# نظام سازمان ملل متحد

**نظام سازمان ملل متحد** مجموعه سازمان‌ها و توافقنامه‌ها و برنامه‌های بین‌المللی را در بر می‌گیرد که زیر نظر سازمان ملل متحد فعالیت می‌کنند. هریک از شش رکن اصلی سازمان ملل متحد تعدادی از این سازمان‌ها و نهادها و برنامه‌ها را زیر پوشش خود دارند و در برخی موارد سازمان‌هایی موازی برای انجام یک کار خاص پدید آمده‌است.

در زیر نام سازمان‌ها و برنامه‌های مربوط به هریک از ارکان سازمان ملل متحد آمده‌است:

## مجمع عمومی

### ساختار مجمع عمومی

* کمیته‌های اصلی
* دیگر کمیته‌ها
* کمیته‌های موقت و موردی
* دیگر نهادهای زیر پوشش

### برنامه‌ها و صندوق‌ها

* مرکز بازرگانی بین‌المللی (ITC)
* کمیساریای عالی سازمان ملل برای پناهندگان (یو ان اچ سی آر UNHCR)
* کمیساریای عالی حقوق بشر در سازمان ملل متحد (OHCHR)
* صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف UNICEF)
* کنفرانس تجارت و توسعه سازمان ملل (آنکتاد UNCTAD)
* برنامه توسعه سازمان ملل متحد یا برنامه عمران سازمان ملل متحد (یو ان دی پی UNDP)
* برنامه کنترل مواد مخدر سازمان ملل متحد (یو ان دی سی پی UNDCP)
* صندوق توسعه سرمایه ای سازمان ملل متحد (UNCDF)
* صندوق توسعه سازمان ملل متحد برای زنان (یونی‌فِم UNIFEM)
* داوطلبان ملل متحد (یو ان وی UNV)
* برنامه محیط زیست سازمان ملل متحد (یونپ UNEP)
* برنامه اسکان انسان‌های سازمان ملل متحد (UN-HABITAT)
* دفتر مقابله با مواد مخدر و جرم سازمان ملل متحد (UNODC)
* صندوق جمعیت سازمان ملل متحد (یو ان اف پی اِی UNFPA)
	+ آژانس کار و امداد سازمان ملل متحد برای آوارگان فلسطینی در خاورنزدیک (UNRWA)
	+ برنامه جهانی غذا (دابلیو اف پی WFP)

### نهادهای پژوهشی و آموزشی

* مؤسسه پژوهش و آموزش برای پیشرفت زنان
* مؤسسه بین منطقه‌ای پژوهش در جرم و دادگستری ملل متحد
* مؤسسه آموزش و پژوهش ملل متحد
* مؤسسه پژوهش سازمان ملل متحد برای توسعه اجتماعی
* مؤسسه پژوهش‌های خلع سلاح ملل متحد

### دیگر نهادها

* کمیته استفاده صلح‌آمیز از فضای ملل متحد
* دفتر کمیساریای عالی ملل متحد برای حقوق بشر
* اداره خدمات پروژه‌ای ملل متحد
* دانشگاه ملل متحد
* دفتر امور فضایی ملل متحد
* آموزشگاه کارمندان نظام ملل متحد
* برنامه مشترک ملل متحد برای اچ‌آی‌وی و ایدز
* مدیریت امداد و توان‌بخشی ملل متحد

## شورای امنیت

* شورای حقوق بشر
* کمیته کارمندان نظامی
* کمیته‌های موقت و موردی
* دادگاه بین‌المللی کیفری یوگسلاوی سابق
* دادگاه بین‌المللی کیفری برای رواندا
* کمیسیون وارسی و بازرسی ملل متحد (برای عراق)
* عملیات و ماموریت‌های پاسداری از صلح
	+ عملیات ملل متحد در موزامبیک
	+ مأموریت کمک ملل متحد در رواندا
	+ مأموریت ملل متحد در سیرالئون
	+ مأموریت سوم وارسی آنگولای ملل متحد
	+ عملیات بازگرداندن اعتماد در کرواسی
	+ نیروی نظارت بر جداسازی ملل متحد
	+ نیروی پاسدار صلح ملل متحد در قبرس
	+ نیروی موقت ملل متحد در لبنان
	+ مأموریت نظارت ملل متحد در عراق و کویت
	+ مأموریت سازمان ملل متحد در بوسنی و هرزگووین
	+ مأموریت اداره موقت ملل متحد در کوزوو
	+ مأموریت سازمان ملل متحد در لیبریا
	+ مأموریت سازمان ملل متحد در سودان
	+ گروه نظارت سازمان ملل متحد در هند و پاکستان
	+ مأموریت نظارت سازمان ملل متحد در پره‌ولاکا
	+ مأموریت نظارت ملل متحد در تاجیکستان
	+ کمیسیون نظارت و وارسی ملل متحد
	+ مأموریت نظارت ملل متحد در گرجستان
	+ مأموریت نظارت سازمان ملل متحد در سیرالئون
	+ مأموریت پشتیبانی ملل متحد در هائیتی
	+ اداره موقت ملل متحد در تیمور شرقی
	+ سازمان نظارت بر آتش‌بس سازمان ملل متحد

## شورای اقتصادی و اجتماعی

### کمیسیون‌های اجرایی

* کمیسیون توسعه اجتماعی
* کمیسیون حقوق بشر
* کمیسیون مواد مخدر
* کمیسیون جلوگیری از جرائم و دادگستری جنایی
* کمیسیون علم و تکنولوژی برای توسعه
* کمیسیون توسعه پایدار
* کمیسیون وضعیت زنان
* کمیسیون جمعیت و توسعه
* کمیسیون آمار

### کمیسیون‌های منطقه‌ای

* کمیسیون اقتصادی ملل متحد برای اروپا
* کمیسیون اقتصادی ملل متحد برای آفریقا
* کمیسیون اقتصادی ملل متحد برای آمریکای جنوبی و منطقه دریای کارائیب
* کمیسیون اقتصادی و اجتماعی ملل متحد برای آسیا و منطقه اقیانوس آرام
* کمیسیون اقتصادی و اجتماعی ملل متحد برای غرب آسیا

### موسسات تخصصی

موسسات تخصصی موسساتی مستقل هستند که زیر نظر شورای اقتصادی و اجتماعی سازمان ملل متحد با آن سازمان و با یکدیگر کار می‌کنند.

* سازمان بین‌المللی کار
* سازمان غذا و کشاورزی
* سازمان آموزشی، علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد (یونسکو)
* سازمان بهداشت جهانی
* گروه بانک جهانی
	+ بانک بین‌المللی بازسازی و توسعه
	+ انجمن توسعه بین‌المللی
	+ شرکت بین‌المللی تأمین مالی
	+ آژانس چندجانبه تضمین سرمایه‌گذاری
	+ مرکز بین‌المللی حل اختلافات سرمایه‌گذاری
* صندوق بین‌المللی پول
* سازمان بین‌المللی هواپیمایی
* سازمان بین‌المللی دریانوردی
* اتحادیه بین‌المللی مخابرات
* اتحادیه جهانی پست
* سازمان جهانی هواشناسی
* سازمان بین‌المللی مالکیت فکری
* صندوق بین‌المللی توسعه کشاورزی
* سازمان توسعه صنعتی سازمان ملل متحد
* سازمان بین‌المللی آوارگان (از ۱۹۵۲ منحل شد)
* هیئت بین‌المللی کنترل مواد مخدر

### دیگر نهادها

* میزگرد جنگل‌های سازمان ملل متحد
* میزگرد دائمی در مورد مسائل مردم بومی
* کمیته‌های موقت و موردی و کارشناسی

## دبیرخانه

* دفتر دبیرکل
* دفتر خدمات نظارت داخلی
* دفتر امور حقوقی
* بخش امور سیاسی
* بخش امور خلع سلاح
* بخش عملیات پاسداری از صلح
* دفتر هماهنگی امور انسان‌دوستانه
* بخش امور اقتصادی و اجتماعی
* بخش مدیریت مجمع عمومی و کنفرانس‌ها
* بخش اطلاع‌رسانی عمومی
* بخش مدیریت
* دفتر برنامه عراق
* دفتر هماهنگ‌کننده امنیت ملل متحد
* دفتر نماینده عالی برای کشورهای کمتر توسعه‌یافته و کشورهای در حال توسعه بی‌دریا و کشورهای در حال توسعه جزیره‌ای کوچک
* دفتر مواد مخدر و جرائم
* دفتر سازمان ملل متحد در ژنو
* دفتر سازمان ملل متحد در وین
* دفتر سازمان ملل متحد در نایروبی

## دیوان بین‌المللی دادگستری

## سازمان‌های وابسته

* آژانس بین‌المللی انرژی اتمی
* سازمان تجارت جهانی
* سازمان جهانی گردشگری
* دادگاه بین‌المللی جرائم
* سازمان جهانی کف دریاها
* دادگاه بین‌المللی حقوق دریاها
* گردان آماده‌باش (نیروی نظامی آماده سازمان ملل متحد)