Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# فوچو (پادشاه چو)

| Xiong Fuchu |
| --- |
| *پادشاه دولت چو* |
| سلطنت | ۲۲۷-۲۲۳ قبل از میلاد |
|

| نام کامل |
| --- |
| * نام خانوادگی: می (羋)
* نام خاندان: Xióng (熊)
* نام: فوچو(負芻)
 |
| نام پسامرگ |
| ندارد |

 |

 **فوچو (چینی: 楚王負芻)** ، با نام قبیله‌ای **شیون(چینی: 熊)**، آخرین پادشاه ایالت چو بود که از ۲۲۷ تا ۲۲۳ قبل از میلاد حکومت کرد. دوران حکومت وی مصادف با اواخر دوره دولت‌های جنگ‌طلب بود. فوچو اسم کوچک او بود وی نام پسا مرگی دریافت نکرده است.

فوچو پس از قتل برادر کوچکتر خود، پادشاه آی، در سال ۲۲۷ قبل از میلاد تاج و تخت را غصب کرد. در سال ۲۲۳ قبل از میلاد وی توسط ارتش چین اسیر و از مقامش عزل شد.

## منابع

|  |
| --- |
| فوچو (پادشاه چو)**خاندان می** |
| عنوان سلطنتی |
| پیشین: آی (پادشاه چو) |  **پادشاه دولت چو** ۲۲۳-۲۲۷ قبل از میلاد | پسین: لرد چانگ پینگ یا لرد چانگ ون |
# شمشیرزنی

نگاره ای از شمشیر زنی
**شمشیرزنی** به مهارت استفاده از سلاح شمشیر توسط یک فرد گفته می‌شود. شمشیرزنی تاریخ و دامنه گسترده‌ای دارد و از مهارت شمشیرزنی در جنگهای قدیم تا شمشیرزنی در هنرهای رزمی و ورزش‌های مبارزه‌ای امروزی را در بر می‌گیرد.

از میان انواع گوناگون شمشیرزنی، رقابت‌های شمشیربازی در همه دوره‌های المپیک برگزار شده‌است.

## جستارهای وابسته

* شمشیربازی
* کندو
* شمشیر
* ذوالفقار
# ری لیو

| ری لیو |
| --- |
|  |
| اطلاعات پس‌زمینه |
| نام چینی | 呂良偉 (سنتی) |
| نام چینی | 吕良伟 (ساده‌شده) |
| پین‌یین | Lǚ Liángwěi (ماندارین) |
| Jyutping | Leoi5 Loeng4-wai5 (کانتونی) |
| اصلیت | هنگ کنگ |
| متولد | ۲۲ دسامبر ۱۹۵۶ ‏(۶۹ سال) ویتنام |
| ملیت | هنگ کنگی |
| پیشه | هنرپیشه |
| سال‌های فعالیت | ۱۹۷۷ تا کنون |
| همسر(ها) | کتی چو (۱۹۸۸) کالی کوانگ (۱۹۹۶) یانگ شیائوجونگ (۲۰۰۱-کنون) |
| Children | لویی سین-ییانگ (呂善揚) |
| تبار | لیانجیانگ، گوانگ‌دونگ، ژانژیانگ، گوانگ‌دونگ، چین |

**ری لیو** (انگلیسی: Ray Lui؛ زادهٔ ۲۲ دسامبر ۱۹۵۶) بازیگر اهل هنگ کنگ است.

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به *نقطه اشتعال*، *۲۰۰۰ ای‌دی*، *معجزه*، *مظنون*، *تبدیل‌شوندگان: عصر انقراض*، *تأسیس یک حزب*، *۷۰۸۰۹۰* و *معشوقه فاتح بزرگ* اشاره کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* ری لیو در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* ری لیو در بانک اطلاعات فیلم هنگ کنگ
# پیتر هو

| پیتر هو |
| --- |
| پیتر هو در سال ۲۰۱۸ |
| زادهٔ | ۱۳ سپتامبر ۱۹۷۵ ‏(۵۰ سال) لس آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا |
| ملیت | آمریکایی تایوانی کانادایی هنگ کنگی |
| پیشه‌ها | * بازیگر
* خواننده
* مدل
* تهیه‌کننده
 |
| سال‌های فعالیت | ۱۹۹۴–اکنون |
| نماینده | Hesong Media |
| همسر | پگی لین (ا. ۲۰۱۶) |
|  |
|  |
| نامِ چینی |
| نویسه‌های چینی سنتی | 何潤東 |
| نویسه‌های چینی ساده‌شده | 何润东 |
|

| گسترشرونویسی‌ها |
| --- |
| چینی استاندارد |
| پین‌یین | Hé Rùndōng |
| زبان کانتونی معیار |
| جیوت‌پینگ | Ho4 Jeon6-dung1 |

 |
|  |
|  |
| **پیشه موسیقی** |
| ژانر(ها) | ماندوپاپ |
| ناشر(ان) | دارتون انترتینمنت |
|
Musical artist |

**پیتر هو** (چینی ساده: 何润东؛ چینی سنتی: 何潤東؛ پین‌یین: *Hé Rùndōng*؛ زادهٔ ۱۳ سپتامبر ۱۹۷۵) بازیگر، خواننده و مدل آمریکایی-هنگ کنگی-تایوانی مستقر در هنگ کنگ و تایوان است. از آغاز فعالیت خود در سال ۱۹۹۸، او هفت آلبوم منتشر کرده‌است و در بیش از ۲۵ فیلم و سریال حضور پیدا کرده‌است.

## زندگی‌نامه

پیتر هو زادهٔ لس آنجلس، کالیفرنیا، ایالات متحده آمریکا است اما در تایوان و کانادا بزرگ شده‌است. پدر و مادر او اهل هنگ کنگ هستند. او در کالج طراحی و هنر انتاریو تحصیل کرده‌است و پس از یک قرار داد ضبط در یک بار کارائوکه، حرفهٔ خوانندگی خود را آغاز کرد. در سال ۱۹۹۸، او نخستین آلبوم خود را به نام *Miss You Love* در تایوان منتشر کرد. پیتر هو در سال ۲۰۱۶ با دوست‌دختر غیر سلبریتی خود ازدواج کرد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Peter Ho». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

## پیوند به بیرون
# پیپل دیلی

پیپل دیلی
人民日报| صفحه اول ۱ اکتبر ۱۹۴۹ (روز تأسیس جمهوری خلق چین) |
| نوع | روزنامه روزانه |
| صاحب(ـان) امتیاز | کمیته مرکزی حزب کمونیست چین |
| ناشر | کمیته مرکزی حزب کمونیست چین |
| بنیان‌گذاری | ۱۵ ژوئن ۱۹۴۸ (۱۹۴۸-۰۶-15}}) |
| جهت‌گیری سیاسی | حزب کمونیست چین |
| زبان | چینی و سایر زبان‌ها |
| دفتر مرکزی | شماره. ۲ یناتی شیو، ناحیه چاویانگ، پکن |
| شمارگان | ۳ میلیون |
| وبگاه | \* www.people.cn (چینی ماندارین)
* en.people.cn (انگلیسی)
 |

**دیلی پیپل** بزرگترین گروه روزنامه در چین است. دیلی پیپل روزنامه رسمی کمیته مرکزی حزب کمونیست چین با تیراژ ۳ میلیونی محسوب می‌شود. علاوه بر نسخه اصلی چینی، دارای نسخه‌هایی به زبان‌های انگلیسی، اسپانیایی، ژاپنی، فرانسوی، روسی، پرتغالی، عربی، تبتی، قزاقستانی، اویغوری، ژوانگ، مغولی و سایر زبان‌های اقلیت در چین می‌باشد. این روزنامه اطلاعات مستقیمی در مورد سیاست‌ها و دیدگاه‌های حزب کمونیست چین ارائه می‌دهد.

## منابع
# تابوی نام‌گذاری

|  |
| --- |
|  |
| **Naming taboo** |
| نام چینی |
| نویسه‌های چینی سنتی | 避諱 |
| نویسه‌های چینی ساده‌شده | 避讳 |
|

| رونویسی‌ها |
| --- |
| چینی استاندارد |
| پین‌یین | bìhuì |
| بوپوموفو | ㄅㄧˋ ㄏㄨㄟˋ |
| وید جایلز | pi4hui4 |
| زبان کانتونی معیار |
| جیوت‌پینگ | bei6 wai5 |
| مین نان |
| Tâi-lô | pī-huì |

 |
| نام ویتنامی |
| الفبای ویتنامی | kỵ húy |
| Hán-Nôm | 忌諱 |
| نام کره‌ای |
| هانگول | 피휘 |
| هانجا | 避諱 |
|

| رونوشت |
| --- |
| لاتین‌نویسی اصلاح‌شده | *pihwi* |
| مک‌کیون–ریشاور | *p'ihwi* |

 |
| نام ژاپنی |
| **کانجی** | 避諱 |
| **هیراگانا** | ひき |
|

| آوانویسی |
| --- |
| لاتین‌نویسی هپبورن | hiki |

 |
|  |

**تابوی نام‌گذاری** تابوی فرهنگی است در برابر گفتن یا نوشتن نام‌های معین اشخاص متعالی، به عنوان مثال در چین و در حوزه فرهنگی شرق آسیا. این قانون توسط چندین قانون در سراسر امپراتوری چین اجرا می‌شده است، اما ریشه‌های فرهنگی و احتمالاً مذهبی آن پیش از دودمان چین بوده است. رعایت نکردن تابوهای مناسب نام‌گذاری نشانه کمبود آموزش و احترام قلمداد می‌شد و باعث خجالت فرد بزهکار و شخص آزرده می‌شد.

## جستارهای وابسته

* نام‌های خدا در یهودیت

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Naming taboo». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۳ مه ۲۰۲۱.
# اشراف

روحانی، شوالیه و کارگر
**اشراف** مردم اصیل و به‌خوبی پرورش‌یافتهٔ طبقهٔ اجتماعیِ بالا به‌ویژه در زمان‌های گذشته هستند. در بسیاری موارد صفت اشراف به افرادی گفته می‌شد که می‌توانستند صرفاً با درآمد حاصله از اجاره دادن اموالشان زندگی کنند.

## منابع
# شهرستان دانگشان

| شهرستان دانگشان
砀山县 |
| --- |
| شهرستان‌های جمهوری خلق چین |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| کشور | چین |
| استان‌های جمهوری خلق چین | آن‌هوئی |
| شهر مرکزی | سوجوا |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی +۸ (زمان چین) |

**شهرستان دانگشان** (به لاتین: Dangshan County) یک منطقهٔ مسکونی در چین است که در سوجوا واقع شده‌است.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای چین

## منابع

## پیوند به بیرون
# کاخ

کاخ ساسانی سروستان
نمایی از باقی‌مانده کاخ دروازه کشورها در مجموعه تخت جمشید.
**کاخ**، **کوشک**، **ارگ** یا **قصر** به محل اقامت خانواده سلطنتی، رئیس دولت، مقامات عالی‌رُتبه و اشراف گفته می‌شود. گاهی به بناها، ساختمان‌ها و سازه‌های بزرگ دیگر نیز کاخ گفته می‌شود. کاخ فرعون در تبس، کاخ‌های تخت جمشید و کاخ‌های آشوری نینوا،کاخ کنوسوس در یونان از قدیمی‌ترین کاخ‌های جهان هستند. کاخ‌ها با قلعه و دژ و رخ فرق‌های آشکار دارد دژ کاربرد جنگی دارد و قلعه کاربرد نظامی و دفاعی.

در طرح معماری کاخ همواره تلاش می‌شده فضا‌ها به‌ویژه در **اندرونی** گوناگون باشند با آن که نمای ساختمان به صورت جفت یا قرینه بوده ولی در طرح معماری درونی پاجفت یا ناقرینه کار می‌شده‌است و گاه طرح دوم اشکوب دوم با اشکوب همکف تفاوت می‌کرده‌است مانند کاخ هشت بهشت اصفهان.

## جستارهای وابسته

* کاخ ریاست‌جمهوری

## منابع
# معشوقه

مادام پمپادور معشوقهٔ لوئی پانزدهم. اثر فرانسوا بوشه
**رفیقه**، **مَعشوقه**، **مِترِس** (به فرانسوی: maîtresse) یا **میسترِس** (به انگلیسی: Mistress) به زنی گفته می‌شود که مورد دلبستگی یک فرد است اما با او ازدواج نکرده‌است.

## جستارهای وابسته

* دامیناتریکس

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mistress (lover)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ ژوئیهٔ ۲۰۱۰.
# آدام چنگ

| آدام چنگ |
| --- |
| آدام چنگ در حال اجرای برنامه در کنسرتی در سنگاپور |
| اطلاعات پس‌زمینه |
| نام چینی | 鄭少秋 |
| پین‌یین | Zhèng Shàoqiū (ماندارین) |
| Jyutping | Zeng6 Siu3 Cau1 (کانتونی) |
| اصلیت |  هنگ کنگ |
| متولد | ۲۴ فوریهٔ ۱۹۴۷ ‏(۷۹ سال) هنگ کنگ |
| ملیت |  هنگ کنگی |
| نام‌های دیگر | 秋官 |
| پیشه | هنرپیشه خواننده |
| سبک موسیقی | کانتوپاپ |
| سال‌های فعالیت | ۱۹۷۱ تا کنون |
| همسر(ها) | لیدیا شوم (۱۹۸۵-۱۹۸۸) کون جینگ-وا (۱۹۸۹ تا کنون) |
| Children | چنگ اون-یی جویس چنگ چنگ وینگ-هی چنگ وینگ-یان |
| تبار | ناحیه پانیو، گوانگ‌دونگ |
| گسترش
جایزه‌ها
* |  |
| --- |
|  |
| **جایزهٔ سوزن زرین** ۲۰۰۶ یک عمر دستاورد هنری |
 |

**آدام چنگ** (انگلیسی: Adam Cheng؛ زادهٔ ۲۴ فوریهٔ ۱۹۴۷) خواننده کانتوپاپ و بازیگر اهل هنگ کنگ است.

از فیلم‌ها یا برنامه‌های تلویزیونی که وی در آن نقش داشته‌است، می‌توان به *افسانه*، *افسانه ۲* و *نجات ژنرال یانگ* اشاره کرد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* آدام چنگ در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
# سائو پی

| سائو پی 曹丕 |
| --- |
|  |
| امپراتور وی |
| سلطنت | ۱۱ دسامبر ۲۲۰<ref> تا ۲۹ ژوئن ۲۲۶ |
| جانشین | سائو روی |
| پادشاه سائو وی (魏王) (تحت سلطه امپراتوری هان) |
| تصدی | ۱۵ مارس ۲۲۰ تا ۱۱ دسامبر ۲۲۰ |
| پیشین | سائو سائو |
| صدراعظم (丞相) (تحت سلطه امپراتوری هان شرقی) |
| تصدی | ۱۵ مارس ۲۲۰ تا ۱۱ دسامبر ۲۲۰ |
| پیشین | سائو سائو |
| نایب السلطنه (تحت سلطه دودمان هان) |
| تصدی | ۱۵ مارس ۲۲۰ تا ۱۱ دسامبر ۲۲۰ |
| پیشین | سائو سائو |
|  |
| زاده | ۱۸۷ ناحیه کیائو، استان پی, امپراتوری هان شرقی |
| درگذشته | ۲۹ ژوئن ۲۲۶ (۳۹ سال) لوئویانگ، امپراتوری وی |
| آرامگاه | مقبره شوئویانگ (首陽陵), یانشی، هنان |
| همسر(ان) | * بانو ژن
* گئو نووانگ
* *دو دختر لیو شه'و حداقل دوازده همسر دیگر'*
 |
| فرزند(ان) (بین دیگران) | * سائو روی
* سائو لی
* سائو روی
* سائو جیان
* سائو لین
* سائو شیه
* سائو یونگ
* سائو گونگ
* سائو یان
 |
|

| نام کامل |
| --- |
| **نام خانوادگی:** سائو (曹) **نام کوچک:** پی (丕) **نام محترم**: زیهوان (子桓) |
| نام و تاریخ‌های دوره |
| (黃初) هوانگچو: ۲۲۰ تا ۲۲۶ |
| نام پسامرگ |
| امپراتور ون (文帝) |
| نام معبد |
| گائوزو (高祖) |

 |
| خاندان | دودمان سائو |
| پدر | سائو سائو |
| مادر | بانو بیان |

**سائو پی** () (زادهٔ ۱۸۷ – درگذشتهٔ ۲۹ ژوئن ۲۲۶), با نام محترم **زیهوان**، نخستین امپراتور و بنیانگذار امپراتوری سائو وی در دورهٔ سه پادشاهی چین و دومین پسر سائو سائو بود. پس از شکست رقیب سائو سائو، یوآن شائو، در نبرد گوآندو، بیوهٔ یوآن شائو که بانو ژِن نام داشت معشوقه و همخوابهٔ سائو پی شد اما بانو ژِن در سال ۲۲۱ از دنیا رفت و گوئو نوئانگ امپراتور شد. سائو پی، پدر امپراتور دوم سائو وی، سائو روی و پدربزرگ سائو مائو، دوک ناحیه گائوگوی بود. سائو پی با کمک سیما یی (که مشاور پدرش بود و بعدها فرماندهی لشکر وی را بر عهده گرفت) توانست امپراتور شیان را برکنار و سلسله هان را منقرض کند. با اینکه در دوران حکومت او، جنگ‌هایی میان سلسله‌های شو (لیو بی) و وو (سون کوان) درگرفت و موجب تضعیف هر دوی آنها شد، اما او در حمله به قلمروی آنها ناکام بود و در نهایت در جوانی بر اثر یک بیماری قدیمی که از کودکی دچار آن بود، درگذشت.

در ۲۵ نوامبر ۲۲۰، سائو پی، امپراتور شیان، آخرین فرمانروای سلسله هان شرقی را مجبور کرد به نفع خود از سلطنت کناره‌گیری کند، پس از آن در ۱۱ دسامبر ۲۲۰ خود را امپراتور معرفی کرد و ایالت سائو وی را تأسیس کرد. سائو پی به جنگ‌ها علیه ایالت‌های شو هان و وو شرقی که به ترتیب توسط رقبای پدرش لیو بی و سون کوان تأسیس شده‌اند، ادامه داد، اما در نبردها به کشورگشایی قابل توجهی نرسید. برخلاف پدرش، سائو پی بیشتر تلاش خود را بر مدیریت داخلی متمرکز کرد تا جنگ علیه رقبای خود. در طول سلطنت خود، او به‌طور رسمی سیستم ۹ رتبه ای چن کون را به عنوان پایگاهی برای نامزدی خدمات کشوری ایجاد کرد، که استعدادهای زیادی را به دولت او کشاند. از سوی دیگر، او قدرت شاهزادگان را به شدت کاهش داد، قدرت مخالفت با او را از آنها سلب کرد، اما در عین حال، آنها را قادر به کمک به امپراتور در صورت بروز بحران در داخل ایالت ناتوان کرد. پس از مرگ سائو پی، جانشین او سائو روی نام پس از مرگش "**امپراتور ون**" و نام معبد "**شیزو**" را به او داد.

سائو پی نیز مانند پدرش سائو سائو و برادر کوچکترش سائو ژی، شاعر و دانشمندی ماهر بود. او یان گی زینگ (燕歌行)، اولین شعر چینی را به سبک هفت هجا در هر سطر (七言詩) نوشت. او همچنین بیش از صد مقاله در موضوعات مختلف نوشت.

## نگارخانه

پرتره‌ای از سائو پی
## جستارهای وابسته

* سائو روی
* سائو وی
* سائو ژانگ
* سون بن
* سائو سائو

## منابع

* Cao Pi، ویکی‌پدیای انگلیسی.
# یوان شو

| یوان شو 袁術 |
| --- |
| تصویری از یوان شو |
| امپراتور دودمان ژونگ (仲家皇帝) |
| سلطنت | ۱۹۷–۱۹۹ |
| پیشین | تاسیس دودمان ژونگ |
| جانشین | سقوط امپراتوری ژونگ(امپراتور شیان هان به‌عنوان امپراتور هان) |
|  |
| خاندان | دودمان ژونگ |
|  |
|  |
| ژنرال جناح چپ (左將軍) |
| **دوره مسئولیت** ۱۹۲ (۱۹۲) – ۱۹۷ (۱۹۷) |
| پادشاه | امپراتور شیان هان |
| فرماندار استان یانگ (揚州牧) (خودمختار) |
| **دوره مسئولیت** ۱۹۲ (۱۹۲) – ۱۹۷ (۱۹۷) |
| پادشاه | امپراتور شیان هان |
| فرماندار نانیانگ (南陽太守) |
| **دوره مسئولیت** ۱۸۹ (۱۸۹) – ۱۹۲ (۱۹۲) |
| پادشاه | امپراتور شیان هان |
| ژنرال جناح پشت (後將軍) |
| **دوره مسئولیت** ۱۸۹ (۱۸۹) – ۱۹۰ (۱۹۰) |
| پادشاه | امپراتور شیان هان |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | نامشخص ناحیه شانگشوی، هنان |
| درگذشته | ۱۹۹ آن‌هوئی |
| همسر(ان) | بانو فنگ |
| فرزندان | * یوان یائو
* هم‌بالین سون کوان'
* *حداقل یک دختر دیگر*
 |
| پدر | یوان فنگ |
| خویشاوندان | * یوان تانگ (پدربزرگ)
* یوان جی (برادر ناتنی)
* یوان شائو (برادر ناتنی)
* یوان یی (پسرعمو)
* یوان یین (پسرعمو)
* یوان وی (عمو)
* یانگ بیائو (شوهر خواهر)
* هه کوی (پسرخاله)
* همسر سون فن (نوه)
 |
| پیشه | ژنرال، جنگ‌سالار، امپراتور |
| نام محترم | گونگلو (公路) |
|  |

**یوان شو** ()(درگذشت ۱۹۹) با نام محترم **گونگلو**، یک ژنرال نظامی، سیاست مدار و جنگ سالار چینی بود که در اواخر سلسله هان شرقی زندگی می‌کرد. او پس از فروپاشی دولت مرکزی هان در سال ۱۸۹ به شهرت رسید. او در سال ۱۹۷ یعنی دوسال قبل از مرگش در سال ۱۹۹، نام امپراتور ژونگشی بر خود نهاد و دودمان ژونگ را تأسیس کرد.

## تأسیس دودمان ژونگ

یوان شو پس از شکست ائتلاف جنگ‌سالاران علیه دونگ ژئو، وارد نبردی با حاکم ایالت جینگ لیو بیائو شد ولی با شکست از او شهر نانیانگ را از دست داده و به حاشیه رود یانگ تسه در جنوب گریخت در آن منطقه شروع به قدرت گرفتن تا سال ۱۹۷ کرده و خود را فرماندار ایالت یانگ خواند. با وجود قدرت بالا و سپاه نیرومند و همچنین با دست نشانده کردن سون تسه پسر جنگ سالار سون جیان مهر امپرتوری هان را به‌دست آورد که این امر موجب تحریک او برای تاجگذاری به‌عنوان امپراتور شد. در نهایت او با در اختیار داشتن مهر امپراتوری، سپاه و سرزمین گسترده خود را امپراتور دودمان ژونگ خواند و وارد جنگ با امپراتور شیان هان شد. که نتیجه آن هجوم سپاه امپراتوری هان به فرماندهی سائو سائو وزیر کار امپراتوری به سرزمین دودمان ژونگ بود. ود او درسال ۱۹۹ از ارتش امپراتوری شکست خورد و در آخر کشته شد و مهر امپراتوری به دربار هان در شوچانگ بازگردانده شد که سرآغازی بر عصر سه پادشاهی بود.اصلی‌ترین علت سقوط او معرفی زود هنگام خود بعنوان امپراتور چین ذکر شده‌است.

## خانواده

* پدربزرگ: یوان تانگ
* پدر: یوان فنگ
* برادران و خواهران:
	+ یوان شائو: برادر بزرگتر ناتنی
* پسرعموها:
	+ یوان یی: پسرعموی بزرگتر
	+ یوان یین: پسرعموی کوچکتر
* همسر: بانو فنگ، دختر فنگ فانگ
* فرزندان:
	+ یوان یائو
	+ بانو یوان، یکی از هم‌بالین‌های سون کوان
	+ بانو یوان، ازدواج با هوانگ یی
* خویشاوندان:
	+ یوان وی، عمو
	+ یانگ بیائو، شوهر خواهر (یا باجناغ)
	+ هه کوی، پسر خاله

## جستارهای وابسته

* یوان شائو
* سون کوان

## منابع

* Yuan Shu، ویکی‌پدیای انگلیسی.
# گسترش‌خواهی

**گسترش‌خواهی** یا **توسعه‌طلبی** به‌طور کلی شامل سیاست‌های توسعه‌طلبانه دولت‌ها و کشورهاست. ممکن است این واژه به معنی ترویج رشد اقتصادی نیز به‌کار رود، ولی توسعه‌طلبی معمولاً و نه لزوماً، اشاره به گسترش نواحی ارضی (یا نفوذ اقتصادی) به‌وسیله تجاوز نظامی دارد.

گاهی بازپیوندخواهی، الحاق یا پان‌ناسیونالیسم برای توجیه و مشروعیت بخشیدن به توسعه‌طلبی مورد استفاده قرار می‌گیرد، اما تنها هنگامی این لفظ صادق است که برای الحاق سرزمین‌های از دست رفته یا سرزمین‌های آبا و اجدادی باشد. معمولاً اختلاف سادهٔ ارضی مانند اختلافات مرزی، توسعه طلبی نامیده نمی‌شوند.

## جستارهای وابسته

* امپریالیسم آمریکا
* امپراطوری بریتانیا
* امپراتوری استعماری فرانسه
* استعمار
* پاک‌سازی قومی
* استعمار اروپا در آمریکا
* اسرائیل بزرگ
* بازپیوندخواهی
* مانیفست سرنوشت
* تقسیم آفریقا
* گسترش اسلام

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Expansionism». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰۱۳ آوریل ۸.

## پیوند به بیرون

* "Expansionism / Imperialism" from ProjectWorldview.org
# سیسی تای شوگون

**سی‌سی تای شوگون** یا **سی سی شوگون** (به ژاپنی: 征西大将軍 せいせいたいしょうぐん) یکی از القاب شوگون است که در گذشته در چین و ژاپن استفاده می‌شد.

در مورد عناوین شوگون که در داخل و خارج از چین توسط سلسله سونگ از سلسله جنوبی چین اعطا می شد، ژنرال های سیسی دارای رتبه 3 عنوان و ژنرال های بزرگ سیسی دارای رتبه 2 عنوان بودند.

در مورد سیسی تای شوگون که ژاپن به طور مستقل در داخل کشور اعطا کرد، سیسی تای شوگون ژنرالی بود که توسط امپراتور ژاپن (دربار امپراتوری) برای آرام کردن مناطق کیوشو و شیکوکو در دوره نارا و دوره هی‌آن منصوب شد.

## جستارهای وابسته

* چینجوفو-شوگون
* سیتو تای شوگون
* فهرست شوگون‌ها

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «征西大将軍». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای ژاپنی*، بازبینی‌شده در ۷ آوریل ۲۰۱۴.
# متالورژی

گئورگیوس اگریکولا- نویسندهٔ یکی از نخستین کتاب‌های مهم در زمینهٔ استخراج فلزات
**متالورژی،فلز شناسی** (به فرانسوی: Métallurgie) یا **فلزگَری** شاخه‌ای از علم مواد است که به شناخت و استخراج عناصر فلزی و فناوری‌های تولید و کار با فلزات و همچنین بررسی چگونگی تصفیه، ترکیب، و پردازش فلزات و آلیاژ‌های فلزی می‌پردازد. این علم تفکیک مواد معدنی از سنگ معدن آن‌ها، ذوب، تولید شمش، بهبود خواص و فن کار بر روی فلزات و شکل‌دهی آن‌ها را دربر می‌گیرد. رشته مواد و متالورژی از سال ۱۳۷۵ در دانشگاه‌های ایران ارایه می‌گردد. به‌طور کلی علم مواد شامل بررسی خواص جامدات می‌شود و دربرگیرندهٔ فلزات، سرامیک‌ها، پلیمرها و کامپوزیت‌ها است. علم متالورژی به‌طور عمده به فلزات و ساختار آن‌ها می‌پردازد و در تحصیلات تکمیلی خواص و کاربرد دیگر جامدات نیز بررسی می‌شود.

## ریشه‌شناسی

واژهٔ «متالورژی» از ترکیب دو واژهٔ یونانی *متالون* (metallon) به معنی «فلز» و *آرگون* (ergon) به معنی «کار» ساخته شده‌است. و به معنای **فلزگری** یا **فلزوَرزی** و دانش کار کردن با فلزهاست.

## تاریخچه

ریخته‌گری مفرغ
دورهٔ فلزات بعد از عصر حجر و از حدود ۶ تا ۷ هزار سال پیش از هجرت آغاز شده‌است. احتمالاً مس نخستین فلزی است که به‌طور خالص، طبیعی و جدا از مواد معدنی مورد استفادهٔ بشر قرار گرفته‌است. انواع سنگ‌های مس از ظاهری فلزی با رنگ‌های مختلف مانند نیلی، لاجوردی، سبز، طلایی و سرخ برخوردار هستند. این امر می‌تواند یکی از عوامل توجه بشر اولیه به ترکیبات حاوی مس باشد.

برخی معتقدند که گویا نخستین‌بار ذرات طلا که در کنار ماسه‌های کنار رودخانه‌ها پراکنده بودند، توسط انسان شناسایی شدند. مصریان و شاید هندیان بیشتر از سایر ملل در استخراج طلا از سنگ‌های آن توفیق داشتند، اما در ایران از دورهٔ هخامنشی، آثار متعددی از طلا و نقره خصوصاً در کنار آمودریا و در شهر همدان کشف شده‌است. با گذشت زمان فلزات دیگری مانند نقره، سرب، آنتیموان و قلع نیز کشف شدند و بشر توانست با استفاده از آتش، ذوب فلزات را تجربه نموده و آلیاژهای مختلف را به‌دست آورد. به عنوان مثال، از مخلوط‌کردن قلع و مس، مفرغ به‌دست آمد و به این ترتیب عصر مفرغ آغاز شد.

## گرایش‌های کارشناسی ارشد

* جوشکاری
* ریخته‌گری
* بیو مواد
* نانو مواد
* سرامیک
* خوردگی
* شکل دهی فلزات
* شناسایی و انتخاب مواد مهندسی
* متالورژی استخراجی

کامپوزیت‌ها

## گرایش‌های دکترا

* بیومتریال
* نانومواد
* مهندسی مواد

مواد پیشرفته
خوردگی
شکل‌دادن فلزات
سرامیک
جوشکاری
استخراج فلزات

## روش‌های تولید مصنوعات فلزی

* ریخته‌گری
* متالورژی پودر
* شکل‌دهی فلزات
* جوشکاری
* ماشین‌کاری

## جستارهای وابسته

* مهندسی مواد
* متالورژی فیزیکی
* آلیاژسازی
* آهنگری
* اکستروژن
* جوشکاری ذوبی
* جوشکاری زرد
* جوشکاری فشاری
* ذوب
* شکل‌دهی الکترومغناطیسی
* شکل‌دهی الکتروهیدرولیکی
* لحیم کاری
* مواد معدنی
* نوردکاری
* آلیاژسازی مکانیکی

## منابع
# ۱۲۳ (پیش از میلاد)

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۱ - **سده ۲** - سده ۳ |
| **دهه:** | ۹۰  ۱۰۰  ۱۱۰  ۱۲۰  ۱۳۰  ۱۴۰  ۱۵۰  |
| **سال:** | ۱۲۰ ۱۲۱ ۱۲۲ - **۱۲۳** - ۱۲۴ ۱۲۵ ۱۲۶ |

۱۲۴ پیش از میلاد در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۷۴۵ پیش از هجرت – ۷۴۴ پیش از هجرت |
| گاه‌شماری میلادی | ۱۲۴ پیش از میلاد *CXXIII BC* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | −۱۳۱ – −۱۳۰ |
| گاه‌شماری ارمنی | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری اسلامی | ۷۶۸ پیش از هجرت – ۷۶۷ پیش از هجرت |
| گاه‌شماری ایگبو | −۱۱۲۳ – −۱۱۲۲ |
| گاه‌شماری آشوری | ۴۶۲۷ |
| گاه‌شماری بربری | ۸۲۷ |
| گاه‌شماری بنگالی | −۷۱۶ |
| گاه‌شماری بهائی | −۱۹۶۷ – −۱۹۶۶ |
| گاه‌شماری بودایی | ۴۲۱ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۵۳۸۵–۵۳۸۶ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 丙辰年 (آتش اژدها) ۲۵۷۳ یا ۲۵۱۳     *— تا —* 丁巳年 (آتش مار) ۲۵۷۴ یا ۲۵۱۴ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۴۲۰ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۱۰۴۳ |
| گاه‌شماری ژاپنی | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری ژولینی | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | −۷۶۱ |
| گاه‌شماری عبری | ۳۶۳۷–۳۶۳۸ |
| گاه‌شماری قبطی | −۴۰۷ – −۴۰۶ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۲۲۱۰ |
| گاه‌شماری مینگو | ۲۰۳۵ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۲۰۳۵年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۹۸۷۷ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | −۶۷ – −۶۶ |
|  - *شاکا ساموات* | *نامعلوم* |
|  - *کالی یوگا* | ۲۹۷۸–۲۹۷۹ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۶۳۰ |
| سال سلطنت انگلیس | *نامعلوم* |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

**۱۲۳ (پیش از میلاد)** ۱۲۳مین سال قبل از تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

## زادگان

## درگذشتگان
# بهرام هفتم

| بهرام هفتم |
| --- |
| شاهنشاه ایران‌شهر (شاه در تبعید)  |
| پیشین | نرسی |
| جانشین | خسرو پنجم |
|  |
| درگذشته | ۷۱۰ |
| فرزند(ان) | خسرو پنجم |
| خاندان | خاندان ساسان |
| پدر | یزدگرد سوم |

**بهرام هفتم** (به چینی: Aluohan) پسر یزدگرد سوم، واپسین شاهنشاه ساسانی بود. پس از مرگ پدرش در سال ۶۵۱ میلادی در مرو، بهرام به همراه بسیاری دیگر از اشراف ساسانی به چین گریختند و در آنجا او و برادرش پیروز سوم از امپراتور چین، گائوزونگ خواستند تا در برابر حملات اعراب از آنها حمایت کند. این طور گزارش شده که بهرام تلاش کرده تا سرزمین‌های ایران که توسط اعراب اشغال شده بود را بازپس‌گیرد، که با موفقیت همراه نبود. بهرام در سال ۷۱۰ درگذشت و پسرش، خسرو پنجم (به چینی: Juluo) با همراهی ترک‌ها، تلاش‌های نظامی پدر برای بازپس‌گیری ایران را ادامه داد، ولی در نهایت او نیز ناموفق بود و این آخرین باری است که می‌شنویم فردی از خاندان ساسان سعی در بازپس‌گیری ایران از اعراب کرده است. پس از مرگ بهرام، ایرانی‌ها تنها ۴۰ سال دیگر لازم بود صبر کنند تا حکمرانان عرب را از دمشق بیرون کنند و در قرن نهم، آنها موفق شدند سلسله‌ای مستقل را در ایران بنیان بنهند.

## جستارهای وابسته

* تحت‌الحمایه عمومی برای آرام‌سازی غرب

## منابع

|  |
| --- |
| بهرام هفتم**خاندان ساسان** |
| مدعی تاج و تخت
  |
| پیشین: نرسی |  **مدعی شاهنشاهی ایران‌شهر** ۶۵۱ – ۷۱۰ م | پسین: خسرو پنجم |
# امپراتور شون هان

| هان شون‌دی |
| --- |
| هشتمین امپراتور هان شرقی |
| سلطنت | 10 دسامبر 125 الی 20 سپتامبر 144 |
| پیشین | مارکی بیشیانگ |
| جانشین | امپراتور چونگ هان |
|  |
| زاده | 115 میلادی |
| درگذشته | 20 سپتامبر 144 میلادی (29-30 سال) |
| همسر(ان) | * بانو لیانگ نا
* بانو یو
* یک همسر دیگر
 |
| فرزند(ان) | * لیو بینگ
* بانو لیو شنگ
* بانو لیو چنگنان
* بانو لیو گوانگ
 |
|

| نام کامل |
| --- |
| نام خانوادگی: لیو (劉) نام کوچک: بائو (保) |
| نام پسامرگ |
| **کوتاه:** امپراتور شون (順) **کامل:** شیائوشون (孝順) |
| نام معبد |
| جینگزونگ (敬宗) |

 |
| خاندان | خاندان هان شرقی |
| پدر | امپراتور آن هان |
| مادر | بانو لی |

**امپراتور شون هان** (۱۱۵ تا ۲۰ سپتامبر ۱۴۴) یکی از امپراتوران دودمان هان و هشتمین امپراتور دودمان هان شرقی بود. او پسر ششمین امپراتور هان شرقی، امپراتور آن و جانشین مارکی بیشیانگ، امپراتور شائو بود. مارکی بیشیانگ پس از مرگ امپراتور آن هان کمتر از هشت ماه سلطنت کرد و پس از او لیو بائو با نام امپراتور شون هان به حکومت هان شرقی رسید. پس از امپراتور شون، تک پسرش لیو بینگ با نام امپراتور چونگ هان تاجگذاری نمود.

## جستارهای وابسته

* مارکی بیشیانگ
* امپراتور آن هان
* امپراتور ژانگ هان
* امپراتور کیانشائو هان
* امپراتور چونگ هان

## منابع

* Emperor Shun of Han، ویکی‌پدیای انگلیسی.
# امپراتور ژانگ هان

| هان ژانگ‌دی |
| --- |
| سومین امپراتور هان شرقی |
| سلطنت | 75 میلادی تا 88 میلادی |
| پیشین | امپراتور مینگ هان |
| جانشین | امپراتور هه هان |
|  |
| زاده | 57 میلادی |
| درگذشته | 88 میلادی (31 سال) |
| فرزند(ان) | * لیو ژائو
* لیو کینگ
* لیو شئو
* لیو کای
* لیو کانگ
* لیو کوان
* لیو شو
* لیو وانسوی
* بانو لیو نان
* بانو لیو وانگ
* بانو لیو جی
 |
|

| نام کامل |
| --- |
| نام خانوادگی: لیو (劉) نام کوچک: دا (炟) |
| نام پسامرگ |
| **کوتاه:** امپراتور ژانگ (章) **کامل:** شیائوژانگ (孝章) |
| نام معبد |
| سوزونگ (肅宗) |

 |
| خاندان | خاندان هان شرقی |
| پدر | امپراتور مینگ هان |
| مادر | بانو جیا |

**امپراتور ژانگ هان** (۵۷ تا ۹ آوریل ۸۸)، سومین امپراتور دودمان هان شرقی بود. امپراتور ژانگ هان از سال ۷۵ تا هنگام مرگش در سال ۸۸ میلادی به مدت ۱۳ سال بر کشور چین و دودمان هان حکومت کرد.

نام شخصی وی لیو دا و نام معبد وی سوزونگ بود. امپراتور ژانگ پس از مرگ پدرش امپراتور مینگ به سلطنت رسید.

## جستارهای وابسته

* هان شرقی
* هان غربی
* امپراتور مینگ هان

## منابع

* Emperor Zhang of Han، ویکی‌پدیای انگلیسی.