# طرح صلح غزه

طرح صلح جنگ غزه| گسترش
**نام کامل: طرح جامع برای پایان دادن به جنگ غزه
 |
| --- |
| بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل و دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در جریان معرفی این پیشنهاد |
| مفاد | * پایان جنگ غزه
* درگیری اسرائیل و فلسطین
* حملات ۷ اکتبر
* گروگان‌گیری در طول جنگ غزه
* نسل‌کشی غزه
 |
| تاریخ پیش‌نویس | ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵ |
| تاریخ امضا | ۹ اکتبر ۲۰۲۵ |
| تاریخ اجرا | ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ |
| واسطه‌ها |  ایالات متحده آمریکا  قطر  ترکیه  مصر |
| گروه‌ها | * اسرائیل
* حماس
 |

در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، رئیس‌جمهور آمریکا، دونالد ترامپ، در یک کنفرانس خبری در کاخ سفید همراه با نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، طرح جدیدی را برای حل جنگ جاری غزه و بحران وسیع‌تر خاورمیانه اعلام کرد. این طرح با پیشنهاد قبلی ترامپ برای نوار غزه که در فوریه ۲۰۲۵ ارائه شده بود، متفاوت است. این طرح شامل ۲۰ بند خاص است که هدف آن دستیابی به آتش‌بس، بازگشت گروگان‌های اسرائیلی، از بین بردن توان نظامی حماس و برقراری ساختار حکومتی موقت در نوار غزه می‌باشد. ترامپ اظهار داشت که این توافق به تصویب حماس وابسته است.

پس از تسلط حماس بر غزه در سال ۲۰۰۷، درگیری‌های مکرر با اسرائیل به درگیری‌های عمده تبدیل شد که اوج آن در حملات ۷ اکتبر بود، که منجر به آغاز یک کارزار نظامی وسیع اسرائیل شد. تلاش‌ها برای برقراری آتش‌بس در اواخر ۲۰۲۳ و اوایل ۲۰۲۵ شکست خورد و درگیری‌ها با حمله غافلگیرانه اسرائیل در مارس ۲۰۲۵ از سر گرفته شد. این طرح خواستار آتش‌بس فوری، بازگشت گروگان‌ها، مبادله اسرا، غیرنظامی‌سازی غزه، استقرار نیروی تثبیت بین‌المللی، حکومت‌داری موقت توسط تکنوکرات‌های فلسطینی تحت نظارت بین‌المللی، بازسازی وسیع و یک مسیر مشروط به سوی استقلال فلسطین است.

حماس شرایط غیرنظامی‌سازی را رد کرد و واکنش‌های بین‌المللی مختلط بود، اما به‌طور کلی حمایتی، به طوری که فرانسه، مصر، امارات متحده عربی و چندین کشور عربی و اسلامی ابتکار ترامپ را خوش‌آمد گفتند.

در ۳ اکتبر ۲۰۲۵، در پاسخ به این پیشنهاد، حماس با آزادی تمامی گروگان‌های باقی‌مانده در غزه و «واگذاری اداره نوار غزه به نهادی فلسطینی متشکل از تکنوکرات‌های مستقل» موافقت کرد، هرچند این گروه با خلع سلاح یا چشم‌پوشی از نفوذ خود در غزه موافقت نکرد. در پاسخ به پرسش خبرنگار سی‌ان‌ان دربارهٔ این‌که اگر حماس بر ماندن در قدرت اصرار ورزد چه رخ خواهد داد، ترامپ گفت این گروه با «نابودی کامل» روبه‌رو خواهد شد.

در ۸ اکتبر، ترامپ اعلام کرد که اسرائیل و حماس به توافق رسیده و نخستین مرحله از این توافق را امضا کرده‌اند. بر اساس این مرحله، تمامی گروگان‌های زنده ظرف ۷۲ ساعت در برابر آزادی ۲٬۰۰۰ زندانی فلسطینی — از جمله ۲۵۰ نفر که محکوم به حبس ابد هستند — آزاد خواهند شد و اسرائیل نیز نیروهای خود را به خطوط از پیش تعیین‌شده در داخل نوار غزه عقب خواهد کشید. در ۱۷ مهر (۹ اکتبر) اسرائیل و حماس با مرحله اول طرح صلح دونالد ترامپ توافق کردند. ترامپ گفته است که همه گروگان‌های نزد حماس «خیلی زود» آزاد خواهند شد.

## پس‌زمینه

پس از خروج اسرائیل از نوار غزه در سال ۲۰۰۵، کنترل این منطقه به تشکیلات خودگردان فلسطین منتقل شد. با این حال، دو سال بعد، حماس، گروه شبه‌نظامی اسلامی فلسطینی، کنترل منطقه را به زور به دست گرفت و خود را به عنوان مقام حاکم مستقر کرد. از آن زمان، حماس که پیشتر مسئول بمب‌گذاری‌های انتحاری در داخل اسرائیل بود، به یک دولت در عمل تبدیل شد و حملات راکتی به سرزمین اسرائیل آغاز کرد. تصرف غزه توسط حماس باعث شد اسرائیل و مصر محاصره‌ای بر غزه اعمال کنند. در طول سال‌ها، دو طرف در چندین درگیری شرکت کرده‌اند، به طوری که حماس حملات راکتی خود را تشدید کرده و اسرائیل برای پاسخ به آن، حملات هوایی و عملیات‌های نظامی را هدف قرار دادن زیرساخت‌های حماس انجام داده است.

در اکتبر ۲۰۲۳، حماس حملات ۷ اکتبر را آغاز کرد: یک حمله غافلگیرانه و وسیع به سرزمین اسرائیل که بیش از ۳۰۰۰ نفر از شبه‌نظامیان در آن شرکت داشتند و از طریق چندین مسیر از جمله موتورسیکلت‌ها، کامیون‌ها و پاراگلایدها از غزه به اسرائیل نفوذ کردند. این حمله با پرتاب هزاران موشک به سمت اسرائیل آغاز شد و پس از آن کشتارهایی در چندین شهر مرزی و کیبوتصها صورت گرفت، از جمله کشتاری در جشنواره موسیقی نووا که بیش از ۳۰۰ نفر در آن کشته شدند. شبه‌نظامیان حماس همچنین حدود ۲۵۱ نفر از جمله بسیاری از غیرنظامیان، زنان، کودکان، نوزادان و سالمندان را به گروگان گرفتند. این حمله مرگبارترین حمله در تاریخ اسرائیل بود. طبق گفته حماس، این حمله در پاسخ به سرکوب ادعایی اسرائیل، محاصره غزه و اقدامات در اطراف مسجد الاقصی انجام شد. این حمله هم اسرائیل و هم جامعه بین‌المللی را شوکه کرد و منجر به یک عملیات نظامی وسیع اسرائیلی شد. این عملیات به جنگ غزه منجر شد که شامل حمله و بمباران وسیع نوار غزه توسط ارتش اسرائیل بود. طبق گفته وزارت بهداشت غزه تحت کنترل حماس، حدود ۶۵٬۰۰۰ نفر در این درگیری‌ها کشته شده‌اند.

در ۲۴ نوامبر ۲۰۲۳، پس از دوره‌ای طولانی از درگیری‌ها بین اسرائیل و حماس، آتش‌بس به دلیل تلاش‌های قطر، مصر و ایالات متحده به دست آمد. در ابتدا قرار بود آتش‌بس ۴ روز ادامه یابد که شامل آزادی ۵۰ گروگان اسرائیلی و ۱۵۰ زندانی فلسطینی بود، در حالی که کمک‌های بشردوستانه بیشتری به غزه ارسال شد. آتش‌بس دو بار دیگر بر اساس آزادی بیشتر گروگان‌ها تمدید شد، اما در نهایت در ۱ دسامبر پس از اینکه هر دو طرف یکدیگر را به نقض آتش‌بس متهم کردند، پایان یافت.

در ۱۹ ژانویه ۲۰۲۵، آتش‌بس دیگری بین اسرائیل و حماس آغاز شد، پس از توافقی که در ۱۵ ژانویه به دست آمد و پس از ماه‌ها مذاکره که دوباره توسط ایالات متحده، قطر و مصر میانجی‌گری شد. آتش‌بس شامل سه مرحله بود؛ در مرحله اول، ۳۳ گروگان اسرائیلی در ازای حدود ۱٬۹۰۰ زندانی فلسطینی آزاد شدند. در این زمان، نیروهای اسرائیلی از مناطق مسکونی در غزه عقب‌نشینی کردند، در حالی که کمک‌های بشردوستانه ارسال شد و فلسطینی‌های آواره به خانه‌های خود بازگشتند. مراحل دوم و سوم به منظور دستیابی به آتش‌بس دائمی طراحی شده بودند، که در آن حماس گروگان‌های بیشتری را آزاد می‌کرد و اسرائیل زندانیان بیشتری را آزاد می‌کرد. اسرائیل نیروهای خود را کاملاً از غزه خارج می‌کرد و غزه بازسازی می‌شد. در ۱۸ مارس ۲۰۲۵، اسرائیل حمله غافلگیرانه‌ای به نوار غزه انجام داد که باعث شد درگیری‌ها از سر گرفته شود.

در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، در سخنرانی‌ای که در یک کنفرانس خبری در کاخ سفید ایراد کرد، دونالد ترامپ اعلام کرد که اسرائیل با طرح صلح ۲۱ ماده‌ای غزه ترامپ موافقت کرده است و اظهار داشت که توافق‌های ابراهیمی ممکن است به کشورهای بیشتری از جمله ایران گسترش یابد.

## اظهارات دونالد ترامپ

در کنفرانس خبری کاخ سفید در ۲۹ سپتامبر ۲۰۲۵، رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، اعلام کرد که ایالات متحده نقش فعالی در تضمین امنیت اسرائیل پس از توافق آتش‌بس ایفا خواهد کرد. او تأکید کرد که اگر حماس با این توافق موافقت کند، همه گروگان‌ها، چه زنده و چه کشته، تقریباً بلافاصله آزاد خواهند شد. ترامپ همچنین تمایل خود را برای پایان دادن به جنگ ابراز کرد و اشاره کرد که «می‌شنوم که حماس می‌خواهد این کار را انجام دهد.»

دونالد ترامپ
ترامپ همچنین اشاره کرد که در دیدار خود با نخست‌وزیر اسرائیل، بنیامین نتانیاهو، نتانیاهو به‌طور واضح مخالف تأسیس یک دولت فلسطینی بوده و سایر کشورهایی را که «احمقانه» چنین دولتی را به رسمیت شناخته‌اند، مورد انتقاد قرار داده است. او افزود که اسرائیل و سایر کشورها «بسیار نزدیک» به رسیدن به توافقی برای پایان دادن به جنگ هستند و از تلاش‌های نتانیاهو قدردانی کرد. ترامپ دوباره تأکید کرد که این توافق شامل کشورهای عربی خواهد بود و ممکن است به صلح وسیع‌تری در خاورمیانه منجر شود.

ترامپ طرح ۲۰ ماده‌ای را یک «پیشنهاد بسیار منصفانه» خواند و از حماس خواست تا آن را بپذیرد، اعتماد خود را به این مسئله که پاسخ مثبتی در پی خواهد داشت ابراز کرد، هرچند او حق اسرائیل برای اقدام در صورت رد توافق توسط حماس را تأکید کرد.

## ۲۰ بند پیشنهاد

1. غزه منطقه‌ای بدون تروریسم و دگراندیشی خواهد بود که تهدیدی برای همسایگان خود نخواهد بود.
2. غزه برای بهره‌مندی مردم غزه که بیش از حد رنج برده‌اند، بازسازی خواهد شد.
3. اگر هر دو طرف با این پیشنهاد موافقت کنند، جنگ فوراً پایان خواهد یافت. نیروهای اسرائیلی به خط مورد توافق عقب‌نشینی خواهند کرد تا برای آزادی گروگان‌ها آماده شوند. در این زمان، تمام عملیات‌های نظامی، از جمله بمباران هوایی و توپخانه‌ای، متوقف خواهد شد و خطوط نبرد تا زمانی که شرایط برای عقب‌نشینی کامل مرحله‌بندی شده فراهم شود، ثابت خواهند ماند.
4. در مدت ۷۲ ساعت پس از پذیرش عمومی این توافق توسط اسرائیل، تمامی گروگان‌ها، چه زنده و چه فوت شده، بازگردانده خواهند شد.
5. پس از آزادی تمامی گروگان‌ها، اسرائیل ۲۵۰ زندانی با حکم ابد و همچنین ۱۷۰۰ نفر از ساکنان غزه که پس از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ بازداشت شده‌اند، از جمله تمام زنان و کودکانی که در این زمینه بازداشت شده‌اند، آزاد خواهد کرد. به ازای هر گروگان اسرائیلی که بقایای آن آزاد می‌شود، اسرائیل بقایای ۱۵ فلسطینی غزه‌ای فوت شده را آزاد خواهد کرد.
6. پس از بازگشت تمامی گروگان‌ها، اعضای حماس که به همزیستی مسالمت‌آمیز پایبند باشند و سلاح‌های خود را کنار بگذارند، عفو خواهند شد. اعضای حماس که تمایل به ترک غزه دارند، گذرنامه ایمن به کشورهای پذیرنده دریافت خواهند کرد.
7. پس از پذیرش این توافق، کمک‌های کامل فوراً به نوار غزه ارسال خواهد شد. حداقل، مقادیر کمک‌ها با آنچه در توافق ۱۹ ژانویه ۲۰۲۵ در خصوص کمک‌های انسانی شامل بازسازی زیرساخت‌ها (آب، برق، فاضلاب)، بازسازی بیمارستان‌ها و نانوایی‌ها، و ورود تجهیزات ضروری برای پاکسازی آوار و بازگشایی جاده‌ها ذکر شده است، هم‌خوانی خواهد داشت.
8. ورود توزیع و کمک‌ها به نوار غزه بدون مداخله از سوی دو طرف از طریق سازمان ملل و آژانس‌های آن، هلال احمر، و همچنین دیگر نهادهای بین‌المللی که به هیچ‌وجه با هیچ‌یک از طرفین مرتبط نیستند، انجام خواهد شد. بازگشایی گذرگاه رفح در هر دو جهت تابع همان مکانیزم اجرایی خواهد بود که تحت توافق ۱۹ ژانویه ۲۰۲۵ پیاده‌سازی شده است.
9. غزه تحت حاکمیت موقت و انتقالی کمیته‌ای تکنوکرات و غیرسیاسی از فلسطینی‌ها اداره خواهد شد که مسئول اجرای امور روزمره خدمات عمومی و شهرداری‌ها برای مردم غزه است. این کمیته متشکل از فلسطینی‌های واجد شرایط و کارشناسان بین‌المللی خواهد بود و نظارت و سرپرستی آن بر عهده یک نهاد انتقالی بین‌المللی جدید به نام «هیئت صلح» خواهد بود که توسط رئیس‌جمهور دونالد جی. ترامپ ریاست و اداره خواهد شد، با سایر اعضا و سران کشورها که به زودی اعلام خواهند شد، از جمله نخست‌وزیر پیشین، تونی بلر. این نهاد چارچوب و تأمین مالی بازسازی غزه را تا زمانی که تشکیلات خودگردان فلسطین برنامه اصلاحات خود را که در پیشنهادهای مختلف، از جمله طرح صلح رئیس‌جمهور ترامپ در سال ۲۰۲۰ و پیشنهاد سعودی-فرانسوی مطرح شده است، تکمیل کرده و بتواند با امنیت و کارایی کنترل غزه را دوباره به دست گیرد، تعیین خواهد کرد. این نهاد از بهترین استانداردهای بین‌المللی برای ایجاد حکومتی مدرن و کارآمد که به نفع مردم غزه باشد و به جذب سرمایه‌گذاری کمک کند، استفاده خواهد کرد.
10. یک طرح توسعه اقتصادی ترامپ برای بازسازی و احیای غزه از طریق تشکیل یک پنل از کارشناسان ایجاد خواهد شد که در شکل‌گیری برخی از شهرهای معجزه‌آسا و موفق مدرن در خاورمیانه نقش داشته‌اند. بسیاری از پیشنهادهای سرمایه‌گذاری اندیشمندانه و ایده‌های هیجان‌انگیز توسعه توسط گروه‌های بین‌المللی با نیت خیر تدوین شده است و برای ترکیب چارچوب‌های امنیتی و حکومتی به‌منظور جذب و تسهیل این سرمایه‌گذاری‌ها که فرصت‌های شغلی، امکانات و امید برای غزه در آینده ایجاد خواهند کرد، مورد بررسی قرار خواهد گرفت.
11. یک منطقه اقتصادی ویژه ایجاد خواهد شد که نرخ‌های تعرفه‌ای و دسترسی ترجیحی آن با کشورهای شرکت‌کننده مذاکره خواهد شد.
12. هیچ‌کس مجبور به ترک غزه نخواهد بود و افرادی که مایل به ترک آن هستند، آزاد خواهند بود که این کار را انجام دهند و همچنین آزاد خواهند بود که به غزه بازگردند. ما مردم را تشویق خواهیم کرد که بمانند و به آن‌ها فرصت خواهیم داد تا غزه‌ای بهتر بسازند.
13. حماس و دیگر گروه‌ها موافقت می‌کنند که هیچ نقشی در حاکمیت غزه، به‌طور مستقیم، غیرمستقیم یا به هر شکل دیگری نداشته باشند. تمامی زیرساخت‌های نظامی، تروریستی و تهاجمی، از جمله تونل‌ها و تأسیسات تولید سلاح، نابود خواهند شد و بازسازی نخواهند شد. فرایند غیرنظامی‌سازی غزه تحت نظارت ناظران مستقل انجام خواهد شد، که شامل قرار دادن سلاح‌ها به‌طور دائم از دسترس خارج از طریق یک فرایند توافقی از بین بردن سلاح‌ها خواهد بود، و این فرایند از طریق یک برنامه خرید باز و بازادغام که با تأمین مالی بین‌المللی پشتیبانی می‌شود، انجام خواهد گرفت و همه این‌ها توسط ناظران مستقل تأیید خواهد شد. غزه جدید کاملاً متعهد به ساخت اقتصادی شکوفا و همزیستی مسالمت‌آمیز با همسایگان خود خواهد بود.
14. یک ضمانت از سوی شرکای منطقه‌ای ارائه خواهد شد تا اطمینان حاصل شود که حماس و گروه‌ها به تعهدات خود پایبند هستند و غزه جدید هیچ تهدیدی برای همسایگان یا مردم خود ایجاد نمی‌کند.
15. ایالات متحده با شرکای عربی و بین‌المللی همکاری خواهد کرد تا یک نیروی موقت تثبیت بین‌المللی ایجاد کند که به‌طور فوری در غزه مستقر شود. این نیرو به آموزش و حمایت از نیروهای پلیس فلسطینی که در غزه مورد تأیید قرار گرفته‌اند، خواهد پرداخت و با اردن و مصر که تجربه گسترده‌ای در این زمینه دارند، مشورت خواهد کرد. این نیرو راه‌حل امنیت داخلی بلندمدت خواهد بود. نیروی موقت با اسرائیل و مصر همکاری خواهد کرد تا به تأمین امنیت مناطق مرزی همراه با نیروهای پلیس فلسطینی تازه آموزش‌دیده کمک کند. جلوگیری از ورود مهمات به غزه و تسهیل جریان سریع و ایمن کالاها برای بازسازی و احیای غزه از اهمیت حیاتی برخوردار است. یک مکانیزم کاهش تنش میان طرفین توافق خواهد شد.
16. اسرائیل غزه را اشغال یا ضمیمه نخواهد کرد. همان‌طور که نیروی تثبیت بین‌المللی کنترل و ثبات را برقرار می‌کند، نیروهای دفاعی اسرائیل بر اساس استانداردها، شاخص‌ها و زمان‌بندی‌های مرتبط با غیرنظامی‌سازی که بین ارتش اسرائیل و نیروی موقت، ضامن‌ها و ایالات متحده توافق خواهد شد، عقب‌نشینی خواهند کرد. هدف این است که غزه‌ای امن ایجاد شود که دیگر تهدیدی برای اسرائیل، مصر یا شهروندان آن نداشته باشد. به‌طور عملی، نیروهای دفاعی اسرائیل به‌طور تدریجی منطقه‌ای که اشغال کرده‌اند را به نیروی موقت واگذار خواهند کرد، طبق توافقی که با دولت انتقالی خواهند داشت، تا زمانی که به‌طور کامل از غزه عقب‌نشینی کنند، به جز حضور در یک محیط امنیتی که تا زمانی که غزه به‌طور مناسب از هر تهدید تروریستی دوباره امنیت یافته باشد، باقی خواهد ماند.
17. در صورتی که حماس این پیشنهاد را به تعویق اندازد یا رد کند، موارد فوق، از جمله عملیات کمک‌رسانی گسترش‌یافته، در مناطق عاری از ترور که از سوی نیروهای دفاعی اسرائیل به نیروی تثبیت بین‌المللی واگذار شده‌اند، ادامه خواهد یافت.
18. فرایند گفت‌وگوی بین‌دینی بر اساس ارزش‌های تحمل و همزیستی مسالمت‌آمیز برقرار خواهد شد تا سعی در تغییر نگرش‌ها و روایت‌های فلسطینی‌ها و اسرائیلی‌ها داشته باشد، با تأکید بر منافع ناشی از صلح.
19. در حین پیشرفت بازسازی غزه و زمانی که برنامه اصلاحات تشکیلات خودگردان فلسطین به‌طور جدی اجرا شود، شرایط ممکن است در نهایت برای یک مسیر معتبر به سوی خودمختاری و تشکیل دولت فلسطین فراهم گردد، که ما آن را به‌عنوان آرزوی مردم فلسطین به رسمیت می‌شناسیم.
20. ایالات متحده گفت‌وگویی بین اسرائیل و فلسطینی‌ها برقرار خواهد کرد تا بر سر افق سیاسی برای همزیستی مسالمت‌آمیز و شکوفا به توافق برسند.

تونی بلر
## جزئیات پشنهاد

### آتش‌بس فوری و اقدامات انسان‌دوستانه

این طرح به توقف فوری دشمنی‌ها دستور می‌دهد، به‌طوری که تمامی عملیات‌های نظامی معلق و خطوط جبهه ثابت خواهد شد. تمامی گروگان‌های اسرائیلی، چه زنده و چه فوت شده، ظرف ۷۲ ساعت بازگردانده خواهند شد. زندانیان فلسطینی آزاد خواهند شد، از جمله ۲۵۰ زندانی با حکم ابد و ۱٬۷۰۰ فردی که از آغاز جنگ بازداشت شده‌اند. به ازای هر گروگان اسرائیلی که بقایای آن آزاد می‌شود، اسرائیل بقایای ۱۵ فلسطینی غزه‌ای فوت شده را آزاد خواهد کرد.

### غیرنظامی‌سازی و تدابیر امنیتی

استراتژی پیشنهادی شامل نابودی تسلیحات تهاجمی حماس، مانند تونل‌ها و زیرساخت‌های نظامی، برای بی‌اثر کردن ظرفیت آن‌ها در انجام خشونت‌های بیشتر است. در این بیانیه آمده است که غزه به‌عنوان «منطقه‌ای بدون تروریسم و ضد رادیکالیزه‌شده که تهدیدی برای همسایگان خود ایجاد نمی‌کند» معرفی خواهد شد. همچنین، عفو به اعضای حماس که به همزیستی مسالمت‌آمیز پایبند باشند، پیشنهاد می‌شود و برای کسانی که خواهان تبعید هستند، مسیر ایمن فراهم خواهد شد. علاوه بر این، یک نیروی موقت تثبیت بین‌المللی متشکل از پرسنل ایالات متحده، کشورهای عربی و اروپایی برای نظارت بر امنیت و تسهیل آموزش نیروهای پلیس فلسطینی مستقر خواهد شد تا ثبات و صلح بلندمدت را تضمین کند.

تونلی در غزه
### حاکمیت و بازسازی

یک اداره انتقالی، که توسط تکنوکرات‌های فلسطینی هدایت و تحت نظارت یک نهاد بین‌المللی قرار دارد، برای مدیریت امور روزمره حکومتی و نظارت بر بازسازی زیرساخت‌ها تأسیس خواهد شد. کمک‌های انسان‌دوستانه بدون مداخله به غزه ارسال خواهد شد و سازمان‌های بین‌المللی مانند سازمان ملل و هلال احمر نظارت بر توزیع آن‌ها را بر عهده خواهند داشت تا از انصاف و کارآمدی اطمینان حاصل شود. علاوه بر این، تلاش‌هایی برای تشویق فلسطینی‌ها به ماندن در غزه صورت خواهد گرفت و به افرادی که تصمیم به ماندن و بازسازی جوامع خود می‌گیرند، حمایت ارائه خواهد شد.

### مسیر به سوی دولت فلسطین

استراتژی شامل پذیرش احتمال تشکیل یک دولت فلسطین در آینده است، که مشروط به تلاش‌های موفقیت‌آمیز بازسازی و اصلاحات لازم در داخل تشکیلات خودگردان فلسطین می‌باشد. برای هموار کردن مسیر صلح بلندمدت، گفت‌وگویی بین اسرائیل و فلسطینی‌ها آغاز خواهد شد تا چارچوب سیاسی‌ای ایجاد کنند که همزیستی مسالمت‌آمیز و تفاهم متقابل را ترویج دهد. اگرچه این طرح احتمال تشکیل یک دولت فلسطینی را به‌عنوان «آرزو و خواسته مردم فلسطین» به رسمیت می‌شناسد، اما اشاره‌ای به اینکه ایالات متحده چنین دولتی را به رسمیت خواهد شناخت ندارد.

## مذاکرات

در ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۵، پیشنهاد دونالد ترامپ به حماس ارسال شد و مهلت ۳ تا ۴ روزه به آنها داده شد. حماس اعلام کرد که پیشنهاد را «با حسن نیت» بررسی می‌کند. در ۲ اکتبر، رهبری سیاسی حماس در قطر آمادگی خود را برای پذیرش توافق با شرط وجود تضمین‌های بین‌المللی برای خروج اسرائیل و ایمنی رهبری خود اعلام کرد، در حالی که رهبر حماس در غزه، عزالدین حداد، با این پیشنهاد مخالفت کرد. نظرسنجی *نیویورک تایمز* حمایت گسترده شهروندان غزه را نشان داد.

در ۳ اکتبر، ترامپ اولتیماتومی تا ۵ اکتبر ساعت ۲۲:۰۰ به وقت گرینویچ تعیین کرد، و حماس آمادگی خود را برای آزادی تمام گروگان‌ها اعلام کرد اما با خلع سلاح موافقت نکرد. در واکنش ترامپ از اسرائیل خواست فوراً بمباران را متوقف کند و در ۴ اکتبر، نخست‌وزیر اسرائیل بنیامین نتانیاهو دستور توقف حمله در شهر غزه را صادر کرد. مذاکرات بین جناح‌های فلسطینی در قاهره برنامه‌ریزی شد، و فرستادگان آمریکا استیو ویتکاف و جرد کوشنر به مصر رفتند. در ۶ اکتبر، مذاکرات غیرمستقیم در شرم‌الشیخ با میانجی‌گری مصر، قطر، ترکیه و آمریکا آغاز شد، و مذاکرات حدود چهار ساعت طول کشید و با لحنی مثبت به پایان رسید. در ۷ اکتبر، دو دور مذاکره برگزار شد و منابع از پیشرفت‌ها خبر دادن، و دستور کار پنج نکته‌ای شامل پایان جنگ، تبادل گروگان‌ها با اسرای فلسطینی، خروج اسرائیل، کمک بشردوستانه و مدیریت پس از جنگ مورد توافق قرار گرفت.

مذاکرات در ۸ اکتبر ادامه یافت و هیئت فلسطینی فهرستی از زندانیانی که خواستار آزادی آنها بودند ارائه کرد. نقشه‌های اولیه ارائه شده از سوی طرف اسرائیلی در مورد خروج نیروها و همچنین مکانیسم و برنامه زمانی تبادل گروگان‌ها و زندانیان نیز مورد بحث قرار گرفت. ترامپ در همان شب تأیید کرد که توافق در مورد فاز اول معامله توسط هر دو طرف تصویب شده است. انتظار می‌رود قرارداد در مصر در ساعت ۱۲ ظهر به وقت محلی در ۹ اکتبر امضا شود. پیش‌بینی می‌شود گروگان‌ها طی آخر هفته آزاد شوند.

## اجرا

### اجرای مرحلهٔ اول

بخش نخست طرح صلح با عنوان «گام‌های اجرایی برای پیشنهاد رئیس‌جمهور ترامپ جهت پایان جامع جنگ غزه» در ۹ اکتبر ۲۰۲۵ در شرم‌الشیخِ، مصر، توسط اسرائیل و حماس امضا شد.

کابینهٔ اسرائیل این توافق را در ساعات اولیهٔ ۱۰ اکتبر ۲۰۲۵ تصویب کرد. سپس نیروهای مسلح اسرائیل عقب‌نشینی از بخش‌هایی از نوار غزه به خطوط استقرار توافق‌شده را آغاز کردند. این عقب‌نشینی در ساعت ۱۲ ظهر به وقت محلی در ۱۰ اکتبر تکمیل شد و در همان زمان آتش‌بس رسماً برقرار شد. ایالات متحده برای نظارت بر توقف مخاصمات، تأسیس یک مرکز کنترل مشترک را به ریاست برد کوپر، رئیس فرماندهی مرکزی ایالات متحده، آغاز کرد.

در ۱۱ اکتبر، برد کوپر، استیو ویتکاف و جرد کوشنر برای راستی‌آزمایی پایبندی اسرائیل به مرحلهٔ اول توافق، وارد نوار غزه شدند.

در ۱۳ اکتبر، ساعت ۸ صبح، در خان‌یونس، حماس هفت گروگان را (ماتان انگرست، آلון آهل، ایتان مور، گالی و زیو برمن، عمری میران، و گای گیلوا-دلال) آزاد کرد و آنان را به صلیب سرخ تحویل داد. حماس در حدود ساعت ۱۱ صبح، در جنوب نوار غزه، ۱۳ گروگان زنده دیگر را (بار کوپرشتاین، اویاتار داوید، روم براسلاوسکی، یوسف حایم اوهانا، سِوِگ کالفون، اویناتان اور، الکانا بوخبوت، ماکسیم هرکین، نمروید کوهن، ماتان زنگاوقر، داوید و آریل کونیو و ایتان هورن) به صلیب سرخ آزاد کرد و سپس آنها به دست نیروهای ارتش اسرائیل سپرده شدند.

پس از بازگشت گروگان‌های زنده، اسرائیل آغاز به آزادسازی زندانیان فلسطینی کرد، از جمله ۱۷۱۸ زندانی غزه‌ای که در طول جنگ دستگیر شده بودند، و همچنین ۲۵۰ زندانی امنیتی فلسطینی دیگر که برای اعمال خشونت‌آمیز و جنایتکارانه با هدف قتل و ترور علیه اسرائیل، حبس ابد دریافت کرده بودند. در میان آزاد شدگان، اشرف حاجاجره وجود داشت که به اتهام حمل تروریستی که مسئول بمب‌گذاری «یشیوات بیت اسرائیل» در اورشلیم در سال ۲۰۰۲ بود، که در آن ۱۱ نفر کشته شدند، ۱۲ حکم حبس ابد داشت؛ بحر بدر که به اتهام کشتن ۹ غیرنظامی در بمب‌گذاری «تس ریفین» به ۱۱ حکم حبس ابد محکوم شده بود؛ ایهم کامامجی که به اتهام دست داشتن در ربودن و قتل ایلیاهو آشری در سال ۲۰۰۶ به دو حکم حبس ابد محکوم شده بود؛ محمد ابو طبخ که مغز متفکر بمب‌گذاری تقاطع «مجیدو» بود که در آن ۱۷ نفر کشته و تعدادی زخمی شدند؛ و ایاد ابو الرب، فرمانده جهاد اسلامی فلسطین در جنین که مسئول سه حمله انتحاری در اسرائیل، از جمله بمب‌گذاری بازار «خدرا» بود که منجر به کشته شدن ۱۳ اسرائیلی شد؛ و رائد شیخ که به دلیل دست داشتن در قتل‌عام رام‌الله در سال ۲۰۰۰ زندانی شده بود.

حماس در ۱۳ اکتبر تنها ۴ جسد از گروگان‌های اسرائیلی را تحویل داد، در حالی که بر اساس توافق، حماس ممی‌بایست در همان روز کلیه اجساد اسرائیلی‌های تحت کنترل خود را بازگرداند. در روز بعد، ۱۴ اکتبر، حماس تنها ۴ جسد دیگر را تحویل داد و بدین ترتیب به نقض توافقنامه ادامه داد. اسرائیل در پاسخ به نقض توافقنامه توسط حماس، اعلام کرد که اجازه ورود ۳۰۰ کامیون کمک‌رسانی به نوار غزه را خواهد داد، در حالی که بر اساس توافق، ۶۰۰ کامیون پیش‌بینی شده بود و همچنین اعلام کرد که گذرگاه رفح باز نخواهد شد.

## نقض آتش بس

اسرائیل و حماس همچنان یکدیگر را به خاطر نقض آتش‌بس متهم می کنند. نیروهای نظامی اسرائیل فلسطینی‌هایی را که گفته می‌شود از خط عقب‌نشینی مذاکره ‌شده ( خط زرد ) که در حال ترسیم است، عبور کرده و وارد خاک اسرائیل شده‌اند، کشته‌اند. اسرائیل همچنین پیش از این حماس را به نقض شرایط آتش‌بس متهم کرده بود، زیرا بقایای آخرین گروگان‌های فوت‌شده را تا مهلت ۱۳ اکتبر برنگرداند.هرچند حماس در تلاش است که بقایای تمام گروگان‌های کشته‌شده‌ای را که هنوز پیدا نشده‌اند، تحویل دهد، اما گفته است که یافتن و بازیابی آنها زمان می‌برد. در پاسخ، اسرائیل به طور موقت جریان کمک به نوار غزه را که به عنوان بخشی از آتش‌بس مذاکره شده بود، محدود کرد. ترامپ در واکنش به نقض آتش بس توسط اسرائیل به خبرنگاران گفت هیچ چیز توافق آتش‌بس غزه را به خطر نمی‌اندازد و اگر حمله ای صورت گرفته در تلافی حمله ی حماس بوده است.

## تحلیل

جان گمبرل در مقاله‌ای منتشرشده در AP در تاریخ ۱۱ اکتبر ۲۰۲۵ در مورد وضعیت سخت ایران پس از آتش‌بس در غزه نوشته است. به گفته گمبرل در حالی که جهان عرب و بخش‌هایی از جامعه بین‌المللی از آتش‌بس درگیری اسرائیل و حماس استقبال می‌کنند، ایران خود را در نقطه‌ای از ضعف تاریخی می‌یابد که از انقلاب ۱۳۵۷ تاکنون با آن مواجه نشده است. تنزل موقعیت منطقه‌ای تهران به وضوح از طریق سخنان امیر کاظمی، دانشجوی تهرانی برجسته می‌شود؛ او وضعیت ایران را با یک قمارباز ورشکسته مقایسه می‌کند: «هنگامی که حماس به اسرائیل حمله کرد، ایران از آن خوشحال بود. اما اکنون، پس از آتش‌بس، ایران چیزی در جیب خود نمی‌یابد.» این انزوا با فروپاشی محور مقاومت، خطی دفاعی منطقه‌ای که ایران در طول دهه‌ها برای تقابل با اسرائیل و غرب پدیدآورده بود، همسو است. همان‌طور که علی فتح‌الله‌نژاد تذکر می‌دهد: «آتش‌بس نشان‌دهندهٔ افت نفوذ منطقه‌ای تهران پس از فروپاشی محور مقاومت آن از سال ۲۰۲۴ است.» تهران اکنون تحت فشار شدیدی قرار دارد و مسیر واضحی برای خروج از این بحران ندارد. همان‌طور که علی ویز اشاره می‌کند: «زمان به نفع ایران نیست، اما مشکل این است که واقعاً کسی به آنها راهی برای فرار نمی‌دهد.» با این‌حال، این سؤال باقی‌مانده است که آیا تهران می‌تواند یا حتی مایل است چنین فرصتی را بهره‌برداری کند، تا زمانی که رهبران آن همچنان دربارهٔ اقدامات بعدی خود در تردید هستند.

## جستارهای وابسته

* پیمان ابراهیم
* گروگان‌گیری در طول جنگ غزه
* حمایت جمهوری اسلامی ایران از حماس
* حامیان حکومتی تروریسم

## پانویس