Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# شهرستان چیان

| شهرستان چیان
乾县 |
| --- |
| شهرستان‌های جمهوری خلق چین |
| Qianling Mausoleum complex |
| موقعیت شهرستان چیان در نقشه |
| Xianyang in Shaanxi |
| کشور | چین |
| استان‌های جمهوری خلق چین | شاآنشی |
| شهر مرکزی | شیان‌یانگ |
| مساحت |
|  • کل | ۱۰۰۲٫۷ کیلومتر مربع (۳۸۷٫۱ مایل مربع) |
| جمعیت |
|  • کل | ۵۷۲۰۸۸ |
|  • تراکم | ۵۷۰/کیلومتر مربع (۱۵۰۰/مایل مربع) |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی +۸ (زمان چین) |
| Postal code | ۷۱۳۳۰۰ |
| Licence plates | 陕D |
| وبگاه | www.snqianxian.gov.cn |

**شهرستان چیان** (به لاتین: Qian County) یک منطقهٔ مسکونی در چین است که در شیان‌یانگ واقع شده‌است. شهرستان چیان ۱٬۰۰۲٫۷ کیلومتر مربع مساحت و ۵۷۲٬۰۸۸ نفر جمعیت دارد.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای چین

## منابع

## پیوند به بیرون
# خروس جنگی

جنگ خروس‌ها در لندن، ۱۸۰۸
جنگ خروس‌ها
**خروس جنگی** خروسی است که در جنگ خروس‌ها به کار گرفته می‌شود. این نوع خروس به‌طور خاص پرورش داده می‌شود تا قدرت کافی بیابد و با دیگر خروس‌ها بجنگد.

جنگ خروس‌ها از جمله قدیمی‌ترین بازی‌ها شمرده می‌شود.

## در فرهنگ مردمی

*جوانان یونانی در حال تماشای جنگی بین خروس‌ها*، ژان لئون ژروم، ۱۸۴۹
جنگ خروس‌ها در ترانه‌هایی از کینگز آو لئون و باب دیلن به کار رفته‌است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cockfight». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ مارس ۲۰۱۵.

## پیوند به بیرون
# پایتخت

پایتخت‌های کشورهای مختلفتهران، ایرانتوکیو، ژاپن «پرجمعیت‌ترین شهر جهان»واشینگتن دی‌سی، ایالات متحده آمریکالندن، بریتانیاپاریس، فرانسهبرلین، آلمانرم، ایتالیااتاوا، کانادامسکو، روسیهپکن، چین
**پایتخت** (به انگلیسی: Capital) مرکز سیاسی کشور، شهر اصلی یا سیاسی یک کشور یا یک محدودهٔ حکومتی است که غالباً از سایر شهرها بزرگ‌تر و پرجمعیت‌تر بوده و نهادهای مهم حکومتی در آن قرار دارند.

| واحد تقسیمات کشوری | مسئول | نهاد | نوع | مرکز |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| کشور | وزیر کشور | وزارت کشور | دولتی | پایتخت |
| استان | استاندار | استانداری | مرکز استان |
| شهرستان | فرماندار | فرمانداری (ویژه) | مرکز شهرستان |
| بخش | بخشدار | بخشداری | مرکز بخش |
| دهستان | بخشدار (قبلاً دهدار) | بخشداری (قبلاً دهداری) | مرکز دهستان |
| شهر | شهردار | شهرداری | عمومی غیردولتی | – |
| روستا | دهیار | دهیاری | – |

## ویژگی‌ها

نهادهای اصلی حکومتی مانند وزارتخانه‌ها و ادارات مرکزی معمولاً در پایتخت قرار دارند. پایتخت محل استقرار حکومت است و این مسئله به‌طور قانونی و معمولاً در قانون اساسی کشورها وضع شده است.

در کشورهای پادشاهی نیز، شاهان معمولاً در پایتخت سکونت دارند. ریشهٔ واژهٔ پایتخت نیز با همین امر مربوط است؛ یعنی «پایِ تختگاهِ شاه»؛ یعنی در زمان‌های قدیم، محل سکونت یک شاه اصلی‌ترین شاخص یک شهر برای پایتخت شدن بود.

## واژه‌شناسی

در قدیم نام‌های دیگری نیز در معنی پایتخت به‌کار می‌رفت، همچون «دارالخلافه» و «دارالسلطنه» و «آستانه».

منظور از آستانه، محل ورود به دربار پادشاه بود که محل این ورودی دربار رفته‌رفته معنای خود شهر سکونت شاه یعنی پایتخت را به خود گرفت.

کشورهایی که پایتختشان بزرگ‌ترین شهرشان نیست
آستانه در زمان عثمانی لقب و مترادف شهر استانبول بود و همین واژه فارسی هنوز در زبان‌های آسیای میانه در معنی پایتخت به‌کار می‌رود، چنان‌که دولت جدید قزاقستان پایتخت تازه‌ساز خود را به آستانه یعنی پایتخت نام نهاده است.

## جستارهای وابسته

* فهرست پایتخت‌ها
* پایتخت‌های ایران در طی تاریخ
* مقر حکومت

## منابع
# ۷۰۶ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۷ - **سده ۸** - سده ۹ |
| **دهه:** | ۶۷۰  ۶۸۰  ۶۹۰  ۷۰۰  ۷۱۰  ۷۲۰  ۷۳۰  |
| **سال:** | ۷۰۳ ۷۰۴ ۷۰۵ - **۷۰۶** - ۷۰۷ ۷۰۸ ۷۰۹ |

۷۰۶ در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۸۴–۸۵ |
| گاه‌شماری میلادی | ۷۰۶ *DCCVI* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | ۶۹۸–۶۹۹ |
| گاه‌شماری ارمنی | ۱۵۵ ԹՎ ՃԾԵ |
| گاه‌شماری اسلامی | ۸۷–۸۸ |
| گاه‌شماری ایگبو | −۲۹۴ – −۲۹۳ |
| گاه‌شماری آشوری | ۵۴۵۶ |
| گاه‌شماری بربری | ۱۶۵۶ |
| گاه‌شماری بنگالی | ۱۱۳ |
| گاه‌شماری بهائی | −۱۱۳۸ – −۱۱۳۷ |
| گاه‌شماری بودایی | ۱۲۵۰ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۶۲۱۴–۶۲۱۵ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 乙巳年 (چوب مار) ۳۴۰۲ یا ۳۳۴۲     *— تا —* 丙午年 (آتش اسب) ۳۴۰۳ یا ۳۳۴۳ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۱۲۴۹ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۱۸۷۲ |
| گاه‌شماری ژاپنی | Keiun ۳ (慶雲３年) |
| گاه‌شماری ژولینی | ۷۰۶ *DCCVI* |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | ۶۸ |
| گاه‌شماری عبری | ۴۴۶۶–۴۴۶۷ |
| گاه‌شماری قبطی | ۴۲۲–۴۲۳ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۳۰۳۹ |
| گاه‌شماری مینگو | ۱۲۰۶ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۱۲۰۶年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۱۰۷۰۶ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۷۶۲–۷۶۳ |
|  - *شاکا ساموات* | ۶۲۸–۶۲۹ |
|  - *کالی یوگا* | ۳۸۰۷–۳۸۰۸ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۱۴۵۹ |
| سال سلطنت انگلیس | *نامعلوم* |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

**۷۰۶ (میلادی)** هفتصد و ششمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* ۱۵ فوریه - امپراتور ژوستینین دوم ریاست تحقیر عمومی اسلاف خود، لئونتیوس و تیبریوس سوم، و همدستان اصلی آنها را در هیپودروم قسطنطنیه بر عهده گرفت و پس از آن اعدام شدند. اسقف کالینیکوس اول نیز عزل، کور و به رم تبعید شد و کیروس جانشین او شد.

#### اروپا

* دوک کوروولوس فریولی توسط پادشاه آریپرت دوم از لومباردها دستگیر و چشمانش از حدقه بیرون آورده می‌شود. پمو جایگزین او می‌شود و جنگی را علیه اسلاوهای کارینتیا (اتریش امروزی) آغاز می‌کند.

#### چین

* ۲ ژوئیه - امپراتور ژونگ زونگ بقایای مادرش و ملکه حاکم تازه فوت شده وو زتیان، پسرش لی شیان، نوه‌اش لی چونگ‌رون و نوه‌اش لی شیان‌هوی را در همان مجموعه آرامگاهی که پدرش و شوهر وو زتیان، گائو زونگ، در خارج از چانگ‌آن، معروف به آرامگاه چیان‌لینگ، واقع در کوه لیانگ، دفن شده‌اند، قرار می‌دهد. این آرامگاه تا سال ۱۹۶۰ باز نخواهد ماند.

### بر اساس موضوع

#### دین

* برتوالد، اسقف اعظم کانتربری، به اصرار پاپ موظف می‌شود شورای نید (نورثومبریا) را تشکیل دهد.
* خلیفه ولید اول دستور ساخت مسجد جامع دمشق (سوریه) را صادر کرد.

## زادگان

* ولید دوم، خلیفه مسلمان (متوفی ۷۴۴)
* اوپّا، پادشاه وسکس (متوفی ۷۸۱)
* فوجیوارا نو ناکامارو، دولتمرد ژاپنی (متوفی ۷۶۴)
* هان گان، نقاش چینی (متوفی ۷۸۳)
* تئودوالد، برادرزاده حاکم فرانکی، چارلز مارتل (متوفی ۷۴۱)

## درگذشتگان

* ۱۵ فوریه - لئونتیوس، امپراتور بیزانس
* ۱۵ فوریه - تیبریوس سوم، امپراتور بیزانس
* گیسولف اول، دوک بنونتو
* کالینیکوس اول، پاتریارک قسطنطنیه (یا ۷۰۵)
* شن‌شیئو، پاتریارک بودایی ذن چینی
* ژانگ جیانژی، از مقامات سلسله تانگ (متولد ۶۲۵)

‎
# دانشور

*دانشور و کتاب‌هایش* اثر خربراند فان دن ایکهاوت
**دانشور** (انگلیسی: Scholar) شخصی است که فعالیت‌های تحصیلی و اندیشمندانه را دنبال می‌کند؛ به ویژه آن‌هایی که در یک زمینه مطالعاتی تخصص پیدا می‌کنند. یک دانشور ممکن است همچنین فردی فرهنگستانی باشد که استاد یا محقق در دانشگاه یا دیگر مؤسسه‌های آموزش عالی است.

این اصطلاح برای افراد جستجوگر حقیقت و دانش استفاده می‌گردد. با این حال، روش‌ها، موضوع، زایایی و ابزار انتشار دانش دانشوران یکسان نیست. در عوض، کنجکاوی، لذت اکتشاف، اشتیاق یادگیری و انگیزه برای رسیدن به حقیقت در میان دانشوران مشترک است.

## منابع
# مینگ هائوچان

مینگ هائو جان**مینگ هائوچان** (چینی: 孟浩然) که از ۶۸۹ تا ۷۴۰ (میلادی) در دوره امپراتوری تانگ می زیست، شاعری چینی بود. بیشتر اشعار او در مورد طبیعت است؛ وی دوست وانگ وی بود.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
# یانگ گویفی

| یانگ گویفی |
| --- |
|  |
| زاده | **Yang Yuhuan** (楊玉環) ۷۱۹ |
| درگذشته | ۱۵ ژوئیهٔ ۷۵۶ (۳۷ سال) ژینگ‌پینگ |
| آرامگاه | Mawei Station, Xianyang, Shaanxi (قبر بعداً حفاری نشد) |
| همسر(ان) | Li Mao, Prince of Shou شوان زونگ اول |
| پدر | Yang Xuanyan |
| مادر | Lady of Liang |

**یانگ گویفی** (楊貴妃؛ 719 – ۱۵ ژوئیهٔ ۷۵۶) همسر غیراصلی شوان زونگ اول و شاعر اهل دودمان تانگ بود.

## جستارهای وابسته

* لی‌پو

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Yang Guifei». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۶ مه ۲۰۲۴.

## پیوند به بیرون

الگو:سوکوشیتسو-خرد
# ۸۹۲ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۸ - **سده ۹** - سده ۱۰ |
| **دهه:** | ۸۶۰  ۸۷۰  ۸۸۰  ۸۹۰  ۹۰۰  ۹۱۰  ۹۲۰  |
| **سال:** | ۸۸۹ ۸۹۰ ۸۹۱ - **۸۹۲** - ۸۹۳ ۸۹۴ ۸۹۵ |

۸۹۲ در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۲۷۰–۲۷۱ |
| گاه‌شماری میلادی | ۸۹۲ *DCCCXCII* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | ۸۸۴–۸۸۵ |
| گاه‌شماری ارمنی | ۳۴۱ ԹՎ ՅԽԱ |
| گاه‌شماری اسلامی | ۲۷۸–۲۷۹ |
| گاه‌شماری ایگبو | −۱۰۸ – −۱۰۷ |
| گاه‌شماری آشوری | ۵۶۴۲ |
| گاه‌شماری بربری | ۱۸۴۲ |
| گاه‌شماری بنگالی | ۲۹۹ |
| گاه‌شماری بهائی | −۹۵۲ – −۹۵۱ |
| گاه‌شماری بودایی | ۱۴۳۶ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۶۴۰۰–۶۴۰۱ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 辛亥年 (فلز خوک) ۳۵۸۸ یا ۳۵۲۸     *— تا —* 壬子年 (آب موش) ۳۵۸۹ یا ۳۵۲۹ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۱۴۳۵ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۲۰۵۸ |
| گاه‌شماری ژاپنی | Kanpyō ۴ (寛平４年) |
| گاه‌شماری ژولینی | ۸۹۲ *DCCCXCII* |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | ۲۵۴ |
| گاه‌شماری عبری | ۴۶۵۲–۴۶۵۳ |
| گاه‌شماری قبطی | ۶۰۸–۶۰۹ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۳۲۲۵ |
| گاه‌شماری مینگو | ۱۰۲۰ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۱۰۲۰年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۱۰۸۹۲ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۹۴۸–۹۴۹ |
|  - *شاکا ساموات* | ۸۱۴–۸۱۵ |
|  - *کالی یوگا* | ۳۹۹۳–۳۹۹۴ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۱۶۴۵ |
| سال سلطنت انگلیس | *نامعلوم* |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

**۸۹۲ (میلادی)** هشتصد و نود و دومین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

## زادگان

## درگذشتگان

‎
# خاماگ مغول

| Khamag Mongol Хамаг Монголын ханлиг Khamag Mongol |
| --- |
| ۱۱۳۰–۱۲۰۶ |
| الگو:Continental Asia in 1200 CEThe Mongol Confederation and contemporary polities in continental Asia circa 1200. |
| Constitutive tribes of the Mongol Confederation |
| وضعیت | خانات |
| پایتخت | Centered camp near رودخانه کرلن |
| زبان(های) رایج | Middle Mongol |
| گروه‌های قومی
 | مغول |
| دین(ها)  | تنگری‌باوری Mongolian shamanism |
| حکومت | پادشاهی انتخابی |
| خان |   |
|  |
| • ۱۱۳۰–۱۱۴۸  | Khabul Khan (1st recorded Khan) |
| • ۱۱۴۸–۱۱۵۶  | Ambaghai Khan (2nd) |
| • ۱۱۵۶–۱۱۶۰  | Hotula Khan (3rd) |
| • ۱۱۶۰–۱۱۷۱  | یسوکای بهادر (de facto) |
| • ۱۱۸۹–۱۲۰۶  | چنگیز خان (last) |
|  |
| (رئیس دولت/Advisor) |   |
|  |
| • 1130 – ?  | Khaduli Barlas |
| • 12th–Century  | Erumduli Barulas |
| • ۱۱۵۰ دهه –۱۱۹۰ دهه  | Suqu Sechen Barulas |
| • ۱۱۸۹–۱۲۰۶  | Qarachar Barulas |
| • ۱۱۹۰ دهه –۱۲۰۶  | قوتوقو نویان (آخرین) |
|  |
| قوه مقننه | قورولتای |
| دوره تاریخی | High Middle Ages |
|  |
| • دودمان لیائو وجود خامگ مغول را ثبت می‌کند  | قرن دهم ۱۱۳۰ |
| • Khabul Khan تاج گذاری کرد  | ۱۱۳۰ |
| • مرگ یسوکای بهادر  | ۱۱۷۱ |
| • تموجین خاقان خامگ می‌شود و نام افتخاری به او داده می‌شود چنگیز خان  | ۱۱۸۹ |
| • جاموقا به عنوان خان رقیب چنگیز انتخاب شد  | ۱۲۰۱ |
| • جاموقا توسط چنگیز خان شکست خورد که قبایل را متحد می‌کند و او امپراتوری مغول را ایجاد می‌کند  | ۱۲۰۶ |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **پیشین** | **پسین** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | Liao dynasty |
|  | Proto-Mongols |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| Mongol Empire |  |

 |

 |
| امروز بخشی از | چین مغولستان روسیه |

**خاماگ مغول** (مغولی: Хамаг монгол) یک کنفدراسیون قبیله ای بزرگ مغول (خانلیگ) در فلات مغولستان در قرن دوازدهم بود. گاهی به عنوان یک دولت جانشین برای امپراتوری مغول در نظر گرفته می‌شود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Khamag Mongol». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ آوریل ۲۰۲۳.
# فلسفه تائوئیستی

**فلسفه تائوئیستی** (به‌انگلیسی: Taoist philosophy؛ چینی: 道家؛ پین‌یین: **Dàojiā**) که با نام **تائولوژی** نیز شناخته می‌شود، به جریان‌های مختلف فلسفی تائوئیسم اشاره دارد؛ سنتی با منشأ چینی که بر زندگی که با تائو هماهنگ است، اصل اسرارآمیز و عمیقی است که سرچشمه، الگو و جوهر کل هستی است.

در آغاز شکل‌گیری تفکر تائوئیستی، مکاتب مختلفی از فلسفه تائو وجود داشته‌است که از سنت‌های فلسفی دیگر مانند کنفوسیوسیسم و بودیسم نشأت گرفته‌اند و با آن‌ها در تعامل بوده‌اند. تفاوت تائوئیسم با کنفوسیوسیسم در تأکید بیشتر بر تزکیه جسمانی و معنوی و تأکید کمتر بر سازماندهی سیاسی است. فلسفه تائوئیسم در طول تاریخ خود بر مفاهیمی مانند «وو وی» (عمل بی‌دردسر)، زیران (اصالت طبیعی)، چی (روح)، مو (عدم هستی)، ووجی (غیر دوگانگی)، تایجی (قطبیت)، یین و یانگ (تحول)، فن (معکوس)، تزکیه نفس از طریق مراقبه و سایر اعمال معنوی پرداخته‌است.

درحالی‌که محققان گاه تلاش کرده‌اند فلسفه تائویسم را از مذهب تائوئیستی جدا کنند، اما واقعاً هرگز چنین جدایی وجود نداشته‌است. متون تائوئیستی، ادبا و روحانیان تائوئیستی که در هر دو مورد متونی نوشته‌اند و نظر داده‌اند، هرگز بین اندیشه‌های «مذهبی» و «فلسفی»، به‌ویژه آن‌هایی که مربوط به متافیزیک و اخلاق بودند، تمایز قائل نشدند.

متون اصلی این سنت فلسفی به‌طور سنتی دائو ده جینگ و ژوانگزی هستند، اگرچه تنها در زمان سلسله هان بود که تحت عنوان تائوئیست (دائوجیا) در کنار هم قرار گرفتند. آیی‌چینگ نیز بعدها توسط دانشمندانی مانند وانگ بی با این سنت مرتبط شد. علاوه بر این، حدود ۱۴۰۰ متن دیگر به‌عنوان بخشی از دستورالعمل‌های تائوئیسم (دائونگ) گردآوری شده‌است.

## جستارهای وابسته

* تائوئیسم
* فلسفه چینی

## پانویس

## منابع

* Creel, Herrlee Glessner (1982) [1970]. *What Is Taoism?: And Other Studies in Chinese Cultural History*. University of Chicago Press. ISBN 978-0-226-12047-8.
* Hansen, Chad (2017). Zalta, Edward N. (ed.). "Daoism". *The Stanford Encyclopedia of Philosophy* (Spring 2017 ed.).
* Littlejohn, Ronnie (n.d.). "Daoist Philosophy". *The Internet Encyclopedia of Philosophy*. ISSN 2161-0002.`{{cite web}}`: نگهداری یادکرد:سال (رده)
* Pollard, Elizabeth; Rosenberg, Clifford; Tignor, Robert (2011). *Worlds Together Worlds Apart*. New York, New York: Norton. ISBN 978-0-393-91847-2.

## پیوند به بیرون

 پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Taoist philosophy در ویکی‌انبار
# کوجو

امپراتور سونگ در حال انجام بازی کوجو.
**کوجو** (به چینی: 蹴鞠) یکی از بازی‌های توپی باستان است که شباهت زیادی به ورزش فوتبال دارد. بر پایهٔ شواهدی که در دست است، این بازی توسط فیفا به عنوان نخستین شکل فوتبال پذیرفته شده‌است. کوجو برای نخستین بار در سدهٔ دوم و سوم پیش از میلاد انجام‌شد که یک تمرین نظامی بود. این بازی از چین ریشه‌گرفته و هم‌چنین در کشورهای ژاپن و ویتنام انجام می‌شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cuju». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۵ اسفند ۱۳۹۱.

## پیوند به بیرون
# ماهیگیری تجاری

ماهیگیری تجاری خرچنگ در رودخانه البه در ژوئن ۲۰۰۷.
**ماهیگیری تجاری** فعالیت صید ماهی و دیگر غذاهای دریایی برای سود تجاری است که بیشتر از ماهیگیری در طبیعت است. مقدار زیادی غذا را برای بسیاری از کشورهای جهان فراهم می‌کند، اما کسانی که آن را به عنوان یک صنعت انجام می‌دهند، اغلب باید ماهی را در اقیانوس‌ها در شرایط نامطلوب دنبال کنند. ماهیگیری تجاری در مقیاس بزرگ به عنوان **ماهیگیری صنعتی** نیز شناخته می‌شود.

 تکنیک‌های اصلی ماهیگیری صید ترال کف نابودکننده است.
## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Commercial fishing». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ مهر ۱۴۰۱.
# ۶۰۸ (میلادی)

|  |  |
| --- | --- |
| **سده:** | سده ۶ - **سده ۷** - سده ۸ |
| **دهه:** | ۵۷۰  ۵۸۰  ۵۹۰  ۶۰۰  ۶۱۰  ۶۲۰  ۶۳۰  |
| **سال:** | ۶۰۵ ۶۰۶ ۶۰۷ - **۶۰۸** - ۶۰۹ ۶۱۰ ۶۱۱ |

۶۰۸ در گاه‌شماری‌های دیگر| گاه‌شماری ایرانی | ۱۴ پیش از هجرت – ۱۳ پیش از هجرت |
| گاه‌شماری میلادی | ۶۰۸ *DCVIII* |
| گاه‌شماری اتیوپیایی | ۶۰۰–۶۰۱ |
| گاه‌شماری ارمنی | ۵۷ ԹՎ ԾԷ |
| گاه‌شماری اسلامی | ۱۴ پیش از هجرت – ۱۳ پیش از هجرت |
| گاه‌شماری ایگبو | −۳۹۲ – −۳۹۱ |
| گاه‌شماری آشوری | ۵۳۵۸ |
| گاه‌شماری بربری | ۱۵۵۸ |
| گاه‌شماری بنگالی | ۱۵ |
| گاه‌شماری بهائی | −۱۲۳۶ – −۱۲۳۵ |
| گاه‌شماری بودایی | ۱۱۵۲ |
| گاه‌شماری بیزانسی | ۶۱۱۶–۶۱۱۷ |
| گاه‌شماری جوچه | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری چینی | 丁卯年 (آتش خرگوش) ۳۳۰۴ یا ۳۲۴۴     *— تا —* 戊辰年 (زمین اژدها) ۳۳۰۵ یا ۳۲۴۵ |
| گاه‌شماری خورشیدی تایلندی | ۱۱۵۱ |
| گاه‌شماری دیسکوردیان | ۱۷۷۴ |
| گاه‌شماری ژاپنی | *نامعلوم* |
| گاه‌شماری ژولینی | ۶۰۸ *DCVIII* |
| گاه‌شماری سنتی برمه‌ای | −۳۰ |
| گاه‌شماری عبری | ۴۳۶۸–۴۳۶۹ |
| گاه‌شماری قبطی | ۳۲۴–۳۲۵ |
| گاه‌شماری کره‌ای | ۲۹۴۱ |
| گاه‌شماری مینگو | ۱۳۰۴ پیش از گاه‌شماری جمهوری چین 民前۱۳۰۴年 |
| گاه‌شماری هولوسن | ۱۰۶۰۸ |
| گاه‌شماری‌های هندو |  |
|  - *ویکرم سموت* | ۶۶۴–۶۶۵ |
|  - *شاکا ساموات* | ۵۳۰–۵۳۱ |
|  - *کالی یوگا* | ۳۷۰۹–۳۷۱۰ |
| از تاریخ پیدایش رم | ۱۳۶۱ |
| سال سلطنت انگلیس | *نامعلوم* |
| این جعبه: * نمایش
* بحث
* ویرایش
 |

**۶۰۸ (میلادی)** ششصد و هشتمین سال تقویم میلادی است.

## مناسبت‌ها

## رویدادها

### بر اساس مکان

#### امپراتوری بیزانس

* شورش هراکلیوس: هراکلیوس بزرگ، حاکم آفریقا، و پسرش (که او نیز هراکلیوس نام دارد) علیه امپراتور فوکاس، که رژیمش در قسطنطنیه نامحبوب و خشن شده بود، شورش کردند.
* هراکلیوس خود و پسرش را کنسول اعلام کرد و عنوان امپراتوری را برای خود برگزید - و سکه‌هایی ضرب کرد که این دو نفر لباس کنسولی بر تن داشتند. سوریه و فلسطین در ابتدا شورش کردند.
* جنگ ایران و روم شرقی (۶۰۲–۶۲۸): خسرو دوم به ارمنستان حمله می‌کند و از طریق استان‌های بیزانسی کاپادوکیه، فریگیه، گالاتیا و بیتینیا به اعماق آناتولی یورش می‌برد.

#### اروپا

* ۱ آگوست - ستون فوکاس در رم به افتخار فوکاس تقدیم شد. ستون کورینتی ۱۳.۶ متر (۴۴ فوت) ارتفاع دارد.

#### بریتانیا

* ایوچاید بوید جانشین پدرش آئدان مک گابراین به عنوان پادشاه دال ریات (اسکاتلند امروزی) می‌شود.

#### آسیا

* امپراطور یانگ از سلسله سوئی تمایل خود را برای کنترل مسیرهای غرب ابراز می‌کند که منجر به دو قرن و نیم فعالیت‌های نظامی و تجاری چین در آسیای مرکزی می‌شود.

### بر اساس موضوع

#### دین

* ۲۵ سپتامبر - پاپ بونیفاس چهارم به عنوان شصت و هفتمین پاپ روم جانشین بونیفاس سوم می‌شود.
* اولین بار برگزاری هالووین در کلیسای کاتولیک روم ثبت شده است.
* کلیسای ارتدکس گرجستان به کالسدونیسم (تاریخ تقریبی) بازمی‌گردد.

## زادگان

* شاریبر دوم، پادشاه آکیتن (تاریخ تقریبی)
* فیلیبر ژومیژ، راهب فرانکی (تاریخ تقریبی)

## درگذشتگان

* ادان مک گابراین، پادشاه دال ریات

‎
# چینی هاکا

| هاکا |
| --- |
| 客家話/客家话 |
| Hak-kâ-fa/Hak-kâ-va (*هاکا/کجیا*) نوشته‌شده با حروف چینی |
| زبان بومی در | جمهوری خلق چین، تایلند، مالزی، تایوان، ژاپن، سنگاپور، اندونزی، موریس، سورینام، آفریقای جنوبی، هند و دیگر نقاط دنیا که چینی‌های هاکا در آن ساکن شده‌اند. |
| منطقه | در چین: شرق استان گوانگ‌دونگ، همسایگی استان‌های فوجیان و جیانگشی |
| قومیت | مردمان هاکا (چینی هان) |
| شمار گویشوران | ۳۰ میلیون تن  (۲۰۰۷) |
| تبار | زبان‌های چینی-تبتی* چینی
	+ گن–هاکا
		- **هاکا**
 |
| کدهای زبان |
| ایزو ۳–۶۳۹ | `hak` |
| گلاتولوگ | `hakk1236` |
|  |
|

**زبان هاکا** یکی از زیرمجموعه‌های اصلی زبان چینی یا یکی از گونه‌های چینی است که مردمان هاکا در جنوب چین، تایوان و در سراسر جوامع دور از وطن در آسیای شرقی، آسیای جنوب شرقی و دیگر نقاط جهان به آن سخن می‌گویند.

از آنجایی که نواحی متعلق به گویشوران زبان هاکا به صورت بسته و بدون ارتباط با دیگر بخش‌های محلی بوده‌است، زبان‌گونه‌ها و گویش‌های گوناگونی از آن در مناطق مختلف به وجود آمده است؛ مانند گویش‌های مربوط به استان‌های گوانگ‌دونگ، فوجیان، جیانگشی، سیچوآن، هونان و گوئیژو علاوه بر این‌ها، جزیرهٔ هاینان، مالزی، هنگ کنگ، سنگاپور و تایوان را نیز باید به این فهرست افزود. زبان هاکا دارای ارتباط متقابل با زبان‌های ماندارین، وو، مین یا دیگر شاخه‌های چینی نیست و بیشتر به چینی گن مربوط است تا حدی که گاهی از گونه‌های زبان گن شناخته می‌شود.

## منابع
# ارتش چهارم جدید

| New Fourth Army |
| --- |
| فعال | ۱۲ اکتبر ۱۹۳۷–۲۳ ژانویه ۱۹۴۷ |
| کشور |  چین |
| وفاداری |  حزب کمونیست چین |
| رسته |  ارتش انقلابی ملی |
| گونه | Army Light Infantry |
| نقش | Guerrilla Warfare |
| اندازه | 10,300+ (۱۹۳۷)
290,000+ (۱۹۴۷) |
| بخشی از | کمیسیون مرکزی نظامی دولت ملی جمهوری چین Military Affairs Commission |
| پادگان/ستاد | جیانگسو، آن‌هوئی |
| شعار(ها) | Resolving the National Crisis (共赴国难) |
| رنگ‌ها | Grey Uniform |
| تجهیزات | Hanyang 88، Chiang Kai-shek rifle, Type 38 rifle, Type 99 rifle، موزر سی۹۶، Nambu pistol, Type 41 75 mm Mountain Gun |
| نبردها | جنگ دوم چین و ژاپن، جنگ داخلی چین |
| فرماندهان |
| فرماندهان برجسته | Ye Ting, Xiang Ying، لیو شائوچی، چن ئی، Su Yu |
| نشان |
| Arm badge (1945) |  |
| Arm badge (1941) |  |

**ارتش چهارم جدید** (انگلیسی: New Fourth Army) یک واحد از بود ارتش انقلابی ملی از جمهوری چین (۱۹۴۹–۱۹۱۲) بود که بر خلاف بیشتر ارتش انقلابی ملی، این ارتش تحت کنترل حزب کمونیست چین و نه به حکم کومینتانگ بود. ارتش چهارم جدید و ارتش هشتم مسیر از سال ۱۹۳۸ دو نیروی اصلی کمونیست بودند. ارتش چهارم جدید در جنوب این کشور رودخانه یانگ‌تسه فعال بود، در حالی که ارتش هشتم مسیر در یان‌آن شمال غربی چین.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «New Fourth Army». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ مه ۲۰۲۱.

## پیوند به بیرون
# دانیانگ

| دانیانگ
丹阳市 |
| --- |
| County-level city |
| دانیانگ |
| Danyang People's Square |
| کشور | People's Republic of China |
| استان | جیانگسو |
| شهر مرکزی | جنجیانگ |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی +۸ (China Standard) |
| Postal code | 2123XX |

**دانیانگ** (به لاتین: Danyang, Jiangsu) یک county-level city در جمهوری خلق چین است که در جنجیانگ واقع شده‌است.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای جمهوری خلق چین

## منابع
# کارزار شمالی

| اردوی شمالی |
| --- |
| بخشی از دوره جنگسالاران |
|  **جهت عقربه‌های ساعت از بالا به سمت چپ**: چیانگ کای شک در حال بازرسی سربازان ارتش ملی انقلابی است. سربازان NRA به سمت شمال حرکت می‌کنند. یک واحد توپخانه NRA در جنگ. غیرنظامیانی را که از NRA حمایت می‌کنند شامل دهقانان داوطلب را برای پیوستن به این همراهی می‌کنند. سربازان NRA در حال آماده‌سازی برای حمله هستند. |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | ۹ ژوئیه ۱۹۲۶ – ۲۹ دسامبر ۱۹۲۸ (**خطا: نیازمند سال، ماه، روز معتبر**) |
| موقعیت | جنوب به شمال چین |
| نتایج |
پیروزی ارتش ملی انقلابی
* دولت ناسیونالیست حاکم جمهوری چین بود
* سرنگونی دولت بئی یانگ
* پایان دوره جنگسالاران
* دولت ووهان و تقسیم نانجینگ – ووهان در شرق چین
* جنگ داخلی چین
 |

 |
| طرف‌های درگیر |
|  Nationalist government (First United Front until April 1927)
* National Revolutionary Army
* Kuomintang
* Communist Party of China (until 1927)
* Allied warlord armies (Guominjun, Guangxi, Shanxi army, others)

**Supported by:**  اتحاد جماهیر شوروی  Comintern |  Beiyang government
* Fengtian clique
* Zhili clique

**Supported by:**  امپراتوری ژاپن |
| فرماندهان و رهبران |
|  Chiang Kai-shek  Feng Yuxiang  Li Zongren  Bai Chongxi  He Yingqin  Yan Xishan  Zhang Fakui  Zhou Enlai  Ye Ting  Mikhail Borodin  Vasily Blyukher |  Zhang Zuolin **†**  Zhang Xueliang  Zhang Zongchang  Wu Peifu  Sun Chuanfang |
| قوا |
| ح. 100,000 (ژوئیه ۱۹۲۶) ح. 264,000 (Dec. 1926) ح. 700,000 (spring 1927) ح. 1,000,000 (1928) | ح. 700,000–1,000,000 (1926) ح. 190,000–250,000 (Dec. 1928) |

**اردوی شمالی** (انگلیسی: Northern Expedition) لشکرکشی ارتش انقلابی ملی (NRA) کومینتانگ بود که به اردوکشی حزب ملی چین علیه دولت

بئی یانگ شناخته می‌شود. انگیزه جنگ اتحاد چین در انقلاب شین‌های ۱۹۱۱ به فرماندهی چیانگ کای‌شک در پایان دوره جنگسالاران چین بود. این جنگ به دو مرحله تقسیم شد یک مرحله که تا ۱۹۲۷ به طول انجامید و نتیجه‌اش تقسیم نانجینگ – ووهان در شرق چین بود. مرحله دوم از آوریل ۱۹۲۸ آغاز شد و آن سرنگونی دولت بئی یانگ به فرماندهی چیانگ کای‌شک که با نزدیک شدن لشکر به پکن ژانگ زولین رهبر منچوری فرار کرد و در پایان چین مجدداً متحد شد و آغاز دهه نانجینگ آغاز گردید.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Northern Expedition». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ اوت ۲۰۱۹.

## پیوند به بیرون

* پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به اردوی شمالی در ویکی‌انبار
# پای‌رود

پای‌رود رود اکس در انگلستان
**پای‌رود** یا **مصب** یا **خورِ رودخانه‌ای** (به فرانسوی: estuaire) به توده‌ای نیمه‌محصور از آب‌های ساحلی در جایی که آب دریا با آب‌های شیرین، مخلوط و رقیق می‌شود، گفته می‌شود. به‌بیان دیگر مَدخلِ قیف‌مانندِ ورودیِ رودخانه به دریا را که بر اثر بالا آمدن سطح دریا یا فرونشینی زمین سیلابی دهانهٔ رودخانه ساخته شده‌ باشد، پای‌رود می‌گویند.

به موجی که در پای‌رود در هنگام مَد پدید می‌آید اصطلاحاً "*آبخیزِ کِشَندی*" گفته می‌شود.

## منابع

* کتاب جغرافیای سال سوم متوسطه، علوم انسانی، سال ۱۳۸۸.