Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کارت (ابهام‌زدایی)

**کارت** ممکن است به یکی از موارد زیر اشاره داشته باشد:

* کارت عابربانک
* کارت ویزیت
* کارت شارژ
* کارت نقدی
* کارت مغناطیسی
* کارت حافظه
* کارت پانچ
* سیم‌کارت
* کارت هوشمند
* کارت تلفن
# تایپ‌اسکریپت

تایپ‌اسکریپت|  |
| پارادایم برنامه‌نویسی | Multi-paradigm: اسکریپت‌نویسی، شیءگرا، ساخت‌یافته، دستوری، تابعی، جنریک |
| طراحی شده توسط | مایکروسافت |
| توسعه‌دهنده | مایکروسافت |
| ظهوریافته در | ۱ اکتبر ۲۰۱۲ (۲۰۱۲-01}}) |
|  |
| انتشار پایدار | ۲٫۳
 / ۲۷ آوریل ۲۰۱۷ (۲۰۱۷-27}}) |
|  |
| پروانه | پروانه آپاچی |
| پسوند(های) نام پرونده | .ts, .tsx |
| وبگاه | www.typescriptlang.org |
| متأثر از |
| جاوااسکریپت، جاوا، سی شارپ |
| تأثیر گذاشته بر |
| ات‌اسکریپت |

**تایپ‌اسکریپت** زبان برنامه‌نویسی‌ای است که توسط مایکروسافت توسعه‌داده می‌شود. تایپ‌اسکریپت پیشرفت‌داده‌شدهٔ جاوااسکریپت است و بررسی نوع قوی و شئ‌گرایی واقعی را ذاتاً به آن زبان می‌افزاید. آندرس هایلسبرگ پدر سی‌شارپ در توسعهٔ تایپ‌اسکریپت فعالیت داشته‌است.

سلام

## منابع

## پیوند به بیرون

* وب‌گاه رسمی
* مخزن پروژه تایپ‌اسکریپت در گیت‌هاب
* خصوصیات زبانی
# نیو تایپه

| نیو تایپه
新北市 |
| --- |
| شهرداری ویژه |
| New Taipei City |
| Clockwise from top: New Taipei Bridge, Banqiao District, Pingxi Line, Tamsui River, Jiufen, آبشار شیفن |
| پرچممهر |
|  |
| کشور |  تایوان |
| منطقه | تایوان شمالی |
| Municipal seat | Banqiao District |
| حکومت |
|  • نوع | New Taipei City Government |
|  • شهردار | Eric Chu (کومینتانگ) |
| مساحت |
|  • شهرداری ویژه | ۲٬۰۵۲٫۶ کیلومتر مربع (۷۹۲٫۵ مایل مربع) |
| جمعیت (June 2014) |
|  • شهرداری ویژه | ۳٬۹۵۶٬۷۲۸ |
|  • تراکم | ۱۹۰۰/کیلومتر مربع (۵۰۰۰/مایل مربع) |
|  • کلان‌شهری | ۶٬۸۷۰٬۳۵۷ |
|   | Population Ranked 1 of 22 |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی +۸ (CST) |
| Postal code | 207, 208, 220 – 224, 226 – 228, 231 – 239, 241 – 244, 247 – 249, 251 – 253 |
| کد منطقه | (0)2 |
| Districts | 29 |
| وبگاه | www.ntpc.gov.tw (انگلیسی) |
| The metropolitan area (or tri-cities) of Taipei includes تایپه, New Taipei and کیلانگ |

**نیو تاپیه** (چینی: 新北市؛ پین‌یین: *Xīnběi Shì*؛ په‌وه‌جی: Sin-pak-chhī) یکی از شهرهای کشور تایوان است. مساحت این شهر ۲.۰۵۲ کیلومتر مربع و جمعیت آن ۳.۹۵۴.۰۰۰ نفر است.
همچنین نیوتایپی شصت و پنجمین شهر پرجمعیت جهان است.

## نگارخانه

*
*
*
*

## منابع

## پیوند به بیرون

* New Taipei City Government (انگلیسی)
* Taipeipedia - a city wiki for foreigners
* Tourism Bureau of New Taipei City
# نیروهای مسلح سنگاپور

| نیروهای مسلح سنگاپور |
| --- |
| پرچم و نشان نیروهای مسلح سنگاپور |
| شاخه‌ها |  نیروی زمینی سنگاپور  نیروی دریایی جمهوری سنگاپور  نیروی هوایی سنگاپور |
| رهبری |
| فرمانده کل قوا | رئیس‌جمهور حلیمه یعقوب |
| وزیر دفاع | Ng Eng Hen |
| فرمانده نیروهای مسلح | اسپهبد م چی منگ |
| نیروی انسانی |
| سن سربازی | ۱۶٫۵ سالگی |
| خدمت سربازی | ۱۸ سالگی، به مدت ۲۲ – ۲۴ ماه |
| دسترسی برای خدمت سربازی | ۱٬۲۵۵٬۹۰۲, سن ۱۸–۴۹ (2014 est.) |
| فراخور برای خدمت سربازی | ۲٬۱۰۵٬۹۷۳, سن ۱۸–۴۹ (2014 est.) |
| سن سالانه برای خدمت سربازی | (2014 est.) |
| نیروی فعال | ۷۲۰۰۰< |
| نیروی ذخیره | 1,386,000+ (2014 est.) |
| دخل و خرج |
| بودجه | ۱۱ میلیون دلار آمریکا |
| درصد تولید ناخالص داخلی | 3.33% (FY2013) |
| صنعت |
| تأمین کنندگان داخلی | مهندسی اس‌تی |
| تأمین کنندگان خارجی |  استرالیا  چین  فرانسه  آلمان  ایران  اسرائیل  ایتالیا  هلند  کره شمالی  روسیه  سوئد   سوئیس  سوریه  بریتانیا  ایالات متحده آمریکا |

**نیروهای مسلح سنگاپور (** به انگلیسی**: SAF** یا **Singapore armed forces)** بازوی نظامی استراتژی دفاع تمام عیار کشور جمهوری سنگاپور و نیز عنصر نظامی وزارت دفاع سنگاپور است.

این نیروها دارای سه شاخهٔ ارتش سنگاپور، نیروی هوایی جمهوری سنگاپور (RSAF) و نیروی دریایی جمهوری سنگاپور (RSN) است. نیروهای مسلح از منافع، اقتدار و تمامیت ارضی سنگاپور در برابر تهدیدات خارجی حفاظت می‌کند.

نیروهای مسلح شدیداً وابسته به تعداد زیاد سربازان وظیفهٔ فعال و ذخیره است. این نیرو دارای نیروهای فعال در حدود ۷۱٬۶۰۰ خدمه و قادر به فراخوانی و استفاده از بیش از ۹۰۰٬۰۰۰ ذخیره در هنگام نیاز است. نیروهای ذخیره تا بیش از ۸۰٪ نظام دفاعی ارتش آن را تأمین کرده و استخوان بندی آن را تشکیل می‌دهند. نیروهای ذخیره نماد خواستهٔ جمعی سنگاپور برای ایستادن روی پای خود به منظور تأمین امنیت این کشور است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Singapore Armed Forces». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ دسامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# پول رایج

**پول رایج** یکایی پولی برای سنجش دادوستد کالا و خدمات است که در تسهیل انتقال کالا و خدمات نقشی اساسی دارد. به عبارت دیگر، نام پول رایج یک کشور، واحد پول در آن کشور است. برای نمونه، واحد پول کشور ایران، ریال و واحد پول ایالات متحده، دلار است.

## واحدهای قبلی پول ایران

واحد پول ایران در دوره قاجار قِران بود و کوچک‌ ترین واحد پول قدیم (تا آخر دوره قاجار) در ایران دینار بود. یک تومان برابر ده قِران و برابر ده هزار دینار بود. سکه اسپانیایی **رِئال** (به لاتین: **Real**) پس از ورود به ایران با نام **ریال** بر مبنای وزنش، مطابق ۱۱۷٫۵ دینار گرفته شد. اما از آغاز دوران رضاشاه پهلوی سکه‌های ریال به جای ۱۱۷٫۵ دینار به مبلغ ۱۰۰ دینار (مطابق قِران) کاهش داده شدند؛ بنابراین قِران و ریالی که ما به کار می‌بریم، مقداری با مفهوم آن در دوران قدیم متفاوت است.∗

در سال ۱۳۰۸ خورشیدی به موجب قانون آحاد، پول ایران تغییر یافت و واحد پول به ریال تبدیل شد

1. دَریک - هخامنشیان
2. پَشیز - ساسانیان
3. دینار - ساسانیان
4. دینار - غزنویان
5. چاو (پول) - ایلخانیان
6. صَنّار - صفویان
7. عباسی - صفویان
8. نادری - افشاریان
9. پاپاسی - قاجاریان
10. شاهی - قاجاریان
11. قِران - قاجاریان
12. تومان - قاجاریان
13. ریال - پهلویان و جمهوری اسلامی
14. تومان - استفاده توسط مردم

| واحدها! برابری با دینار | وضعیت |
| --- | --- |
| شاهی | ۵۰ دینار | منسوخ |
| محمودی (صد دینار: صَنّار) | ۱۰۰ دینار | منسوخ |
| عباسی | ۲۰۰ دینار | منسوخ |
| نادری (ده‌شاهی) | ۵۰۰ دینار | منسوخ |
| قران | ۱۰۰۰ دینار | منسوخ |
| ریال (واحد رسمی پول ایران) | ۱۰۰۰ دینار | رایج |
| تومان (واحد غیررسمی پول ایران) | ۱۰۰۰۰ دینار | بدون چاپ |

## نگارخانه

*
*
*

## جستارهای وابسته

* فهرست یکای پول رایج کشورها
* استفاده بین‌المللی دلار آمریکا

## پانویس

## منابع

* صدری افشار، غ. - حکمی، نسرین - حکمی، نسترن، فرهنگ فارسی امروز، ویرایش سوم، تهران: نشر کلمه، ۱۳۷۳، ص ۸۳۹.
* **^** پول در ایران از خداداد رضاخانی
# سیردریا

| سیردریا |
| --- |
| کشورهای زردرنگ در حوضهٔ آبخیز دریاچه آرال قرار دارند. |
|  |
| مکان |
| کشور | ازبکستان، تاجیکستان و قزاقستان |
| ویژگی‌های ظاهری |
|  |
| سرآب |   |
|  • مکان | رودخانه‌های نارین و قره‌دریا |
|  |
| دهانه | دریاچه آرال |
| طول | ۲٬۲۱۲ کیلومتر |
| اندازهٔ حوضه | ۲۱۹٬۰۰۰ کیلومتر مربع |
|  |
| دبی | ۷۰۳ متر مکعب بر ثانیه (نزدیک ریزشگاه) |
|  |

موقعیت رود سیردریا (رود جیحون) در نقشه ایران در عصر خلفای عباسی (در بالای نقشه سمت راست). برگرفته از کتاب جغرافیای تاریخی سرزمین‌های خلافت شرقی
**سیردَریا** (رود یخشاارته به معنی مروارید اصل/ Jaxartus) یا **سیحون** یا **گل‌زریون**، بعد از آمودریا، دومین رود پرآب در آسیای میانه است که به دریاچه خوارزم (آرال) می‌ریزد. تاجیک‌ها به رود، دریا می‌گویند. این رود دو سرچشمه دارد، یکی کوه‌های تیان‌شان در قرقیزستان کنونی و دیگری شرق ازبکستان است. این رود در ۲۲۲۰ کیلومتر در غرب و شمال غربی سرچشمه دارد و پس از گذر از جنوب کشور کنونی قزاقستان به دریاچه خوارزم می‌رسد. این رود در گذر خود سرتاسر کشتزارهای پنبه را در آسیای مرکزی آبیاری می‌کند. سیردریا از کنار شهرهای خجند و قیزیل‌اوردا و خوقند می‌گذرد.

## معنی لغوی

در منابع اروپای غربی، سیردریا با نام یونانی باستانی‌اش Jaxartes) Ιαξάρτης؛ یَکسارتِس) شناخته می‌شود، که برگرفته از واژهٔ زبان پهلوی «یَخشَرت» (آنطور که یوزف مارکوارت، خاورشناس آلمانی، در «Die Chronologie der alttürkischen Inschriften» یاد کرده)، برگرفته از واژهٔ پارسی باستانی «یَخشَه اَرتَه»، به معنی «مروارید واقعی» است. در سده (دهم هجری) ابوالغازی بهادُرخان، مورخ و خان خیوه، دریاچه خوارزم را «سیر تِنیزی» (دریای سرخ‌رنگ) نامید.

## تاریخچه

دریاچه خوارزم از سال ۱۹۶۰ به بعد رو به خشکی رفت و نود درصد آن خشک شده است. دلیل این خشکی بیشتر این بوده که شوروی سابق مسیر دو رودخانه سیحون و جیحون را به سمت بیابان‌ها تغییر می‌دهد تا آن اراضی را به زمین‌های کشاورزی تبدیل کند. از زمان هخامنشیان آسیای میانه را اورزمی یا خوارزمی می‌نامیدند که در پارسی نو به شکل خوارزم (زمین خوار و پست و جلگه ای) درآمد. نام این دریاچه در طول تاریخ دریاچه خوارزم یا دریاچه وخش بوده است ولی از زمانی که آسیای مرکزی به دست مغول‌ها و روس‌ها افتاد نام غیراصیل آرال جایگزین نام تاریخی خوارزم شد. دو رود تاریخی این سرزمین هم رود وخش و رود یخشاارته بود که از سده ۱۶ به بعد به نام‌های آمودریا و سیردریا جعل شد.

## جغرافیا

در میان شش حوضه رودخانه اصلی آسیا، یعنی براهماپوترا، سند، گنگ، مکونگ، آمودریا و سیردریا، سیردریا با حوضه آبریز ۴۰۲۷۶۰ کیلومتر مربع با متوسط جریان سالانه از ۳۹ کیلومتر مکعب کوچک‌ترین حوضه است، اما با چالش‌هایی همچون بقیه حوضه‌های بزرگ‌تر روبه‌رو است. در جریان نیم قرن اخیر، ویژگی‌های رواناب سیردریا به‌طور قابل توجهی تغییر کرده است: سهم ذوب برف در آن یک پنجم کاهش یافته، در حالی که سهم رواناب یخچال‌های طبیعی افزایش یافته است.

## جستارهای وابسته

* آمودریا
* دریاچه خوارزم
* وخش
* مردم آمارد
* رود پنج
* رود پامیر

## پانویس

## منابع

* Wikipedia contributors, "Syr Darya," Wikipedia, The Free Encyclopedia,
* W. Barthold, C. E. Bosworth, Encyclopaedia of Islam, 'SIR DARYA', Volume IX: SAN - SZE, Brill, Leiden, 1997, ISBN 90-04-10422-4