده پتر سومین پسر شاهزاده الکساندر کارادوردویچ، فرمانروای صربستان از ۱۸۴۲ تا ۱۸۵۸ میلادی، بود. پتر پس از مرگ برادر بزرگش، رئیس خاندان کارادوردویچ شد. به دلیل فرماندهی موفقیت‌آمیز لشکر صربستان در جنگ‌های بالکان و جنگ جهانی اول در سال ۱۹۱۸ به او لقب **پتر آزادی‌بخش کبیر** (Kralj Petar Veliki Oslobodilac) اعطا گردید. پتر یکم در جوانی با هزینه خودش، مقاله مشهور **درباره آزادی** از جان استوارت‌میل را ترجمه و منتشر نمود.

## حکومت بر صربستان

پتر که قبلاً در اروپای غربی تحصیل کرده بود، علاقه داشت که پادشاهی مشروطه ای به سبک آنجا در صربستان ایجاد نماید. در ۱۹۰۳، قانون اساسی صربستان به سبک قانون اساسی سال ۱۸۳۱ بلژیک، نگاشته شد و به اجرا درآمد. پتر دموکراسی لازم را در مورد پارلمان صربستان به جا می‌آورد.

دوره حکومت پتر از ۱۹۰۳ تا ۱۹۱۴ به دلیل آزادی‌های سیاسی و مطبوعاتی به عنوان **عصر طلایی صربستان** شناخته می‌شود. خصوصاً محبوبیت فزاینده او با جنگ‌های بالکان در ۱۹۱۲-۱۹۱۳ میلادی باز هم بیش‌تر گردید. در جنگ جهانی اول، فرماندهی قابل توجه او موجب ایستادگی و پایداری ارتش صربستان در مقابل حمله سنگین اتریش-مجارستان شد. با پایان جنگ، در ۱ دسامبر ۱۹۱۸ میلادی، پتر به عنوان شاه یوگسلاوی که اینک از اتحاد کروآسی، اسلوونی، بوسنی و صربستان تشکیل شده بود، سلطنت خود را ادامه داد. او سرانجام در ۱۹۲۱ درگذشت و پسر دومش الکساندر، به سلطنت رسید.

## منابع

* Peter I of Serbia
# لازار کولیسوسکی

| لازار کولیسوسکی |
| --- |
|  |
|  |
| ۱مین President of the Presidency of Yugoslavia |
| **دوره مسئولیت** ۴ مه ۱۹۸۰ – ۱۵ مه ۱۹۸۰ |
| نخست‌وزیر | وسلین جورانوویچ |
| پس از | یوسیپ بروز تیتو |
| پیش از | سیوییتین میاتوویچ |
| ۶مین President of the People's Assembly of PR Macedonia |
| **دوره مسئولیت** ۱۹ دسامبر ۱۹۵۳ – ۲۶ ژوئن ۱۹۶۲ |
| نخست‌وزیر | Ljupco Arsov Aleksandar Grlickov |
| پس از | Dimce Stojanov |
| پیش از | Ljupco Arsov |
| ۱مین President of the Executive Council of PR Macedonia |
| **دوره مسئولیت** ۱۶ آوریل ۱۹۴۵ – ۱۹ دسامبر ۱۹۵۳ |
| رئیس‌جمهور | Metodija Andonov - Čento Dimitar Vlahov |
| پس از | *Position created* |
| پیش از | Ljupčo Arsov |
| ۱مین اتحادیه کمونیست‌های مقدونیه |
| **دوره مسئولیت** ۱۹۴۵ – ژوئیه ۱۹۶۳ |
| پس از | *Position created* |
| پیش از | Krste Crvenkovski |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۱۲ فوریهٔ ۱۹۱۴ سفتی نیکوله |
| درگذشته | ۶ ژوئیهٔ ۲۰۰۰ (۸۶ سال) اسکوپیه |
| ملیت | پادشاهی صربستان |
| حزب سیاسی | اتحادیه کمونیست‌های یوگسلاوی (SKJ) |
| جایزه‌ها | Order of the National Hero of Yugoslavia |
| خدمات نظامی |
| وفاداری | جمهوری فدرال سوسیالیستی یوگسلاوی |
| خدمت/شاخه | Ground Forces (KoV) |
| سال‌های خدمت | ۱۹۴۱–۱۹۸۰ |
| درجه | سرلشکر |
| فرمانده | Yugoslav Partisans ارتش مردمی یوگسلاو |
| جنگ‌ها/عملیات‌ | جنگ جهانی دوم |

**لازار کولیسوسکی** (مقدونی: Лазар Колишевски؛ ۱۲ فوریهٔ ۱۹۱۴ – ۶ ژوئیهٔ ۲۰۰۰) سیاستمدار کمونیست اهل یوگسلاوی بود. وی از ۴ مه ۱۹۸۰ تا ۱۵ مه ۱۹۸۰ رئیس‌جمهور یوگسلاوی بود.

لازار کولیسوسکی در ۶ ژوئیه ۲۰۰۰، در سن ۸۶ سالگی درگذشت.

## جستارهای وابسته

* جمهوری سوسیالیستی مقدونیه

## منابع

## پیوند به بیرون
# جستجو برای هوش فرازمینی

ناموارهٔ طرح ستی
**جستجوی هوش فرازمینی** (به انگلیسی: *Searching for Extra-Terrestrial Intelligence* یا *SETI*) نامی است که به پروژه‌های علمی با هدف یافتن هوش فرازمینی گفته می‌شود.

## ستی در خانه

یکی از طرح‌های زیرشاخه این پروژه، SETI@Home است. در این طرح افراد می‌توانند نرم‌افزار SETI@Home را دریافت کرده، و بر روی کامپیوتر خود نصب کنند.

این نرم‌افزار در مواقعی که افراد با رایانه شخصی خود کار نمی‌کنند فعال می‌شود، سپس شروع به دریافت اطلاعات ذخیره شده توسط رادیوتلسکوپ‌های SETI از اینترنت می‌کند و پس از پردازش آن‌ها، اطلاعات را به سایت SETI@Home بازمی‌گرداند. به این ترتیب، یک ابررایانه مجازی ایجاد می‌شود که برای اجرای این طرح کمک بسیار بزرگی است.

## جستارهای وابسته

* ستی در خانه
* نیکلای کارداشف
* کارل سیگن

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی SETI
* وبگاه رسمی SETI@Home
* وبگاه فارسی SETI@Home
# کاترین منیگ

| کاترین منیگ |
| --- |
| نام هنگام تولد | کَثرین سیان مَنیگ |
| زادهٔ | ۲۹ دسامبر ۱۹۷۷ ‏(۴۸ سال) فیلادلفیا، پنسیلوانیا، ایالات متحده آمریکا |
| ملیت |  آمریکایی |
| دیگر نام‌ها | کِیت مَنیگ |
| پیشه | هنرپیشه |
| سال‌های فعالیت | ۱۹۹۹ تاکنون |

**کاترین مَنیگ** (انگلیسی: Katherine Moennig؛ زادهٔ ۲۹ دسامبر ۱۹۷۷) یک هنرپیشه اهل ایالات متحده آمریکا است.

## گزیدهٔ فیلم‌شناسی

### سینما

* *دوست‌پسر مرده من* (۲۰۱۶)
* وکیل لینکلن (۲۰۱۱)
* حال همه خوب است (۲۰۰۹)
* گمشده(۲۰۱۲)
* محرمانه مدرسه هنر (۲۰۰۶)
* ساحل خاطرات(۲۰۰۱)

### تلویزیون

* دکستر (۲۰۱۰)
* سی‌اس‌آی: میامی (۲۰۰۸)
* قانون و نظم: واحد قربانیان ویژه (۲۰۰۳)
* قانون و نظم (۲۰۰۱)
* کلمه ال(۲۰۰۴–۲۰۰۹)
* امریکایی‌های جوان(۲۰۰۰)
* ری داناوان(۲۰۱۳)
* three rivers

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Katherine Moennig». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۵.
* «Katherine\_Moennig». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ سپتامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۳ فوریه ۲۰۱۵.`{{cite web}}`: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)

## پیوند به بیرون

* کاترین منیگ در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
# لایپزیگ

| لایپزیگ  |
| --- |
| نمایی از درون شهر لایپزیگآوس‌گوستوس‌پلاتسیادبود نبرد مللدادگاه اداری فدرالتالار شهری قدیمتالار شهری جدیددریاچه کاسپودنر در نویسین‌لند، و پارک تفریحی بلانتیس در پس‌زمینه |
| پرچمنشان |
| کشور | آلمان |
| ایالت | زاکسن |
| ناحیه | ناحیه شهری |
| حکومت |
|  • شهردار | Burkhard Jung (SPD) |
| مساحت |
|  • شهر | ۲۹۷٫۸ کیلومتر مربع (۱۱۵٫۰ مایل مربع) |
| جمعیت (2013-12-31) |
|  • شهر | ۵۳۱٬۵۸۲ |
|  • تراکم | ۱۸۰۰/کیلومتر مربع (۴۶۰۰/مایل مربع) |
|  • کلان‌شهری | ۱٬۰۰۱٬۲۲۰ نفر (LUZ) |
| منطقهٔ زمانی | CET/CEST (UTC+1/+2) |
| کدهای پستی | 04001–04357 |
| کدهای شماره‌گیری | 0341 |
| پلاک خودرو | L |
| وبگاه | leipzig.de |

**لایپزیگ** (به آلمانی: [ˈlaɪptsɪç] () پرجمعیت‌ترین شهر ایالت زاکسن آلمان است. این شهر تا دسامبر ۲۰۲۵، ۶۳۳،۵۹۲ نفر جمعیت داشته است. لایپزیگ هشتمین شهر بزرگ آلمان است و بخشی از منطقه کلان‌شهری آلمان مرکزی به‌شمار می‌رود. لایپزیگ در حدود ۱۵۰ کیلومتر (۹۰ مایل) از جنوب‌غربی برلین، در جنوبی‌ترین بخش دشت شمالی آلمان (خلیج لایپزیگ)، در محل تلاقی رود وایسه الستر و شاخه‌های آن، پلایسه و پارته، واقع شده است.

## تاریخچه

لایپزیگ در قرن ۱۱ میلادی بنیان نهاده شد و تقریباً از آغاز تأسیس به عنوان یک مرکز تجاری و یک شهر نمایشگاهی معروف بوده است.

امروزه نیز این شهر میزبان نمایشگاه‌های بین‌المللی کتاب و خودرو است.

## آموزش

دانشگاه لایپزیگ یکی از قدیمی‌ترین دانشگاه‌های آلمان و اروپا است که در سال ۱۴۰۹ میلادی توسط *فردریک اول* حاکم ایالت زاکسن تأسیس گردید.
ویلهلم وونت (پدر روان‌شناسی) رشتهٔ روان‌شناسی را به عنوان یک رشته مجزا در دانشگاه لایپزیگ آلمان بنیان نهاد.

## مشاهیر

گوتفرید ویلهلم لایبنیتز دانشمند آلمانی و ریچارد واگنر موسیقیدان. نئو راخ طراح و نقاش پیشرو بنیانگذار مکتب معاصر لایپزیش از مشاهیر آلمانی هستند که در لایپزیگ متولد شدند. و هم چنین نیچه هم در این شهر در زمان حکومت پروس متولد شد.

## ورزش

باشگاه فوتبال ار-ب-لایپزیگ که در سال ۲۰۰۹ تأسیس شد متعلق به این شهر است.

## شهرهای خواهرخوانده

* آدیس آبابا، اتیوپی، از ۲۰۰۴
* بیرمنگام، بریتانیا، از ۱۹۹۲
* بولونیا، ایتالیا، از ۱۹۶۲, مجدداً در ۱۹۹۷
* برنو (جمهوری چک), جمهوری چک، از ۱۹۷۳, مجدداً در ۱۹۹۹
* فرانکفورت، آلمان، از ۱۹۹۰
* هانوفر، آلمان، از ۱۹۸۷
* هرتزلیا، اسرائیل، از ۲۰۱۰
* هیوستون، ایالات متحده آمریکا، از ۱۹۹۳
* کی‌یف، اوکراین، از ۱۹۶۱, مجدداً در ۱۹۹۲
* کراکوف، لهستان، از ۱۹۷۳, مجدداً در ۱۹۹۵
* لیون، فرانسه، از ۱۹۸۱
* نانجینگ، چین، از ۱۹۸۸

* سالونیک، یونان، از ۱۹۸۴
* تراونیک، بوسنی و هرزگوین، از ۲۰۰۳

## نگارخانه

*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*
*

## منابع

## پیوند به بیرون

* وب‌سایت رسمی شهر
* لایپزیگ در کرلی
* لایپزیگ راهنمای سفر از ویکی‌سفر
# والتر اسکات

| والتر اسکات |
| --- |
|  |
| زاده | ۱۵ اوت ۱۷۷۱ ادینبرا، اسکاتلند |
| درگذشته | ۲۱ سپتامبر ۱۸۳۲ (۶۱ سال) ابوتسفورد هاوس، راکسبرگ شر، اسکاتلند |
| لقب | پدر رمان تاریخی |
| پیشه | * رمان‌نویس تاریخی
* شاعر
* تاریخ‌دان
* زندگی‌نامه‌نویس
 |
| ملیت |  بریتانیایی |
| دانشگاه | دانشگاه ادینبرو |
| سبک(های) نوشتاری | رمانتیسم |
| سال‌های فعالیت | سده نوزدهم |
| همسر(ها) | شارلوت کارپنتر |
| امضا |
|  |

**سِر والتر اسکات** (به انگلیسی: Sir Walter Scott) (زاده ۱۵ اوت ۱۷۷۱ - درگذشته ۲۱ سپتامبر ۱۸۳۲ میلادی)، رمان‌نویس، شاعر، تاریخ‌دان و زندگی‌نامه‌نویس اسکاتلندی است که او را اغلب ابداع‌کننده یا پدر رمان تاریخی می‌دانند، از آنجایی که وی قالبی را برای این سبک از ادبیات داستانی به‌کار بست که تا امروز از آن پیروی شده‌است. اشعار و رمان‌های معروف به *ویورلی* او، به بازگویی وقایع مهیج مربوط به تاریخ موطنش می‌پردازند و دیگر رمان‌های وی به بریتانیا و فرانسهٔ دوران قرون وسطی برمی‌گردند که شخصیت‌های آن را شاهان، شهبانوها، مردان سیاسی، مزرعه‌داران، گدایان و راهزنان تشکیل می‌دهند.

اسکات از برجسته‌ترین چهره‌های رمانتیسم بریتانیا محسوب می‌شود که آثارش هنوز از استقبال بالایی برخوردار است. از آثار معروفش به *آیوانهو*، *راب روی*، *بانوی دریاچه* و *ویورلی* می‌توان اشاره کرد.

## پانویس

## منابع

* Scott, Walter. (2008). Britannica Student Library. Ultimate Reference Suite
* والتر اسکات، دانشنامه انکارتا (آنلاین)
* والتر اسکات در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
# قانون اساسی سان مارینو

| قانون اساسی سن مارینو |
| --- |
| تصویر عنوان قانون اساسی |
| تاریخ ایجاد | ۸ اکتبر ۱۶۰۰ |
| جای ایجاد سند | سن مارینو |
| آرمان | اساسنامه کلی |

**قانون اساسی سان مارینو** عالی‌ترین قانون کشور سن مارینو می‌باشد. این قانون ترکیبی از چند سند قانونی است که مهم‌ترین آنها اساسنامه ۱۶۰۰ و اعلامیه حقوق شهروند ۱۹۷۴ که در سال ۲۰۰۲ اصلاح شد، می‌باشد. این قانون اساسی از قوانین عرفی آمده در بدنه قانون مدنی و حقوق روم تاثیر گرفته است. این قانون شاید قدیمی‌ترین قانون اساسی در بین کشورهای مستقل در جهان باشد.

## منابع
# سامانه

سیستم‌های باز دارای جریان‌های ورودی و خروجی هستند که مبادلات ماده، انرژی یا اطلاعات را با محیط اطراف خود نشان می‌دهند.
**سامانه**، **سیستِم** (به انگلیسی: System) **راژمان** یا **نظام**، مجموعه یا گروهی از عناصر (elements) تعامل‌گر یا وابسته به هم است که با یکدیگر بر اساس قوانین و چارچوب‌های مشخص شده کار می‌کنند تا یک کل واحد را تشکیل دهند. معنی واژه‌شناسی سیستم ماهیت اشیا یا شخص است. هر سیستم یا سامانه معمولاً دارای یک مرکز بنیادی است (در سیستم ساختمان برای نمونه فونداسیون ساختمان مرکز بنیادی سیستم ساختمان است).

## تعریف و واژه‌شناسی

اصطلاح «سیستم» ریشه در واژهٔ یونانی syst¯ema دارد که به معنی «باهم جای دادن» است. سیستم، مجموعه‌ای است از عناصر به هم مرتبط که برای نیل به هدف مشترک با هم در تعامل هستند. در زبان فارسی واژهٔ سیستم به دلیل کثرت استفاده، متداول شده است. واژه‌ **سامانه** برابر فارسی متداول برای واژهٔ سیستم است. منظومه یا دستگاه هم گفته شده است؛ مانند: سامانهٔ خورشیدی - Solar system، و دستگاه معادلات خطّی - System of linear equations

سامان یا سامانه هم‌چیده‌ای است از عناصر به هم‌پیوسته که یک تمامیّت یگانه را تشکیل می‌دهند. چنین ترکیب و هم‌چیده‌ای معمولاً مجموعه‌ای سامان‌مند و منظّم را درست می‌کند و به همین رو به آن **سامانه** می‌گویند که از واژهٔ پارسی **سامان** به معنی **نظم و ترتیب** گرفته شده است.
به بخشی از یک سامانه که خود جزئی از یک سامانهٔ دیگر باشد **زیرسامانه** می‌گویند.
یک سامانه معمولاً در برگیرندهٔ بخش‌ها و عناصری است که به هم پیوسته شده‌اند تا جریان و روند داده‌ها، ماده یا انرژی را آسان‌تر سازند. یک سامانه معمولاً واحدهایی دارای برهم کنش دارد که برای آن‌ها می‌توان الگوهای ریاضی تشکیل داد.

## جستارهای وابسته

* نظریه عمومی سامانه‌ها
* رویکرد سیستمی
* تفکر سیستمی
* تحلیل سیستمی
* مهندسی سیستم
* مدیریت سیستم
* مهندسی نوآوری
* سیبرنتیک
* نظریه سیستم‌ها
* سامانه‌های خطی
* نظریه بی‌نظمی‌ها
* سامانه‌های پیچیده
* پویایی‌های سامانه
* سامانه‌های تحت وب

## منابع

## پیوند به بیرون

* سیستم‌های خطّی، تئوری و طراحی
* آنالیز و کنترل سامانه‌های فرایند غیر خطی
* منظور از سیبرنتیک و دانش سامانه‌ها چیست؟
* کتاب کنترل، تألیف کاتسو هیکو اگاتا ترجمه علی کافی چاپ مرکز نشر دانشگاهی
* جهان‌بینی سیستمی، دیدی کل‌نگرانه برای عصر ما (پیشرفت‌های مربوط به نظریه سیستم‌ها، پیچیدگی، و علوم انسانی) (انگلیسی)