# سده شانزدهم میلادی

**سده ۱۶ میلادی** یا قرن شانزدهم (میلادی) درتقویم گریگوری به فاصله سال‌های ۱۵۰۱ تا ۱۶۰۰ میلادی گفته می‌شود. کوپرنیک در این دوره با به چالش کشیدن نظریه ارسطو مبنی بر ثابت بودن زمین و مرکزیت زمین در جهان، ادعا کرد که زمین به دور خورشید می‌گردد و ثابت نیست. این نظریه بر خلاف آموزه‌های کلیسا بود و به همین دلیل به شدت از سوی روحانیون مطرود شد. انقلاب بازرگانی تحولاتی بود که بین دهه‌های بیست تا شصت قرن شانزدهم روی داد و منجر به گذار از شکل سنتی داد و ستد شد. در ایران، آغاز سده شانزدهم مصادف با تشکیل حکومت صفویان بوده است.

## رویدادها

### دههٔ ۱۵۰۰

* ۱۵۰۱: تشکیل حکومت صفویه در ایران و به قدرت رسیدن شاه اسماعیل صفوی
* ۱۵۰۲: جنگ ایران و ازبکان
* ۱۵۰۳-۱۵۰۷: لئوناردو دا وینچی نقاشی معروف مونالیزا را نقاشی کرد.
* ۱۵۰۷: اشغال هرمز توسط امپراتوری پرتغال
* ۱۵۰۹: نبرد دیو

### دههٔ ۱۵۱۰

* ۱۵۱۰: فتح گوا توسط پرتغالی‌ها
* ۱۵۱۱: شورش شاهقلی
* ۱۵۱۴ نبرد چالدران بین ایران و عثمانی.
* ۱۵۱۷ آغاز اصلاحات در کلیسای پروتستان پس از اقدامات مارتین لوتر.

### دههٔ ۱۵۲۰

* ۱۵۲۰ به تخت نشستن سلطان سلیمان اول و آغاز قدرت گرفتن امپراتوری عثمانی.
* ۱۵۲۶ آغار حکومت امپراتوری مغولی هند

### دههٔ ۱۵۳۰

* ۱۵۳۴ تسخیر بغداد توسط سپاه عثمانی.

### دههٔ ۱۵۴۰

### دههٔ ۱۵۵۰

* ۱۵۵۶ مرگبارترین زمین لرزه تاریخی در ایالت شانگژی چین.
* ۱۵۵۶ روسیه بندر آستراخان ایران را ضمیمه خاک خود کرد.
* ۱۵۵۶ اکبر شاه در هند به تخت نشست.

### دههٔ ۱۵۶۰

### دههٔ ۱۵۷۰

### دههٔ ۱۵۸۰

### دههٔ ۱۵۹۰

### دههٔ ۱۶۰۰

* ۱۶۰۰ تأسیس کمپانی هند شرقی بریتانیا

## شخصیت‌ها

مارتین لوتر
* ویلیام شکسپیر
* نیکولو ماکیاولی پدر علم سیاست و حقوق نوین
* سروانتس
* الیزابت اول در انگلستان.
* شاه اسماعیل صفوی در ایران
* سلطان سلیمان اول در عثمانی
* اکبر شاه در هند
* گالیله
* لئوناردو دا وینچی
* واسکو دو گاما اکتشافگر اسپانیایی.
* مارتین لوتر اصلاحگر کلیسا.
* نیکلاس کوپرنیک دانشمند لهستانی.
* هنری هشتم پادشاه انگلستان.
* نوسترآداموس پیشگوی فرانسوی.
* ماری یکم ملکه انگلستان.
* فرانسیس بیکن فیلسوف تجربه گرافرانسیس بیکن فیلسوف، دانشمند و حقوق دان انگلیسی بود و او را پدر تجربه گرایی می‌دانند و بسیاری او را محور اصلی تحول فکری در قرون وسطا می‌دانند.
* ژوزف ژوست اسکالیژر یکی از بزرگ‌ترین پژهشگرهای فرانسوی سده شانزده

## نوآوریها

* ابداع دماسنج توسط گالیله.
* رواج تقویم گریگوری در اروپا.
* عدد مختلط
* اپرا
* ساعت مچی
* افزودن حرف J به الفبای انگلیسی.

## دهه‌ها و سال‌ها

‎

## منابع

برگرفته از ویکی‌پدیای انگلیسی

| هزاره | سده |
| --- | --- |
|  **۹ پ‌م**: | ۹۰ پ‌م | ۸۹ پ‌م | ۸۸ پ‌م | ۸۷ پ‌م | ۸۶ پ‌م | ۸۵ پ‌م | ۸۴ پ‌م | ۸۳ پ‌م | ۸۲ پ‌م | ۸۱ پ‌م |
|  **۸ پ‌م**: | ۸۰ پ‌م | ۷۹ پ‌م | ۷۸ پ‌م | ۷۷ پ‌م | ۷۶ پ‌م | ۷۵ پ‌م | ۷۴ پ‌م | ۷۳ پ‌م | ۷۲ پ‌م | ۷۱ پ‌م |
|  **۷ پ‌م**: | ۷۰ پ‌م | ۶۹ پ‌م | ۶۸ پ‌م | ۶۷ پ‌م | ۶۶ پ‌م | ۶۵ پ‌م | ۶۴ پ‌م | ۶۳ پ‌م | ۶۲ پ‌م | ۶۱ پ‌م |
|  **۶ پ‌م**: | ۶۰ پ‌م | ۵۹ پ‌م | ۵۸ پ‌م | ۵۷ پ‌م | ۵۶ پ‌م | ۵۵ پ‌م | ۵۴ پ‌م | ۵۳ پ‌م | ۵۲ پ‌م | ۵۱ پ‌م |
|  **۵ پ‌م**: | ۵۰ پ‌م | ۴۹ پ‌م | ۴۸ پ‌م | ۴۷ پ‌م | ۴۶ پ‌م | ۴۵ پ‌م | ۴۴ پ‌م | ۴۳ پ‌م | ۴۲ پ‌م | ۴۱ پ‌م |
|  **۴ پ‌م**: | ۴۰ پ‌م | ۳۹ پ‌م | ۳۸ پ‌م | ۳۷ پ‌م | ۳۶ پ‌م | ۳۵ پ‌م | ۳۴ پ‌م | ۳۳ پ‌م | ۳۲ پ‌م | ۳۱ پ‌م |
|  **۳ پ‌م**: | ۳۰ پ‌م | ۲۹ پ‌م | ۲۸ پ‌م | ۲۷ پ‌م | ۲۶ پ‌م | ۲۵ پ‌م | ۲۴ پ‌م | ۲۳ پ‌م | ۲۲ پ‌م | ۲۱ پ‌م |
|  **۲ پ‌م**: | ۲۰ پ‌م | ۱۹ پ‌م | ۱۸ پ‌م | ۱۷ پ‌م | ۱۶ پ‌م | ۱۵ پ‌م | ۱۴ پ‌م | ۱۳ پ‌م | ۱۲ پ‌م | ۱۱ پ‌م |
|  **۱ پ‌م**: | ۱۰ پ‌م | ۹ پ‌م | ۸ پ‌م | ۷ پ‌م | ۶ پ‌م | ۵ پ‌م | ۴ پ‌م | ۳ پ‌م | ۲ پ‌م | ۱ پ‌م |
| **۱**: |   ۱ |   ۲ |   ۳ |   ۴ |   ۵ |   ۶ |   ۷ |   ۸ |   ۹ | ۱۰ |
| **۲**: | ۱۱ | ۱۲ | ۱۳ | ۱۴ | ۱۵ | ۱۶ | ۱۷ | ۱۸ | ۱۹ | ۲۰ |
| **۳**: | ۲۱ | ۲۲ | ۲۳ | ۲۴ | ۲۵ | ۲۶ | ۲۷ | ۲۸ | ۲۹ | ۳۰ |
| **۴**: | ۳۱ | ۳۲ | ۳۳ | ۳۴ | ۳۵ | ۳۶ | ۳۷ | ۳۸ | ۳۹ | ۴۰ |