# دریای عرب

| دریای عرب بحر العرب |
| --- |
|  |
| موقعیت | شرق آفریقا، آسیای غربی و جنوب آسیا |
| گونه | دریا |
| بخشی از | اقیانوس هند |
| منبع‌های رود | رود سند |
| کشورهای حوضه | هند ایران مالدیو عمان پاکستان سومالی یمن |
|  |
| بیشترین پهنا | ۲٫۴۰۰ کیلومتر |
| مساحتِ رو | ۳٫۸۶۲٫۰۰۰ کیلومتر مربع |
| بیشترین ژرفا | ۴٫۶۵۲ متر |
|  |
| جزیره‌ها | جزیره استولا، جزیره باساوارج دورگا, لاکشادویپ، مصیره، جزیره پیرم، جزیره پیروتان، سقطرا |

**دریای عرب** (به انگلیسی: Arabian Sea) پهنه‌ای آبی است در شمال اقیانوس هند، میان شبه‌جزیره عربستان و هندوستان، در شمال متصل به دریای عمان که به خلیج فارس می‌پیوندد و بخشی از اقیانوس هند به‌شمار می‌آید.

## وسعت و حد و مرز

حدود دریای عرب
حداکثر پهنای دریای عرب را ۲٫۴۰۰ کیلومتر و حداکثر ژرفای آن را نزدیک به ۵٫۰۰۰ متر برآورد کرده‌اند. بزرگ‌ترین رودخانه‌ای که به این دریا فرومی‌ریزد رود سند است. ۳٫۸۶۲٫۰۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد و از نظر مساحت سومین دریای بزرگ دنیا است.
امروزه دریای عرب بر اساس تعریف سازمان آب‌نگاری بین‌المللی و سازمان بین‌المللی کشتی‌نوردی، پهنه آبی است که از خلیج عمان تا تمام سواحل هند و پاکستان و بخشی از ساحل شرق ایران و تا سواحل جیبوتی در شاخ آفریقا را در بر می‌گیرد. اما امروزه طول و عرض جغرافیایی و محدودهٔ مرزی آن بر اساس اعلام سازمان آبنگاری بین‌المللی چنین بیان شده‌است:

>
> *در غرب* از مرز غربی خلیج عدن و جنوب شبه‌جزیرهٔ عربستان تا شرق سواحل ایران و تمام سواحل پاکستان تا سواحل شبه‌قارهٔ هند و پایین‌ترین نقطهٔ جنوب آخرین جزیرهٔ کشور مالدیو راس گواردافو (Ras Asir, 51°16'E)]. در شمال.  *خط راس حد، نقطهٔ شرقی شبه‌جزیرهٔ عربستان (۲۲°32'N) و راس جیوانی (۶۱°43'E) پاکستان. ادواتول(مالدیو), جهت شرقی رأس هافون راس هافون (آفریقا، ۱۰°26'N).*
>
>
> در شرق:  *حدود غربی دریای لاکادیو خط مستقیمSadashivgad Lt. غرب ساحل هند (﻿ / ﻿) to Corah Divh (﻿ / ﻿) Laccadive and Maldive Addu Atoll ادو اتل در مادیو].*
>
>

## نام

در بسیاری از منابع و نوشته‌های غربی‌ها در قرن‌های ۱۴ تا ۱۸ نیز اقیانوس هند، دریای عجم یا دریای پارس یا دریای اریتره و مَکران نامیده شده‌است. در منابع اسلامی و عربی نیز نامی از بحر عرب نیامده و این نام در دو قرن اخیر ظاهر شده‌است از جمله آن‌ها ابن حوقل در ص ۴۲ سوره الارض ، و در کتاب عجایب مخلوقات (موجودات شگفت‌انگیز (زکریای قزوینی) و جزایر مسحور (علی بن حسین مسعودی) (حافظ ابرو) است. عبدالله بن لطف بن عبدالرشید، تاریخ‌دان جغرافیایی و جهانگردان ذکر شده در کتاب تاریخ اسلام و ایران، دریای سبز را تبیین می‌کند و می‌گوید که آن را نیز دریای هند می‌نامند و مربوط به دریای پارس است.

رود سند و دریای سند
## تفاوت دریای عرب، دریای عمان و خلیج عمان

امروزه اکثر کشورها و سازمانهای بین‌المللی این پهنه آبی را دریای عرب و فقط آبهای پهنه آبی شرق تنگه هرمز را خلیج عمان می‌نامند. اما ترکیه به سنت دوره عثمانی به‌جای دریای عرب و خلیج عمان به کل پهنه آبی شمال اقیانوس هند دریای عمان می‌گوید و دریای عرب بکار نمی‌برد. پیری رئیس دریا سالار عثمانی و کاتب چلبی در نقشه خود آبهای منطقه را اینگونه ترسیم کرده و تاکنون این رویه باقی مانده‌است. اما بعضی از نقشه نگاران بعدی عثمانی به‌جای دریای عمان و دریای عرب، «بحر محیط عجم» بکار برده‌اند. این ادبیات به‌طور غیررسمی در ایران نیز رایج است و دریای عمان را برای کل آبهای شمال اقیانوس هند بکار می‌برند.

## کشورهای کناره

کشورهایی که با این دریا کرانه دارند عبارتند از: عمان، ایران، یمن، پاکستان، هندوستان، مالدیو و امارات متحده عربی. شهرهای کرانه‌ای آن عبارتند از بمبئی در (هندوستان) و کراچی در (پاکستان). ۳٬۸۶۲٬۰۰۰ کیلومتر مربع وسعت دارد. جزیرهٔ مرجان شرقی‌ترین نقطهٔ ایران در مجاورت این دریا است.

### کشورهای غیرعربی

۱.  ایران ۵۰ کیلومتر خط ساحلی

۲.  پاکستان ۱٬۰۵۰ کیلومتر خط ساحلی

۳.  هند ۲٬۵۰۰ کیلومتر خط ساحلی

۴.  مالدیو ۱٬۰۰۰ کیلومتر خط ساحلی

### کشورهای عربی

۱.  یمن ۵۰۰ کیلومتر خط ساحلی

۲.  عمان ۱٬۰۰۰ کیلومتر خط ساحلی

۳.  سومالی ۱۰۰ کیلومتر خط ساحلی

## شهرهای کناره

* بمبئی - هندوستان
* کراچی - پاکستان
* چابهار

## شناگاه‌ها

* کرانه‌های گوآ
* ساحل جوهو در بمبئی
* چابهار

### نگارخانه

* دریای عرب
* دریای عرب

## جستارهای وابسته

* اسناد نام خلیج فارس، میراثی کهن و جاودان

## منابع