Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# مارک اسپر

| مارک توماس اسپر |
| --- |
| پرتره رسمی، ۲۰۱۹ |
|  |
| ۲۷امین وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا |
| **منصوب‌شده** |
| **آغاز به کار** ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۹ |
| رئیس‌جمهور | دونالد ترامپ |
| جانشین | کریستوفر میلر |
| **دوره مسئولیت** ۱۵ ژوئیه ۲۰۱۹ – ۲۴ ژوئن ۲۰۱۹(سرپرست وزارت دفاع) |
| رئیس‌جمهور | دونالد ترامپ |
| قائم‌مقام | رایان مک‌کارتی |
| بیست و سومین وزیر ارتش ایالات متحدهآمریکا |
| **دوره مسئولیت** نوامبر ۲۰۱۷ – ۲۳ ژوئیه ۲۰۱۹ |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۲۶ آوریل ۱۹۶۴ ‏(۶۲ سال) |
| حزب سیاسی | حزب جمهوری‌خواه |
| تحصیلات | آکادمی نظامی ایالات متحده (کارشناسی) دانشگاه هاروارد (کارشناسی ارشد)اداره امور عمومی دانشگاه جرج واشینگتن (پی‌اچ‌دی) |
| خدمات نظامی |
| وفاداری |  ایالات متحده آمریکا |
| خدمت/شاخه |  ارتش ایالات متحده آمریکا |
| درجه |  سرهنگ دوم |
| یگان | لشکر صد و یکم هوابرد |
| جنگ‌ها/عملیات‌ | جنگ خلیج فارس |
| جوایز |  لژیون افتخار  نشان ستاره برنزی  وزارت دفاع برای خدمات عمومی برجسته |

**مارک توماس اسپر** (زاده ۲۶ آوریل ۱۹۶۴) وزیر دفاع در دولت دونالد ترامپ و بیست و هفتمین وزیر دفاع ایالات متحده آمریکا است که نهایتاً توسط دونالد ترامپ برکنار شد. وی پیش از وزیر دفاع، به عنوان کفیل وزیر دفاع فعالیت می‌کرد و از سال ۲۰۱۷ تا سال ۲۰۱۹ بیست و سومین وزیر ارتش ایالات متحده بود.

اسپر پیش از پیوستن به وزارت دفاع نایب رئیس روابط حکومتی ریتیون، از پیمانکاران بزرگ دفاعی آمریکایی بود. اسپر در دوران حضور در ریتیون از سوی روزنامه *ده هیل* به عنوان لابیست برتر ابرشرکت‌ها در سال‌های ۲۰۱۵ و ۲۰۱۶ برگزیده شد.

دونالد ترامپ در تاریخ نهم نوامبر ۲۰۲۰ و چند روز پس از شکست در انتخابات ۲۰۲۰ آمریکا، مارک اسپر را برکنار کرد. قرار است کریستوفر میلر سرپرستی وزارت دفاع را برعهده گیرد.

## تحصیلات

اسپر از آکادمی نظامی ایالات متحده در وست پوینت در سال ۱۹۸۶ با مدرک لیسانس مهندسی فارغ‌التحصیل شد. اسپر در دوره لیسانس با مایک پامپیو وزیر امور خارجه بعدی آمریکا همکلاسی بود. او مدرک کارشناسی ارشد خود را در امور اداری دولتی از دانشگاه هاروارد گرفت و در سال ۱۹۹۵ موفق به کسب پی‌اچ‌دی سیاستگذاری عمومی از مدرسه حکومت جان اف. کندی در دانشگاه هاروارد شد.

اسپر در سال ۲۰۰۸ موفق به اخذ درجه دکترای سیاستگذاری عمومی از دانشگاه جورج واشینگتن آمریکا شد.

## حرفه

مارک اسپر کارش را در پیاده‌نظام ارتش آغاز کرد. ابتدا در لشکر صد و یکم هوابرد افسر پیاده بود و پس از آن آموزش رنجری را تکمیل کرد.

او به مدت ده سال به‌عنوان نظامی زیر پرچم خدمت کرده است. اسپر در اوایل دههٔ ۹۰ میلادی در جنگ خلیج فارس خدمت کرد. او همچنین به‌عنوان نظامی زیر پرچم در ویرجینیا و گارد ملی کلمبیا و ذخیره ارتش خدمت کرد و در سال ۲۰۰۷ در سمت سرهنگ دوم (ایالات متحده) بازنشسته شد.

مارک اسپر از سال ۱۹۹۶ رئیس هیئت کارکنان بنیاد هریتج بود و به‌عنوان مشاور امنیت ملی سناتور لدر بیل و به‌عنوان مدیر اجرایی و مشاور سیاسی سناتور چاک هگل خدمت کرده است. او همچنین مسئول امور امنیت ملی در کمیته روابط خارجه سنا بوده است.

## افتخارات

مارک اسپر جوایز و افتخارات نظامی از جمله لژیون لیاقت و نشان ستاره برنزی و مدال آزادی کویت را کسب کرده است. او همچنین مدال وزارت دفاع آمریکا برای خدمات عمومی برجسته را دریافت کرده است.

## تألیفات

او در کتاب «سوگند مقدس» دربارهٔ ترور قاسم سلیمانی مطالبی بیان کرده است که توجیه‌های دونالد ترامپ را رد می‌کند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Mark Esper». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۹ ژوئن ۲۰۱۹.

## پیوند به بیرون
# روابط روسیه و هند

روابط هند-روسیه|  |
|  |
|  |  |
|  هند |  روسیه |
|  |

نسخت‌وزیر هند مانموهان سینگ و رئیس‌جمهور روسیه دیمیتری مدودف در اجلاس سران گروه هشت در سال ۲۰۰۸ در هوکایدو.
روابط هند و روس به روابط میان هندوستان و روسیه قبل و بعد از فروپاشی شوروی گفته می‌شود.

## روابط کنونی

معاون نخست وزیر روسیه وˈاس.ام. کریشناˈ وزیر خارجه هند هجدهمین نشست این کمیسیون را در ۱۵ اکتبر (۲۴ مهرماه) برگزار کردند.
ارزش مبادلات تجاری بین هند و روسیه در طول سال ۱۳۹۰ به ۸٫۸ میلیارد دلار افزایش یافت و این دو کشور در نظر دارند که این رقم را تا سال ۲۰۱۵ به ۲۰ میلیارد دلار افزایش دهند.

طرفین در باره مسائل مربوط به اجرای قانون مسئولیت هسته‌ای در رابطه با واحدهای سوم و چهارم نیروگاه برق هسته‌ای کودانکولام در ایالت تامیل نادو در جنوب هند گفتگو نموده‌اند.
روسیه معتقد است که قانون مسئولیت هسته‌ای هند نباید شامل حال واحدهای سوم و چهارم نیروگاه برق هسته‌ای کودانکولام شود، چون قرارداد احداث این دو واحد قبل از وضع این قانون در سال ۲۰۱۰ منعقد شده‌است.

به دنبال ماجرای اوکراین، اتحادیه اروپا، گروه هفت و استرالیا محدودیت ۶۰ دلاری برای صدور نفت روسیه اعمال کردند که شرکت‌های غربی کشتیرانی و بیمه را از حمل و نقل محموله‌های نفت خام روسیه که بالاتر از قیمت تعیین شده فروخته می‌شوند منع می‌کند. در چنین شرایطی هند پیشنهاد ساخت نفتکش و تأسیس شرکت‌های بیمه انرژی مشترک بین دو کشور را مطرح کرده است.

## منابع

## مطالعه بیشتر

* Challenges and Opportunities: Russia and the Rise of China and India by Dmitri Trenin, *Strategic Asia 2011-12: Asia Responds to Its Rising Powers - China and India* (September 2011)

## پیوند به بیرون

* Most of the content from MEA,India
* Indian embassy in Moscow
* Russian embassy in New Delhi بایگانی‌شده در ۲۳ مارس ۲۰۰۸ توسط Wayback Machine
# دولت هند

| دولت هند |
| --- |
| भारत सरकार Government of India |
| Federal government |
|  |
|  |
| نمایه کلی |
| بنیان‌گذاری | ۲۶ ژانویه ۱۹۵۰ (۱۹۵۰-26}}) (برای شکل کنونی، قانون اساسی هند را ببینید) |
| دولت |  هند |
| رهبر | رئیس‌جمهور هند
(دراپادی مورمو) (دوژور) نخست‌وزیر هند (نارندرا مودی) (دفاکتو) |
| ارگان اصلی | شورای وزیران اتحادیه |
| وزارتخانه‌ها | ۵۴ وزارتخانه و ۹۳ اداره تابعه |
| مسئول نسب به | لوک سبها |
| بودجه سالیانه | ₹۴۵/۰۳ تریلیون |
| ستاد | ساختمان دبیرخانه، دهلی نو |

**دولت هند** (به انگلیسی: Government of India) یک دولت فدرال است که بر پایهٔ قانون اساسی هند به عنوان مقام قانونی دولتی متشکل از اتحادیهٔ ۲۹ ایالت و هفت اتحادیه اقلیمی، یک جمهوری دمکراتیک پارلمانی اعلام و تاسیس‌شده، و با یک نظام جمهوری پارلمانی به نام جمهوری هند است. قرارگاه این دولت در دهلی نو؛ پایتخت هند، قرار گرفته است.

متأثر از نظام وستمینستر برای ادارهٔ کشور، دولت فدرال به‌طور عمده به قوای مجریه، مقننه، و قضاییه تقسیم شده، که در آن همهٔ قدرت به موجب قانون اساسی در پارلمان، به نخست‌وزیر و دیوان عالی کشور واگذار گردیده است. رئیس‌جمهور هند رئیس کشور و فرمانده عالی نیروهای مسلح هند است، در حالی که نخست وزیرِ منتخب به عنوان مدیر اجرایی (قوه مجریه) عمل می‌کند و مسئول ادارهٔ دولت فدرال است. یک پارلمان محلی یا لوکسابا (خانهٔ ملت) به عنوان مجلس سفلی و راجیا سابا (شورای ایالت‌ها) به عنوان یک مجلس علیا نیز وجود دارد. قوه قضائیه به صورت سیستماتیک شامل یک دادگاه دیوان عالی، ۲۴ دادگاه عالی و چندین دادگاه‌های منطقه‌ای است که همه بخش‌های فرعی دیوان عالی کشور هستند.

## جستارهای وابسته

* قانون اساسی هند
* دموکراسی نیابتی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Government of India». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ فوریه ۲۰۱۷.
# شاخص اس‌اندپی بی‌اس‌ای

شاخص اس‌اندپی بی‌اس‌ای|  |
| نوع شرکت | بورس اوراق بهادار |
| مکان | بمبئی، هند |
| واحد پول | روپیه هند |
| وبگاه | www.bseindia.com |

**شاخص اس‌اندپی بی‌اس‌ای** (به انگلیسی: S&P BSE) از شاخص‌های بازار سهام در بورس اوراق بهادار بمبئی است، که از ۳۰ شرکت برتر که سهام آنها در بورس بمبئی دادوستد می‌شود، تشکیل شده است. فهرست شرکت‌های این شاخص توسط کمیته شاخص اس اند پی بمبئی که زیر نظر استاندارد اند پورز فعالیت می‌کند، منتشر می‌گردد.

فهرست زیر از اجزاء تشکیل دهنده شاخص اس‌اندپی بی‌اس‌ای در تاریخ ۱۰ آوریل ۲۰۱۴ تشکیل شده است.

| شرکت | لینک | صنعت |
| --- | --- | --- |
| اکسیس بانک | 532215 | خدمات مالی |
| سیپلا | 500087 | داروسازی |
| بهارات الکتریکال | 500103 | تجهیزات الکتریکی |
| بانک مرکزی هند | 500112 | خدمات مالی |
| اچ‌دی‌اف‌سی بانک | 500180 | خدمات مالی |
| هیرو موتوکورپ | 500182 | خودروسازی |
| اینفوسیس | 500209 | فناوری اطلاعات |
| شرکت نفت و گاز طبیعی | 500312 | نفت و گاز |
| ریلاینس | 500325 | نفت و گاز |
| تاتا پاور | 500400 | برق |
| هندالکو | 500440 | معدن |
| تاتا استیل | 500470 | فولاد |
| لارسن اند توبرو | 500510 | شرکت خوشه‌ای |
| ماهیندرا | 500520 | خودروسازی |
| تاتا موتورز | 500570 | خودروسازی |
| هندوستان یونیلیور | 500696 | کالاهای مصرفی |
| آی‌تی‌سی لیمیتد | 500875 | شرکت خوشه‌ای |
| ویپرو | 507685 | فناوری اطلاعات |
| سان فارما | 524715 | داروسازی |
| گایل | 532155 | نفت و گاز |
| آی‌سی‌آی‌سی‌آی بانک | 532174 | خدمات مالی |
| شرکت مالی توسعه مسکن | 500010 | خدمات مالی |
| بهارتی ایرتل | 532454 | مخابرات |
| ماروتی سوزوکی | 532500 | خودروسازی |
| خدمات مشاوره تاتا | 532540 | فناوری اطلاعات |
| نشنال ترمال پاور کورپوریشن | 532555 | برق |
| آزمایشگاه دکتر ردی | 500124 | داروسازی |
| باجاج آتو | 532977 | خودروسازی |
| زغال سنگ هند | 533278 | معدن |

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «S&P BSE». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ مارس ۲۰۱۳.
# بتن‌روژ (لوئیزیانا)

| بتن‌روژ، لویزیانا Baton Rouge |
| --- |
| شهر |
| شهر بتن روژ |
| دورنمای بتن روژ و رود میسیسیپی |
| پرچممهر |
| نام(های) مستعار: Red Stick, The Capital City, B.R |
| Location of Baton Rouge in ایست باتن رو پریش |
| کشور | آمریکا |
| ایالت | لوئیزیانا |
| Parish | ایست باتن رو پریش |
| Founded | ۱۷۱۹ |
| Incorporated | ۱۶ ژانویه ۱۸۱۷ |
| حکومت |
|  • شهردار | ملوین کیپ هولدین (دموکرات) |
| مساحت |
|  • شهر | ۷۹٫۱ مایل مربع (۲۰۴٫۸ کیلومتر مربع) |
|  • خشکی | ۷۶٫۸ مایل مربع (۱۹۹ کیلومتر مربع) |
|  • آب | ۲٫۲ مایل مربع (۵٫۷ کیلومتر مربع)  ۲٫۸۱٪ |
| ارتفاع | ۴۶ فوت (۱۴ متر) |
| جمعیت (۲۰۱۰) |
|  • شهر | ۲۲۹۵۵۳ |
|  • تراکم | ۲۹۶۴٫۷/مایل مربع (۱۱۴۴٫۸/کیلومتر مربع) |
|  • کلان‌شهری | ۸۰۲۴۸۴ |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی -۶ (CST) |
|  • تابستانی (DST) | یوتی‌سی -۵ (CDT) |
| کد منطقه | ۲۲۵ |
| وبگاه | www.brgov.com |

**بتن روژ** (به انگلیسی: Baton Rouge) پایتخت و دومین شهر بزرگ ایالت لوئیزیانا از ایالت‌های جنوبی آمریکا است.

## نامگذاری

نام این شهر که از زبان فرانسه گرفته شده به معنی «چوب سرخ» است. واژه فرانسه باتون در فارسی به معنی چوبدستی ویژه پلیس ضدشورش بکار می‌رود.

## تاریخچه

این شهر در کنار رود می‌سی‌سی‌پی واقع شده‌است و به واسطه موقعیت سوق‌الجیشی آن صحنه چندین نبرد در جریان جنگ‌های داخلی آمریکا بوده‌است.

## اقتصاد

در عین حال بندر بتن‌روژ نهمین بندر آمریکا از نظر تناژ شناخته شده‌است. صنعت مهم شهر پتروشیمی می‌باشد، که در حاشیه غربی شهر در امتداد رود می‌سی‌سی‌پی قرار گرفته‌اند. پتروشیمی شرکت اکسان موبیل (به انگلیسی: ExxonMobil) در این شهر دومین مجتمع بزرگ پالایشگاهی در ایالات متحده می‌باشد.

فستیوال سالیانه بالون در بتن روژ
در عین حال چند مرکز و شرکت تحقیقاتی بیولوژیک و دارویی هم در این شهر فعالیت دارند.

این شهر در توفان کاترینا در سال ۲۰۰۵ میلادی آسیب دید، اما در عین حال به عنوان مرکز پشتیبانی و لجستیکی برای شهر سیل‌زدهٔ نیواورلئان عمل کرد، به عنوان مثال تمام پروازهای فرودگاه نیواورلئان به فرودگاه این شهر منتقل شد.

## آب و هوا

دارای آب و هوایی معتدل و مرطوب می‌باشد. متوسط بارش سالیانه در این شهر ۱۶۰۲ میلیمتر می‌باشد.

## جمعیت

ین شهر در سال ۲۰۰۴ تعداد ۲۲۴٬۰۹۷ نفر جمعیت داشت. بعد از توفان کاترینا به علت هجوم مردم آواره از قسمتهای جنوبی ایالت لوئیزیانا جمعیت شهر دستخوش تغییرات ناگهانی شد.

## مراکز علمی-آموزشی

در این شهر سه کالج و دانشگاه اصلی وجود دارد که عبارتند از: دانشگاه ایالتی لوئیزیانا (به انگلیسی: Louisiana State University)، دانشگاه ساترن (به انگلیسی: Southern University) و کالج عمومی بتن روژ (به انگلیسی: Baton Rouge Community College).

* آکادمی نیروی دریایی آمریکا

## نگارخانه

*

 نمای شهر بتن روژ از ساختمان پارلمان ایالتی
## پیوند به بیرون

* تارنمای رسمی شهر بتن روژ بایگانی‌شده در ۲۰۱۰-۱۰-۲۶ توسط Wayback Machine

## منابع

* Meyers, Rose. A History of Baton Rouge, 1699-1812. (1976)
* U.S. Works Progress Administration. Louisiana, a Guide to the State. New rev. ed. (1971; orig. publ. 1941)
* Frey, Fred Jr. *Above Baton Rouge: A Pilot's View Then and Now*. Baton Rouge, LA. :Louisiana State University Press,2008 ISBN 978-0-8071-3438-2
# فرعون

| فرعون مصر باستان |
| --- |
| سکنت (تاج)، تاج مخصوص مصر متحد، ترکیبی از دشرت تاج مخصوص مصر سفلی (قرمز) و هچت تاج مخصوص مصر علیا (سفید). |
|  |
| تصویری بازسازی شده از یک فرعون (جوزر)
پس از اتحاد مصر علیا و سفلی و شکل‌گیری سلطنت مصر فراعنه سربندی به نام نِمِس بر سر و ریش مصنوعی می‌گذاشتند. |
|  |
|  |
| جزئیات |
| شیوه خطاب | نام‌های شاهانه در مصر باستان |
| نخستین فرعون | نارمر یا منس |
| واپسین فرعون | کلئوپاترا و سزاریون |
| آغاز پادشاهی | 2500۰ پیش از میلاد |
| پایان پادشاهی | ۳۰ پیش از میلاد |
| سکونتگاه رسمی | پایتخت‌های تاریخی مصر |
| گمارنده | حق الهی |

|  |  |  |
| --- | --- | --- |
|

|  |  |
| --- | --- |
|

|  |
| --- |
|  |

 |

 |
| پِرآ
Per-âa به هیروگلیف |
|  |
|  |
|  |

واژه فِرعَون لقبی است که در دوره متأخر برای نام بردن از فرمانروایان سلسله‌های مصر باستان به‌کار می‌رود. هر چند، از نظر تاریخی فرعون فقط در طی پادشاهی نوین مصر، به ویژه در میانه دودمان هجدهم مصر، پس از سلطنت حتچپسوت به عنوان لقبی برای پادشاهان مورد استفاده قرار گرفت.
فرعون مدیر ارشد، رئیس ارتش، و فرمانروای کل مصر تلقی می‌شده‌ است. او همچنین پسر رع به‌شمار می‌آمده. واژه فرعون از ریشه قبطی «پِرآ» به معنای «خانهٔ بزرگ» است؛ اشاره‌ای به این واقعیت که فرعون‌ها خود را پناهگاه مردم می‌دانستند و برای خود کاخ‌های بزرگ پادشاهی داشتند. با آنکه در واقع این واژه اشاره به کاخ پادشاهی فرمانروا می‌کرد، تا هنگام توتمس سوم (۱۴۲۵–۱۴۷۹ پ. م) در پادشاهی نوین، دیگر به عنوان نامی برای شخص فرمانروا به کار گرفته می‌شد.

نخستین شخصی که در تاریخ مصر باستان به نام فرعون مشهور است، شخصی است به نام پادشاه عقرب که نام اصلی وی مشخص نیست؛ ولی در نقشی که از او روی یک گرز سنگی وجود دارد، عقربی روبروی صورت او دیده می‌شود و به این دلیل او را به این نام می‌خوانند. از فراعنهٔ مشهور مصر می‌توان خوفو، خفرع، منکورع، شهبانو حتچپسوت، آمنهوتپ سوم، آخناتون، توت‌آنخ‌آمون، توتمس سوم، هرمهب و رامسس دوم را نام برد. در میان تمامی این فراعنه، خوفو، خفرع و منکورع به خاطر ساختن اهرام ثلاثه، توتمس سوم، آمنهوتپ سوم و رامسس دوم به خاطر قدرت بیش از حد در اداره کشور و کشورگشایی، شهبانو حتچپسوت بخاطر اصلاحات بسیار وسیع و بخاطر این که (او نخستین کسی است که مکان مقبره خود را از هرم به دره پادشاهان تغییر داد)، آخناتون به خاطر مخالفت و ضدیت با تمام عقاید فراعنه گذشته و ساختن شهر آخن آتون (افق آتون) به همین منظور، توت‌آنخ‌آمون به خاطر مرگ عجیبش در سن هیجده سالگی و گنجینه دست‌نخوردهٔ مقبره خود و هرمهب به خاطر بازگشت به آمون‌پرستی پس از آخناتون بیش از بقیه فراعنه شهرت دارند.

## فرعون در قرآن

در قرآن از فرمانروای زمان **موسی** در **مصر**، با عنوان فرعون یاد شده‌است؛ ولی از فرمانروای زمان **یوسف** در مصر، با عنوان پادشاه (مَلِک) یاد شده‌است. بسیاری از مورخان اسلامی باور دارند که رامسس دوم فرعون هم‌عصر موسی بوده‌است. بعضی هم گفته‌اند پسر او مرنپتاه فرعون هم‌عصر موسی بوده‌است. همچنین برخی مورخین آخناتون را فرعون هم‌عصر یوسف می دانند.

پژوهش در مورد رامسس دوم

از جمله محمد بیومی مهران، استاد برجسته دانشگاه اسکندریه، در مقاله‌اش پس از بررسی نظرات و دلایل پژوهشگران مختلف، «رامسس دوم» را یکی از فرعون‌های معاصر **موسی** می‌داند. در زمان **ابراهیم نبی** نیز ابراهیم به فرعون مصر برخورد کرد که در احادیث عهد عتیق و اسلامی نیز آمده. همچنین آورده‌اند پیامبر اسلام به فرعون مصری نامه داد.

## پانویس
# تبخیر سطحی

تبخیر سطحی
**تبخیر سطحی** یا **بخارشدگی** (انگلیسی: Evaporation) نوعی تبخیر است که از سطح یک مایع به سمت یک فاز گازی اشباع نشده از ماده تشکیل دهنده مایع، روی می‌دهد. مثال بارز در این خصوص تبخیر آب سطح دریاها و اقیانوس‌ها می‌باشد.
این تبخیر در هر دمایی رخ می‌دهد و دمای مایع باقی مانده در این صورت کاهش می‌یابد.

## جستارهای وابسته

* میعان
* بلوری شدن
* نمک‌زدایی
* تقطیر
* خشک کردن
* اواپراتور
* تبخیر-تعرق
* تقطیر ناگهانی
* آنتالپی تبخیر
* گرمای نهان
* تصعید
* تعرق

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Evaporation». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# زیستگاه

آخرین زیستگاه‌های باقی‌مانده فیل آفریقایی
**زیستگاه** یک محیط طبیعی است که یک گونهٔ مشخص جانور، گیاه یا هر جاندار دیگری در آن زندگی می‌کند. زیستگاه گونه را می‌توان به عنوان تجلی فیزیکی جایگاه اکولوژیکی آن در نظر گرفت؛ بنابراین «زیستگاه» یک اصطلاح خاص گونه‌ای است که اساساً با مفاهیمی مانند «محیط زیست» یا «مجموعه‌های گیاهی» متفاوت است، که اصطلاح «نوع زیستگاه» برای آنها مناسب‌تر است.

## جستارهای وابسته

* پهنه‌بندی ارتفاعی
* کنام

## منابع
# تاریخ شرق آسیا

**تاریخ شرق آسیا** به‌طور کلی شامل تاریخچه‌های چین، ژاپن، کره، مغولستان و تایوان از زمان ماقبل تاریخ تا تاکنون است. هر کشور در این منطقه تاریخ ملی متفاوت خودش را دارد، اما محققان مطالعاتی شرق آسیا بر این اعتقاداند که تاریخ تمام این مناطق، از یک الگوی توسعه تاریخی دقیق و یکسان نیز پیروی کرده‌است. این امر در روابط متقابل تمدن‌های سنتی شرق آسیا مشهود است، که نه تنها شامل مجموعه‌ای از الگوهای تاریخی، بلکه مجموعه‌ای خاص از الگوهایی است که بر تمام یا بیشتر شرق آسیای سنتی به صورت لایه‌های متوالی تأثیر گذاشته است.

## پیشینه

### حوزه و قلمرو مطالعاتی

مطالعه تاریخ شرق آسیا بخشی از روند افزایش مطالعات شرق آسیا به عنوان یک رشتهٔ تحصیلی در دنیای غرب است. تدریس و مطالعهٔ تاریخ شرق آسیا در غرب در اواخر قرن نوزدهم آغاز شد. در ایالات متحده، در دوران جنگ ویتنام، آمریکایی‌های آسیایی معتقد بودند که اکثر دوره‌های تاریخ به تمرکز بر اروپا متمایل بودند و برنامه‌های درسی مبتنی بر آسیا را ترویج کردند. در حال حاضر، تاریخ شرق آسیا همچنان یک رشتهٔ اصلی در مطالعات آسیایی است.

## منابع
# تسلیم (نظامی)

نمایندگان امپراتوری ژاپن بر روی ناو یواس‌اس میزوری برای امضای سند تسلیم ژاپن
**تسلیم**، در شرایط نظامی، انصراف از کنترل شهر، ایالت یا سرزمین، رزمندگان، استحکامات، کشتی، جنگ‌افزار به قدرت یا پایان جنگ به ضرر خویش است. واگذاری ممکن است مسالمت‌آمیز و بدون مبارزه، یا در نتیجه عملاً شکست خوردن در میدان نبرد انجام شود. یک کشور مستقل ممکن است به دنبال شکست در یک جنگ، معمولاً با امضای یک پیمان صلح یا شرایط کاپیتولاسیون تسلیم شود. تسلیم شدن میتواند عواقبی از جمله از دست دادن خاک کشور، پرداخت غرامت جنگی، مستعمره شدن و غیره داشته باشد. در واگذاری میدان جنگ، هم به وسیله افراد یا زمانی که توسط دستور افسران باشد، به‌طور معمول کسانی که تسلیم شده‌اند از زندانیان جنگ به‌شمار می‌آیند. نماد تسلیم در اکثر موارد رنگ، پرچم یا بیرق سفید است.

## نگارخانه

* تسلیم شاهزاده دیپونگورو به ژنرال کوک اثر نیکولاس پینمن

## جستارهای وابسته

* تسلیم بی‌قید و شرط

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Surrender (military)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ فوریه ۲۰۱۷.
# مردم هاکا

هاکا| 客家 •  Hak-kâ 客家漢族 |
| --- |
| رقصنده های هاکا در حال اجرای رقص سنتی شیر در مالزی |
| کل جمعیت |
| ح. ۸۰ میلیون نفر |
| مناطق با جمعیت چشمگیر |
| به طور عمده در چین (گوانگ‌دونگ، فوجیان، جیانگشی، گوانگشی، سیچوآن، هونان، چجیانگ، هاینان، گوئیژو، هنگ کنگ، ماکائو), تایوان، جنوب شرق آسیا، اروپا، قاره آمریکا |
| زبان‌ها |
| چینی هاکا (بومی) چینی معیار (زبان کمکی) هاکین (هاکاهای تایوانی) کانتونی (هنگ کنگ، مالزی و ماکائو) |
| دین |
| به طور عمده ادیان سنتی چینی (کنفسیوس‌گرایی، تائوئیسم، نیاپرستی و سایر موارد)، مهایانه، مسیحیت، بی دین و سایر موارد. |
| قومیت‌های وابسته |
| دیگر چینی هان، مردم گن، تایوانی هان، مردم هنگ کنگ  |

**مردم هاکا** ({{lang|zh|客家) که گاهی با نام **هاکا هان**، یا **چینی هاکا**، یا هاکاها از آنها نام برده می‌شود یک زیر گروه چینی هان هستند که خانه‌های اجدادی آنها به‌طور عمده در نواحی استانی
گوانگ‌دونگ، فوجیان، جیانگشی، گوانگشی، سیچوآن، هونان، چجیانگ، هاینان، گوئیژو در چین، هم چنین در تائویوان، شهرستان هسینچو، شهرستان میائولی و کائوهسیونگ در تایوان است که به زبان چینی هاکا صحبت می‌کنند.

## پانویس

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hakka people». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۵ دسامبر ۲۰۲۲.

## منابع

## پیوند به بیرون
# ساکارز

| **ساکاروز** |
| --- |
|  |
|  |
| نام‌گذاری آیوپاک(2*R*3*R*4*S*5*S*6*R*)-2-[(2*S*3*S*4*S*5*R*)-34-dihydroxy-25-bis(hydroxymethyl)oxolan-2-yl]oxy-6-(hydroxymethyl)oxane-345-triol |
| دیگر نام‌هاSugar; Saccharose; β-D-fructofuranosyl-(2→1)-α-D-glucopyranoside; β-(2*S*3*S*4*S*5*R*)-fructofuranosyl-α-(1*R*2*R*3*S*4*S*5*R*)-glucopyranoside |
| شناساگرها |
| شماره ثبت سی‌ای‌اس | ۵۷-۵۰-۱Y |
| پاب‌کم | ۵۹۸۸ |
| کم‌اسپایدر | ۵۷۶۸Y |
| EC-number | 200-334-9 |
| شمارهٔ آرتی‌ئی‌سی‌اس | WN6500000 |
| جی‌مول-تصاویر سه بعدی | Image 1 |
|
SMILES
* O1[C@H](CO)[C@@H](O)[C@H](O)[C@@H](O)[C@H]1O[C@@]۲(O[C@@H]([C@@H](O)[C@@H]2O)CO)CO
 |
|
InChI
* InChI=1/C12H22O۱۱/c۱۳-۱-۴-۶(۱۶)۸(۱۸)۹(۱۹)۱۱(۲۱–۴)۲۳–۱۲(۳–۱۵)۱۰(۲۰)۷(۱۷)۵(۲–۱۴)۲۲–۱۲/h۴–۱۱٬۱۳–۲۰H,1-3H۲/t4-,5-,6-,7-,8+,9-,10+,11-,12+/m۱/s۱
 |
| خصوصیات |
| فرمول مولکولی | C12H22O11 |
| جرم مولی | 342.30 g/mol |
| شکل ظاهری | جامد سفید |
| چگالی | 1.587 g/cm3 solid |
| دمای ذوب | ۱۸۶ °C decomp.   |
| انحلال‌پذیری در آب | 2000 g/L (25 °C) |
| log P | -3.76 |
| ساختار |
| ساختار بلوری | مونوکلینیک |
| گروه فضایی | P21 |
| خطرات |
| MSDS | ICSC ۱۵۰۷ |
| شاخص ئی‌یو | not listed |
| ترکیبات مرتبط |
| ترکیبات مرتبط | لاکتوز مالتوز |
| به استثنای جایی که اشاره شده‌است در غیر این صورت، داده‌ها برای مواد به وضعیت استانداردشان داده شده‌اند (در 25 °C (۷۷ °F)، ۱۰۰ kPa) |
|  Y (بررسی) (چیست: Y/N؟) |
| Infobox references |
|  |   |

**ساکارُز** (به انگلیسی: Sucrose) یک ترکیب آلی و شیرین است. این دی ساکارید به شکل پودر سفید رنگ است و شیرین و بدون بو می باشد که نقش بسیار مهمی در تغذیه انسان و تأمین انرژی مورد نیاز موجودات زنده دارد. این ترکیب آلی دی‌ساکاریدی است که از گلوکز به صورت اَسِتال و فروکتز به صورت کِتال تشکیل و با فرمول C۱۲H۲۲O۱۱ شناخته می‌شود. ساکارز در نیشکر و چغندر قند یافت می‌شود. ساکارز همان قند عادی است که از ترکیب گلوکز و فروکتز (C6 H12 O6) به وجود می آید و در درجه‌بندی شیرینی، شیرینی ۹۰ دارد. لازم به ذکر است که درست کردن ساکارز کار گیاهان است.

## تجزیهٔ گرمایی و اُکسایشی ساکارز

تصویر بزرگ‌نمایی شده از یک توده شکر (ساکارز)
ساکارز در ۱۸۶ درجه سانتی گراد ذوب شده و با تجزیه شدن کارامل تشکیل می‌دهد. مثل سایر کربوهیدرات‌ها - با سوختن ساکارز - آب و کربن دی‌اکسید آزاد می‌شود. برای مثال در راکت‌ها و موشک‌های آموزش و آماتور با نام موشک‌های شکلاتی از ساکارز به عنوان سوخت استفاده می‌شود که همراه پتاسیم نیترات به کار می‌رود.

C12H22O11 + 6KNO3 → 3K2CO3 + 3N2 + 9CO + 11H2O

برخی دیگر از واکنش‌های معمول ساکارز با هیدروکلریک اسید، پتاسیم کلرات و سولفوریک اسید به شرح زیر است:

8HClO3 + C12H22O11 → 11H2O + 12CO2 + 8HCl

H2SO4 (catalyst) + C12H22O11 → 12C + 11H2O + Q + H2O + SO3

Q = گرما

## هیدرولیز و تجزیهٔ ساکارز

هیدرولیز با آنزیم سوکراز باعث شکستن پیوند گلیکوزیدی ساکارز شده و گلوکز و فروکتز آزاد می‌کند. همچنین اسید نیز می‌تواند باعث هیدرولیز ساکارز شود.

## جستارهای وابسته

* پلی ساکارید
* دی ساکارید
* گلوکز
* نشاسته
* کربوهیدرات
* لاکتوز
* ماکرومولکول
* هیدروکربن‌ها
* شکر

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
# ناوگروه هواپیمابر نبرد

تصویری از ناوگروه نبرد یواس‌اس آبراهام لینکلن در جریان یک مانور تمرینی در سال ۲۰۰۰
**ناوگروه هواپیمابر نبرد** (انگلیسی: Carrier battle group) یا به اختصار **CVBG**، به ناوگانی متشکل از یک ناو هواپیمابر پایگاه (اصلی) و چندین ناو بزرگ مشایعت‌کننده و همراه است که با هم یک ناوگروه را تشکیل می‌دهند.

نخستین گروه ضربت دریایی متشکل از چند ناو جنگی درست پیش از، و در حین جنگ جهانی دوم ایجاد شدند. نیروی دریایی امپراتوری ژاپن (IJN) نخستین نیروی دریایی بود که بسیاری از ناوهای حامل را در یک گروه ضربت واحد به نام کیدو بوتایی گردآوری کرد. این گروه ضربت با تأثیری ویرانگر در جریان حمله ژاپن به پرل هاربر مورد استفاده قرار گرفت. کیدو بوتای تا هنگامی که چهار ناو آن در نبرد میدوی غرق شدند، به‌عنوان ناوگروه نبرد اصلیِ نیروی دریایی امپراتوری ژاپن عمل می‌کردند. از طرفی، نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا ناوهای بزرگ خود را در تشکل‌های جداگانه سازماندهی کرده‌است و هر ناو هواپیمابر، رزمناو اسکورت و ناوشکن‌های اختصاصی خود را دارد. این سازماندهی‌های تک‌حامل اغلب برای انجام وظایف و عملیاتی خاص انجام می‌شود، مثلاً نبرد دریای مرجان و نبرد میدوی. با این حال، در سال ۱۹۴۳، تعداد زیادی ناوگان و ناوگروه‌های سبک ایجاد شد که به تشکیلات بزرگتر از سه یا چهار ناو نیاز داشتند. این گروه‌ها در نهایت «ناوگروه ضربت سریع» را تشکیل دادند که به واحد عملیاتی اصلی ناوگان سوم و پنجم ایالات متحده آمریکا تبدیل شد.

با ساخت «اَبَـر ناوهای» بزرگ در دوران جنگ سرد، عمل به‌کارگیری هر ناو اصلی حمل‌کننده در یک آرایش واحد دوباره رواج یافت. در طول جنگ سرد، نقش اصلی ناوگروه هواپیمابر در صورت درگیری با شوروی، حفاظت از مسیرهای تدارکاتی اقیانوس اطلس میان ایالات متحده آمریکا و متحدانش در ناتو در اروپا بود، در حالی که وظیفهٔ نیروی دریایی شوروی قطع این خطوط دریایی بود که اساساً کاری به مراتب ساده‌تر محسوب می‌شد. از آنجا که اتحاد جماهیر شوروی هیچ ناو هواپیمابر بزرگی در اختیار نداشت، بروز نبرد یک‌به‌یک میان ناوهای هواپیمابر نامحتمل بود. با این حال، مأموریت اصلی زیردریایی‌های تهاجمی نیروی دریایی شوروی این بود که همه ناوگروه‌های نبرد متحدین را ردیابی کنند و در زمان وقوع درگیری، ناوها را غرق کنند. با درک این تهدید، «ناوگروه هواپیمابر» منابع عظیمی را برای پروژه‌های جنگ ضدزیردریایی خود صرف کرد.

در جریان مداخلهٔ نظامی بین‌المللی در جنگ داخلی لیبی در سال ۲۰۱۱، نیروی دریایی فرانسه ناو هواپیمابر شارل دوگل، را در سواحل لیبی مستقر کرد. شارل دوگل با چند فروند ناوشکن از جمله فوربین، دوپلیکس، آکونیت، تانکر تدارکاتی مووز و دو زیردریایی هسته‌ای کلاس روبیس همراهی می‌شد.

چین قصد دارد در آینده چند گروه نبرد ناو هواپیمابر تشکیل دهد. در حال حاضر، دو ناو هواپیمابر چین، لیائونینگ و شان‌دونگ، از ناوشکن‌های کلاس ۰۵۵ برای دفاع هوایی منطقه‌ای همراه با ضدزیردریایی، ناوشکن‌های کلاس ۰۵۲-سی یا ۰۵۲-دی برای دفاع هوایی، ناوچه‌های کلاس ۰۵۴-ای برای ضدزیردریایی و ضدکشتی، یک تا دو زیردریایی هسته‌ای کلاس ۰۹۳ و یک ناو تدارکاتی کلاس ۰۹۰۱ استفاده می‌کنند. چین در حال ساخت سومین ناو هواپیمابر خود، ناو هواپیمابر فوجیان است و همچنین ناو چهارم هسته‌ای نیز برنامه‌ریزی شده که ساخت آن آغاز خواهد شد و انتظار می‌رود تا اواخر دههٔ ۲۰۲۰ تکمیل شود. چین همچنین در حال ساخت کلاس جدید و بزرگ‌تر ناوشکن‌های دفاع هوایی، کلاس ۰۵۵ است.

## جستارهای وابسته

* تاکتیک نیروی دریایی

## منابع