# آموزش در سیشل

**آموزش در سیشل** از سن ۶ تا ۱۵ سالگی رایگان و اجباری است. زبان آموزش از ۶ تا ۱۰ سالگی کریول سیشلی است و سپس زبان انگلیسی به‌تدریج به‌عنوان زبان تدریس معرفی می‌شود، در حالی که زبان فرانسه به‌عنوان زبان خارجی وارد برنامه درسی می‌گردد. این نظام آموزشی از مدارس مأموریتی خصوصی در قرن نوزدهم به نظام آموزش عمومی اجباری در روزگار معاصر تحول یافته‌است.

سیشل تنها کشور آفریقایی است که نظام آموزشی آن در میان پنجاه نظام برتر جهان قرار می‌گیرد. این کشور با نرخ باسوادی ۹۶٫۲۰٪ بالاترین نرخ باسوادی را در میان کشورهای آفریقای جنوب صحرا داراست. بر پایه داده‌های کتاب جهانی سازمان اطلاعات مرکزی ایالات متحده (CIA) در سال ۲۰۱۸، نزدیک به ۹۵٫۹٪ از جمعیت پانزده سال و بالاتر از توانایی خواندن و نوشتن برخوردار بودند.

نظام آموزشی سیشل هم از الگوی بریتانیایی و هم از الگوی فرانسوی الهام گرفته‌است و این امر بازتاب‌دهنده تاریخ و تنوع فرهنگی این مجمع‌الجزایر است. از سال ۱۹۸۱ آموزش رایگان برای تمامی کودکان اجباری شده و در سال ۲۰۰۹ نیز نخستین دانشگاه کشور تأسیس گردید.

## پیشینه

تا اواسط قرن نوزدهم، آموزش رسمی در سیشل بسیار محدود بود. هر دو کلیسای انگلیکان و کاتولیک در سال ۱۸۵۱ مدارس مأموریتی گشودند. این مأموریت‌ها به اداره مدارس متوسطه ادامه دادند — کالج سیشل که زیر نظر برادران آموزش مسیحی اداره می‌شد و صومعه رجینا موندی که توسط خواهران سنت ژوزف کلونی اداره می‌گردید — حتی پس از آن‌که دولت در سال ۱۹۴۴ مسئولیت آموزش را بر عهده گرفت، هرچند مدارس ابتدایی در سراسر جزایر با معلمانی که اغلب آموزش رسمی ندیده بودند تأسیس شده بودند.

پس از آن‌که در سال ۱۹۵۹ یک مرکز تربیت معلم گشوده شد — «به‌منظور پاسخگویی به نیاز معلمان شاغل بااستعداد که آموزش پیشین نداشتند و برای تربیت تازه‌واردان به حرفه تدریس» (نقل از مقاله اس. کوئینلن: «کالج تربیت معلم» در بولتن دولت سیشل، ۲۷ ژوئیه ۱۹۶۱) — دوره آموزشی دو ساله برای معلمان متوسطه یا دوره یک‌ساله برای معلمان ابتدایی شاغل ارائه شد و در پی آن عرضه معلمان آموزش‌دیده بومی فراهم گردید.

از سال ۱۹۸۱ نظام آموزش رایگان برقرار شده و حضور همه کودکان در پایه‌های اول تا نهم را از سن پنج سالگی الزامی کرده‌است. پیش از این، کودکان در سن مدرسه ملزم به شرکت در سرویس ملی جوانان سیشل بودند.

نرخ باسوادی کودکان در سن مدرسه تا اواخر دهه ۱۹۸۰ به بیش از ۹۰ درصد رسید. بسیاری از سیشلی‌های مسن‌تر در دوران کودکی خواندن و نوشتن نیاموخته بودند، اما کلاس‌های آموزش بزرگسالان به افزایش نرخ باسوادی بزرگسالان از ۶۰ درصد به ۸۵ درصد در سال ۱۹۹۱ کمک کرد.

## وضعیت کنونی

### آموزش ابتدایی

آموزش تا سن ۱۶ سالگی اجباری و تا سن ۱۸ سالگی در مقطع متوسطه رایگان است. دانش‌آموزان باید هزینه لباس فرم را بپردازند، اما کتاب و شهریه رایگان است.

در سال ۲۰۰۲ نرخ ثبت‌نام ناخالص در مقطع ابتدایی ۱۱۴ درصد و نرخ ثبت‌نام خالص ۱۰۰ درصد بود. نرخ‌های ثبت‌نام ناخالص و خالص بر پایه شمار دانش‌آموزانی که رسماً در مدرسه ابتدایی ثبت‌نام کرده‌اند محاسبه می‌شوند و بنابراین لزوماً بازتاب‌دهنده حضور واقعی در مدرسه نیستند. در سال ۲۰۰۲ نزدیک به ۹۹ درصد از کودکانی که وارد مدرسه ابتدایی می‌شدند احتمالاً به پایه پنجم می‌رسیدند.

سیشل در سال ۲۰۱۵ تنها کشور آفریقایی بود که به شش هدف یونسکو برای آموزش برای همه دست یافت، از جمله دسترسی همگانی و رایگان به مدرسه ابتدایی.

کودکان نخست خواندن و نوشتن به زبان کریول سیشلی را فرامی‌گیرند. از پایه سوم، زبان انگلیسی به‌عنوان زبان آموزشی در برخی درس‌ها بکار می‌رود. زبان فرانسه از پایه ششم معرفی می‌شود.

نسبت دختران به پسران در ثبت‌نام مدارس ابتدایی متوازن است، بلکه اندکی به نفع دختران است که نشان‌دهنده برابری چشمگیر در دسترسی به آموزش است.

### آموزش خصوصی

آموزش خصوصی از اواخر دهه ۱۹۶۰ در سیشل به‌عنوان گزینه‌ای وجود داشته، اما تنها از سال ۱۹۹۴ بود که دانش‌آموزان سیشلی اجازه یافتند در مدارس غیردولتی ثبت‌نام کنند. سه مدرسه خصوصی در ماهه وجود دارد: مدرسه بین‌المللی سیشل، لِکول فرانسه و مدرسه مستقل. همچنین یک مدرسه مونتسوری نیز در این جزیره فعال است. مدرسه بین‌المللی و مدرسه مستقل دوره‌های سطح A (پس از ۱۶ سالگی) ارائه می‌دهند. در جزیره پراسلن یک مدرسه خصوصی به نام مدرسه بین‌المللی ویجای پراسلن وجود دارد که در حال حاضر کودکان را تا سطح A-Level آموزش می‌دهد. در مجموع حدود ۲۰۰۰ دانش‌آموز در بخش خصوصی تحصیل می‌کنند.

### آموزش متوسطه

آموزش متوسطه به دو دوره تقسیم می‌شود: S1 تا S3 (متوسطه پایین‌تر) و S4 تا S5 (متوسطه بالاتر)، با گرایش تدریجی به رشته‌های عمومی، فنی یا حرفه‌ای. در این مقطع، نظام آموزشی سیشل عمدتاً به زبان انگلیسی است و زبان‌های فرانسه و کریول به‌عنوان مواد زبانی تقویت می‌شوند.

### آموزش عالی

دانش‌آموزان می‌توانند برای ادامه تحصیل پیش‌دانشگاهی یا آموزش‌های دیگر به پلی‌تکنیک سیشل بروند که در سال ۱۹۹۱ دارای ۱٬۶۰۰ دانش‌آموز بود. در سال ۱۹۹۳ دولت در پاسخ به فشار مردمی، الزام شرکت در سرویس ملی جوانان برای ورود به پلی‌تکنیک را حذف کرد، اما به دانشجویان توصیه اکید می‌کرد که پیش از شروع کار در سن هجده سالگی، سرویس ملی را به پایان برسانند. بیشترین شمار دانشجویان در رشته‌های تربیت معلم (۳۰۲ نفر)، مطالعات بازرگانی (۲۵۵ نفر)، علوم انسانی و علوم (۲۲۶ نفر) و هتل‌داری و گردشگری (۱۳۲ نفر) بودند.

در ۱۷ سپتامبر ۲۰۰۹ (۲۶ شهریور ۱۳۸۸) دانشگاه سیشل تأسیس شد. در حال حاضر ۱۷۵ دانشجو در دو دانشکده مشغول تحصیل هستند. دانشکده اصلی در آنس رویال و دانشکده دوم که مدرسه آموزش نام دارد در مونت فلوری واقع است.

تنها دانشگاه کشور دانشگاه سیشل (UniSey) در ویکتوریا عضو آژانس دانشگاهی فرانکوفونی است. مدارک صادر شده توسط این دانشگاه در بسیاری از کشورها به رسمیت شناخته می‌شوند، از جمله در چارچوب کنوانسیون لیسبون دربارهٔ به‌رسمیت‌شناختن مدارک تحصیلی.

## نرخ باسوادی

سیشل با نرخ باسوادی ۹۶٫۲۰٪ بالاترین نرخ باسوادی را در میان کشورهای آفریقای جنوب صحرا داراست. بر اساس داده‌های بانک جهانی در سال ۲۰۲۰، نرخ باسوادی این کشور ۹۶ درصد بود.

سیشل تنها کشور آفریقایی است که نظام آموزشی آن در سال ۲۰۲۳ در میان ۵۰ نظام برتر جهان قرار داشت و در آفریقا رتبه اول را کسب کرد. بر پایه داده‌های CIA در سال ۲۰۱۸، نزدیک به ۹۵٫۹٪ از جمعیت ۱۵ سال و بالاتر باسواد بودند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Education in Seychelles». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Éducation aux Seychelles». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای فرانسوی*، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Educação nas Seicheles». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای پرتغالی*، بازبینی‌شده در ۹ مه ۲۰۲۶.

## پیوند به بیرون

* وزارت آموزش سیشل
* آمار آموزشی و کیفیت آموزش در سیشل، کنسرسیوم جنوب و شرق آفریقا برای پایش کیفیت آموزش (SACMEQ)