# سده ۲ (پیش از میلاد)

پرتره سنتی امپراتور وو از هان از یک کتاب چینی باستان.
(سده سوم پ.م. - **سده دوم پیش از میلاد مسیح** - سده یکم پ.م. - سده‌های دیگر)

---

## رویدادها

* ۱۴ مارس۱۹۰ (پیش از میلاد)؛ خورشیدگرفتگی ثبت‌شده در روم.
* ۱۷۵ (پیش از میلاد)؛ آنتیوخوس چهارم بر تاج‌وتخت سوریه دست‌یافت.
* ۱۶۸ (پیش از میلاد)؛ فالانژهای مقدونی در جنگ پیدنه از روم شکست خوردند.
* ۲۱ ژوئن ۱۶۸؛ ماه‌گرفتگی در رم ثبت‌شد.
* ۲۱ نوامبر۱۶۴ (پیش از میلاد)؛ یهودا مکابی نیایشگاه اورشلیم را به یهود بازگرداند. این روز هرساله به نام جشن هانوکا گرامی‌داشته‌می‌شود.
* ۱۴۷ (پیش از میلاد)؛ دودمان هاسمونی به یهودیه خودمختاری داد.
* ۱۴۸ (پیش از میلاد)؛ مقدونیه به دست رومیان گشوده‌شد.
* ۱۴۸؛ روم در سومین جنگ کارتاژی کارتاژ را نابودساخت.
* ۱۴۸؛ جمهوری روم بر کورینت چیره‌شد.
* ۱۲۹ (پیش از میلاد)؛ از هم‌پاشیدگی سلوکیان.
* ۱۰۸ (پیش از میلاد)؛ دودمان هان سرانجام شهر وانگ‌گئوم‌سئونگ را ویران ساخت.
* ۱۱۳ تا ۱۰۱ (پیش از میلاد)؛ کوچ سیمبرها و تویتون‌ها.
* ونرابله ماهیندا بودایی‌گری را به سری‌لانکا شناساند.
* پورتا آگوستا در پروجا ساخته شد.

## چهره‌های برجسته

* آندریکوس واسین فرمانروای مستقل مقدونیه.
* آنتیوخوس چهارم واپسین فرمانروای توانای سلوکیان.
* آنتیوخوس هفتم واپسین پادشاه از امپراتوری یکپارچه سلوکی.
* آپولونیوس پرگایی هندسه‌دان یونانی.
* آپولونیوس رودسی نویسنده افسانه جیسون.
* آپیوس کلادیوس پولکر کنسول روم.
* بویوریکس پادشاه سیمبرها.
* فلاکوس موسیقی‌دان.
* هیپارخوس اخترشناس.
* یوناتان مکابی رهبر شورش دودمان هاسمونی و نخستین فرمانروای خودگردان یهودیه.
* یهودا مکابی رهبر شورش یهودیه و نخستین فرمانده جنگی کامیاب این شورش.
* لوسیوس ارمیلیوس مسدونیکوس فرمانده و سیاست‌مدار رومی.
* لوسیوس کورنلیوس سولا فرمانده و سیاست‌مدار رومی.
* لوسیوس مومیوس آخایکوس گشاینده کورینت.
* ماریوس فرمانده و سیاست‌مدار رومی.
* پرسئوس مقدونی واپسین پادشاه دودمان آنتیگونه‌ای.
* پلائوتوس نمایشنامه‌نویس لاتین.
* کینتوس لوتاتیوس کاتولوس فرمانده رومی.
* ترنسه نمایشنامه‌نویس لاتین.
* تویتوبود پادشاه تویتون.
* امپراتور وو از دودمان هان.
* ژانگ چیان جستجوگر و دیپلومات چینی.

## یافته‌ها و نوآوری‌ها

* راه ابریشم میان آسیا و اروپا.
* هیپارخوس نخستین جدول مثلثاتی را پدیدآورد.
* لیو آن توفو را اختراع‌کرد.
* ساخت آسیاب چرخشی به دست یونانیان.

## منبع

* نویسندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، ۲nd century BC. (نسخه ۲۴ مه ۲۰۰۷)

| هزاره | سده |
| --- | --- |
|  **۹ پ‌م**: | ۹۰ پ‌م | ۸۹ پ‌م | ۸۸ پ‌م | ۸۷ پ‌م | ۸۶ پ‌م | ۸۵ پ‌م | ۸۴ پ‌م | ۸۳ پ‌م | ۸۲ پ‌م | ۸۱ پ‌م |
|  **۸ پ‌م**: | ۸۰ پ‌م | ۷۹ پ‌م | ۷۸ پ‌م | ۷۷ پ‌م | ۷۶ پ‌م | ۷۵ پ‌م | ۷۴ پ‌م | ۷۳ پ‌م | ۷۲ پ‌م | ۷۱ پ‌م |
|  **۷ پ‌م**: | ۷۰ پ‌م | ۶۹ پ‌م | ۶۸ پ‌م | ۶۷ پ‌م | ۶۶ پ‌م | ۶۵ پ‌م | ۶۴ پ‌م | ۶۳ پ‌م | ۶۲ پ‌م | ۶۱ پ‌م |
|  **۶ پ‌م**: | ۶۰ پ‌م | ۵۹ پ‌م | ۵۸ پ‌م | ۵۷ پ‌م | ۵۶ پ‌م | ۵۵ پ‌م | ۵۴ پ‌م | ۵۳ پ‌م | ۵۲ پ‌م | ۵۱ پ‌م |
|  **۵ پ‌م**: | ۵۰ پ‌م | ۴۹ پ‌م | ۴۸ پ‌م | ۴۷ پ‌م | ۴۶ پ‌م | ۴۵ پ‌م | ۴۴ پ‌م | ۴۳ پ‌م | ۴۲ پ‌م | ۴۱ پ‌م |
|  **۴ پ‌م**: | ۴۰ پ‌م | ۳۹ پ‌م | ۳۸ پ‌م | ۳۷ پ‌م | ۳۶ پ‌م | ۳۵ پ‌م | ۳۴ پ‌م | ۳۳ پ‌م | ۳۲ پ‌م | ۳۱ پ‌م |
|  **۳ پ‌م**: | ۳۰ پ‌م | ۲۹ پ‌م | ۲۸ پ‌م | ۲۷ پ‌م | ۲۶ پ‌م | ۲۵ پ‌م | ۲۴ پ‌م | ۲۳ پ‌م | ۲۲ پ‌م | ۲۱ پ‌م |
|  **۲ پ‌م**: | ۲۰ پ‌م | ۱۹ پ‌م | ۱۸ پ‌م | ۱۷ پ‌م | ۱۶ پ‌م | ۱۵ پ‌م | ۱۴ پ‌م | ۱۳ پ‌م | ۱۲ پ‌م | ۱۱ پ‌م |
|  **۱ پ‌م**: | ۱۰ پ‌م | ۹ پ‌م | ۸ پ‌م | ۷ پ‌م | ۶ پ‌م | ۵ پ‌م | ۴ پ‌م | ۳ پ‌م | ۲ پ‌م | ۱ پ‌م |
| **۱**: |   ۱ |   ۲ |   ۳ |   ۴ |   ۵ |   ۶ |   ۷ |   ۸ |   ۹ | ۱۰ |
| **۲**: | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ |
| **۳**: | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | ۲۹ | ۳۰ |
| **۴**: | ۳۱ | ۳۲ | ۳۳ | ۳۴ | ۳۵ | ۳۶ | ۳۷ | ۳۸ | ۳۹ | ۴۰ |