# طنابداران

| طنابداران Chordates محدودهٔ زمانی: Fortunian – Holocene, ۵۳۵ تا ۰ میلیون سال پیش پرکامبرینکامبریناردویسینسیلوریندوونینکربنیفرپرمینتریاسژوراسیککرتاسهپالئوژننئوژن۰۵۳۵ |
| --- |
|  |
| مثالی از مازه‌داران چهار زیرشاخه از رده پایین‌تر: الفببر سیبری (مهره‌دار) و *پلیکارپا اوراتا* (دم‌طنابداران)، دو اولفکتور، و همچنین *Ooedigera peeli* (Vetulicolia) and a *Branchiostoma lanceolatum* (سرطنابداران). |
| رده‌بندی علمی |
| فرمانرو: | جانوران |
| شاخه: | طنابداران |
| Subgroups |
| * سرطنابداران
* †پیکایاها
* Olfactores
	+ †دیرین‌باشان
	+ دم‌طنابداران
	+ مهره‌داران
	+ †*Palaeospondylus*
	+ †*Zhongxiniscus*

And see text |

**طنابداران** (به انگلیسی: Chordata) شاخه ای از جانوران هستند که به‌طور کلی دارای چهار ویژگی می‌باشند. این ویژگی‌ها در تمام طول زندگی آن‌ها یا فقط در مقاطع خاصی از زندگی این جانوران (مثلاً در دوران جنینی) بروز می‌کنند. این ویژگی‌ها شامل طناب‌پشتی (Notocord)، طناب عصبی پشتی (Dorsal nerve cord)، شکاف‌های حلقی (pharyngeal slits) و استخوان دمی (Post-anal tail) هستند. علاوه بر این موارد، طنابداران معمولاً دارای ویژگی‌هایی چون دستگاه گردش خون، بدنی متقارن، بدن بندبند و فضایی به نام سلوم (Coelom) هستند.

## طبقه‌بندی

طنابداران به سه زیرشاخه تقسیم می‌شوند.

- مهره‌داران (Vertebrates) شامل ماهی‌ها، دوزیستان، پرندگان، خزندگان و پستانداران

- سرطنابداران (Cephalochordata) شامل نیزک‌ها

- دم‌طنابداران (Tunicata) شامل کوزه‌داران و سالپ‌ها

همچنین دیرین‌باشان نیز زیرشاخه‌ای از طنابداران است که در گذشته منقرض شده‌اند.

نیم‌طنابداران (Hemichordata) را پیش از این به عنوان زیرشاخهٔ چهارم طنابداران می‌دانستند ولی امروزه آن را شاخه‌ای جداگانه به‌شمار می‌آورند. لاروهای دم‌طنابداران دارای یک طنابک و یک طناب عصبی هستند ولی در دوران بلوغ این طناب‌ها را از دست می‌دهند.

سرطنابداران یک طنابک و یک طناب عصبی دارند ولی مغز یا اندام ویژهٔ حسی ندارند. مهره‌داران تنها زیرشاخه‌ای از طنابداران هستند که دارای جمجمه می‌باشند.

## تبارزایی

|  |
| --- |
| طنابداران |
|  |
| کلادنمای شاخه طنابداران.

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| **طنابداران** |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| سرطنابداران |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
دوسرتیزان |
|   |

 |
|   |
| **بویندگان** |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| آب‌دزدک دریایی |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
کِرمینِگان |
|   |
|   |
سالپ‌سانان |
|   |
|   |
کوزه‌داران |
|   |

 |
|   |
| جمجمه‌داران |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
مخاطی‌واران |
|   |
| مهره‌داران |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
دندانچه‌داران† |
|   |
|   |
سرسپران† |
|   |
|   |
کامل‌کامان |
|   |
|   |
بال‌وارسپرسانان† |
|   |
| آرواره‌دهانان |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
پلمه‌پوست‌ها† |
|   |
|   |
غضروف‌ماهیان |
|   |
| کامل‌دهانان |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
خارپایگان† |
|   |
| ماهی‌های استخوان‌دار |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
پرتوبالگان |
|   |
| گوشتی‌بالگان |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| void |

|  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| چهاراندامان |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
دوزیستان |
|   |
| درون‌شامه‌داران |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
پستانداران |
|   |
| سوسماریان |

|  |  |  |  |  |
| --- | --- | --- | --- | --- |
| void |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
پولک‌سوسمارسانان (مارمولک، مار، سوسمار پل‌دماغی، و خویشاوندان منقرض آن‌ها) |
|   |

 |
|   |
|   |

|  |  |
| --- | --- |
|   |
شاه‌سوسمارسانان (چمباتمه‌ای‌ها، پرندگان و خویشاوندان منقرض آن‌ها) |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |
|   |

 |

خزنده‌ای از راسته \*\*Rhynchocephalia\*\* است و از نظر طبقه‌بندی زیستی در شاخه \*\*طناب‌داران (Chordata)\*\* قرار می‌گیرد. دلیل این ارتباط، وجود ویژگی‌های مشترک طناب‌داران مانند \*\*طناب عصبی پشتی، مهره‌ها، و ساختارهای اسکلتی مشابه سایر مهره‌داران\*\* است. بنابراین، Tuatara به عنوان یک مهره‌دار، زیرمجموعه‌ای از طناب‌داران محسوب می‌شود.
## منابع

عطری، مرتضی، واژه‌نامه علوم زیستی، دوجلدی، همدان: اداره انتشارات دانشگاه بوعلی‌سینا، ۱۳۸۴.

* *طنابداران* در دانشنامه زندگی