# مدیریت استرس

**مدیریت استرس** (به انگلیسی: Stress management) به طیف وسیعی از تکنیک‌ها و روش‌های روان‌درمانی اشاره دارد که به هدف کنترل سطح استرس فردی و به خصوص استرس مزمن، و بهبود عملکرد روزانه فرد طراحی شده‌اند. در اینجا، عبارت استرس تنها به نوعی از استرس محدود است که عواقب منفی قابل ملاحظه‌ای دارد.
استرس علائم فیزیکی و ذهنی بسیاری دارد که براساس فاکتورهای موقعیتی هر فرد متغیر است. این علائم می‌توانند از کاهش سلامتی جسمی تا افسردگی متغیر باشند. فرایند مدیریت استرس در دنیای مدرن امروز به عنوان یکی از کلیدهای ساختن زندگی شاد و موفق معرفی شده است. از آنجاییکه زندگی امروز ما را دائماً با وظایف و رویدادهای مختلف به چالش می‌کشد، مدیریت استرس تعدادی از روش‌ها را برای مدیریت بر اضطراب و حفظ سلامتی عمومی ارائه می‌کند.

بسیاری از روش‌های عملی مدیریت استرس شناخته شده و در دسترس عموم قرار دارند، برخی از آن‌ها توسط متخصصین سلامتی اعمال می‌شود و برخی دیگر توسط خود فرد باید به کار گرفته شوند. این‌ها روش‌هایی هستند که به فرد کمک می‌کنند سطح استرسش را پایین بیاورد، در خود احساسات مثبت ایجاد کند و به‌طور کلی سلامت عمومی اش را ارتقاء دهد.

## روش‌های مقابله با استرس

روش‌های مقابله با استرس را می‌توان به دو روش سالم و ناسالم دسته‌بندی کرد.

### روش‌های ناسالم

روش‌های ناسالم مقابله با استرس عبارتند از:

* مصرف دخانیات
* مصرف افراطی الکل
* مصرف بی‌رویه غذاهای فست فود
* تماشای ممتد تلویزیون یا کار با کامپیوتر برای ساعت‌های متوالی
* دوری گزیدن از دوستان، خانواده و فعالیت‌های فیزیکی
* مصرف خود-تجویزانه قرص‌ها و داروهای آرامبخش
* زیاد خوابیدن
* به تعویق انداختن کارها
* طفره رفتن دائمی از مشکلات
* مشاهده سایت‌های پورنوگرافی و استمناء
* خالی کردن استرس روی دیگران (از طریق خشم، خشونت فیزیکی یا کلامی)
* نابودی دیگران

### روش‌های سالم

در مقابل، روش‌های سالم‌تر مقابله با استرس به‌طور خلاصه عبارتست از:

* داشتن فعالیت فیزیکی منظم (ورزش کردن - تحرک داشتن)
* برقراری ارتباطات اجتماعی
* گجت‌های مدیریت استرس (کالمی)
* تغییر در نحوه روبه رویی مان با شرایط (ابرازگری به جای خودخوری - قدرت نه گفتن - افزایش سازگاری)
* پذیرفتن مواردی که غیرقابل تغییرند
* اختصاص دادن زمان‌هایی برای تفریح و سرگرمی
* تغییر باورهای استرس زا
* انتخاب سبک زندگی آرام
* انتخاب سبک غذایی مناسب
* یادگیری روش‌های مدیریت استرس با شرکت در دوره‌های آموزشی در این رابطه

## انواع استرس

### استرس حاد

استرس حاد رایج‌ترین شکل استرس در میان انسان‌ها در سراسر جهان است. این نوع استرس با فشارهای مربوط به آینده نزدیک یا گذشته بسیار اخیر سروکار دارد. اگرچه معمولاً استرس حاد به‌عنوان تجربه‌ای منفی در نظر گرفته می‌شود، اما در واقع می‌تواند مفید و حتی برای سلامت فرد ضروری باشد زیرا اثرات محافظتی در برابر تهدیدهای بالقوه خطرناک دارد. برای مثال، فشار ناگهانی روی ترمز هنگام رانندگی برای جلوگیری از تصادف می‌تواند نمونه‌ای از استرس حاد مفید باشد. دویدن یا هر نوع ورزش دیگر نیز به‌عنوان یک عامل استرس حاد در نظر گرفته می‌شود. برخی تجربه‌های هیجان‌انگیز مانند سوار شدن بر ترن هوایی نیز نوعی استرس حاد محسوب می‌شوند اما معمولاً بسیار لذت‌بخش هستند. استرس حاد کوتاه‌مدت است و در نتیجه فرصت کافی برای ایجاد آسیب‌هایی که استرس بلندمدت به وجود می‌آورد ندارد.

### استرس مزمن

استرس مزمن برخلاف استرس حاد که تنها لحظه‌ای دوام دارد، در بازه‌های زمانی طولانی ادامه پیدا می‌کند. این نوع استرس اثر فرساینده‌ای بر افراد دارد و اگر برای مدت طولانی ادامه یابد می‌تواند به یک خطر جدی برای سلامت تبدیل شود. استرس مزمن می‌تواند منجر به از دست دادن حافظه، آسیب به توانایی تشخیص فضایی و کاهش میل به غذا شود. نشانه‌های دیگر استرس مزمن شامل دردهای جسمی، بی‌خوابی یا اختلالات خواب، تغییر در رفتارهای اجتماعی، کاهش انرژی، کناره‌گیری عاطفی یا تغییر در واکنش‌های احساسی و تفکر غیرمتمرکز است. همچنین استرس مزمن با بیماری‌های دیگری مانند فشار خون بالا، بیماری قلبی، دیابت، چاقی و آرتریت نیز مرتبط دانسته شده است.

## منابع