# ایالت‌ها و ولایت‌های فدرال مالزی

تقسیمات کشوری مالزی
**ایالت‌ها و ولایت‌های فدرال مالزی** تقسیمات کشوری ردهٔ یکم در مالزی هستند. مالزی، فدراسیونی متشکل از ۱۳ ایالت *(Nageri، نڬري)* و ۳ ولایت فدرال *(Wilayah Persekutuan، ولايه ڤرسكوتوان)* است.

## ایالت ها و ولایت‌های فدرال

یازده ایالت و دو ولایت فدرال در شبه‌جزیره مالایی واقع شده اند، که جملگی *شبه‌جزیره مالزی* *(Semenanjung Malaysia، سمننجوڠ مليسيا)* یا *مالزی غربی* نامیده می شوند. دو ایالت در جزیره بورنئو قرار دارند، و تنها ولایت فدرال باقی مانده، از جزائر فراساحلی بورنئو تشکیل شده است؛ همه آنها جملگی، مالزی شرقی یا بورنئو مالزی نامیده می شوند. از ۱۳ ایالت مالزی، سیستم زمامداری ۹ ایالت، پادشاهی می باشد.

## ساختار حکومتی

در ساختار سلطنت مشروطهٔ مالزی، بعبارتی حاکم کل کشور، سلطان سلاطین (در مالایی: *Yang di-Pertuan Agong*، *يڠ دڤرتوان اݢوڠ*‎) می‌باشد. در ولایات فدرال، شهردارِ آنان توسط وزارت دولت فدرال ارائه شده و توسط سلطان منصوب می‌شوند.

هر ایالت نیز خود یک حکومت سلطنتی می‌باشد. از ۱۳ ایالتِ مالزی، حاکمِ ۷ تای آنان، «سلطان» بوده، حاکمِ ایالت پرلیس «راجه» (معادل سلطان در هندوستان) بوده است. در ایالت سمبیلان، حاکم موروثی نبوده و توسط «شورای سلطنتی ایالتی» انتخاب می‌شود، و نامِ مقامِ او در فارسی معادل «آن کس که حکم می‌راند» (مالایی: *Yang di-Pertuan Besar*، *يڠ دڤرتوان بسر*) و لقبی معادل «ارباب» (مالایی: *tunku*، *تونكو*) دارد. چهار ایالت جزیرهٔ پنانگ، ساباه، ساراواک، ملاکا حاکم موروثی ندارند، و در عوض، حاکم و نائب السلطنه توسط سلطان مالزی برای دورانی چهارساله منصوب می‌شود.

سلطان سلاطینِ مالزی نیز، خود، موروثی نبوده؛ از بین ۷ پادشاه، ۱ راجه، و ۱ «اربابِ» ایالت سمبیلان، بطور نوبتی، انتخاب می‌شود. یعنی بعبارتی دیگر، سلطنت ایالات (بجز ایالت سمبیلان) در یک خاندان موروثی بوده، اما سلطنت فدرال خیر. سلطان فعلی مالزی، سلطان ابراهیم ابن اسکندر سلطانِ ایالت جوهر می‌باشد. در حال حاضر، ولیعد سلطنت مالزی، سلطان نظرین معزالدين شاه سلطان ایالت پراک می‌باشد.

## لیست ایالات و ولایات فدرالی

|  |
| --- |
|
پرلیس
کــداح
پنانگ
کلانتان
ترنگانو
پـراک
سلانگور
نگاری سمبیلان
ملاکا
جوهر
پاهانگ
ساراواک
ساباه
لابوآن
کوالالامپور
پوتراجایا
شبه‌جزیره مالزی (مالزی غربی)
جزیرهٔ بورنئو (مالزی شرقی)
**دریای جنوبی چینتنگه مالاکاخلیج تایلنددریای سولودریای سلب** |
| ردیف | پرچم | نام | مرکز اداری | دارالسلطنه/دارالحکومه | نام به مالایی (خط رومی) | نام به مالایی (خط جاوی) | جمعیت (۲۰۱۹)  | مساحت (km۲) |
| شبه‌جزیره مالزی (مالزی غربی) |
| ۱ |  | ولایت فدرالی کوالا لامپور | کوالا لامپور | *Wilayah Persekutuan Kuala Lumpur* | ولايه ڤرسكوتوان كوالا لمڤور‎ | ۱٬۷۷۸٬۴۰۰ | ۲۴۳ |
| ۲ |  | ولایت فدرالی لابوآن | بندر ویکتوریا | *Wilayah Persekutuan Labuan* | ولايه ڤرسكوتوان لابوان‎ | ۹۹٬۴۰۰ | ۹۱ |
| ۳ |  | ایالت پاهانگ دارالمعمور | کوانتان | پکان | *Negeri Pahang Darul Makmur* | نڬري ‏ڤهڠ دار المعمور‎ | ۱٬۶۷۷٬۱۰۰ | ۳۶٬۱۳۷ |
| ۴ |  | ایالت پراک دارالرضوان | ایپوه | کوالا کنگسر | *Negeri Perak Darul Ridzuan* | نڬري ڤيرق دار الرضوان‎ | ۲٬۵۱۴٬۳۰۰ | ۲۱٬۰۳۵ |
| ۵ |  | ایالت پرلیس | کنگر | آراو | *Negeri Perlis* | نڬري ڤرليس | ۲۵۴٬۶۰۰ | ۸۲۱ |
| ۶ |  | ایالت جزیرهٔ پنانگ | جرج تاون | *Negeri Pulau Pinang* | نڬري ڤولاو ڤينڠ | ۱٬۷۷٬۶۰۰ | ۱٬۰۴۸ |
| ۷ |  | ایالت ترنگانو دارالایمان | کوالا ترنگگانو | *Negeri Terengganu Darul Iman* | نڬري ‏ترڠݢانو دار الإيمان‎ | ۱٬۲۵۰٬۱۰۰ | ۱۳٬۰۳۵ |
| ۸ |  | ایالت جوهر دارالتعظیم | جوهر بهرو | موار | *Negeri Johor Darul Ta'zim* | نڬري ‏جوهر دار التعظيم | ۳٬۷۶۸٬۲۰۰ | ۱۹٬۲۱۰ |
| ۹ |  | ایالت سلانگور دارالاحسان | شاه عالم | شهر کلانگ | *Negeri Selangor Darul Ehsan* | نڬري سلاڠور دار الإحسان‎ | ۶٬۵۴۱٬۹۰۰ | ۸٬۱۰۴ |
| ۱۰ |  | ایالت سمبیلان دارالخصوص | سرمبان | سری منانتی | *Negeri Sembilan Darul Khusus* | نڬري ‏سمبيلن دار الخصوص‎ | ‍‍‍۱٬۱۳۲٬۱۰۰ | ۶٬۶۸۶ |
| ‍۱۱ |  | ایالت کداح دارالامان | الور ستار | آناک بوکیت | *Negeri Kedah Darul Aman* | نڬري ‏قدح دار الأمان‎ | ۲٬۱۸۵٬۹۰۰ | ۹٬۵۰۰ |
| ۱۲ |  | ایالت کلانتان دارالنعیم | کوتا بهارو | کوبانگ کریان | *Negeri Kelantan Darul Naim* | نڬري ‏کلنتن دار النعيم‎ | ۱٬۸۹۲٬۲۰۰ | ۱۵٬۰۹۹ |
| ۱۳ |  | ملاکا ایالتِ تاریخی | شهر ملاکا | *Melaka Negeri Bersejarah* | ملاك نڬري برسجاره | ۹۳۲٬۷۰۰ | ۱٬۶۶۴ |
| جزیرهٔ بورنئو (مالزی شرقی) |
| ۱۴ |  | ولایت فدرالی پوتراجایا | پوتراجایا | *Wilayah Persekutuan Putrajaya* | ولايه ڤرسكوتوان ڤوتراجاي‎ | ۱۰۵٬۴۰۰ | ۴۹ |
| ۱۵ |  | ایالت ساباه | کوتا کینابالو | *Negeri Sabah* | نڬري ‏سابه‎ | ۳٬۹۰۴٬۷۰۰ | ۷۳٬۶۳۱ |
| ۱۶ |  | ایالت ساراواک | کوچینگ | *Negeri Sarawak* | نڬري ‏سراوق | ۲٬۸۱۸٬۱۰۰ | ۱۲۴٬۴۵۰ |

## زمامداری

پرچم مالزی و ایالت‌های آن در میدان پوترا, پوتراجایا
وظایف حکمرانی بر ایالت‌ها بین دولت فدرال و دولتهای ایالتی تقسیم شده است، در حالیکه ولایت‌های فدرالی به صورت مستقیم توسط دولت فدرال اداره می‌شوند.

## پانویس

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «States and federal territories of Malaysia». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.

## منابع