Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# کاروان‌های قطب شمال جنگ جهانی دوم

| کاروان های قطب شمال جنگ جهانی دوم |
| --- |
| بخشی از جنگ جهانی دوم |
|  نمایی از رزمناو HMS *شفیلد* در حالی که او در حال حرکت کاروانی در آبهای اقیانوس منجمد شمالی است. در پس زمینه کشتی های تجاری کاروان دیده می شود. |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | اگوست ۱۹۴۱ – مه ۱۹۴۵ |
| موقعیت | دریای نروژ و اقیانوس قطب شمالی |
| نتایج |
پیروزی متفقین |

 |
| طرف‌های درگیر |
|  بریتانیا  اتحاد جماهیر شوروی  کانادا  ایالات متحده آمریکا  نروژ  فرانسه آزاد |  آلمان |
| تلفات و خسارات |
|
۸۵ تاجر کشتی ها ۱۶ کشتی های جنگی |
۴ کشتی جنگی ۳۰ زیردریایی ها |

**کاروان‌های قطب شمال جنگ جهانی دوم** کاروان های اقیانوس پیمایی بودند که از بریتانیا، ایسلند و آمریکای شمالی به سمت بندرهای شمالی در اتحاد شوروی حرکت می‌کردند - عمدتاً آرخانگلسک (فرشته) و مورمانسک. ۷۸ کاروان بین اوت ۱۹۴۱ تا مه ۱۹۴۵ حرکت کرد. دریانوردی از طریق چندین دریا در اقیانوس‌های آتلانتیک و منجمد شمالی انجام شد. دوره‌هایی طی چندین ماه در سال ۱۹۴۲ و در تابستان‌های ۱۹۴۳ و ۱۹۴۴ هیچ سفری نداشتند. حدود ۱۴۰۰ کشتی تجاری تدارکات را تحت موافقتنامه انگلیس و شوروی و ایالات متحده به اتحاد جماهیر شوروی تحویل دادند که توسط کشتی‌های نیروی دریایی سلطنتی انگلیس، نیروی دریایی سلطنتی کانادا و نیروی دریایی ایالات متحده اسکورت میشدند. هشتاد و پنج کشتی تجاری و ۱۶ کشتی جنگی نیروی دریایی سلطنتی شامل دو رزمناو، شش ناوشکن و هشت کشتی دیگر غرق شدند. نیروی دریایی آلمان تعدادی کشتی از جمله یک نبرد ناو، سه ناوشکن، ۳۰ قایق و تعدادی هواپیما را از دست داد. کاروان‌ها تعهد متفقین را در کمک به اتحاد جماهیر شوروی نشان دادند و بخش قابل توجهی از توان نیروی دریایی و هوایی آلمان را به خود مشغول کردند.

## زمینه

در ژوئن ۱۹۴۱، آلمان عملیات بارباروسا را آغاز و به اتحاد جماهیر شوروی حمله کرد. ماه بعد، بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی اتحادی را تشکیل دادند. یکی از مجرای اصلی تدارکات از طریق ایران بود. دو کشور در اواخر اوت اشغال مشترک ایران را برای خنثی کردن نفوذ آلمان آغاز کردند. اتحاد جماهیر شوروی در لندن به دومین کنفرانس بین متفقین پیوست. اتحاد جماهیر شوروی به یکی از سه کشور بزرگ متفقین جنگ جهانی دوم تبدیل شد که علیه دولت های محور می‌جنگیدند. برنامه آمریکایی وام-اجاره در مارس ۱۹۴۱ به قانون تبدیل شد. این برنامه تجهیزات جنگی محدودی را در اختیار بریتانیا و اتحاد جماهیر شوروی قرار داد که از اکتبر همان سال آغاز شد. این برنامه در سال ۱۹۴۳ شروع به افزایش مقیاس کرد.

## پیوند به بیرون

* "Convoys to North Russia, 1942" *London Gazette* 13th October, 1950
* Allies and Lend-Lease Museum*, Moscow*
* MOD veterans' agency
* German account of *Rösselsprung*
* Soviet account on the war in Arctic and the convoys: Admiral Nikolai Gerasimovich Kuznetsov
* Murmansk Run: Arctic Convoys to Russia: free print-and-play boardgame.
* Naval History.net
* The Quiet Courage of Chief Steward Horace Carswell DSM, MM, BEM during Convoy PQ.17
* Coxswain Sid Kerslake of armed trawler "Northern Gem" and the Russian Convoys
* Convoy PQ.17 Primary source diary and supporting material by Jack Bowman, ERA aboard HMS *La Malouine*.
* *Lend-Lease, Northern Convoys* from the *Voice of Russia* website
* The Norwegian Merchant Fleet
* Pathe Newsreel video of HMS *Scylla* fighting the *Luftwaffe* while protecting convoy PQ 18
* Royal Canadian Navy in the Second World War
* Thank you, Brave Comrade

## منابع
# اعلامیه‌های مسکو

نمایی از جلسهٔ کنفرانس مسکو در سال ۱۹۴۲.
از چپ: وینستون چرچیل، ویلیام آورل هریمن، ژوزف استالین، ویاچسلاو مولوتوف.
**اعلامیه‌های مسکو** (انگلیسی: Moscow Declarations) چهار اعلامیه بود که در سال ۱۹۴۳ توسط کشورهای آمریکا، انگلستان، شوروی و چین امضا شد.

در این اعلامیه‌ها چهار کشور مذکور تأسیس یک سازمان بین‌المللی را که در آن برای عضویت کلیه کشورها (اعم از کوچک و بزرگ) باز بوده و بر پایه مساوات تمام کشورهای صلح‌جو (اعم از کوچک و بزرگ) مستقر شده باشد جهت صلح و امنیت ملی، ضروری اعلام داشتند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Moscow Declarations». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۰ نوامبر ۲۰۱۶.
# کوسپاس-سارست

کوسپاس-سارست|  |
| بنیان‌گذاری | ۱ ژوئیه ۱۹۸۸ |
| نوع | سازمان بین‌دولتی |
| دفتر مرکزی | مونترآل، استان کبک، کانادا |
| زبان‌های رسمی | زبان انگلیسی زبان فرانسوی زبان روسی |
| وبگاه | www.cospas-sarsat.int |

**کوسپاس-سارست** (انگلیسی: Cospas-Sarsat) شرکت دولتی مخابرات کانادایی است، که در سال ۱۹۸۸ تأسیس شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «International Cospas-Sarsat Programme». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۲۱.

## پیوند به بیرون
# الهیات آزادی‌بخش

**الهیات آزادی‌بخش** از نظریات الهیاتی مسیحیت است.

از جدیدترین نظریات الهیاتی مسیحیت است که خاستگاه اولیهٔ آن بنا به شرایط اجتماعی . سیاسی خاص، آمریکای لاتین بوده‌است. پس از آن، رواج روز افزونی در آفریقا و آسیای جنوب شرقی پیدا کرده‌است.
این نهضت الهیاتی که بر حضور دین در عرصه‌های اجتماعی و سیاسی تأکید دارد؛ مهمترین ریشه‌های ناکامی و بدبختی جوامع فقیر منطقه آمریکای لاتین را حکومت‌های خودکامه و نظامی وابسته به ابرقدرت‌های بزرگ می‌داند و وظیفه کلیسا را حمایت از محرومان و مقابله با ظالمان می‌داند، تا بدین صورت همگان به رهایی و ملکوت آسمان برسند.
این الهیات، طبق نظرات رایج مسیحی، بر مظالم دیکتاتورها سرپوش نمی‌گذارد؛ فقر را جزء مقدرات الهی نمی‌داند و بر ضرورت فقرزدایی و استقلال از طریق مبارزه و آموزش پافشاری می‌کند و راه رهایی همگان و رسیدن به ملکوت آسمان را "تلازم عدالت و معنویت" می‌داند.
برقراری عدالت اجتماعی و تأکید بر حضور اجتماعی دین در عرصه اجتماعی و سیاسی مهمترین ویژگی‌های این الهیات هستند که نظر بسیاری ار محققان را به تحقیق و پژوهش در این خصوص جلب کرده‌است.
از سویی، کشورهای استعمارگر منطقه، خصوصاً آمریکا و اسپانیا، با تلاش‌های فراوان در صدد تضعیف و انحراف این نهضت الهیاتی بر آمده‌اند؛ تا این جبهه ضد استعماری و استبدادی را در هم بشکنند.

## منابع

* کلیاتی دربارهٔ الهیات رهایی بخش، لیلی مصطفوی کاشانی، چاپ اول، 1367، مؤسسه بین‌المللی کتاب
* درسنامه الهیات مسیحی (شاخصه ها، منابع و روش‌ها)، ج1، آلستر مک کراث، ترجمه بهروز حدادی، مرکز مطالعات و تحقیقات ادیان و مذاهب، قم، 1367
* مقدمه‌ای بر الهیات معاصر، ترجمه و تدوین همایون همتی، انتشارات نقش جهان، چاپ اول، 1379
* الهیات آزادی بخش(مقاله)، نگاهی گذرا به بیشینه اندیشگی، لئوناردو بوف
# گارد سوئیسی

| گارد پاپی سوئیس |
| --- |
| پرچم گارد پاپی سوئیس |
| فعال | ۲۲ ژانویه ۱۵۰۶ – تاکنون (۵۲۰ years) |
| کشور |   واتیکان |
| وفاداری | پاپ |
| رسته | ارتش |
| گونه | پیاده‌نظام |
| نقش | حفاظت نزدیک |
| اندازه | ۱۱۰ مرد - یک گروهان کمکی |
| پادگان/ستاد | شهر واتیکان |
| پشتیبان | * ایگناتیوس لویولا
* مارتین تور
* ساینت سباستین
 |
| شعار(ها) | "Acriter et Fideliter" *با جدیت و ایمان* |
| رنگ‌ها | قرمز، زرد و آبی |
| نبردها | Sack of Rome (1527) |
| فرماندهان |
| فرمانده (تشریفاتی) | پاپ فرانسیس |
| فرمانده | کریستوف گراف |
| معاون فرمانده | فیلیپه مورارد |

**گارد پاپی سوئیس** که همچنین با نام گارد سوئیسی نیز شناخته می‌شود، نیروی مسلح، گارد افتخار و واحد امنیتی حفاظتی است که توسط سریر مقدس برای حفاظت از پاپ و کاخ حواری در قلمرو دولت‌شهر واتیکان اداره می‌شود. این گارد در سال ۱۵۰۶ تحت رهبری پاپ ژولیوس دوم تأسیس شد و از کهن‌ترین واحدهای نظامی فعال به‌شمار می‌رود که به‌طور پیوسته فعالیت داشته‌اند. گاهی از آن با عنوان «کوچک‌ترین ارتش جهان» نیز یاد می‌شود.

گارد سوئیسی به واسطه یونیفرم تشریفاتی‌اش که مربوط به دوره رنسانس است، شناخته می‌شود؛ این لباس شامل تونیکی با نوارهای قرمز، سرمه‌ای تیره و زرد، کلاه خود پر دار بلند و سلاح‌های سنتی مانند ناچخ است. اعضای گارد در انجام وظایف حفاظتی خود از لباس‌های عملیاتی و سلاح‌های گرم مدرن استفاده می‌کنند. از زمان تلاش برای ترور پاپ ژان پل دوم در سال ۱۹۸۱، گارد سوئیسی توجه بیشتری به نقش‌های غیر تشریفاتی خود معطوف کرده و آموزش‌هایی در زمینه ضداطلاعات نظامی نامنظم، عملیات کماندویی، مقابله با تک‌تیراندازها، مقابله با تروریسم، نبرد نزدیک، خنثی‌سازی بمب، حفاظت اجرایی، نجات گروگان‌ها، جمع‌آوری اطلاعات انسانی، تخلیه پزشکی، عملیات شناسایی، رانندگی تاکتیکی، خدمات پزشکی تاکتیکی و تیراندازی سریع با سلاح‌های سبک دریافت کرده است.

گارد سوئیسی یک واحد نظامی نخبه محسوب می‌شود و در جذب نیروهای خود بسیار سختگیر است: داوطلبان باید مرد، مجرد، کاتولیک سوئیسی، دارای سن بین ۱۹ تا ۳۰ سال، حداقل قد ۱۷۴ سانتی‌متر (۵ فوت و ۸٫۵ اینچ)، دارای مدرک دیپلم حرفه‌ای یا دبیرستان و گذرانده خدمت سربازی پایه در نیروهای مسلح سوئیس باشند. بر اساس آمار سال ۲۰۲۴، تعداد اعضای گارد ۱۳۵ نفر بوده است.

مأموریت امنیتی گارد سوئیسی علاوه بر واتیکان، سفرهای رسولی پاپ، کاخ پاپی کاستل گاندولفو و حفاظت از مجمع کاردینال‌ها در دوران جایگاه خالی را نیز در بر می‌گیرد. هرچند اعضای گارد به عنوان نگهبانان شهر واتیکان خدمت می‌کنند، اما امنیت کلی و امور انتظامی این دولت‌شهر توسط پلیس واتیکان انجام می‌گیرد که نهادی مستقل است.

## جستارهای وابسته

* پلیس واتیکان

## نگارخانه

* گاردهای سوئیسی در حال انجام وظیفه در سن پیترو
* گاردهای سوئیسی در حال ادای سوگند
* گاردهای سوئیسی در کلیسای سن پیترو

## یادداشت‌ها

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Swiss Guard». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ مارس ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی(انگلیسی)
* وبگاه رسمی(آلمانی)
* وبگاه رسمی(فرانسوی)
* وبگاه رسمی(ایتالیایی)
# مونتانیسم

**مونتانیسم** (انگلیسی: Montanism) یک جنبش اولیه مسیحیت در تاریخ مسیحیت در اواخر قرن دوم یا مسیحیت در دوره قبل از نیقیه بود، که بعداً با نام مؤسس آن، مونتانوس به آن اشاره شد.

## جستارهای وابسته

* مسیحیت کاریزماتیک
* پنطیکاستیسم

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Montanism». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ اکتبر ۲۰۲۳.