# گرینلند

| گرینلند *Kalaallit Nunaat*  (گرینلندی) *Grønland*  (دانمارکی) گرینلند |
| --- |
|
پرچم

 نشان ملی

 |
| **سرود:سرود ملی گرینلند* *ای سرزمین کهن ما*

---

*Nuna asiilasooq* *سرزمین پهناور* |
| موقعیت گرینلند |
| پایتخت | نوک ﻿ / ﻿ |
| بزرگترین شهر | نوک |
| زبان‌های رسمی | زبان گرینلندی، زبان دانمارکی |
| گروه‌های قومی
 | * ۸۹٫۵۱٪ اینوئی گرینلندی
* ۷٫۵٪ دانمارکی
* ۱٫۱٪ دیگر نوردیک‌ها
* ۱٫۹٪ دیگران
 |
| دین(ها)  | کلیسای دانمارک |
| نام(های) اهلیت | گرینلندی |
| دولت حاکم |  دانمارک |
| حکومت | قلمروهای دانمارک درون نظام پارلمانی پادشاهی مشروطه |
|  |
| • پادشاه  | فردریک دهم |
| • نخست‌وزیر دانمارک  | مته فردریکسن |
| • کمیسر ارشد در گرینلند  | جولی پرست ویلچه |
| • نخست‌وزیر گرینلند  | ینس-فردریک نیلسن |
| • سخنگوی مجلس  | کیم کیلسن |
|  |
| قوه مقننه | فلکتین (مجلس دانمارک) اینانتسیسارتوت (مجلس گرینلند) |
| خودمختاری درون دانمارک |
|  |
| • تاریخ گرینلند  | سدهٔ یازدهم میلادی |
| • اتحاد با نروژ  | ۱۲۶۲ |
| • استعمار مجدد دانمارک–نروژ  | ۱۷۲۱ |
| • الحاق به دانمارک  | ۱۴ ژانویه ۱۸۱۴ |
| • حکومت محلی  | ۱ مه ۱۹۷۹ |
| • خودگردانی بیشتر  | ۲۱ ژوئن ۲۰۰۹ |
|  |
| مساحت |
| • کل | ۲٬۱۶۶٬۰۸۶ کیلومتر مربع (۸۳۶٬۳۳۰ مایل مربع) |
| • آبها (٪) | ۸۳/۱ |
| جمعیت |
| • برآورد سال ۲۰۲۲ |  ۵۶٬۵۸۳ (۲۱۰ام) |
| • تراکم | ۰٫۰۲۸ بر کیلومتر مربع (۰٫۱ بر مایل مربع) |
| تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP) | برآورد ۲۰۲۱  |
| • کل |  ۳٫۸۵ میلیارد دلار آمریکا |
| • سرانه |  ۶۸٬۱۰۰ دلار آمریکا |
| تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی) | برآورد ۲۰۲۱  |
| • کل |  ۳٫۲۴ میلیارد دلار آمریکا |
| • سرانه |  ۵۷٬۱۱۶ دلار آمریکا |
| شاخص جینی (۲۰۲۳) | ۵۶  |
| شاخص توسعه انسانی (۲۰۱۰) | ۰٫۷۸۶ ۶۱ام |
| واحد پول | کرون دانمارک (DKK) |
| منطقه زمانی | یوتی‌سی+۰ تا −۴ |
| گاه‌شماری | dd-mm-yyyy |
| جهت رانندگی | راست |
| پیش‌شماره تلفنی | +۲۹۹ |
| کد ایزو ۳۱۶۶ | GL |
| دامنه سطح‌بالا | .gl |
| 1. **^** از سال ۲۰۰۹ زبان گرینلندی تنها زبان رسمی گرینلند است.
2. **^** نفوذ دانمارک از سال ۱۳۸۰ میلادی با سلطنت اولاف دوم دانمارک در نروژ، پسر هاکون ششم نروژ و مارگارت یکم دانمارک آغاز شد.
3. **^** گرچه گرینلند، جزایر فارو و ایسلند برای چهار قرن زیر فرمان پادشاهی دانمارک بودند، اما تا سال ۱۸۱۴ رسماً جزئی از نروژ محسوب می‌شدند.
4. **^** تا سال ۲۰۰۰ میلادی: ۴۱۰٬۴۴۹ کیلومتر مربع (۱۵۸٬۴۷۵ مایل مربع) بدون یخ؛ ۱٬۷۵۵٬۶۳۷ کیلومتر مربع (۶۷۷٬۸۵۵ مایل مربع) پوشیده از یخ. تراکم: ۰٫۱۴ نفر در هر کیلومتر مربع برای مناطق بدون یخ.
 |

**گرینلند** یا **گروئنلاند** (به گرینلندی: *Kalaallit Nunaat*) (به دانمارکی: Grønland) قلمرویی خودگردان از دانمارک است و از نظر مساحت، بزرگ‌ترین بخش از سه بخش تشکیل‌دهنده پادشاهی دانمارک به شمار می‌رود (دو بخش‌ دیگر عبارتند از دانمارک و جزایر فارو). ساکنین گرینلند، شهروندان دانمارک هستند، بنابراین آن‌ها شهروند اتحادیه اروپا (EU) محسوب می‌شوند، هرچند گرینلند بخشی از جغرافیای اتحادیه اروپا نیست.

گرینلند بزرگ‌ترین جزیره جهان است و بین اقیانوس‌های قطب شمال و آتلانتیک قرار دارد. این جزیره در شرق مجمع‌الجزایر آرکتیک کانادا قرار گرفته است و مرزی کوچک به طول ۱٫۲ کیلومتر با کانادا در جزیره هانس دارد.

پایتخت و بزرگ‌ترین شهر آن نوک است. جزیره کافه‌کلوبن در شمال آن، به عنوان شمالی‌ترین نقطه‌ی مورد توافق شناخته شده است. تا پیش از دهه‌ی ١٩۶٠ دماغه موریس جسوپ در جزیره اصلی، این عنوان را دارا بود.

از نظر اقتصادی، گرینلند به شدت به کمک‌های مالی دانمارک وابسته است و با اینکه گرینلند بخشی از قاره آمریکای شمالی است، از نظر سیاسی و فرهنگی از سال ۹۸۶ تا اوایل قرن پانزدهم با نروژ در ارتباط بود. از قرن هجدهم، پس از اتحاد دانمارک و نروژ و تأسیس سکونتگاه نوک، گرینلند به تدریج با دانمارک مرتبط شد.

حداقل در ۴۵۰۰ سال گذشته به‌ شکل متناوب مردمان قطبی در گرینلند سکونت داشته‌اند. عمدتا نیاکان این مردمان از منطقه‌ای که امروز کانادا نامیده می‌شود به گرینلند مهاجرت کرده‌اند. نورسمنهای نروژی در قرن دهم در قسمت جنوبی گرینلند که خالی از سکنه بود، سکونت نمودند که نسل‌های بعدی آنان به مدت ۴۰۰ سال در این منطقه زندگی کردند تا اینکه در اواخر قرن پانزدهم این جمعیت به دلایل نامعلومی ناپدید شدند

در قرن سیزدهم اینوئیتها نیز به گرینلند رسیدند. از اواخر قرن پانزدهم، پرتغال تلاش کرد مسیر شمالی به آسیا را بیابد، که در نهایت به نخستین ترسیم نقشه‌ای از سواحل گرینلند منجر شد. در قرن هفدهم، کاوشگران دانمارک-نروژ دوباره به گرینلند رسیدند و پس از اطلاع از اینکه سکونتگاه پیشین آن‌ها از بین رفته است، بار دیگر حضور دائمی را برقرار کردند.

پس از جدایی دانمارک و نروژ در سال ۱۸۱۴ میلادی، گرینلند به دانمارک منتقل شد. قانون اساسی دانمارک در سال ١٩۵٣، به وضعیت مستعمره‌ای گرینلند پایان داد و آن را به طور کامل در ساختار دولت دانمارک ادغام نمود. در سال ١٩٧٩ همه‌پرسی خودگردانی گرینلند برگزار شد و بر اساس نتایج آن، حکومت دانمارک به گرینلند خودگردانی اعطا کرد. در همه‌پرسی خودگردانی گسترده گرینلند در سال ۲۰۰۸، گرینلندی‌ها به تصویب قانون خودگردانی رأی دادند که قدرت بیشتری را از دولت دانمارک به ناسلوت (دولت گرینلند) منتقل کرد. در این ساختار، گرینلند به تدریج مسئولیت خدمات دولتی و حوزه‌های تخصصی را بر عهده گرفت. دولت دانمارک همچنان کنترل شهروندی، سیاست‌های پولی، سیاست‌های امنیتی و امور خارجه را برعهده دارد.

به دنبال تغییرات اقلیمی و ذوب شدن یخ‌های قطبی، منابع معدنی فراوان در دسترس قرار گرفت که به علت موقعیت استراتژیک این منطقه و قرار گیری مابین اوراسیا، آمریکای شمالی و منطقه قطبی، گرینلند اهمیت استراتژیکی برای پادشاهی دانمارک، ناتو و اتحادیه اروپا پیدا کرد.

پس از آغاز دوره دوم ریاست جمهوری ترامپ، زمزمه‌های عزم ایالات متحده آمریکا برای کنترل این منطقه شنیده شد. از سال ۲۰۲۵، ترامپ به شکل جدی تهدید برای الحاق گرینلند را پیگیری کرده است و منجر به ایجاد بحران گرینلند شده است.

اکثر ساکنان گرینلند اینوئیت هستند. پراکندگی جمعیت در گرینلند به شدت متأثر از عوامل اقلیمی و جغرافیایی است. تمرکز جمعیت عمدتاً در سواحل جنوب غربی است و سایر مناطق جزیره کم‌جمعیت است.

با جمعیتی معادل ۵۶٬۵۸۳ نفر (۲۰۲۲)، گرینلند کم‌تراکم‌ترین منطقه‌ی جهان به شمار می‌رود. از نظر اجتماعی گرینلند پیشرو و توسعه یافته است و همانند دانمارک خدمات شهری، آموزش و بهداشت رایگان دارد و حقوق اقلیت‌های جنسیتی مانند دگرباشان در بالاترین سطح به رسمیت شناخته می‌شود.

انرژی‌های تجدید پذیر سهمی ۶٧ درصدی از منابع مورد استفاده را دارند و تولید برق عمدتاً به روش برق آبی است.

## ریشه نام

نام گرینلند به معنای سرزمین سبز در زبان‌های اسکاندیناوی ریشه دارد. در سرگذشت‌نامه‌های ایسلندی آمده است که مجرمی نروژی‌تبار به نام اریک سرخ به علت جنایت از خاک ایسلند تبعید شد و به همراه خانواده و بردگانش با قایق، خاک ایسلند را ترک نمود و به آبخوستی دورتر در شمال باختری رسید.به این امید که فریبندگی خاصی برای مهاجران ایجاد کند و جمعیت بیشتری را برای مهاجرت به آن نقطه تشویق نماید، نام گرینلند را برای این منطقه انتخاب کرد هرچند با واقعیت جغرافیایی آن فاصله‌ای قابل تامل دارد.

## تاریخ

مردم اسکیمو که نیاکانشان از کانادا آمده‌بودند دستکم در ۴۵۰۰ سال گذشته به‌طور متناوب در بخش‌هایی از گرینلند زندگی می‌کردند. گرینلند با وجود اینکه از میانه هزاره سوم (پیش از میلاد) سابقه زندگی (البته نه به‌طور مداوم) اروپائیان را داشته اما تا سده ۱۰ (میلادی) برای آنها ناشناخته مانده بود. تا اینکه گروهی از نورس‌ها (وایکینگ نروژی) که در راه ایسلند بودند راه خود را گم کرده و به کرانه‌های غیر مسکونی گرینلند رسیدند. نورس‌ها در سده ۱۰ (میلادی) در مناطق غیرمسکونی جنوب گرینلند سکونت یافتند و پس از آن، در سده ۱۳ (میلادی) اینوئیت‌ها و در سده ۱۵ (میلادی) سایر بومیان در این آبخوست به‌طور دائمی مستقر شدند. سکونتگاه‌های نورس‌ها اما رفته‌رفته برچیده شد تا اینکه در اواخر سده ۱۵ (میلادی) دیگر از روستاهای نورس اثری در گرینلند باقی نماند. کمی پس از ترک گرینلند از سوی نورس‌ها، پرتغالی‌ها در سال ۱۴۹۹ (میلادی) به اکتشاف بخش‌های کوچکی از گرینلند روی آوردند و مدعی مالکیت کل آبخوست گرینلند شدند. پرتغالی‌ها برای گرینلند نام «تِرا دو لاورادور» را استفاده می‌کردند. در اوایل سده ۱۸ (میلادی) مردم اسکاندیناوی و گرینلند بار دیگر تماس پیدا کردند و دانمارک در همان سده پس از اختلاف با نروژ گرینلند را مستعمره خود ساخت.

در جریان جنگ جهانی دوم و پس از اشغال دانمارک به دست آلمان نازی، ایالات متحده آمریکا کنترل آبخوست گرینلند را به دست گرفت و آن را یک سرزمین تحت‌الحمایه نامید. پس از پایان جنگ، گرینلند دوباره به دانمارک بازگردانده شد و در ۱۹۵۳ (میلادی) دانمارک، گرینلند را به خاک خود ضمیمه کرد.

## جغرافیا

دید ماهواره‌ای از گرینلند
گرینلند با پهناوری ۲٬۱۶۶٬۰۸۶ کیلومتر مربع (۸۳۶٬۳۳۰ مایل مربع) کمابیش به اندازه عربستان سعودی است. گرینلند بزرگ‌ترین آبخوست غیر قاره‌ای جهان است. این آبخوست در شمال اقیانوس اطلس جای دارد و دریای گرینلند از مهم‌ترین دریاهای آن است. بلندترین نقطه آن کوه گون‌بیورن است. بیشتر مساحت گرینلند در بالای مدار شمالگان قرار دارد. به همین دلیل در بخش شمالی آبخوست، ۵ ماه از سال را خورشید پیوسته و بدون غروب در آسمان می‌تابد. در بخش میانی گرینلند نیز، از پایان ماه مه تا پایان ماه ژوئیه، پدیده غروب خورشید روی نمی‌دهد.

گرینلند، سرزمینی سرد و خشک و دارای اقلیم قطبی است. ۸۱٪ رویه آن پوشیده از یخچال‌های طبیعی است. در برخی مناطق عمق این یخ تا چهار کیلومتر نیز می‌رسد. این یخچال‌ها، یخسار بزرگی را می‌سازند که پهناوری آن، در حدود ۸/۱ میلیون کیلومتر مربع است. در آب‌های پیرامون گرینلند، کوه‌یخهای بسیاری روی آب شناورند. در درون آبخوست، دمای هوا در گرم‌ترین ماه‌های سال (ژوئن، ژوئیه و اوت)، به ۱۰ درجه سلسیوس می‌رسد. حال آن‌که در کرانه‌های جنوبی گاه از ۲۰ درجه سلسیوس افزایش می‌یابد که دلیل آن، کمتر بودن عرض جغرافیایی و جریان‌های آب گرم اقیانوس اطلس شمالی است. گرینلند سرزمینی کم‌باران است. اما میزان بارندگی در جنوب گرینلند از شمال آن بیشتر است. بارش رگبار به‌ندرت رخ می‌دهد. میزان بارش برف نیز در بخش‌های مختلف، متفاوت است. در کرانه‌ها (که بیشتر شهرهای گرینلند در آن سامان ساخته شده‌اند) بارش عمده برف از ماه دسامبر آغاز شده و تا ماه مارس ادامه می‌یابد.

در پی گرمایش جهانی در میان سال‌های ۲۰۰۰ تا ۲۰۰۸، در حدود ۱۵۰۰ میلیارد تُن از تاقچه‌های یخی گرینلند از میان رفته که این برابر افزایش میانگین سالانه ۰٫۴۶ میلیمتر به ارتفاع آب دریاهاست. تاقچه‌های یخی، لایه‌های افقی بزرگی از یخ هستند که از یک سو با یخچال‌های روی خشکی پیوند داشته و از سویی دیگر به دریا راه دارند. سرعت آب شدن کوه‌های یخی گرینلند نگران کننده است.

پوشش گیاهی گرینلند، شامل گیاه، گل، خزه و درختچه‌های بید است که در تابستان‌های کوتاه این سرزمین می‌رویند. خرس قطبی، گوزن شمالی، و نهنگ، مهم‌ترین جانوران اقلیم قطبی گرینلند هستند.

## سیاست

گرینلند ۳۰۰ سال است که تحت کنترل دانمارک بود است. با این که گرینلند هنوز بخشی از پادشاهی دانمارک به‌شمار می‌آید اما از سال ۱۹۷۹ به خودگردانی رسیده است.

از سال ۲۰۰۸ گرینلند خودمختاری بیشتری بدست آورد. به جز امور نظامی و سیاست خارجی، کنترل همه امور در دست مردم گرینلند است. بر پایه قانون اساسی، اگر مردم گرینلند در همه‌پرسی، خواستار استقلال شوند دانمارک نمی‌تواند با آن مخالفت کند.

## مردم

جمعیت گرینلند ۵۵٬۸۷۷ نفر (برآورد سال ۲۰۱۸) است که ۸۷ درصد آن بومی اسکیموهای کالاآلیت (شامل نژادهای ترکیبی با اینوئیت و دانمارکی‌ها) و ۱۳ درصد بقیه بیشتر دانمارکی‌های گرینلند و دیگر نژادهای اروپایی هستند.

بیشتر مردم گرینلند شهرنشین هستند. کمتر از ۲۰٪ در روستاها و اردوگاه‌ها زندگی می‌کنند. گرینلند تنها ۱۸ شهر و ۶۰ روستا و اردوگاه دارد. زبان گرینلند دانمارکی و گرینلندی است و دین مردم آن مسیحیت (کلیسای دانمارک) و جان‌باوری (اسکیموها) است.

## فرهنگ

واژهٔ «اِکومیتسولیورنِک» در زبان گرینلندی به‌معنی «*آفریدن چیزهای شگفت‌انگیز*» است و می‌توان آن را هم‌ارز واژهٔ پارسی *هنر* دانست. هنر مردم بومی گرینلند، الهام‌گرفته از حیات وحش و طبیعت سخت و منجمد این سرزمین است و به باورهای سنتی مردم مربوط می‌شود.

اقتصاد گرینلند به شدت به ماهیگیری وابسته است. ماهیگیری بیش از ۹۰ درصد از صادرات گرینلند را تشکیل می‌دهد.صنعت میگو و ماهی بیشترین درآمد را دارد.

صنایع دستی گرینلند، بیشتر شامل توپیلاک‌ها است. هر *توپیلاک* (به‌معنی «*روح نیاکان*»)، پیکرهٔ کوچک و کنده‌کاری‌شده‌ای از استخوان‌های جانوران است که با وجود سادگی، بازتابی از عناصر طبیعی، تاریخ و اسطوره‌های این سرزمین است. بومیان بر این باور بوده‌اند که هر توپیلاک، تقدیس‌کنندهٔ ارواح نیاکان و طلسمی است که به شکست دشمن می‌انجامد.

امروزه در بیشتر شهرهای گرینلند، موزه‌هایی ساخته شده‌اند که در آن‌ها آثار هنری تاریخی و معاصر، به صورت دائم یا موقت به نمایش درمی‌آیند. *خانهٔ فرهنگ گرینلند* در نوک، یکی از مهم‌ترینِ این موزه‌هاست.

## اقتصاد

بخش زیادی از هزینه‌های گرینلند را دولت دانمارک می‌پردازد. بیکاری، یکی از مشکلات عمده مردم گرینلند است و هزینه این مردم را دولت دانمارک می‌پردازد.

سازمان زمین‌شناسی آمریکا در سال ۲۰۰۸ (میلادی) از منابع طبیعی نفت خام و گاز طبیعی فراوان گرینلند پرده برداشت. ۲۲ درصد نفت و گاز دست‌نخورده جهان در قطب شمال است. به‌تدریج، اکتشاف‌های دیگری برای یافتن ذخایر معدنی گوناگون انجام و مشخص شد که گرینلند، کانسارهای زیادی از سنگ آهن، مس، روی، سرب، اورانیم، فلورید، طلا، یاقوت و عنصرهای خاکی کمیاب (مورد استفاده در برخی صنایع مانند تولید تلفن همراه، پنل‌های خورشیدی و توربین‌های بادی) دارد. کشف این منابع باعث شد که تمام احزاب سیاسی اصلی گرینلند به اتفاق آرا از توسعه صنعت معدن این کشور پشتیبانی کنند. اما مطرح شدن موضوعاتی مانند این‌که فعالیت‌های معدنی منجر به افزایش گرمایش جهانی و گرمایش قطب و ذوب شدن ذخایر یخ و یخچال‌های طبیعی این کشور می‌شود باعث شد که هم‌فکری شهروندان گرینلند از بین برود. توسعه معادن گرینلند بر افزایش دمای زمین خواهد افزود و نهادهای بین‌المللی و سیاستگذاران زیست‌محیطی برای اطمینان یافتن از اینکه میانگین دمای کره زمین در سطح مطلوب ۲ درجه باقی می‌ماند، بر فعالیت‌های معدنکاری گرینلند نظارت خواهند داشت.

بر پایه‌گزارش وزارت دفاع ایالات متحده آمریکا به مجلس نمایندگان ایالات متحده آمریکا آب شدن یخ‌های قطبی باعث بازشدن راه‌های تجاری تازه می‌شود و گرینلند در مسیر این راه‌ها قرار دارد.

## تقسیمات کشوری

تقسیمات کشوری گرینلند که از ۱ ژانویهٔ ۲۰۰۹ رسمی شده است. مراکز استان‌ها با شماره نشان داده شده‌اند.

گرینلند به پنج منطقه تقسیم می‌شود:

* آواناتا
* کوجالق
* Qeqertalik
* ققاتا
* سرمرسوک

منطقه بزرگ «پارک ملی شمال خاوری گرینلند» جزء استان‌های این کشور به‌شمار نمی‌آید.

## روابط با ایالات متحده آمریکا

### استفاده نظامی

بر پایه یک قرارداد نظامی بین ایالات متحده آمریکا با دانمارک، آمریکا تجهیزات ردیابی موشکی خود را در پایگاه نظامی در گرینلند نصب کرده است. در سال ۲۰۱۸ برای جلوگیری از نفوذ چین در گرینلند، آمریکا همچنین موفق شد گرینلند را متقاعد کند که ساخت فرودگاه‌های خود را به چین ندهد.

### پیشنهاد خرید

آمریکا تا به امروز سه بار پیشنهاد برای خرید گرینلند داده است، بار نخست در سال ۱۸۷۶ و بار دوم پس از پایان جنگ جهانی دوم در سال ۱۹۴۶ و بار سوم در اوت ۲۰۱۹ دونالد ترامپ رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا درخواست خرید گرینلند را داد. اما دولت دانمارک این درخواست را رد کرد. همچنین در سال ۲۰۲۵ دونالد ترامپ به صورت رسمی درخواست الحاق گرینلند به خاک ایالات متحده، حتی با استفاده از نیروی نظامی را اعلام کرد.

## نگارخانه

* تصویر ماهواره‌ای گرینلند
* ساحل جنوب شرقی گرینلند
* آبدره قیصر فرانتس یوزف که شماری یخکوه نیز در آن دیده می‌شود.
* نمای یکی از شهرهای گرینلند در سال ۱۹۸۰ میلادی
* شفق قطبی (نور شمالگان) در گرینلند
* شکارچی گرینلندی در حال جابجایی گوشت گوزن

## توضیحات

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه دولت گرینلند (تنها به زبان‌های گرینلندی و دانمارکی)
* وبگاه ملی جهانگردی گرینلند بایگانی‌شده در ۱۴ مارس ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine به زبان‌های انگلیسی، دانمارکی و آلمانی.