Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# جریان فالکلند

نمایی از جریان فالکلند، شاخه‌ای از جریان کیپ هورن یا دور قطبی (پایین تصویر)
**جریان فالکلند** (انگلیسی: Falkland Current) که به‌نام **جریان مالویناس** (Malvinas Current) نیز خوانده می‌شود، جریان اقیانوسی سردی است که در امتداد ساحل پاتاگونیا در اقیانوس اطلس به سمت شمال جریان دارد. این جریان نتیجه جابه‌جایی آب از جریان پیراقطبی جنوبگان و چرخش آن در دماغه هورن است. این جریان نام خود را از جزایر فالکلند (نام اسپانیایی: مالویناس) گرفته است. این جریان در دریای آرژانتین با جریان برزیل آمیخته می‌شود.

## جستارهای وابسته

* دریای آرژانتین
* جریان اقیانوسی
* چرخاب

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Falkland Current». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ ژانویه ۲۰۱۶.
# شاه‌میگوی تیغی

| شاه‌میگوی تیغی محدودهٔ زمانی: ۱۱۰ تا ۰ میلیون سال پیش پرکامبرینکامبریناردویسینسیلوریندوونینکربنیفرپرمینتریاسژوراسیککرتاسهپالئوژننئوژن۰۱۱۰ |
| --- |
|  |
| *شاه‌میگوی تیغی کالیفرنیا* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | بندپایان |
| زیرشاخه: | سخت‌پوستان |
| رده: | نرم‌زرهیان |
| راسته: | ده‌پایان |
| فروراسته: | Achelata |
| تیره: | **Palinuridae** پیر آندره لاتریه، ۱۸۰۲ |

**شاه‌میگوی تیغی** (به انگلیسی: Spiny lobster) خانواده‌ای از حدود ۶۰ سرده از سخت‌پوستان ده‌پا است.

## جستارهای وابسته

* خرچنگ
* خارچنگ

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Spiny lobster». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

## پیوند به بیرون

* "Spiny Lobster Factsheet". Waitt Institute. Archived from the original on 27 مارس 2016. Retrieved 2015-06-08.
* پرونده‌های رسانه‌ای مربوط به Palinuridae در ویکی‌انبار
* اطلاعات مرتبط Palinuridae در ویکی‌گونه.
# نخست‌وزیر لهستان

| رئیس شورای وزیران *نخست‌وزیر* |
| --- |
| *Prezes Rady Ministrów*  (لهستانی) |
| لوگو دفتر نخست‌وزیر دولت لهستان |
| پرچم لهستان |
| **متصدی کنونی دونالد توسک** از ۱۳ دسامبر ۲۰۲۳ |
| لقب | آقای نخست‌وزیر (غیر رسمی) بسیار محترم (دیپلماتیک) |
| گونه | رئیس دولت |
| عضوی از | شورای اروپایی |
| اقامت‌گاه | **ویلا پارکوا** محل سکونت پرمیرا جمهوری لهستان، پارکوا، ورشو |
| گمارنده | رئیس‌جمهور لهستان |
| دارندهٔ افتتاحی | ایگناسی داسینگی |
| بنیادگذاری | ۶ نوامبر ۱۹۱۸ |
| وبگاه | www.premier.gov.pl |

**نخست‌وزیر لهستان** (لهستانی: Prezes Rady Ministrów Premier Polski) رئیس شورای وزیران لهستان نخست‌وزیر این کشور است، که رهبر کابینه و رئیس حکومت لهستان می‌باشد.

## نخست‌وزیر در قانون اساسی

مسئولیت‌های فعلی و سنت‌های دیرین این ارگان از زمان شکل‌گیری لهستان در (۱۹۸۹) همچنان در لهستان معاصر ادامه دارد، مسئولیت این نهاد دولتی در قانون اساسی لهستان در سال ۱۹۹۷ تدوین شده‌است. براساس قانون اساسی، رئیس‌جمهور لهستان نخست‌وزیر را انتخاب کرده و وی را منصوب می‌کند که وی اعضای هیئت دولت لهستان را پیشنهاد می‌کند. چهارده روز پس از انتصاب نخست‌وزیر جدید، وی باید برنامه‌ای در خصوص دستور کار دولت به مجلس سفلی پارلمان لهستان ارائه کند، و مجلس به دستور داده شده توسط نخست‌وزیر رای اعتماد می‌دهد.

## نخست‌وزیر

هجدهمین نخست‌وزیر لهستان و نخست‌وزیر کنونی این کشور دونالد توسک از حزب سکوی مدنی است. او یک سیاستمدار لهستانی است که پیشتر بین سال های ۲۰۰۷ تا ۲۰۱۴ نیز نخست‌وزیر لهستان بود.

## جستارهای وابسته

* فهرست شاهان لهستان

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Prime Minister of Poland». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ اکتبر ۲۰۱۸.

## پیوند به بیرون

* The Chancellery of the Prime Minister
# یونیتارینیسم

اولین خانه توحیدگرا، مدیسون، ویسکانسین
**یونیتارینیسم** یا **توحیدگرائی** (به انگلیسی: Unitarianism) یکی از جنبش‌های مذاهب مسیحیت است. طرفداران این جنبش بر این باورند که وجود خدا واحد است و از این نظر دیدگاه متفاوتی با تثلیث مقدس (خدای پدر، خدای پسر و خدای روح‌القدس) دارند. آنان همچنین معتقدند که باید به‌آمیزه‌ای از اصول دین یهودی و دین مسیحی عمل کند. مسیحیان کاتولیک و پروتستان و ارتودوکس ، یکتا‌پرست هستند، امّا باور دارند خدا خود را در سه شخصیّت به انسان‌ها می‌شناساند. توحیدگرایان در مقابل باور دارند خدا خود را با یک شخصیت، به انسان‌ها آشکار می‌کند و تفسیر متفاوتی از "پدر، پسر، روح القدس" ارائه می دهند.

عمل‌گرایی اجتماعی این عدّه از مسیحیان در حدی است که نظرات باز تمامی افراد این فرقه با تمسک به مناسبی چون یهودیت و مسیحیت تأمین شود. اعضای این فرقه عقیده دارند حق فردیت برای اعضا و پیروان محترم است و آن‌ها می‌توانند با چرخش‌های مختلف به نکات ابهام‌آمیز پاسخ گویند. نبود هیچ‌گونه محدودیت عملی و آئینی از بارزه‌های اصلی این دسته است.

نیوتون یکی از چهره های مشهور مسیحیان توحیدگرا بود.

## جستارهای وابسته

* یکتاپرستی در مسیحیت

## منابع

* حسین حمیدی نیا، «ایالات متحده آمریکا»، (دفتر مطالعات سیاسی و بین‌المللی، تهران، ۱۳۸۲)، چاپ اول.
# ایگناتسی یان پادرفسکی

| ایگناتسی یان پادرفسکی |
| --- |
|  |
|  |
| نخست‌وزیر لهستان |
| **دوره مسئولیت** ۱۸ ژانویه ۱۹۱۹ – ۲۷ نوامبر ۱۹۱۹ |
| پس از | یندره موراژفسکی |
| پیش از | لئوپولد اسکولسکی |
| وزیر امور خارجه |
| **دوره مسئولیت** ۱۶ ژانویه ۱۹۱۹ – ۹ دسامبر ۱۹۱۹ |
| پس از | لئون واشیلفسکی |
| پیش از | ولادیسلاو وروبلفسکی |
| رئیس شورای ملی لهستان |
| **دوره مسئولیت** ۹ دسامبر ۱۹۳۹ – ۲۹ ژوئن ۱۹۴۱ |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۶ نوامبر ۱۸۶۰ روستای کورولوفکا، پودولیا، امپراتوری روسیه (مولداوی و اوکراین فعلی) |
| درگذشته | ۲۹ ژوئن ۱۹۴۱ (۸۰ سال) نیویورک، ایالات متحده آمریکا |
| تخصص | نوازنده پیانو، آهنگساز |

**ایگناتسی یان پادرفسکی** (لهستانی: Ignacy Jan Paderewski؛ Polish: [iɡˈnat͡sɨ ˈjan padɛˈrɛfskʲi]؛ ‏۶ نوامبر ۱۸۶۰ – ۲۹ ژوئن ۱۹۴۱) نوازنده پیانو، آهنگساز و سیاست‌مدار اهل لهستان بود.

وی بابت آثار و فعالیت‌های فرهنگی‌اش، برندهٔ جوایز گوناگونی همچون «نشان عقاب سفید» لهستان، «رتبه امپراتوری بریتانیا» و «لژیون دونور (صلیب بزرگ)» شده است.

## منابع

## پیوند به بیرون

* آثار نوشته‌شده یا دربارهٔ ایگناتسی یان پادرفسکی در بایگانی اینترنت
* نت‌های رایگان اثرِ ایگناتسی یان پادرفسکی در پروژه بین‌المللی کتابخانه نت‌های موسیقی (IMSLP)
# قانون و عدالت

| قانون و عدالت Prawo i Sprawiedliwość |
| --- |
|  |
| رئیس | یاروسواف کاچینسکی |
| بنیان‌گذار | لخ کاچینسکی یاروسواف کاچینسکی |
| بنیان‌گذاری | ۱۳ ژوئن ۲۰۰۱ (۲۰۰۱-13}}) |
| ستاد | ul. Nowogrodzka 84/86 02-018 ورشو |
| شاخه جوانان | همایش جوانان حقوق و عدالت |
| اعضای ثبت‌نام کرده  (۲۰۱۵) | 30,000 |
| مرام سیاسی | محافظه‌کاری ملی محافظه کاری اجتماعی ملی‌گرایی اقتصادی دموکراسی مسیحی شکاکیت به اروپا |
| طیف سیاسی | راست |
| وابستگی اروپایی | ائتلاف محافظه کاران و اصلاح طلبان در اروپا |
| وابستگی بین‌المللی | *None* |
| گروه پارلمانی اروپایی | محافظه کاران و اصلاح طلبان اروپایی |
| رنگ رسمی |   سرمه‌ای   سرخ |
| Sejm | ۲۱۶ از ۴۶۰ |
| سنا | ۵۶ از ۱۰۰ |
| پارلمان اروپا | ۱۷ از ۵۱ |
| Regional assemblies | ۱۴۲ از ۵۵۵ |
| وبگاه |
| www.pis.org.pl |

**قانون و عدالت** (لهستانی: ) که معمولاً به **PiS** مخفف می‌شود. یک حزب راست‌گرای محافظه‌کار ملی و دموکراتیک مسیحی در لهستان است. این حزب بیشترین کرسی را نسبت به دیگر احزاب در مجلس‌های لهستان در اختیار دارد. این حزب عضو گروه محافظه‌کاران و اصلاح‌طلبان اروپایی است. ریاست آن از ۱۸ ژانویه ۲۰۰۳ بر عهده یاروسواف کاچینسکی است.

این حزب در سال ۲۰۰۱ توسط یاروسواف و لخ کاچینسکی به عنوان جانشین مستقیم توافقنامه مرکز پس از انشعاب از اقدام انتخاباتی همبستگی (AWS) تأسیس شد. این حزب در انتخابات پارلمانی و ریاست جمهوری ۲۰۰۵ پیروز شد و پس از آن لخ رئیس‌جمهور لهستان شد. این حزب بین سال‌های ۲۰۰۵ تا ۲۰۰۷ رهبری ائتلاف پارلمانی با اتحادیه خانواده‌های لهستانی و دفاع از جمهوری لهستان را بر عهده داشت. این حزب در جایگاه دوم قرار گرفت و تا سال ۲۰۱۵ در اپوزیسیون پارلمانی باقی ماند. در انتخابات ۲۰۱۵ دوباره ریاست جمهوری را به دست آورد و بعداً اکثریت کرسی‌ها را در انتخابات پارلمانی به دست آورد. آنها پس از انتخابات ۲۰۱۹ و ۲۰۲۰ نیز این سمت‌ها را حفظ کردند، اما پس از انتخابات پارلمانی ۲۰۲۳ لهستان اکثریت خود را از دست دادند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Law and Justice». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ ژانویه ۲۰۱۷.
# استان لوبلین

| استان لوبلین
Województwo lubelskie |
| --- |
| استان |
| پرچممهر |
|  |
|  |
| کشور |  لهستان |
| مرکز استان | لوبلین |
| مساحت |
|  • استان | ۲۵۱۵۵ کیلومتر مربع (۹۷۱۲ مایل مربع) |
| جمعیت (۲۰۰۶) |
|  • استان | ۲۱۷۵۲۵۱ |
|  • تراکم | ۸۶/کیلومتر مربع (۲۲۰/مایل مربع) |
|  • شهری | ۱۰۱۴۵۴۸ |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی ۱+ (CET) |
|  • تابستانی (DST) | یوتی‌سی ۲+ (CEST) |
| کد ایزو ۳۱۶۶ | ۰۶ |
| کد پلاک | L |
| وبگاه | www.lubelskie.pl |

**استان لوبلین** (به لهستانی: Województwo lubelskie) یکی از استان‌های ۱۶ گانه لهستان در شرق آن واقع شده است و مرکز آن شهر لوبلین می‌باشد

* لوبلین
* خه‌اوم
* Biała Podlaska
* Zamość

## منابع

*
*
*
*
# ارباب‌منشی

شخم‌زنی زمین در یک ملک اربابی وابسته به دوک فرانسه در مارس
*ساعات خوش دوک دوبری*, c.۱۴۱۰
**ارباب‌مَنِشی** (انگلیسی: Manorialism) یا *مَنِشِ اربابی* یک عنصر حیاتی و ضروری از جامعهٔ فئودالی بود، اصل این عنوان نشات گرفته از عنوان سازماندهی اقتصاد روستایی است که سرچشمه در بخش ویلای رومی از تاریخ‌نگاری فروپاشی امپراتوری روم غربی دارد و به‌طور گسترده‌ای در قرون وسطی و بخش‌هایی از اروپای مرکزی رواج داشت و اجرا می‌گردید، بحث ارباب‌منشی به آرامی جایگزین شد با ظهور اقتصاد بازار که مبتنی بر پول و اشکال جدیدی از قراردادهای کشاورزی بود.

ارباب‌منشی توسط واگذاری قدرت حقوقی و اقتصادی به یک ارباب ملک تیولی اعطا می‌گردید، از دیدگاه اقتصادی شامل زمینداری مستقیم و حمایت‌های لازم یک ارباب در ملک اربابی بود، این حمایت‌ها و تعهدات، شامل کمک‌های اجباری مربوط به بخش یا قسمت‌هایی از جمعیت دهقانی می‌گردید که تحت صلاحیت و رسیدگی دادگاه خودشان یا همان دادگاه تیول‌داری قرار داشت، این تعهدات از راه‌های مختلفی قابل پرداخت بود از جمله کار برای ارباب یا در مواردی به وسیلهٔ پرداخت نقدی.

در بررسی ریشه‌های دهلیز (کلیسا)، والتر هورن کشف کرد که به عنوان یک نهاد تیول‌داری صومعهٔ کارولنژی، در این میان اختلاف کمی از بافت املاک فئودالی وجود دارد، از جمله صرفه‌جویی گروه‌های بسیاری از مردان که برای رزق و روزی میراث این سازمان حفظ شد، مردانی در قامت راهبان دیرها که به واسطهٔ شعار خدمت در راه خدا، بسیاری از اوقات خود را صرف خواندن و نوشتن کردند.

### ارباب

مالک زمین گاه لقب "لرد" را دارد که می‌تواند یا به صورت فردی، یا آنگونه که در اکثر قریب به اتفاق موارد هست ملیت اشراف یا بورژوازی، یا یک شخص حقوقی یا وابسته به دیر، یا یک کلیسای جامع یا حتی در مناصب نظامی باشد.قدرت ارباب از طریق واسطه های مختلف اعمال می شد. مهمترین آنها نمایندگان حکومتی بودند. حاکم نیز می‌تواند ارباب باشد؛ سلطنتهایی که وی در اختیار دارد قلمرو سلطنتی را تشکیل می‌دهند لقب ارباب نیز خصوصاً در دوران معاصر به افراد اعطا می‌شود. اعیانی که برای همه نیست این «ارباب ها» را گاه با کلمات دیگری نیز می‌نامند که نباید با کلمات زمان قرون وسطی اشتباه گرفته شود.

## تنوع در بین مالکین

مانند فئودالیسم که همراه با ملکیت، چارچوب قانونی و تشکیلاتی جامعه فئودالی را تشکیل می داد، سیستم مالک و ارباب نیز چارچوب مشخص و یکنواختی نداشت. در اواخر قرون وسطی، مناطق بسیاری ار نیمه اربابی یا بدون ارباب وجود داشت. این در حالی بود که اقتصاد اربابی همراه با تغییرات اقتصادی تحولات اساسی را متحمل می‌شد.

## جستارهای وابسته

* روز رستاخیز
* رعیت‌داری
* لاتیفوندیست
* نجیب‌زادگی
* اشراف

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Manorialism». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۱ مه ۲۰۱۶.

## یادداشت

## پیوند به بیرون
# آشپزی فرانسوی

کرم کارامل
**آشپزی فرانسوی** (به فرانسوی: Cuisine française) به مجموعهٔ سنت و شیوه‌های آشپزی کشور فرانسه گفته می‌شود.

یکی از نخستین کتاب‌های آشپزی به دست سرآشپزی درباری به نام گیوم تیرل در سده‌های میانه نگاشته شده است. در سدهٔ هفدهم میلادی، سرآشپزانی فرانسوی چون فراسنوا پیر لاوارن و ماری آنتوان کارم با توسعهٔ فن آشپزی در فرانسه این کشور را در این زمینه متمایز از دیگر کشورها نمودند. شراب و پنیر دو رکن مهم در آشپزی فرانسوی‌اند.

در نوامبر ۲۰۱۰ میلادی، دانش غذایی فرانسه به فهرست میراث فرهنگی و معنوی یونسکو افزوده‌شد. این نخستین‌باری بود که آشپزی یک کشور در این فهرست ثبت می‌شد.

## آشپزی در مناطق گونه‌گون فرانسه

هر منطقهٔ فرانسه به واسطهٔ گونه‌ای فراورده‌های خوراکی نامور است. برای نمونه در بوردو انگورهای ویژه‌ای پرورش می‌یابد که از آنها برای عمل‌آوردن شراب بوردو بهره می‌برند. شراب‌های بورگونی و فرانش-کنته نیز معروفیت دارند. شامپانی نیز به نوشیدنی نامدارش -شامپاین- نامور است. در رون استفاده از میوه‌ها و سبزی‌های تازه محبوبیت دارد. در خطوط ساحلی فرانسه نیز از انواع ماهی‌ها و سخت‌پوستان در پخت‌وپز بهره می‌گیرند.

## منابع

Wikipedia contributors, "French cuisine," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed December 10, 2013).

## پیوند به بیرون
# سازش اتریشی-مجاری ۱۸۶۷

پرچم دریایی ملی
تقسیم‌بندی مناطق تحت حاکمیت وین (سرخ) و مناطق تحت حاکمیت بوداپست (آبی) در پادشاهی دوگانه اتریش-مجارستان. از سال ۱۸۷۸ بوسنی و هرزگوین (زرد) مشترکاً اداره می‌شد.
**سازش اتریشی-مجاری ۱۸۶۷** (آلمانی: Österreichisch-Ungarischer Ausgleich; مجاری: *osztrák-magyar kiegyezés*; انگلیسی: Austro-Hungarian Compromise of 1867) بنیاد پادشاهی دوگانه اتریش-مجارستان ‎۱۸۶۷–۱۹۱۸ بود. این سازش بخشی از حاکمیت در پادشاهی مجارستان را دوباره برقرار کرد، به‌طوری که دیگر هیچ‌گونه تابعیتی نسبت به امپراتوری اتریش نداشته باشد. بنابر این سازش‌نامه، سرزمین‌های خاندان هابسبورگ به عنوان یک اتحادیه بین امپراتوری اتریش و پادشاهی مجارستان دوباره سازمان‌دهی شد. مناطق سیسلتنیا، تحت تسلط اتریش و سرزمین‌های تاج مقدس مجارستان توسط مجلس و نخست‌وزیر جداگانه‌ای اداره می‌شدند. وحدت دو کشور از طریق حاکمیت امپراتور در راس دولت دوگانه حفظ شده بود، که هر دوی عنوان‌های امپراتور اتریش و پادشاه مجارستان را داشت و نیز ادارهٔ وزارتخانه‌های سلطنتی مشترک گسترده‌ای از جمله امور خارجه، دفاع، و امور مالی تحت اختیار مستقیم او قرار داشت.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Austro-Hungarian Compromise of 1867». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ مه ۲۰۱۶.
# کابینه وحدت ملی

**حکومت وحدت ملی** یا **کابینه وحدت ملی** (انگلیسی: National unity government) یک دولت ائتلافی گسترده متشکل از همه احزاب (یا همه احزاب اصلی) در قوه مقننه است که معمولاً در زمان جنگ یا سایر شرایط اضطراری ملی تشکیل می‌شود. یک حکومت وحدت ملی فاقد اپوزیسیون است، یا احزاب مخالف بسیار کوچک و ناچیز هستند.

## ژاپن

در ژاپن، کابینه سایتو در سال ۱۹۳۲ و کابینه اوکادا در سال ۱۹۳۴ که در آن فردی از ارتش به عنوان نخست‌وزیر منصوب شد، به عنوان کابینه وحدت ملی شناخته شده هستند. این دو کابینه را «کابینه میانی» نیز می‌نامیدند، زیرا نه کابینه‌های احزاب سیاسی بودند، نه کابینه‌های نظامی. به علاوه، کابینه تحت حمایت انجمن کمک به حکومت امپراتوری، که از ۱۲ اکتبر ۱۹۴۰ تا ۱۳ ژوئن ۱۹۴۵ وجود داشت، به عنوان کابینه وحدت ملی نیز طبقه‌بندی می‌شود.

## جستارهای وابسته

* خیمه بزرگ
* دولت وحدت ملی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «National unity government». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ دسامبر ۲۰۲۲.
# زبان‌های خویسان

| خویسان |
| --- |
| Khoesaan |
| پراکنش: | بیابان کالاهاری, نواحی مرکزی تانزانیا |
| زیرگروه‌ها: |
خوئه
کوادی
زبان هادزا
توئو
سانداوه

 |
| ایزو ۲–۶۳۹ / ۵ | `khi` |

**زبان‌های خویسان** از خانواده‌های زبانی بومی در قاره آفریقا می‌باشند که امروزه اندکی بیش از ۳۰۰ هزار تن گویشور دارند. از این و این زبان‌ها عموماً در زمره زبان‌های در خطر هستند.

زبان‌های خویسان در نقاط پراکنده‌ای از جنوب آفریقا یافت می‌شوند. این خانواده شامل دو شاخهٔ هاتن‌تات و بوشمن است. این زبان‌ها به ویژه از نظر آواشناسی ارزشمند هستند زیرا در نظام همخوانی آنها، نچ‌آواها واج مستقل به حساب می‌آیند. البته زبان‌های آفریقایی دیگر مانند زولو (که یک زبان بانتو است) نیز دارای نچ‌آوا هستند، اما این قبیل آواها از طریق قرض‌گیری آوایی از زبانهای خویسان، به این زبان‌ها راه یافته‌اند.

## پراکندگی جغرافیایی

این زبان‌ها عمدتاً در نواحی بیابانی کالاهاری در کشورهای نامیبیا و بوتسوانا تکلم می‌شوند. با این‌حال دو اقلیت دیگر در نقاطی بسیار دورتر نیز به این زبان‌ها تکلم می‌کنند. یکی یک اقلیت چهل هزار نفری در کشور تانزانیا و دیگری یک منطقه کوچک در سواحل کشور آنگولا. مهمترین زبان این خانواده زبان خوئه‌خوئه است که حدود ۲۵۰٬۰۰۰ تن در نامیبیا به آن تکلم می‌کنند. زبان سانداوه نیز در تانزانیا ۴۰٬۰۰۰تن گویشور دارد.

## آواشناسی

مهمترین ویژگی این زبان‌ها که آن‌ها در زمینه زبان‌شناسی ویژه آواشناسی منحصر بفرد آن است. در این زبان نوعی از واج‌ها وجود دارد که به همخوان کلیک است. همخوان‌های کلیک در این زبان‌ها حروف بی‌صدایی هستند که از الگوهای آواشناسی و خروج اصوات در سایر زبان‌ها پیروی نمی‌کنند. آواهایی مانند صدای بیرون راندن هوا از لای دندان‌ها یا سوت در آن‌ها وجود دارد. این خصیصه با میزان کمتر در برخی زبان‌های جوامع دیگر بویژه در آفریقا و میان زبان‌های بومی استرالیا نیز ثبت شده‌است.

## جستارهای وابسته

* زبان‌های بانتو
* زبان خوسایی

## منابع

* Barnard، A. (۱۹۸۸) 'Kinship، language and production: a conjectural history of Khoisan social structure'، Africa: Journal of the International African Institute ۵۸ (۱)، ۲۹–۵۰
* Gerrit Dimmendaal (۲۰۰۸) "Language Ecology and Linguistic Diversity on the African Continent"، in Language and Linguistics Compass ۲/
# مصوبه قانون اساسی کانادا (۱۸۶۷)

British North America Act 1867| پارلمان بریتانیا |
| عنوان بلند | An Act for the Union of Canada, Nova Scotia, and New Brunswick, and the Government thereof; and for Purposes connected therewith. |
| یادکرد | ۱۸۶۷ c. ۳ |
| تاریخ‌ها |
| توشیح ملوکانه | ۲۹ مارس ۱۸۶۷ |
| وضعیت: قانونی جاری |
| متن اسلاح‌شدهٔ اساسنامه |

**قانون اساسی کانادا (۱۸۶۷)** (انگلیسی: Constitution Act, 1867)، قانون اساسی کنفدراسیون کانادا مصوبه ۲۹ مارس ۱۸۶۷ در ۱۴۷ اصل بود. این قانون در زمان فرمانروایی ملکه ویکتوریا به تصویب رسید.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Constitution Act, 1867». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ ژانویه ۲۰۱۷.
# امپومالانگا

| Mpumalanga |
| --- |
| استان‌های آفریقای جنوبی |
| پرچمنشان |
| شعار: *Omnia labor vincit* (Labour will conquer all) |
| Location of Mpumalanga in South Africa |
| کشور | آفریقای جنوبی |
| تاسیس‌شده | 27 April 1994 |
| پایتخت | نلسپرویت (Mbombela) |
| Districts |
فهرست
* Gert Sibande
* Nkangala
* Ehlanzeni
 |
| حکومت |
|  • نوع | Parliamentary system |
|  • Premier | David Mabuza (African National Congress) |
| مساحت |
|  • کل | ۷۶٬۴۹۵ کیلومتر مربع (۲۹۵۳۵ مایل مربع) |
|  • رتبه | 8th in South Africa |
| بیشترین ارتفاع | ۲٬۳۳۱ متر (۷۶۴۸ فوت) |
| جمعیت (2011) |
|  • کل | ۴٬۰۳۹٬۹۳۹ |
|  • برآورد (2013) | ۴٬۱۲۸٬۰۰۰ |
|  • رتبه | 6th in South Africa |
|  • تراکم | ۵۳/کیلومتر مربع (۱۴۰/مایل مربع) |
|   • رتبه | 3rd in South Africa |
| Population groups |
|  • Black people | 90.7% |
|  • White | 7.5% |
|  • Coloured | 0.9% |
|  • Indian or Asian | 0.7% |
| زبان‌ها |
|  • Swati | 27.7% |
|  • Zulu language | 24.1% |
|  • Tsonga language | 10.4% |
|  • Ndebele | 10.1% |
|  • Northern Sotho | 9.3% |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی +۲ (SAST) |
| کد ایزو ۳۱۶۶ | ZA-MP |
| وبگاه | www.mpumalanga.gov.za |

**امپومالانگا** (به Latin (disambiguation): Mpumalanga) یکی از استان‌های آفریقای جنوبی است.

## خصوصیات

**امپومالانگا** ۷۶٬۴۹۵ کیلومترمربع مساحت و ۴٬۰۳۹٬۹۳۹ نفر جمعیت دارد.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای آفریقای جنوبی

## منابع
# ارزنی ایتالیایی

| ارزنی ایتالیایی |
| --- |
|  |
| ارزنی ایتالیایی، *Setaria italica* |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | گیاهان |
| راسته: | گندم‌سانان |
| تیره: | گندمیان |
| سرده: | ارزنی (سرده) |
| گونه: | S. italica |
| نام دوبخشی |
| Setaria italica |

*Setaria italica*
**ارزنی ایتالیایی**، **گاورس ایتالیایی** (نام علمی: *Setaria italica*) نام یک گونه از تیره گندمیان است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Foxtail millet». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# فرودگاه لهاسا گونگار

| فرودگاه لهاسا گونگار 拉萨贡嘎机场 ལྷ་ས་གོང་དཀར་རྫོང་ *Lāsà Gònggá Jīchǎng* *lha sa gong kar dzong* |
| --- |
|  |
| * یاتا: LXA
* ایکائو: ZULS
 |
| خلاصه |
| نوع فرودگاه | همگانی |
| شهر بکار رفته | لهاسا |
| مکان | Gonggar County, Shannan Prefecture، منطقه خودمختار تبت، جمهوری خلق چین |
| قطب برای | تبت ایرلاینز |
| ارتفاع از سطح دریا | ۳۵۷۰ متر / ۱۱٬۷۱۳ فوت |
| نقشه |
| LXAموقعیت فرودگاه در تبت |
|  |
| باندهای فرود |
|

| جهت | درازا | سطح |
| --- | --- | --- |
| متر | فوت |
| 09L/27R | ۴۰۰۰ | ۱۳٬۱۲۳ | آسفالت |
| 09R/27L | ۳۶۰۰ | ۱۱٬۸۱۱ | بتن |

 |

|  |
| --- |
|  |
| فرودگاه لاسا گونگار |
| نام چینی |
| نویسه‌های چینی سنتی | 拉薩貢嘎機場 |
| نویسه‌های چینی ساده‌شده | 拉萨贡嘎机场 |
|  |
| پین‌یین | Lāsà Gònggá Jīchǎng |
|  |
|

| رونویسی‌ها |
| --- |
| چینی استاندارد |
| پین‌یین | Lāsà Gònggá Jīchǎng |
| وید جایلز | la1sa4 gong4ga2 ji1ch'ang3 |
| زبان کانتونی معیار |
| جیوت‌پینگ | laai1saat3 gong4ga2 ji1cheung4 |

 |
| نام تبتی |
| خط تبتی | ལྷ་ས་གོང་དཀར་རྫོང་ |
| نویسه‌گردانی وایلی | lha sa gong dkar rdzong |
| نویسه‌گردانی THL | lha sa gong kar dzong |
| پین‌یین تبتی (ZWPY) | Lhasa Konggar |
|  |

**فرودگاه لهاسا گونگار** (به انگلیسی: Lhasa Gonggar Airport) یک فرودگاه همگانی با کد یاتا LXA است که یک باند فرود آسفالت دارد و طول باند آن ۴۰۰۰ متر است. این فرودگاه در منطقه خودمختار تبت در کشور چین قرار دارد و در ارتفاع ۳۵۷۰ متری از سطح دریا واقع شده‌است.

## شرکت‌های هواپیمایی و مقصدهای پروازی

| شرکت‌های هواپیمایی | مقصدهای پروازی |
| --- | --- |
| ایر چاینا  |  پکن، چنگدو شوانگلیو، چنگچینگ ییانگبی، تریبهوان **فصلی:** هنگ کنگ
 |
| هواپیمایی شرقی چین  |  پکن، چانگشا هوانگهوا، چنگدو شوانگلیو، دکن شنگریلا، کونمینگ چانگشوی، شانگهای پودنگ، شی‌آن شیان‌یانگ، یوشو باتنگ
 |
| هواپیمایی جنوبی چین |  چنگچینگ ییانگبی، بایون گوآنگجو
 |
| سیچوان ایرلاینز  |  چنگدو شوانگلیو، چنگچینگ ییانگبی، هانگجو ژیاشان، کانگدینگ، تریبهوان، کونمینگ چانگشوی، گاننان شیاهه، لیجیانگ سانی، شی‌آن شیان‌یانگ، سینینگ کائوجیابو،
Mianyang
 |
| تبت ایرلاینز  |  پکن، چانگشا هوانگهوا، چنگدو شوانگلیو، چنگچینگ ییانگبی، هانگجو ژیاشان، تریبهوان، کونمینگ چانگشوی، نانجینگ لوکو، نگاری گونسا، نیینگچی ماینلینگ، کامدو بامدا، شانگهای هونگچیائو، شنژن بن، سینینگ کائوجیابو، ییبین سایبا، یوشو باتنگ، Dazhou, Nanchong, Mianyang، کینگدائو لیوتینگ، لانگ‌دونگ‌بائو گوئی‌یانگ،
 |
| وست ایر  |  چنگچینگ ییانگبی، فرودگاه بین‌المللی ژنگژو سین‌ژنگ
 |
| ژیامن ایرلاینز  |  چنگچینگ ییانگبی، فوژو چنگل، زیامن گائوچی
 |
| لاکی ایر  | **فصلی:** چنگدو شوانگلیو، کانگدینگ
 |

## جستارهای وابسته

* کد فرودگاهی یاتا
* کد فرودگاهی ایکائو
* فهرست فرودگاه‌های چین

## منابع

* «اطلاعات جهانی هوانوردی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ مه ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۱۹ مارس ۲۰۱۲.`{{cite web}}`: نگهداری یادکرد:تاریخ به‌طور خودکار ترجمه‌شده (رده)
# میدان نفتی شنگلی

| میدان نفتی شنگلی |
| --- |
| کشور | چین |
| منطقه | شاندونگ |
| خشکی/دریایی | خشکی |
| گرداننده | شرکت مناطق نفتخیز شنگلی |
| پیشینه میدان |
| اکتشاف | ۱۹۶۰ |
| آغاز تولید | ۱۹۶۴ |

**میدان نفتی شنگلی** (انگلیسی: Shengli Oil Field) از میدان‌های نفتی چین است، که در استان شاندونگ قرار دارد. میدان شنگلی در سال ۱۹۶۰ کشف شد و بهره‌برداری از آن از سال ١٩۶۴ آغاز گردید. این میدان هم‌اکنون با تولید ۶۵۰ هزار بشکه نفت خام در روز، پس از میدان نفتی داکینگ، دومین میدان بزرگ نفتی چین بشمار می‌آید. میدان شنگلی از میدان‌های در گردانندگی شرکت مناطق نفتخیز شنگلی می‌باشد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Shengli Oil Field». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ فوریه ۲۰۱۷.
# شبه‌جزیره شاندونگ

|  |
| --- |
|  |
| شبه‌جزیره شاندونگ |
| Location of the Shandong Peninsula |
| نویسه‌های چینی ساده‌شده | 山东半岛 |
| نویسه‌های چینی سنتی | 山東半島 |
|

| رونویسی‌ها |
| --- |
| چینی استاندارد |
| پین‌یین | Shāndōng Bàndǎo |

 |
| Jiaodong Peninsula |
| نویسه‌های چینی ساده‌شده | 胶东半岛 |
| نویسه‌های چینی سنتی | 膠東半島 |
|

| رونویسی‌ها |
| --- |
| چینی استاندارد |
| پین‌یین | Jiāodōng Bàndǎo |

 |
|  |

**شبه‌جزیره شاندونگ** (انگلیسی: Shandong Peninsula)یک شبه‌جزیره در شاندونگ در شرق چین، بین دریای بوهای در شمال و دریای زرد در جنوب است. این نام به شرق و جیاوژو (شاندونگ) اشاره دارد.

## جستارهای وابسته

* جغرافیای چین

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Shandong Peninsula». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ ژوئن ۲۰۲۱.

## پیوند به بیرون
# پانچاسیلا

**پانچاسیلا** (انگلیسی: Pancasila ,Indonesian: [pantʃaˈsila]) نظریه فلسفی رسمی، بنیادین دولت اندونزی است. پانچاسیلا از دو واژهٔ جاوی قدیم گرفته شده که در اصل متعلق به زبان سانسکریت بوده‌اند: "*pañca*" ("پنج") و "*sīla*" ("اصول"). بدین ترتیب این فلسفه از پنج اصل تشکیل شده و آنها را جدایی ناپذیر و مرتبط می‌داند:

1. باور به یک خدای یکتا (به زبان اندونزیایی "*Ketuhanan Yang Maha Esa*"),
2. بشریتی عادل و متمدن (به اندونزیایی "*Kemanusiaan Yang Adil dan Beradab*"),
3. یک اندونزی واحد (به اندونزیایی "*Persatuan Indonesia*"),
4. دموکراسی، به رهبری خرد نمایندگان مردم (به اندونزیایی "*Kerakyatan Yang Dipimpin oleh Hikmat Kebijaksanaan, Dalam Permusyawaratan Perwakilan*")
5. عدالت اجتماعی برای همهٔ اندونزیایی‌ها (به اندونزیایی "*Keadilan Sosial bagi seluruh Rakyat Indonesia*").

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Pancasila (politics)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۸ دسامبر ۲۰۱۷.
# ملبورن پارک

The *Melbourne Sports and Entertainment Precinct* with Melbourne Park being situated between Yarra, railway lines and major highway. (The Olympic Park is on the right hand side of the image, the MCG on the left.)
**ملبورن پارک** (انگلیسی: Melbourne Park) مجموعه‌ای از چند ورزشگاه در شهر ملبورن، استرالیا است.

این مجموعه شامل ورزشگاه‌های تنیس، بکستبال، نت‌بال، اسکی روی یخ، دوچرخه‌سواری، شنا، ورزش‌های موتوری و مراسم‌های کنسرت می‌باشد، مسابقات تنیس آزاد استرالیا از سال ۱۹۸۸ در این مجموعه برگزار میشود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Melbourne Park». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ ژوئن ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون

* Melbourne & Olympic Parks official website
* Australian Open official website
* ملبورن پارک در Austadiums