Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# ویکی‌خبر

ویکی‌خبر|  |
| گونه وبگاه | اخبار |
| در دسترس به زبان | چند زبانه |
| مالک | بنیاد ویکی‌مدیا |
| بنیانگذار(ان) | Wikimedia Community |
| وبگاه | www.wikinews.org |
| تجاری؟ | نه |

## تاریخچه

ویکی‌خبر در اگوست ۲۰۰۳ به وجود آمد و در دسامبر ۲۰۰۴ زبان‌های زیر به آن اضافه شدند: آلمانی، فرانسوی، اسپانیایی، سوئدی، بلغاری، لهستانی، پرتغالی، رومانیایی، اوکراینی، ایتالیایی، صربی، ژاپنی، روسی، عبری، عربی، تایلندی، نروژی و چینی

در ۱۳ مارس، ۲۰۰۵ تعداد مقالات مربوط به ویکی‌خبر، از ۱٬۰۰۰ بیشتر شد.

در ۵ سپتامبر، ۲۰۰۷ تعداد مقالات نسخهٔ انگلیسی، از ۱۰٬۰۰۰ بیشتر شد.

در ۱۷ اکتبر، ۲۰۱۰ نسخه فارسی آن با آدرس وبگاه fa.wikinews.org به وجود آمد.

در ۲۷ فوریه، ۲۰۱۱ تعداد مقالات نسخهٔ فارسی، از ۵۰۰ بیشتر شد.

## جستارهای وابسته

* ویکی‌خبر فارسی

## پیوند به بیرون

* درگاه ویکی‌خبر فارسی
* Wikinews: درگاه زبان‌های ویکی‌خبر
* Wired News: Wikipedia Creators Move Into News
* فید آراس‌اس ویکی‌خبر انگلیسی
* Wikinews فید آراس‌اس ویکی‌خبر انگلیسی
* وبلاگ ویکی‌خبر انگلیسی

## پانویس
# بی‌بی‌سی جهانی

بی‌بی‌سی جهانی|  |
| نوع | شرکت تابعه |
| صنعت | تلویزیون زمینی |
| پیشینیان | BBC Enterprises |
| بنا نهاده | ۲۶ ژوئیه ۱۹۹۵ (۱۹۹۵-26}}) |
| دفتر مرکزی | Broadcasting House، لندن، بریتانیا |
| محدودهٔ فعالیت | بین‌المللی |
| افراد کلیدی | Tony Hall (رئیس هیئت مدیره) Tim Davie (مدیر عامل اجرایی) |
| مادر | بی‌بی‌سی |
| وبگاه | www.bbcworldwide.com |

**بی‌بی‌سی جهانی** (انگلیسی: BBC Worldwide) بخش جنبی بی‌بی‌سی است. این کمپانی محصولات بی‌بی‌سی را برای فروش به سایر کمپانی‌های خارجی آماده‌سازی می‌کند تا کمک خرجی برای شبکه بی‌بی‌سی باشد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «BBC Worldwide». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ اوت ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
# یان سابق

| یان سابق (前燕) 燕 یان سابق |
| --- |
| ۳۳۷–۳۷۰ |
| یان سابق در سال ۳۳۸ م |
| یان سابق در سال ۳۶۹ م |
| پایتخت | جیچنگ (棘城) (۳۳۷–۳۴۱) لونگ‌چنگ (۳۴۱–۳۵۰) جیچنگ (薊城) (۳۵۰–۳۵۷) یه‌چنگ (۳۵۷–۳۷۰) |
| حکومت | سلطنت |
| امپراتور |   |
|  |
| • ۳۳۷–۳۴۸  | مورونگ هوانگ |
| • ۳۴۸–۳۶۰  | مورانگ جون |
| • ۳۶۰–۳۷۰  | مورانگ وی |
|  |
| تاریخ |   |
|  |
| • ادعای عنوان امپراتوری مورنگ هوانگ  | ۲۳ نوامبر ۳۳۷ ۳۳۷ |
| • ادعای عنوان امپراتوری مورنگ جون  | ۴ ژانویه ۳۵۳ |
| • سقوط یه‌چنگ  | ۱۱ دسامبر ۳۷۰ |
| • فروپاشی  | ۳۷۰ |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **پیشین** | **پسین** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | دودمان جین (۴۲۰–۲۶۵) |
|  | ران وی |
|  | ژائو پسین |
|  | دوان کی |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| کین سابق |  |

 |

 |
| امروز بخشی از | چین |

| یان سابق  |
| --- |
| ۳۳۷–۳۷۰ |
| حکومت | پادشاهی |
|  |
| • ۳۳۷ تا ۳۴۸  | مورونگ هوانگ |
| • ۳۴۸ تا ۳۶۰  | مورونگ جون |
| • ۳۶۰ تا ۳۷۰  | مورونگ وی |
|  |
| دوره تاریخی | دوره شانزده پادشاهی |
|  |
| • بنیان‌گذاری  | ۳۳۷ |
| • فروپاشی  | ۳۷۰ |
|  |
| امروز بخشی از | جمهوری خلق چین |

**یان سابق** (چینی سنتی:前燕) (۳۷۰–۳۳۷ میلادی) یک سلسله ایالتی بود که توسط ژیان‌بی و در دوره شانزده پادشاهی بین سالهای ۳۳۷ تا ۳۷۰ میلادی در چین تأسیس شد.

در ابتدا، مورانگ هوانگ و پسرش مورانگ جون ادعای عنوان ایجاد شده توسط سلسله جین «شاهزاده یان» را داشتند، اما متعاقباً، در سال ۳۵۲، پس از تصرف بیشتر قلمرو سابق ژائو بعدی، مورونگ جون خود را امپراتور اعلام کرد و پس از آن، حاکمان یان سابق خود را «امپراتور» اعلام کردند.

## تاریخ

در طول زمستان سال ۳۴۲، شیانبی از یان سابق، تحت حکومت قبیله مورنگ، به پایتخت گوگوریو، هواندو، حمله و ویران کرد و ۵۰۰۰۰ مرد و زن گوگوریو را اسیر کردند تا علاوه بر به اسارت گرفتن ملکه مادر و ملکه، از آنها به عنوان برده استفاده کنند. و پادشاه گگوگوون را برای مدتی مجبور به فرار کرد. شیانبی همچنین بویو را در سال ۳۴۶ ویران کرد و مهاجرت بویو به شبه جزیره کره را تسریع کرد.

در ابتدا پایتخت جیچنگ (همچنین به عنوان داجیچنگ شناخته می‌شود)، سپس یان (پکن) در ۳۵۰، سپس یه‌چنگ در ۳۵۷، و در نهایت لویانگ در ۳۶۴ بود.

## منابع

*
# هونگ‌شی

| هونگ‌شی |
| --- |
| *امپراتور چین* |
|  |
| سلطنت | ۷ سپتامبر ۱۴۲۴ - ۲۹ مه ۱۴۲۵ |
| پیشین | امپراتور یونگ‌لو |
| جانشین | امپراتور شوان‌دو |
| درگذشته | ۲۹ مه ۱۴۲۵ چین‌آن‌دین (تالار آرامش امپراتوری)، شهر ممنوعه، بیجینگ |
| آرامگاه | شیان‌لینگ، آرامگاه‌های دودمان مینگ، بیجینگ |
| همسر | * امپراتریس جانگ
 |
| فرزند(ان) | جو جان‌جی (شوان‌دو) درمجموع ۱۰ پسر و ۷ دختر |
|

| نام کامل |
| --- |
| جو گائوچی |

 |
| پدر | یونگ‌لو |
| مادر | ملکه ژو |

**هونگ‌شی** (چینی: *洪熙*؛ پین‌یین: *Hóngxī*) به معنای «شکوه گسترده»، نام پادشاهی **جو گائوچی** (چینی: *朱高熾*، پین‌یین: *Zhū Gāochì*) (درگذشتهٔ ۲۹ مه ۱۴۲۵)، چهارمین امپراتور دودمان مینگ بود؛ که برای مدت کوتاهی از سپتامبر ۱۴۲۴ تا هنگام مرگش در مه ۱۴۲۵ بر چین فرمانروایی کرد.

## زندگینامه

### امپراتوری

جو گائوچی، بزرگترین پسر یونگ‌لو، امپراتور چین بود؛ که پس از مرگ پدرش در ۱۴۲۴ با عنوان حکومتی هونگ‌شی (به‌معنای «شکوه گسترده») بر تخت اژدها نشست. هونگ‌شی که در سال ۱۴۰۵ از سوی یونگ‌لو به عنوان نایب‌السطنه انتخاب شده بود، سابقهٔ فرمانروایی نیز داشت زیرا در زمان‌هایی که پدرش برای مأموریت‌های نظامی در خارج از پایتخت به سر می‌برد وظیفهٔ ادارهٔ امور برعهدهٔ او بود.

### دوران حکومت

هونگ‌شی فرمانروایی توانا و مردم‌دوست بود. او به خوبی از این موضوع آگاه بود که این طبقات پایین جامعه هستند؛ که شالودهٔ امپراتوری را حفظ کرده‌اند و به همین سبب با آنان همواره غمخواری می‌ کرد. این مهربانی و شفقت او با مردم عادی، در متون تاریخی نیز به ثبت رسیده است که چگونه هونگ‌شی به درباریان خود دستور داد تا در انبارهای سلطنتی را گشوده و به مردم گرسنه‌ای که به دلیل قحطی به خوردن تخم علف روی‌آورده بودند ذرت رایگان بدهند.

هونگ‌شی همچنین کار یونگ‌لو در ساخت پایتختی جدید در بیجینگ را ادامه داد ولی ازآنجاییکه برخلاف پدرش به این موضوع اعتقاد نداشت که برای حفاظت از مرزهای شمالی در برابر هجوم مغولان باید پایتخت در نزدیکی آنها باشد، اعلام نمود که قصد ترک شهر ممنوعه و انتقال مجدد پایتخت از بیجینگ (به‌معنای پایتخت شمالی) به نانجینگ (به‌معنای پایتخت جنوبی) که از نظر او پایتخت اصلی امپراتوری مینگ به شمار می‌رفت را دارد. با این حال او فرصت عملی‌کردن هیچ‌یک از تصمیماتش را نیافت.

### مرگ

هونگ‌شی در ۲۹ مه ۱۴۲۵ و در سن ۴۷ سالگی پس از تنها ۹ ماه حکومت درگذشت. علت مرگ او را بیماری قلبی ذکر کرده اند. از آنجا که دوران حکومت هونگ‌شی کوتاه بود مقبره‌ای برای او ساخته نشده بود. پس او را در نزدیکی آرامگاه پدرش، امپراتور یونگ‌لو به خاک سپردند. در ژوئیهٔ ۱۴۲۵، کار ساخت مقبرهٔ شیان‌لینگ برای هونگ‌شی آغاز شد؛ که کار ساخت آن ۱۸ سال به‌طول انجامید. از آنجا که هونگ‌شی فردی صرفه‌جو بود، وصیت کرده بود تا او را با مراسمی ساده به خاک سپرده و هزینهٔ زیادی را صرف ساخت مقبرهٔ او نکنند. به همین سبب شیان‌لینگ دارای ساختمانی ساده است. امپراتریس جانگ، همسر هونگ‌شی نیز پس از آنکه در ۱۴۴۲ درگذشت در این آرامگاه به خاک‌سپرده شد.

## پانویس

## منابع

* John Stewart Bowman (۲۰۰۰). «Columbia chronologies of Asian history and culture». Columbia University Press. ص. ۴۲. دریافت‌شده در ۴ اکتبر ۲۰۱۰.
* "Zhu Gaochi - the Hongxi Emperor" (به انگلیسی). Ming Tombs / Orion South Ltd. Retrieved 4 October 2010.
# دسته چهار نفره

**دسته چهار نفره** (چینی ساده: 四人帮; چینی سنتی: 四人幫; پین‌یین: *Sì rén bāng*) شامل چهار عضو رادیکال کنگره دهم حزب کمونیست چین بود که به عنوان یک تیم کار نمی‌کردند، اما آرای مشابهی در کنگره می‌دادند. اوج قدرت این گروه در دوره انقلاب فرهنگی چین (۱۹۶۶ تا ۱۹۷۶) بود. اعضای این گروه بعداْ به خیانت و جرایم دیگر متهم شدند و محاکمهٔ آنها، در اواخر دهه ۸۰ میلادی، نشان‌دهندهٔ تغییرات چشمگیری بود که از زمان تأسیس جمهوری خلق چین در سال ۱۹۴۹ تا آن تاریخ رخ داده بود.

## اعضا

* جیانگ چینگ
* ژانگ چون کیائو
* یائو ون یوئان
* وانگ هونگ ون

## پانویس

## منابع

ازرا، فوگل (۱۳۹۷). *دنگ شیائوپینگ: اصلاحات در چین*. ترجمهٔ میثم مهرمتین. نشر ثالث. شابک ۹۷۸-۶۰۰-۴۰۵-۲۵۵-۹.
# زمستان

زاغی نقاشی زمستان نرماندی، اثر کلود مونه
**زِمِستان** چهارمین فصل از فصل‌های سال تقویم جلالی و نخستین فصل تقویم میلادی است. این فصل سردترین فصل سال است.
زمستان در نیم‌کرهٔ شمالی بر اساس تقویم جلالی ماه‌های دی، بهمن و اسفند است این در حالیست که در نیم‌کرهٔ جنوبی ماه‌های تیر، مرداد و شهریور زمستان است.

زمستان معمولاً سردترین فصل سال است. در این فصل، در برخی نواحی، دمای هوا به زیر صفر درجهٔ سانتیگراد و در کشوری مانند روسیه حتی تا -۵۱ سانتی‌گراد نیز می‌رسد. در زمستان برخی جانوران مانند خرس به خواب زمستانی می‌روند و در فصل بهار دوباره زندگی را از سر می‌گیرند.

## هواشناسی

یک نگاره پویانمایی که پوشش برف را بر روی نقشه نشان می‌دهد.
زمستان فصلی با روزهای کوتاه و شب‌های طولانی و سرد است. میانگین دمای زمستان معمولاً در ماه دی به پایین‌ترین مقدار خود (در نیم‌کرهٔ شمالی) می‌رسد. بوران، برف، کولاک، یخ‌بندان معابر و جاده‌ها، مه و پوشیده شدن کوه‌ها از برف از خصوصیات فصل زمستان است که اغلب هر کدام به تنهایی باعث اختلال در عبور و مرور می‌شوند. گاهی پدیدهٔ هواشناسی نادری در طول زمستان با نام یخ‌مه رخ می‌دهد که متشکل از بلورهای یخ معلق در هوا است. این پدیده تنها در دماهای بسیار پایین (زیر ۳۰- درجه سانتیگراد) رخ می‌دهد.

در نیم‌کرهٔ جنوبی، به‌خاطر بیشتر بودن اقلیم اقیانوسی در مقایسه با نیم‌کرهٔ شمالی و در عین حال کمتر بودن خشکی در عرض‌های پایین‌تر از ۴۰- درجه، زمستان خفیف‌تر و برف و یخ کمتر است. در این منطقه، بارش برف در نواحی مرتفع مانند رشته کوه‌های آند، کوه‌های نیوزیلند و مناطق جنوب پاتاگونیا در آمریکای جنوبی رخ می‌دهد. در قطب جنوب، برف در طول سال می‌بارد.
فصل زمستان از لحاظ نجومی با نقطه انقلاب زمستانی که کوتاه‌ترین روز سال است آغاز شده و با نقطهٔ اعتدال بهاری پایان می‌یابد.

### علت

علت سرد شدن زمین در زمستان، نه دوری آن از خورشید است و نه کمتر شدن فعالیت خورشید. زاویهٔ محور چرخش زمین نسبت به صفحهٔ مداری زمین دارای انحراف ۲۳٫۴۴ درجه‌ایست و همین انحراف نقش مهمی در تغییرات آب و هوایی زمین دارد. در زمستانِ نیم‌کرهٔ شمالی، خورشید بر این مناطق به صورت مورب می‌تابد و پرتوهای موازی تابشی از خورشید باید سطحی بیضی‌وار را گرم کنند. به علت کروی بودن زمین، این سطح بیضی‌وار کشیده‌تر نیز می‌شود و در نتیجه نور و گرمای کمتری به واحد سطح می‌رسد. ناظر زمینی، خورشید زمستانی را در ارتفاعی پایین‌تر از خورشید تابستانی می‌بیند. در مقایسه با این اثرات، تغییرهای آب و هوایی در زیاد شدن فاصلهٔ زمین در مدار بیضوی‌اش با خورشید ناچیز است.

## نگارخانه

* تصویر هوایی در فصل زمستان از بخش غربی و جنوبی ایالت آلاسکا
* جیجاق آبی در زمستان
* بلور یخ بر روی یک شاخه
* ورزش‌های زمستانی
* صبحی زمستانی پس از باران، گاردینر کریک اثر تام رابرتز
* برف در مینسوتا
* برف روی اسکله

## جستارهای وابسته

* انقلاب زمستانی
* خواب زمستانی
* بازی‌های المپیک زمستانی
* طوفان زمستانی
* زمستان هسته‌ای
* جنگ زمستان

## منابع

Wikipedia contributors, "Winter," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed March 9, 2011).
# شو گفتگو

**شوی گفتگو** یا **برنامه گفتگو محور** (انگلیسی: Talk show؛ یا chat show در انگلیسی بریتانیایی) به برنامهٔ رادیویی یا تلویزیونی گفته می‌شود که در آن یک یا چند مجری و یک یا چند مهمان پیرامون موضوع خاصی به گپ‌وگفت می‌پردازند. معمولاً مهمانان دعوت‌شده دارای تجربه‌هایی در برخورد با موضوع مورد بحث هستند و نظرات غیرتخصصی و شخصی خود را بیان می‌کنند.

«شوی اپرا»، «سمت نو» در شبکه من و تو، «به عبارت دیگر» در بخش فارسی بی‌بی‌سی، جیوگی در شبکه دو سیما، و همرفیق در شبکهٔ نمایش خانگی ,,نمونه‌هایی از تاک شو هستند.

در ژاپن، «اتاق تتسوکو» (徹子の部屋, *Tetsuko no Heya*) یک برنامه گفتگو محور به میزبانی تتسوکو کورویاناگی است که از ۲ فوریه ۱۹۷۶ هر دوشنبه تا جمعه از ساعت ۱۳ تا ۱۳:۳۰ (به وقت محلی) از شبکه تی‌وی آساهی پخش می‌شود. این برنامه یک برنامه دیرینه است و تا سال ۲۰۲۲ به مدت ۴۷ سال و بیش از ۱۱٬۰۰۰ بار پخش شده و بارها برنده رکوردهای جهانی گینس شده‌است.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Talk show». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.
# وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا

| وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا |
| --- |
| United States Secretary of State |
| نشان وزارت امور خارجه |
| پرچم وزیر امور خارجه |
| **متصدی کنونی مارکو روبیو** از ۲۰ ژانویه ۲۰۲۵ |
| وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا |
| عضوی از | کابینه ایالات متحده آمریکا |
| پاسخگوست به | رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکا |
| جایگاه | واشینگتن، دی سی |
| گمارنده | رئیس‌جمهور ایالات متحده آمریکابا رای اعتماد مجلس سنای ایالات متحده آمریکا |
| مدت دوره | دوره ثابت ندارد |
| سند انتصاب | 22 U.S.C. § 2651 |
| نخستین متصدی | توماس جفرسون |
| جانشینی | چهارم در خط جانشینی ریاست جمهوری |
| جانشین | قائم مقام وزیر امور خارجه |
| حقوق | برنامه اجرایی، سطح ۱ |
| وبگاه | www.state.gov |

**وزیر امور خارجه ایالات متحده آمریکا** منصب ارشدی در دولت فدرال ایالات متحده آمریکا است که بر وزارت امور خارجه ایالات متحده آمریکا ریاست می‌کند.

وزیر امور خارجه در کنار وزیر دفاع، وزیر خزانه‌داری و دادستان کل، به دلیل اهمیت وزارتخانه‌هایشان مهم‌ترین اعضای کابینه قلمداد می‌شوند. وزیر کنونی امور خارجه ایالات متحده آمریکا، مارکو روبیو می باشد .

منصب *وزیر امور خارجه* که در سال ۱۷۸۹ با توماس جفرسون به عنوان اولین صاحب‌منصب آن ایجاد شد، نمایندگی ایالات متحده در کشورهای خارجی بوده، بنابراین هم‌رده وزیر امور خارجه سایر کشورها در نظر گرفته می‌شود. وزیر امور خارجه، توسط رئیس‌جمهور ایالات متحده معرّفی و پس از یک جلسه استماع در کمیته روابط خارجی سنای ایالات متحده آمریکا، توسط مجلس سنای ایالات متحده آمریکا تأیید می‌شود.

## تاریخچه

منشأ وزیر امور خارجه بر اساس اصول کنفدراسیون از دولت است. کنگره کنفدراسیون در سال ۱۷۸۱ وزارت امور خارجه را تأسیس کرد و دفتر وزیر امور خارجه را ایجاد کرد. پس از تصویب قانون اساسی ایالات متحده، اولین کنگره ایالات متحده این وزارتخانه را مجدداً تأسیس کرد و نام آن را به وزارت امور خارجه تغییر داد و دفتر وزیر امور خارجه را برای رهبری این وزارتخانه ایجاد کرد.

## وظایف

وظایف اعلام شده وزیر امور خارجه نظارت بر خدمات خارجی ایالات متحده و سیاست مهاجرت و اداره وزارت امور خارجه است. وزیر همچنین باید در مورد مسائل خارجی ایالات متحده مانند تعیین دیپلمات‌ها و سفرا، توصیه به رئیس‌جمهور در مورد عزل و فراخواندن این افراد به رئیس‌جمهور مشاوره دهد. وزیر امور خارجه می‌تواند مذاکرات، تفسیر و فسخ معاهدات مربوط به سیاست خارجی را انجام دهد. وزیر همچنین می‌تواند به عنوان نماینده ایالات متحده در کنفرانس‌ها، سازمان‌ها و آژانس‌های بین‌المللی شرکت کند. وزیر مسائل مربوط به سیاست خارجی ایالات متحده را به کنگره و شهروندان در میان می‌گذارد. وزیر همچنین خدماتی را به شهروندان آمریکایی که در خارج از کشور زندگی می‌کنند یا سفر می‌کنند ارائه می‌دهد، مانند ارائه مدارک به شکل گذرنامه؛ با انجام این کار، پاسداری از شهروندان آمریکایی و نیز اموال و منافع آنها را در کشورهای خارجی تضمین می‌کند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
# شنژن مدیا

|  |
| --- |
|  |
| نوع | تلویزیون زمینی |
| کشور | چین |
| بنیان‌گذاری | ۲۸ ژوئن ۲۰۰۴ (۲۰۰۴-28}}) |
| وبگاه رسمی | www.szmg.com.cn |

**شنژن مدیا** (انگلیسی: Shenzhen Media) شرکت رسانه‌ای چینی است، که در سال ۲۰۰۴ تأسیس شد.

شنژن مدیا یک شرکت رسانه‌ای دولتی مستقر در شنژن، استان گوانگدونگ، چین است. این شرکت صاحب دوازده کانال تلویزیونی و چهار ایستگاه رادیویی است که موسیقی، گزارش اخبار و برنامه‌های گفتگوی چینی پخش می‌کنند. گروه رسانه‌ای شنژن توسط بخش تبلیغات کمیته شهرداری شنژن حزب کمونیست چین کنترل می‌شود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Shenzhen Media Group». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ مارس ۲۰۲۱.
# سیتیک گوان

سیتیک گوان|  |
| نوع | شرکت سهامی عام |
| نماد سهام شرکت | بورس شنژن: 000839 |
| صنعت | فناوری اطلاعات |
| بنا نهاده | ۱۹۹۷ |
| بنیانگذاران | گروه سیتیک گوان  |
| دفتر مرکزی | پکن، چین |
| محصولات | سخت‌افزار رایانه |
| تعداد کارکنان | ۶۵۰ نفر |

**سیتیک گوان** (انگلیسی: CITIC Guoan) شرکت فناوری اطلاعات چینی است، که در سال ۱۹۹۷ تأسیس شد.

سیتیک گوان در صنایع زیرساخت شبکه کامپیوتری و خدمات اطلاعاتی است. این شرکت شامل ساخت و بهره‌برداری از شبکه‌های تلویزیون کابلی و شبکه‌های اطلاعاتی ماهواره‌ای، ادغام سیستم‌های شبکه، توسعه نرم‌افزار و خدمات مخابراتی با ارزش افزوده است. این شرکت در سال ۱۹۹۷ توسط شرکت مادر خود، شرکت دولتی گروه سیتیک گوان (که اکنون عمدتاً متعلق به سرمایه‌های خصوصی است) تأسیس شد. در همان سال در بورس شنژن فهرست شد.

صنعت اطلاعات سیتیک گوان یکی از اجزای شاخص اس‌زداس‌ئی ۱۰۰ (سهام ممتاز بورس شنژن) و شاخص پان-چاینا سی‌اس‌آی ۳۰۰ (۳۰۰ شرکت برتر دو بورس سرزمین اصلی چین) و همچنین زیرشاخص آن سی‌اس‌آی ۲۰۰ (شرکت‌های ۱۰۱ تا ۳۰۰ دو بورس سرزمین اصلی چین) است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «CITIC Guoan Information Industry». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳۰ مه ۲۰۲۱.
# چاینا یونی‌کام

چاینا یونی‌کام|  |
| نوع | شرکت دولتی |
| ISIN | HK0000049939  |
| صنعت | مخابرات |
| بنا نهاده | ۱۹۹۴ |
| دفتر مرکزی | پکن، چین |
| محدودهٔ فعالیت | جمهوری خلق چین |
| مدیر عامل اجرایی | لو ایمین |
| رئیس هیئت مدیره | چانگ جیاوبینگ |
| محصولات | تلفن ثابت تلفن همراه دسترسی به اینترنت تلویزیون دیجیتال |
| درآمد |  ۲۵٫۹ $ میلیارد دلار (۲۰۱۰) |
| سود خالص |  ۵۸۴ $ میلیون دلار (۲۰۱۰) |
| مالک | دولت چین |
| تعداد کارکنان | ۲۱۴٫۴۰۰ نفر (۲۰۱۰) |
| شرکت‌های وابسته | چاینا نتکام |
| وبگاه | www.ChinaUnicom.com |

**چاینا یونی‌کام** (به چینی: 中国联合网络通信公司，中国联通) یا **چاینا یونایتد نت‌کام** شرکت دولتی مخابرات چینی است، که دفتر مرکزی آن در شهر پکن مستقر می‌باشد. در مقایسه با دیگر ارائه‌دهندگان تلفن همراه، چاینا یونی‌کام به‌عنوان سومین اپراتور موبایل در جهان شناخته می‌شود.

این شرکت که در ابتدا در سال ۱۹۹۴ به عنوان یک اپراتور تلفن همراه پیجینگ بی‌سیم و جی‌اس‌ام تأسیس شد، در حال حاضر طیف وسیعی از خدمات از جمله شبکه تلفن همراه، تماس‌های راه دور و محلی، ارتباطات داده، خدمات اینترنتی، تلویزیون دیجیتال و تلفن آی‌پی را ارائه می‌دهد. از سال ۲۰۲۲، چاینا یونیکام سومین اپراتور بزرگ بی‌سیم در چین و ششمین ارائه‌دهنده بزرگ تلفن همراه در جهان است.

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «China Unicom». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۷ فوریه ۲۰۱۳.
# کاگنیزنت

کوگنیزانت|  |
| ساختمان اداری کوگنیزانت، در چنای، هند |
| نوع | فناوری اطلاعات |
| ISIN | US1924461023  |
| پیشینیان | دان اند بردستریت  |
| بنا نهاده | ۱۹۹۴ |
| بنیانگذاران | کومار ماهادیوا |
| دفتر مرکزی | تینک، نیوجرسی، ایالات متحده آمریکا |
| محدودهٔ فعالیت | جهانی |
| مدیر عامل اجرایی | فرانچسکو دی‌سوزا |
| رئیس هیئت مدیره | برایان همفری |
| محصولات | مشاوره اطلاعاتی مشاور مدیریت خدمات برون‌سپاری |
| درآمد |  ۱۶٫۸ $ میلیارد دلار (۲۰۱۹) |
| سود ناخالص | ۲٬۹۶۸٬۰۰۰٬۰۰۰ دلار آمریکا (۲۰۲۲)  |
| سود خالص |  ۱٫۸ $ میلیارد دلار (۲۰۱۹) |
| مجموع دارایی |  ۱۶٫۲ $ میلیارد دلار (۲۰۱۹) |
| تعداد کارکنان | ۲۹۲٫۵۰۰ نفر (۲۰۱۹) |
| وبگاه | www.cognizant.com |

**کوگنیزانت** (به انگلیسی: Cognizant) شرکت فناوری اطلاعات آمریکایی و چندملیتی است، که در زمینه ارائه خدمات مشاوره اطلاعاتی، مشاور مدیریت، خدمات مدیریت‌شده و خدمات برون‌سپاری فعالیت می‌کند.

شرکت کوگنیزانت در سال ۱۹۹۴ توسط کومار ماهادیوا تاسیس شد و هم‌اکنون (۲۰۱۹) دارای ۱۶۶ دفتر در کشورهای مختلف می‌باشد. دفتر مرکزی این شرکت در شهر تینک، نیوجرسی، ایالات متحده آمریکا قرار دارد و دفتر بین‌المللی آن در شهر چنای، هند مستقر می‌باشد. بخشی از سهام شرکت کوگنیزانت در بازار بورس نیویورک معامله می‌شود و جزئی از شاخص‌های نزدک-۱۰۰ و اس اند پی ۵۰۰ به‌شمار می‌آید.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Cognizant». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ مارس ۲۰۱۳.

## پیوند به بیرون

* وب‌گاه رسمی
# طراحی مدار مجتمع

مهندس با استفاده از ایستگاه کاری اولیه طراحی IC برای تجزیه و تحلیل بخشی از یک برش طراحی مدار روی روبلیت، در حدود سال 1979
علم طراحی سخت‌افزار با مدارات منطقی پایه‌ریزی می‌شود که کوچکترین جز در طراحی می‌باشد. اصولاً علم مدار منطقی به لحاظ ساده‌کردن طراحی سخت‌افزارها شکل گرفته‌است و به وسیلهٔ آن می‌توان پیچیده‌ترین مدارها را با ابزار و روش‌هایی که در اختیار می‌گذارد طراحی و سپس پیاده‌سازی کرد.
در مدارهای منطقی برای سادگی طراحی، از گیت‌هایی پایه‌ای (مانند AND, OR, NAND, NOR,XNOR, XOR,...) استفاده می‌شود که به وسیلهٔ این گیتها یک مدار طراحی می‌شود. در واقع آنچه که امروزه در مدارات واقعی به صورت یکسری آی‌سی(مدارات مجتمع) دیده می‌شود تشکیل شده از گیتهای پایه‌ای که در درون آی‌سی‌ها گنجانده شده‌است.
بنابراین در واقعیت چیزی به صورت گیت پایه‌ای AND یا OR پیدا نخواهید کرد، بلکه با آی‌سی‌هایی روبرو خواهید بود که این گیتها به صورت مجتمع درون آن گنجانده شده‌است.

## منابع
# ویپشاپ

ویپشاپ|  |
| نوع | شرکت سهامی عام |
| نماد سهام شرکت | بورس نیویورک: VIPS |
| ISIN | US92763W1036  |
| صنعت | تجارت الکترونیک |
| بنا نهاده | دسامبر ۲۰۰۸ |
| دفتر مرکزی | گوانگ‌ژو  |
| محدودهٔ فعالیت | چین |

**ویپشاپ** (انگلیسی: Vipshop) شرکت تجارت الکترونیک آمریکایی است، که در سال ۲۰۰۸ تأسیس شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Vipshop». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ مه ۲۰۲۱.
# یاندکس

یاندکس|  |
| گونه وبگاه | شرکت سهامی عام، موتور جستجوی وب |
| نماد معاملاتی | نزدک: YNDX, MCX: YNDX |
| بنیان‌گذاری‌شده | ۱۹۹۷ (۱۹۹۷-**خطا: زمان نامعتبر**}}) |
| ستاد | لئو تولستوی خیابان ۱۶, مسکو، ۱۱۹۰۲۱, روسیه |
| محدودهٔ فعالیت | روسیه، اوکراین، قزاقستان، بلاروس، ترکیه |
| بنیانگذار(ان) | Arkady Volozh Arkady Borkovsky Ilya Segalovich |
| افراد کلیدی | Arkady Volozh, مدیر عامل |
| صنعت | اینترنت |
| محصولات | موتور جستجو یاندکس دایرکت سرویس ایمیل (Yandex Mail) سرویس عکس (Yandex Fotki) مرورگر یاندکس نقشه و مکان‌یابی (Yandex Maps) جستجوی اخبار (Yandex News) جستجوی موسیقی (Yandex Music) جستجو و دیدن فیلم (Yandex Video) پرداخت الکترونیک ترجمه آنلاین یاندکس Yandex Catalog تاکسی‌یاب آنلاین سرویس وبلاگ (Ya.ru) شبکه اجتماعی-تجاری (Moikrug) |
| درآمد |  ۵۹٫۸ میلیارد روبل. (۲۰۱۵) |
| سود ناخالص |  ۱۲٫۸ میلیارد روبل. (۲۰۱۳) |
| سود خالص |  ۱۳٫۵ میلیارد روبل. (۲۰۱۳) |
| دارایی |  ۳۴٫۰۷ میلیارد روبل. (۲۰۱۱) |
| حقوق صاحبان سهام |  ۲۸٫۹۵ میلیارد روبل. (۲۰۱۱) |
| کارکنان | ۵٬۶۰۳ نفر (*مارس ۲۰۱۵*) |
| وبگاه | www.yandex.ru (به روسی) www.yandex.ua (به اوکراینی) www.yandex.com (به انگلیسی/اندونزیایی) www.yandex.com.tr (به ترکی) www.yandex.kz (به قزاقستانی) www.yandex.by (ویژهٔ بلاروس) |

**یاندکس** (به روسی: Яндекс) یک شرکت فناوری اطلاعات روسی هلندی است که بزرگترین موتور جستجوی وب روسیه و هشتمین موتور جستجوی وب جهان را اداره می‌کند. همچنین این شرکت توسعه دهنده سرویس‌ها و محصولات اینترنتی بسیاری هم بوده‌است. صفحه خانگی Yandex.ru محبوب‌ترین وب سایت در روسیه است.

موتور جست و جو یاندکس از سال ۱۳۹۴ خورشیدی به مدت هفت سال در ایران فیلتر بود و سرانجام در تاریخ ۲ مرداد ۱۴۰۱ خورشیدی بعد از گذشت چهار روز از سفر متین اکبریبه ایران این موتور جست و جو رفع شد. قابل ذکر است که وبگاه رفع فیلتر شده تنها مربوط به دامنه Yandex.ru بوده و دامنه Yandex.com پیش‌تر نیز قابل دسترس بوده است.

## مرورگر یاندکس

مرورگر یاندکس مرورگر ساخت این شرکت بر پایه کرومیوم است.

## مسابقات الگوریتم یاندکس

این شرکت دارای مسابقات بزرگ برنامه‌نویسی در جهان بوده و هر ساله هزاران نفر از برنامه نویسان در روسیه برای این مسابقات جمع می‌شوند.

## پانویس
# سینگ‌تل

سینگ‌تل|  |
|  |
| نوع | شرکت سهامی عام |
| ISIN | SG1T75931496  |
| صنعت | مخابرات |
| بنا نهاده | ۱۸۷۹ |
| بنیانگذاران | Koh Boon Hwee  |
| دفتر مرکزی |  سنگاپور |
| محدودهٔ فعالیت | جهانی |
| افراد کلیدی | چوا ساک کونگ(مدیرعامل) |
| محصولات | تلفن ثابت تلفن همراه دسترسی به اینترنت تلویزیون دیجیتال فناوری اطلاعات خدمات شبکه |
| درآمد |  ۱۸٫۱ S$ میلیارد دلار سنگاپور (۲۰۱۱) |
| مالک | تماسک |
| تعداد کارکنان | ۲۳٫۰۰۰ نفر (۲۰۱۱) |
| وبگاه | www.SingTel.com |

**سینگ‌تل** (به انگلیسی: SingTel) شرکت مخابراتی سنگاپوری است، که تشکیلات گسترده‌ای در زمینه ارتباطات راه دور دارد، بصورتی‌که در ۲۵ کشور جهان دارای ۴۱۶ میلیون مشترک تلفن همراه است و تعداد مشترکین آن در پایان ماه ژوئن سال ۲۰۱۱ در مدت یک سال ۱۹ درصد افزایش یافته‌است. شرکت سینگ‌تل یکی از بزرگترین اپراتورهای تلفن همراه در جهان می‌باشد.

## تاریخچه

این شرکت تا سال ۱۹۹۵ تنها به‌عنوان یک شرکت ارائه‌دهنده تجهیزات مخابرات شناخته می‌شد. سینگ‌تل در زمینه ارائه انواع خدمات مخابراتی با نام‌های تجاری زیر فعالیت می‌نماید:

* سینگ‌نت: رساننده خدمات اینترنتی
* میوتیوی: تلویزیون اینترنتی
* سینگ‌تل موبایل سنگاپور: تلفن ثابت، تلفن همراه

در طول چند سال گذشته شرکت سینگ‌تل در بازار خارج از سنگاپور به سرعت گسترش یافته‌است و مالک سهام در بسیاری از اپراتورهای مخابراتی، کشورهای مختلف می‌باشد. از جمله: ۱۰۰٪ از سهام دومین شرکت مخابراتی استرالیا؛ "اپتوس". همچنین ۳۲٪ از "بهارتی ایرتل"، بزرگترین شرکت مخابراتی کشور هند.

شرکت سینگ‌تل از لحاظ میزان ارزش‌بازار، بزرگترین شرکت فهرست شده در بازار بورس سنگاپور می‌باشد. اکثریت سهام این شرکت مخابراتی، متعلق به شرکت "تماسک"؛ بازوی سرمایه‌گذاری دولت سنگاپور است.

## جستارهای وابسته

* اپتوس

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «SingTel». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ دسامبر ۲۰۱۲.

## پیوند به بیرون

* وب‌گاه رسمی شرکت سینگ‌تل