# سده هفتم میلادی

**سدهٔ ۷ میلادی** یا قرن هفتم میلادی، در تقویم گریگوری به فاصلهٔ سال‌های ۶۰۱ تا ۷۰۰ میلادی گفته می‌شود.

## رویدادها

* آغاز اسلام در عربستان.
* پایان جنگ‌های ایران و روم.
* آغاز کشورگشایی‌های مسلمانان.
* چیرگی عرب‌های مسلمان بر ایران به فرماندهی خالد پسر ولید.
* جنگ‌های عرب-بیزانس و چیرگی عرب‌ها بر بخش بزرگی از سرزمین‌های روم.
* خاکسپاری به شیوه کشتی سادون هو در خاور انگلستان کنونی.
* ژوآن تسانگ برای ترجمه متن‌های بودایی از چین رهسپار هندوستان شد.
* پایان فرمانروایی‌های پراکنده در سند.
* آغاز سده؛ درونشد کروات‌ها و صرب‌ها به جایگاه کنونیشان.
* تئوتیواکان در مکزیک کنونی تاراج و سوزانده‌شد.
* کیش شوگندو از میان آیین‌های بودایی‌گری، تائوئیسم، شینتو و دیگر باورها ی چیره در ژاپن پدیدآمد.
* بلغارها به بالکان رسیدند و امپراتوری نیرومند بلغار را برپاکردند.
* بازرگانان عرب به ناحیهٔ دریاچه چاد رخنه کردند.
* نخستین گواهی تاریخی از شعر انگلیسی.
* ویرانی کتابخانه اسکندریه به دست اعراب مسلمان (البته برخی مورخان ازجمله ویل دورانت، این قضیه را افسانه‌ای بیش نمی‌دانند).
* ۶۱۸ (میلادی)؛ بنیادگذاری دودمان تانگ به دست لی یوآن.
* پادشاهی چنلا بر فونان چیره گشت.
* نابودی امپراتوری گوگوریو توسط دودمان تانگ
* گوآنگژو یک بندر بازرگانی فرامیهنی گشت.

## چهره‌های برجسته

* محمد
* ابوبکر
* عمر
* عثمان
* علی پسر ابوطالب
* حسین پسر علی
* خسروپرویز شاهنشاه ساسانی
* تایتسونگ امپراتور چین از دودمان تانگ.
* خالد پسر ولید
* آسپاروه خان، خان بلغارها.
* عنتره پسر شداد شاعر عرب.
* آگوستین ایریوجینا دانشمند ایرلندی.
* براهماگوپتا ریاضی‌دان هندی.
* سن فیلاد مک‌ایلایا پژوهشگر ایرلندی.
* پاپ گرگوری بزرگ.
* کوتبرت قدیس
* هراکلیوس امپراتور روم.
* یئون گائه‌سومون سپهسالار گوگوریه‌ئو
* پولاکسی دوم.
* یانگ مانچون سپهسالار گوگوریو
* اسحاق نینوایی خداشناس نسطوری.
* اسف قدیس
* ته جویونگ بنیادگذار دولت بالهائه در منچوری
* معن بن اوس

## یافته‌ها و نوآوری‌ها

* ایرانیان کاربرد رکاب را از چینیان آموختند.
* نخستین سند از شطرنج
* سعد پسر ابووقاص نخستین قرآن را به چین برد و نخستین مسجد را در گوانگژو ساخت.

## دهه‌ها و سال‌ها

‎

## پانویس

## منابع

* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، 7th century. (نسخه ۶ ژوئیه ۲۰۰۷)

| هزاره | سده |
| --- | --- |
|  **۹ پ‌م**: | ۹۰ پ‌م | ۸۹ پ‌م | ۸۸ پ‌م | ۸۷ پ‌م | ۸۶ پ‌م | ۸۵ پ‌م | ۸۴ پ‌م | ۸۳ پ‌م | ۸۲ پ‌م | ۸۱ پ‌م |
|  **۸ پ‌م**: | ۸۰ پ‌م | ۷۹ پ‌م | ۷۸ پ‌م | ۷۷ پ‌م | ۷۶ پ‌م | ۷۵ پ‌م | ۷۴ پ‌م | ۷۳ پ‌م | ۷۲ پ‌م | ۷۱ پ‌م |
|  **۷ پ‌م**: | ۷۰ پ‌م | ۶۹ پ‌م | ۶۸ پ‌م | ۶۷ پ‌م | ۶۶ پ‌م | ۶۵ پ‌م | ۶۴ پ‌م | ۶۳ پ‌م | ۶۲ پ‌م | ۶۱ پ‌م |
|  **۶ پ‌م**: | ۶۰ پ‌م | ۵۹ پ‌م | ۵۸ پ‌م | ۵۷ پ‌م | ۵۶ پ‌م | ۵۵ پ‌م | ۵۴ پ‌م | ۵۳ پ‌م | ۵۲ پ‌م | ۵۱ پ‌م |
|  **۵ پ‌م**: | ۵۰ پ‌م | ۴۹ پ‌م | ۴۸ پ‌م | ۴۷ پ‌م | ۴۶ پ‌م | ۴۵ پ‌م | ۴۴ پ‌م | ۴۳ پ‌م | ۴۲ پ‌م | ۴۱ پ‌م |
|  **۴ پ‌م**: | ۴۰ پ‌م | ۳۹ پ‌م | ۳۸ پ‌م | ۳۷ پ‌م | ۳۶ پ‌م | ۳۵ پ‌م | ۳۴ پ‌م | ۳۳ پ‌م | ۳۲ پ‌م | ۳۱ پ‌م |
|  **۳ پ‌م**: | ۳۰ پ‌م | ۲۹ پ‌م | ۲۸ پ‌م | ۲۷ پ‌م | ۲۶ پ‌م | ۲۵ پ‌م | ۲۴ پ‌م | ۲۳ پ‌م | ۲۲ پ‌م | ۲۱ پ‌م |
|  **۲ پ‌م**: | ۲۰ پ‌م | ۱۹ پ‌م | ۱۸ پ‌م | ۱۷ پ‌م | ۱۶ پ‌م | ۱۵ پ‌م | ۱۴ پ‌م | ۱۳ پ‌م | ۱۲ پ‌م | ۱۱ پ‌م |
|  **۱ پ‌م**: | ۱۰ پ‌م | ۹ پ‌م | ۸ پ‌م | ۷ پ‌م | ۶ پ‌م | ۵ پ‌م | ۴ پ‌م | ۳ پ‌م | ۲ پ‌م | ۱ پ‌م |
| **۱**: |   ۱ |   ۲ |   ۳ |   ۴ |   ۵ |   ۶ |   ۷ |   ۸ |   ۹ | ۱۰ |
| **۲**: | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ |
| **۳**: | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | ۲۹ | ۳۰ |
| **۴**: | ۳۱ | ۳۲ | ۳۳ | ۳۴ | ۳۵ | ۳۶ | ۳۷ | ۳۸ | ۳۹ | ۴۰ |