# دیوید هاکنی

| دیوید هاکنیOM CH RA |
| --- |
| هاکنی در ۱۹۷۷ |
| زادهٔ | ۹ ژوئیهٔ ۱۹۳۷ برادفورد، ریدینگ غربی یورکشایر، انگلستان |
| درگذشت | ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶ (۸۸ سال) |
| ملیت | بریتانیایی |
| تحصیلات | مدرسه هنر برادفورد (۱۹۵۳–۱۹۵۸) کالج سلطنتی هنر(۱۹۵۹–۱۹۶۲) |
| شناخته‌شده برای | نقاشی، چاپ دستی، عکاسی، طراحی صحنه |
| آثار برجسته | *یک شلپ بزرگتر* *خانم و آقای کلارک و پرسی* *تصویر هنرمند (استخر و دو پیکر)* *پیتر از استخر نیک خارج می‌شود* *مجموعه داران آمریکایی (فرد و مارسیا وایزمن)* *درختان بزرگتر در نزدیکی وارتر* *گرند کانیون بزرگتر* *Garrowby Hill* *A Bigger Interior with Blue Terrace and Garden 2017* |
| جنبش | هنر پاپ |
| جوایز | جایزه نقاشی جان مورز(۱۹۶۷) Companion of Honour (1997) آکادمی سلطنتی هنر نشان مریت (۲۰۱۲) دکترای افتخاری، کالج هنر و طراحی اوتیس (۱۹۸۵) |

**دیوید هاکنی** (انگلیسی: David Hockney؛ ۹ ژوئیهٔ ۱۹۳۷ – ۱۱ ژوئن ۲۰۲۶) نقاش، طراح صحنه و عکاس انگلیسی بود. او به‌عنوان یکی از چهره‌های مهم جنبش هنر پاپ در دههٔ ۱۹۶۰، از تأثیرگذارترین هنرمندان بریتانیایی سدهٔ بیستم و بیست‌ویکم به‌شمار می‌رفت.

هاکنی در کالج سلطنتی هنر تحصیل کرد و سپس در دههٔ ۱۹۶۰ به لس‌آنجلس نقل مکان کرد. نور و سبک زندگی کالیفرنیا تأثیر عمیقی بر آثار او گذاشت؛ او با استفاده از رنگ اکریلیک، مجموعه‌ای از پرتره‌های بزرگ را کار کرد و در ادامهٔ دوران حرفه‌ای خود به چاپ و فوتوکلاژ روی آورد. او در دهه‌های پایانی فعالیتش به‌طور گسترده از ابزارهای دیجیتال استفاده کرد و با خلق آثار بزرگ «آن پلن ایر» به مناظر یورکشایر، زادگاهش، بازگشت. او همچنین طراح صحنهٔ برجستهٔ اپرا بود. هاکنی در سطح بین‌المللی نمایشگاه برگزار کرد و چندین مرور آثار مهم در مؤسسات هنری پیشرو داشت و جوایز و افتخارات مدنی و نهادی متعددی دریافت کرد. او در جوانی و چند سال پیش از جرم‌زدایی از همجنس‌گرایی در بریتانیا، آشکار کرد که گی است. هاکنی میان بریتانیا، فرانسه و ایالات متحده زندگی می‌کرد. در اواخر دههٔ ۲۰۱۰، فروش آثارش در حراجی‌ها او را به گران‌ترین هنرمند زنده تبدیل کرد.

## سال‌های آغازین

دیوید هاکنی در ۹ ژوئیه ۱۹۳۷ در برادفورد به دنیا آمد و تحصیلات خود را در مدرسه گرامر برادفورد، کالج هنر برادفورد، و کالج سلطنتی هنر (۱۹۶۲–۱۹۵۹) در لندن، جایی که با رونالد بی کیتاج آشنا شد و تحت تأثیر او به نقاشی پیکرنما و بهره‌گیری از منابع ادبی روی آورد، ادامه داد.

هنگامی که در کالج سلطنتی هنر بود، در نمایشگاه معاصران جوان (۱۹۶۲) در کنار پیتر بلیک، که ورود هنر پاپ آرت انگلیسی را اعلام کرد، با چهار نقاشی به شیوه‌های مختلف و با عنوان کلی *تظاهرات تنوع* شرکت نمود. او کاملاً در امتداد هنر پاپ انگلیسی قرار کرفت اگرچه در کارهای اولیه او عناصر اکسپرسیونیستی نیز دیده می‌شود، نه کاملاً شبیه آثار فرانسیس بیکن. اما در برخی آثار، مانند *ما دو پسر در کنار هم شفیقیم* (۱۹۶۱)، بر اساس شعری از والت ویتمن. این آثار همچنین به همجنسگرایی او ارتباط داده می‌شود. از ۱۹۶۳ آثار هاکنی توسط یکی از اثرگذارترین دلالان هنر، جان کاسمین عرضه می‌شد. همچنین در ۱۹۶۳ هاکنی به نیویورک رفت و در آنجا با اندی وارهول تماس پیدا کرد. بعدها، در دیداری از کالیفرنیا، جایی که در آن مقیم شد، موضوع‌های زندگی بورژواها را نقاشی کرد، همچنین نقاشی‌های رنگ و روغنی از استخرهای لوس آنجلس کشید. این کارها واقعگراتر و با رنگ‌های زنده تری اجرا شده‌اند. او همچنین به اجرای چاپ‌های دستی، پرتره‌هایی از دوستان، تصویرسازی برای شعر پرداخت. دفتری از طراحی‌هایش را با نام *سفرهایی با قلم، مداد و مرکب* (۱۹۷۸) به چاپ رسانید. طی سال‌های بعد به طراحی صحنه برای رویال کورت تئاتر، گلین دبورن، لا اسکالا و متروپولیتن اپرا در نیویورک پرداخت. او که گهگاه عکاسی می‌کرد، از اوایل دهه ۱۹۸۰، دست به تجربه‌هایی در فتوکلاژ زد که تصویرهای هم‌زمان در نقاشی کوبیست را به یاد می‌آورند.

### لیتوگرافی

شتکی بزرگ‌تر، ۱۹۶۷، مجموعه تیت لندن
هاکنی در مدرسه هنر برادفرد، یورک شایر، لیتوگرافی را فراگرفت. اولین اثر چاپ او *من و قهرمانانم* (۱۹۶۱)، که او را در کنار گاندی و والت ویتمن نشان می‌دهد، است. اولین پروژه مهم او در چاپ دستی یک سری شانزده تایی اچینگ *مراحل هرزگی* بود. که در آن کار روایی هوگارت به همین نام را با تجربیات شخصی‌اش از نیویورک درآمیخته بود. با این اثر چون هنرمندی با استعداد معرفی شد.

در دهه ۱۹۶۰ در کالیفرنیا با همکاری کن تایلر سری دیگری از کارهای چاپ را تحت عنوان *یک مجموعه هالیوود* خلق کرد. بسیاری از این لیتوگراف‌ها چهره‌های دوستان او، و اغلب از سلیا بیرت‌ول است. در ۱۹۷۱–۱۹۷۰ *خانم و آقای کلارک و پرسی* را نقاشی کرد که تصویری از سلیا و همسرش اوسی کلارک، طراح لباس، در خانه‌شان در ناتینگ هیل بود. این اثر به یکی از مردمی‌ترین‌های مجموعه نگارخانه تیت و بر اساس رای‌گیری رادیو ۴ بی‌بی‌سی در سال ۲۰۰۵ به عنوان یکی از محبوب‌ترین نقاشی‌های انگلیس تبدیل شد.

اولین اثر چاپی او در دهه ۱۹۸۰ دو لیتوگراف بزرگ از سلیا بود که توسط جمینی جی.ای.ال. (استودیویی که توسط کن تایلر تأسیس گردید) چاپ شد. هاکنی همچنین دو اچینگ به بزرگداشت پابلو پیکاسو پس از درگذشتش در ۱۹۷۳، کسی که او کارهایش را تقدیر و تحت تأثیر آن نیز بود، خلق کرد.

در یک بهره‌گیری نامتعارف از نقاشی، عنوان آغازین فیلم *سوییت کالیفرنیا* (۱۹۷۸) از نیل سایمون، بر اساس نمایشی از او به همین نام، با نمایش ده‌ها نقاشی با موضوع کالیفرنیا از آثار هاکنی شروع می‌شود.

### متصل‌شدگان (The Joiners)

هاکنی همچنین به کار عکاسی نیز می‌پرداخت، او تعداد بسیاری عکس (بین ۵ تا ۱۵۰ عدد) پولاروید یا عکس‌هایی با قطع کوچک را (از یک موضوع) در کنار هم بصورتی ترکیب می‌کرد که اثری واحد خلق می‌شد. از آنجا که این تصاویر از زوایای مختلف و در زمان‌هایی متغیر (اگرچه اندک) انداخته شده بودند، نتیجه اثری بود که حال و هوای کارهای کوبیستی را تداعی می‌کرد، فضایی که هاکنی شیفته آن بود. برخی از این کارها مناظر - مانند *بزرگراه پیربلوسام شماره دو* - و برخی دیگر چهره‌نگاره بودند.

## زندگی شخصی

### گرایش جنسی و روابط

هاکنی در ۲۳سالگی و در دوران تحصیل در کالج سلطنتی هنر، همجنس‌گرا بودن خود را آشکار کرد. در آن زمان روابط همجنس‌گرایانه میان مردان در بریتانیا هنوز جرم محسوب می‌شد و هفت سال بعد با تصویب قانون جرائم جنسی ۱۹۶۷ جرم‌زدایی شد. هاکنی در آثار خود به موضوع عشق همجنس‌گرایانه پرداخت؛ از جمله در تابلوی *دو پسر که با هم در آغوش کشیده‌اند* (۱۹۶۱) که عنوان آن از شعری از والت ویتمن گرفته شده بود. او همچنین در سال ۱۹۶۳ در تابلوی *صحنه‌ای خانگی، لس آنجلس* دو مرد را به تصویر کشید که یکی در حال دوش گرفتن است و دیگری پشت او را می‌شوید.

در تابستان ۱۹۶۶، هنگامی که در دانشگاه کالیفرنیا، لس آنجلس تدریس می‌کرد، با پیتر شلزینگر، دانشجوی هنر، آشنا شد. شلزینگر برای برخی از نقاشی‌ها و طراحی‌های هاکنی مدل شد و این دو وارد رابطه‌ای عاطفی شدند. از دیگر شرکای عاطفی هاکنی، گرگوری ایوانز بود که سوژهٔ تعدادی از آثار او نیز قرار گرفت. آن‌ها در سال ۱۹۷۱ با یکدیگر آشنا شدند و از سال ۱۹۷۴ رابطه‌ای عاطفی را آغاز کردند. هرچند این رابطه بعدها پایان یافت، اما همکاری حرفه‌ای آن‌ها ادامه پیدا کرد و ایوانز مدیریت استودیوی دیوید هاکنی را بر عهده گرفت.

هاکنی همچنین با هنرمند و تصویرگر ایان فالکونر رابطه داشت. فالکونر هم شریک عاطفی او بود و هم تنها شاگرد رسمی‌اش به‌شمار می‌رفت. فالکونر بعدها اظهار کرد که هاکنی افزون بر آموزش‌های فنی، شیوهٔ نگاه او به جهان را تحت تأثیر قرار داد و او را به توجه و قدردانی از موضوعات روزمره تشویق کرد.

همدم و همراه دیرینهٔ هاکنی ژان-پیر گونسالوس دِ لیما، مشهور به «جی‌پی»، بود که به‌عنوان دستیار ارشد در استودیوی او فعالیت می‌کرد.

### محل‌های اقامت

هاکنی مالک خانه‌ها و استودیوهایی در بریدلینگتون و لندن بود. همچنین دو خانه در ایالت کالیفرنیا داشت که از سال ۱۹۶۴ به‌طور متناوب در آن‌ها زندگی می‌کرد؛ یکی در هالیوود هیلز و دیگری در ملیبو. او همچنین دفتری در بلوار سانتا مونیکا در وست هالیوود کالیفرنیا داشت و آرشیو آثار و اسناد خود را در آنجا نگهداری می‌کرد.

در مارس ۲۰۱۳، دومینیک الیوت، دستیار ۲۳ سالهٔ هاکنی، پس از نوشیدن مایع لوله‌بازکن در استودیوی هاکنی در بریدلینگتون جان خود را از دست داد. او پیش از آن نیز مواد مخدر و الکل مصرف کرده بود. شریک زندگی هاکنی او را به بیمارستان عمومی اسکاربرو رساند، اما الیوت بعداً در همان‌جا درگذشت. تحقیقات قضایی علت مرگ را «مرگ ناشی از حادثهٔ ناخواسته» اعلام کرد.

در نوامبر ۲۰۱۵، هاکنی خانهٔ خود در بریدلینگتون را فروخت و به این ترتیب به سال‌ها ارتباط نزدیک خود با آن شهر پایان داد. او سپس به نرماندی فرانسه نقل مکان کرد و تا سال ۲۰۲۳ در روستای رومنیل، در نزدیکی بورو-ا-نوژ، زندگی کرد. پس از آن به منطقهٔ ماری‌لبون لندن بازگشت.

### سلامت

هاکنی از دههٔ ۱۹۷۰ دچار کاهش شنوایی شد و از سال ۱۹۷۹ از سمعک استفاده می‌کرد، هرچند چند سال پیش از آن متوجه شده بود که شنوایی‌اش به‌تدریج در حال از دست رفتن است. او همچنین از تجربهٔ حس‌آمیزی سخن گفته بود؛ پدیده‌ای که در آن صداها، رنگ‌ها و شکل‌ها در ذهن فرد با یکدیگر پیوند پیدا می‌کنند.

هاکنی هر روز شنا می‌کرد و گفته بود که هنگام کار پشت سه‌پایهٔ نقاشی خود می‌تواند برای مدت‌های طولانی سرپا بایستد.

### مرگ

هاکنی در ۱۱ ژوئنِ ۲۰۲۶ در خانهٔ خود در لندن و در سن ۸۸ سالگی درگذشت.

چارلز سوم، پادشاه بریتانیا، با ادای احترام به هاکنی او را «غولی در دنیای هنر و نقاشی، یورکشایریِ اصیل، و دوستی عزیز و الهام‌بخش برای افراد بی‌شمار» توصیف کرد. تریسی امین، هنرمند بریتانیایی، نیز گفت: «هنرمندی بزرگ و انسانی فوق‌العاده بود که با قدرت هنر، نگاه مردم به هویت بریتانیایی را دگرگون کرد. او همجنس‌گرایی بود که با افتخار و بی‌پرده زندگی می‌کرد و بیش از هر هنرمند بریتانیایی دیگری پرچم این هویت را برافراشت.» کی‌یر استارمر، نخست‌وزیر بریتانیا، نیز درگذشت او را تسلیت گفت.

## برخی از آثار

* *من و قهرمانانم* (۱۹۶۱) (او را در کنار گاندی و والت ویتمن نشان می‌دهد)
* *ما دو پسر در کنار هم شفیقیم* (۱۹۶۱)
* *یک مجموعه هالیوود*
* *خانم و آقای کلارک و پرسی* (۱۹۷۱–۱۹۷۰)

## نوشته‌ها

* *سفرهایی با قلم، مداد و مرکب* (۱۹۷۸) (دفتری از طراحی‌هایش)

## جستارهای وابسته

* کوبیسم
* پاپ آرت

## منابع

* هاکنی، دیوید. *سفرهایی با قلم، مداد و مرکب*، سویس: انتشارات پیترزیورگ، ۱۹۷۷ ISBN 0-902825-04-6
* پاکباز، روئین. *دائرةالمعارف هنر*، چاپ دوم. تهران: فرهنگ معاصر، ۱۳۷۹ شابک ‎۹۶۴-۵۵۴۵-۴۱-۲.
* شستی (۵ مهر ۱۴۰۴). «هاکنی نماد زنده پاپ آرت». مجله شستی.

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
* بنیاد دیوید هاکنی
* دیوید هاکنی در بانک اطلاعات اینترنتی فیلم‌ها (IMDb)
* ترانه‌شناسی دیوید هاکنی در دیسکاگز