Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# فونت‌های نوتو

Noto Fonts|  |
| طبقه‌بندی | سنس سریف; سریف |
| تنظیم‌شده توسط | گوگل |
| تاریخ ساخت | ۲۰۱۲-۲۰۱۴ |
| تاریخ عرضه | ۲۰۱۳ |
| پروانه | SIL Open Font License |
| وب‌گاه | Get Noto |

*Specimen of Noto Serif*
**فونت‌های نوتو** (به انگلیسی: Noto Fonts) فونت‌هایی از خانواده فونت‌های گوگل هستند که با هدف پشتیبانی از تمام زبان‌های دنیا و در واقع تمام نویسههای یونی‌کد و به کمک متخصصان و گویندگان بومی هر زبان طراحی شده‌اند. کوشش شده‌است که فونت‌های نوتو زیبایی بصری متناسب با رسم‌الخط هر زبانی را فراهم کند. این فونت‌ها تحت مجوز SIL Open Font License می‌باشند.

## ریشه‌یابی کلمه نوتو

زمانی که یک متن توسط رایانه رندر می‌شود، گاهی کاراکترهایی در متن قرار دارند که به‌دلیل نبود فونتی که از آن‌ها پشتیبانی کند، نمی‌توانند نمایش داده شوند. در چنین حالتی، مستطیل‌های کوچکی به‌جای آن کاراکترها نشان داده می‌شود. به‌طور عامیانه به این مستطیل‌ها "**توفو** (به انگلیسی: tufo)" گفته می‌شود. نوتو برداشته شده از ابتدای جمله **no tu**fo، به معنای "بدون توفو" می‌باشد.

*Specimen of Noto Sans*
## در فارسی

تا کنون چهار عدد از فونت‌های این خانواده بزرگ فونتی متناسب خط فارسی - عربی هستند و به‌طور کامل و با زیبایی منحصر به فردی رسم‌الخط را نمایش می‌دهند.

* Noto Kufi Arabic

*Noto Kufi Arabic Regular*
* Noto Naskh Arabic

*Noto Naskh Arabic Regular*
* Noto Nastaliq Urdu

*Noto Nastaliq Urdu*
* Noto Sans Arabic

*Noto Sans Arabic Regular*
البته فونت «نوتو نسخ عربیک» برای متون فارسی بسیار کارا، قدرتمند و زیباست. به نظر می‌رسد این فونت اصلاح شده فونت «Droid Arabic Naskh» باشد که در سیستم عامل اندروید استفاده می‌شود.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Noto fonts». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ مارس ۲۰۱۸.

## پیوند به بیرون

* Noto Fonts
# گوگل فلایتز

گوگل فلایتز|  |
| Google Flights screenshot |
| مالک | گوگل |
| وبگاه | www.google.com/flights |
| تجاری؟ | بله |
| نیاز به ثبت نام | بدون نیاز |
| راه‌اندازی | ۱۳ سپتامبر ۲۰۱۱ (۲۰۱۱-13}}) |

**گوگل فلایتز** (به انگلیسی: Google Flights) یک سرویس جستجوی رزرو پرواز آنلاین است که خرید بلیط هواپیما از طریق تأمین‌کنندگان شخص ثالث را تسهیل می‌کند. این برنامه پس از خرید توسط گوگل در سال ۲۰۱۱ راه‌اندازی شد و اکنون بخشی از گوگل تراول است.

## منابع
# پیک‌نیک (وبگاه)

پیک‌نیک|  |
| نوع | خصوصی |
| صنعت | اینترنت، نرم‌افزار |
| بنا نهاده | سیاتل، واشینگتن، امریکا (۲۰۰۵) |
| دفتر مرکزی | ایالات متحده آمریکا |
| مادر | گوگل |

**پیک‌نیک** سرویس آنلاین ویرایش تصویر است. مرکز این شرکت در سیاتل، واشینگتن، ایالات متحده آمریکا قرار دارد.
در نوزده آپریل ۲۰۱۳ به‌طور کامل بسته شد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* وب‌گاه رسمی
# گی‌گلرها

طرحی از نشان گوگل که کارمندان لگبتِ خود معروف به گِی‌گلِرها (Gayglers) را نمایندگی می‌کند.
**گی‌گلِر** اصطلاحی است که در اشاره به کارمندان همجنسگرا، لزبین، دوجنسگرا و تراجنسیتیِ گوگل به کار می‌رود. این واژه برای نخستین بار در سال ۲۰۰۶ برای همه کارمندانِ لگبت (LGBT) در این شرکت استفاده شد. این واژه ترکیبی از واژگانِ «گوگل» (نامِ شرکت محل کار) و «گِی» (اصطلاحی که به مردان همجنسگرا و گاهی به طور کلی به افراد LGBTQ اشاره دارد) است. از آنجایی که واژه‌ی «» بیشتر در اشاره به مردان همجنسگرا استفاده می‌شود و نه همیشه همه‌ی افراد ال‌جی‌بی‌تی، در سال ۲۰۲۱، گروه کارکنانِ لگبتِ این شرکت، عنوان **«افتخار در گوگل»** را برگزیدند تا فراگیرتر باشد.

## منابع

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
* Interview with Google's Bennet Marks
* Official pride.google website
# بمباران گوگلی

**بمباران گوگلی** (یا بمباران پیوندها)، در اصل بمباران کردن موتور جستجو توسط پیوندهایی (لینک‌هایی) است که به یک صفحهٔ خاص و با عبارتی خاص فرستاده می‌شوند؛ به ترتیبی که جستجو بر اساس آن عبارت، کاربر جستجوگر را در اولین مورد به صفحهٔ پیوند داده شده هدایت کند.
اصولاً موتورهای جستجو بر اساس پیوندهایی که به صفحات داده می‌شوند، کار می‌کنند. پایهٔ موتورهای جستجو طوری بنا شده‌است که پیوندهای موجود در وبلاگ‌ها و سایت‌ها را یافته و بر اساس تعداد آن پیوندها به آن صفحه رتبه می‌دهند. بدیهی‌ است هر چه تعداد پیوندهای داده شده به آن صفحه (البته بر اساس ترکیب روی پیوند) بیش‌تر باشد، این رتبه بهتر خواهد بود. بر اساس چنین الگوریتمی در موتورهای جستجو و با انگیزه‌های متعدد، بمب‌های اینترنتی توسط گروهی از تولیدکنندگان محتوا اعم از وبلاگ‌ها و وبگاه‌ها که در زمینه‌ای مشترک هستند، ساخته می‌شوند.

## دسته‌بندی

* **بمب‌های تفننی:** همان‌طور که از نامش پیداست این بمب‌ها برای شوخی و طنز ایجاد می‌شوند و هدف آن شوخی با فرد، شرکت یا هر چیز دیگری است.
* **بمب‌های شخصی:** بمباران گوگل با نام افراد که، در این مورد با جستجوی افراد بر اساس نام یک فرد، صفحهٔ شخصی وی رتبه اول را کسب می‌کند.
* **بمب‌های پولی:** در این مورد فرد با ارائه پول به موتورهای جستجو صفحه مورد نظر خود را در رتبه اول قرار می‌دهد. این کار با مسئلهٔ تبلیغات در موتورهای جستجو متفاوت است.
* **بمب‌های دادگستر:** در این حالت انگیزه‌های متعددی از قبیل کمک به یک فرد، اعتراض یا هر انگیزهٔ مشابهی برای ساخت یک بمب گوگلی وجود دارد.
# پلکس (نرم‌افزار)

نرم افزار پلکس|  |
| توسعه‌دهنده(ها) | Plex, Inc. |
| سیستم‌عامل | * **سرور**: ویندوز ۷ و بعد, اواس ده ماوریکس و بعد، لینوکس، فری‌بی‌اس‌دی ۱۱٫۲ و بعد، انویدیا شیلد، Synology Disk Manager 5 و بعد, Netgear, کیونپ، Unraid , Drobo, ASUStor, Thecus, سیگیت، وسترن دیجیتال.
* **Player**: آمازون‌اکو، کیندل فایر، Amazon Fire TV,, اندروید اندروید آبنبات‌چوبی و بعد, اندروید اوتو، Android TV, اپل تی‌وی، کروم کست، آی‌اواس آی‌اواس ۹ or later, پلی‌استیشن ۳, پلی‌استیشن ۴, Roku, سنس (شرکت), Oculus Go, وب او اس، تایزن، ویندوز ۷ و بعد، ایکس‌باکس وان، و بعد او اس ده یوسمیت .
 |
| پلت‌فرم | اکس۸۶, معماری آرم |
| حجم | * **Server**: 90–105 MiB (compressed, depending on the platform)
 |
| در دسترس به | * **Server**: 43

 زبان |
| فهرست زبان‌ها
* **Server**: آفریکانس، زبان عربی، زبان بلغاری، زبان برمه‌ای، زبان کاتالان، زبان‌های چینی، Taiwanese Mandarin, زبان کرواتی، زبان چکی، زبان دانمارکی، زبان هلندی، زبان انگلیسی، زبان استونیایی، زبان فنلاندی، زبان فرانسوی، زبان آلمانی، زبان‌های هلنی‌تبار، زبان عبری، زبان مجاری، زبان ایسلندی، زبان ایتالیایی، زبان ژاپنی، زبان کره‌ای، زبان لتونیایی، زبان لیتوانیایی، زبان مالایی، زبان نروژی، زبان لهستانی، زبان پرتغالی، زبان رومانیایی، زبان روسی، زبان صربی، زبان اسلونیایی، زبان اسپانیایی، زبان سوئدی، زبان تامیلی، زبان تای، زبان ترکی استانبولی، زبان اوکراینی
 |
| نوع | * **Server**: Media server
* **Player**: مدیا پلیر
 |
| مجوز | * **Server**: فری‌میوم
* **Player**: فری‌میوم، پروانه عمومی همگانی گنو
 |
| وبگاه | www.plex.tv |

 **پلیکس** یک سیستم پخش رسانه ای مشتری و سرور و مجموعه نرم افزار است که از دو جزء اصلی تشکیل شده‌است. برنامه دسک تاپ پلکس مدیا سرور روی ویندوز، macOS و Linux اجرا می‌شود، از جمله برخی از دستگاه‌های NAS. برنامه دسک تاپ سرور، فیلم، صوت و عکس را از مجموعه‌های یک کاربر و از خدمات آنلاین سازماندهی می‌کند، و بازیکنان را قادر می‌سازد تا به محتویات خود دسترسی و پخش کنند. همچنین مشتریان رسمی برای دستگاه‌های تلفن همراه، تلویزیون‌های هوشمند و جعبه‌های جریان، یک برنامه وب و سینمای خانگی پلکس (دیگر نگهداری نشده) و همچنین بسیاری از گزینه‌های شخص ثالث در دسترس هستند.

## منابع
# نینتندو ئی‌شاپ

نینتندو ئی‌شاپ| نشان‌واره از سال ۲۰۱۷ |
| نینتندو ئی‌شاپ در حال اجرا در نینتندو سوئیچ |
| توسعه‌دهنده | نینتندو |
| نوع | توزیع برخط |
| تاریخ معرفی | * **نینتندو ۳دی‌اس ۶ ژوئن ۲۰۱۱
* **وی یو ۱۸ نوامبر ۲۰۱۲
* **نینتندو سوئیچ ۳ مارس ۲۰۱۷
* + CHN: ۱۰ دسامبر ۲۰۱۹
 |
| توقف عرضه | * **وی یو و نینتندو ۳دی‌اس ۳۱ ژوئیه ۲۰۲۰ (آمریکای لاتین، کشورهای حوزه کارائیب، آسیای جنوب شرقی و خاورمیانه)
* مارس ۲۰۲۳ (در سطح جهان)
 |
| سکو | * وی یو
* نینتندو ۳دی‌اس
* نینتندو سوئیچ
 |
| سیستم‌عامل | * نرم‌افزار سیستم وی یو
* نرم‌افزار سیستم نینتندو ۳دی‌اس
* نرم‌افزار سیستم نینتندو سوئیچ
 |
| وضعیت | فعال |
| اعضا | ۲۶ میلیون (تا تاریخ سپتامبر ۲۰۱۳) |
| وبگاه | www.nintendo.com/games/ |

**نینتندو ئی‌شاپ** (ژاپنی: ニンテンドーeショップ؛ انگلیسی: Nintendo eShop) یک سرویس توزیع دیجیتال مبتنی بر شبکهٔ نینتندو برای وی یو و نینتندو ۳دی‌اس، و برای نینتندو سوئیچ به‌واسطهٔ پشتیبانی توسط یک زیرساخت آنلاین اختصاصی است. این فروشگاه که در ژوئن ۲۰۱۱ بر روی نینتندو ۳دی‌ای راه‌اندازی شد، با انتشار یک به‌روزرسانی سیستم، که قابلیت استفاده از فروشگاه را به منوی خانهٔ نینتندو ۳دی‌اس اضافه می‌کرد، فعال شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nintendo eShop». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ ژوئن ۲۰۲۲.
# مدیر موسیقی

**مدیر موسیقی** (به انگلیسی: Music supervisor) یا **سوپروایزر موسیقی** فردی است که موسیقی و رسانه‌های تصویری را با هم ترکیب می‌کند. طبق تعریف صنف مدیران موسیقی، یک مدیر موسیقی یک متخصص واجد شرایط است که بر تمام جنبه‌های مرتبط با موسیقی در فیلم، تلویزیون، تبلیغات، بازی‌های ویدئویی و سایر موارد مشابه حال حاضر، یا پلت فرم‌های رسانه‌های نوظهور در صورت لزوم، نظارت می‌کند. در صنعت تئاتر موزیکال، مدیر موسیقی اغلب مسئولیت سرپرستی گروهی از کارگردان‌های موسیقی را برعهده دارد که بر روی هر بخش خاصی از تئاتر که با موسیقی همراه است، کار می‌کنند. در تولیدات بصری، مدیر موسیقی به‌طور معمول با کارگردانان، نویسندگان یا تهیه‌کنندگان همکاری کرده و به مراوده می‌پردازد تا بهترین آهنگ مناسب را برای صحنه‌ها انتخاب کند.

## منابع
# کارگردان انیمیشن

پویانمایی
**کارگردان انیمیشن** یا **کارگردان پویانمایی** (به انگلیسی: Animation director) مدیر مسئول تمام جنبه‌های تولید یک مجموعه یا فیلم پویانمایی یا فیلم لایو اکشن است.

## مسئولیت‌ها

کارگردان انیمیشن وظیفه کارگردانی استوری‌برد، طراحی شخصیت‌ها، انیمیشن پس زمینه و سایر جنبه‌های انیمیشن را برعهده دارد. برخی از تولیدات فیلم پویانمایی ممکن است وظایف کارگردان انیمیشن و کارگردان را تقسیم کند به این صورت که کارگردان انیمیشن بر ایجاد انیمیشن تمرکز کند و کارگردان بر تمام جنبه‌های دیگر فیلم نظارت داشته باشد. یک ناظر متحرک سازی (supervising animator) معمولاً عهده‌دار کلیه جنبه‌های طراحی و کارهای هنری یک شخصیت اصلی است. ناظر متحرک سازی بر گروهی از انیماتورها نظارت می‌کند که تمام صحنه‌هایی که یک شخصیت خاص در آنها ظاهر می‌شود را کامل می‌کنند.

مسئولیت‌های روزمره یک کارگردان انیمیشن ممکن است شامل بررسی و به روزرسانی فهرست‌ها برای هر صحنه باشد.

## منابع
# نام‌های هند

تصویری از قلمرو پادشاهی های هند و پادشاهی های باستان اش
**دیگر نام‌های هند** (आर्यावर्त) فهرستی است از دیگر نام‌هایی که سرزمین هندوستان با نام خوانده می‌شود یا در تاریخ بدان خوانده شده‌است. **هند** یا **هندوستان** با نام رسمی **جمهوری هندوستان** (هندی: भारत गणराज्य؛ تلفظ: بارَتْ گَنَرَاجْیَه) کشوری در جنوب آسیا است. هند از شمال غربی با پاکستان؛ از شمال با چین، بوتان، نپال و تبت؛ و از شمال شرقی با برمه و بنگلادش همسایه است. همچنین هند از خاور با خلیج بنگال، از باختر با دریای عمان، و از جنوب نیز با اقیانوس هند مرز آبی دارد.

اولین امپراتوری در هند با حکومت شاهنشاهی موریا بین سال‌های ۳۲۶ تا ۲۰۰ پیش از میلاد شکل گرفت و قدرتمندترین حاکم تاریخ هند، آشوکای بزرگ نام دارد که سومین شاه این سلسله‌است. وی در تمام جنبه‌های هنری و اجتماعی و سیستم اداری از هخامنشیان ایران الهام می‌گرفت؛ آثار بسیار مهم حجاری این دوره مانند پیکره چهار شیر (نماد ملی هند) بسیار تحت تأثیر حجاری تخت جمشید است.

## نام‌ها

* نام اصلی: भारत गणराज्य (بارَت گنراجیه)
* نام فارسی رسمی: جمهوری هندوستان
* نام عادی: هند

«هند» (و هم‌چنین صورت‌های آن در زبان‌های غربی ازجمله India در انگلیسی) برگرفته از زبان فارسی باستان است که به جای واژه سانسکریت «سیندو» (Sindhu) به‌کار می‌رفته و نام رودخانه سند بوده‌است.
* «هندوستان» که به عنوان نام کامل این سرزمین در اغلب کشورها از جمله خود هند رواج دارد واژه‌ای فارسی است به معنی «سرزمین هندوها» است. **هندوستان** (هندی: हिन्दुस्तान، اردو: *ہندوستان*، Hindustān) نامی فارسی برای هند است که در معنای گسترده‌تر برای سرتاسر شبه‌قاره هند بکار می‌رفته و بعدها در زبان هندوستانی (هندی-اردو) به عنوان یک نام بومی بکار گرفته شد. پس از چندپارگی هند، کاربرد این نام به عنوان نام تاریخی کشور هند (جمهوری هند) ادامه پیدا کرد. در معنای دوم، هندوستان یک اصطلاح ویژه جغرافیایی در زبان‌های انگلیسی و هندی است که برای نامیدن سرزمین‌های جلگه سند و گنگ در شمال هند بکار گرفته می‌شود. هندوستان یک واژهٔ پارسی است. هند بر گرفته از کلمه سند است و «ستان» یا «استان» یا «استت» معنی ناحیه و سرزمین می‌دهد. Old Persian *Hinduš*. زبان اوستایی suffix *-stān* (cognate to Sanskrit "sthān", = "place") امروزه در پاکستان و ایران و افغانستان و بعضی جمهوری‌های شوروی سابق، به جمهوری هند هندوستان هم گفته می‌شود.
* برات (به لاتین: Bharat) نیز نام دیگر هندوستان است، برات غالباً پیشتر نام قسمت شمال هندوستان کنونی و ناحیهٔ رود گنگ بود، اما امروزه برای تمام هند نیز استفاده می‌گردد.

## جستارهای وابسته

* تاریخ هند
* تقسیمات اداری هند
* سند (رود)
* هند بزرگ
* نپال
* رودخانه‌ها در ریگ‌ودا
* فهرست روزنامه‌های هند
* هندوستان
* هند
* گنگ (رود)
* بودا
* شب برات

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Names for India». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ نوامبر ۲۰۱۹.

الگو:مهابارته
# ریگ‌ودا

یک دست‌نوشته ریگ‌ودا از سدهٔ نوزده به خط دواناگاری.
**ریگ‌ودا** (به سانسکریت: *ऋग्वेद ṛgveda*) مجموعه‌ای از اشعار و سرودهای مذهبی هندو به زبان سانسکریت ودایی است و یکی از چهار متن اصلی در مجموعهٔ شنوده‌های (شروتی) مقدس هندوئیسم یعنی وداها و کهن‌ترین بخش آن است که احتمالاً حدود سال‌های ۱۷۰۰ تا ۱۱۰۰ پیش از میلاد در منطقهٔ شمال غربی شبه‌قاره هند تألیف شده‌است. ریگ‌ودا از کهن‌ترین متون به زبان‌های هندواروپایی است و از نظر زبان‌شناسی و محتوایی پیوند نزدیکی با اوستا دارد. این کتاب شامل ۱۰۱۷ قطعه شعر و ۱۰۵۰۰ بیت است و برخی از بیت‌های آن امروزه نیز در دعاهای مراسم دینی هندو استفاده می‌شود و به این خاطر این متن یکی از کهن‌ترین نوشته‌های بشری است که هنوز کاربرد دارد.

در هزاره دوم پیش از میلاد؛ ریگ‌ودا که از قدیمی‌ترین اشعار و سرودهای مذهبی هندی به زبان سانسکریت ودایی است، سروده شد.

به بیان دیگر پژوهشگران ریگ‌ودا را کهن‌ترین نوشتار دینیِ تاریخ بشر می‌دانند. دیرینگی ریگ‌ودا که به سانسکریت ودایی سروده شده، به ۱۵۰۰ تا ۱۲۰۰ پیش از میلاد می‌رسد اما پیشینه سنت شفاهی آن مربوط به روزگاران بسیار پیشین است. این نوشتار نمایانگر فرهنگ نخستین آریایی‌ها در شبه‌قاره هند است و دربرگیرنده سرودهایی است که به نیروهای طبیعی، نظم کیهانی (رتا) و خدایان ودایی مانند آگنی و ایندرا و وارونا می‌پردازد.
انتقال سینه‌به‌سینه ریگ‌ودا از نسلی به نسل دیگر سبب شد که این اثر برای هزاران سال دست‌نخورده برجای بماند.
ریگ‌ودا که کهن‌ترین نوشتار بازمانده از خانواده زبان‌های هندواروپایی است، پایه‌های دین ودایی را ساخت که در روزگاران پسین به هندوییسم دگرگون شد.

## جامعه طبقاتی

در تمثیل مشهوری در ریگ‌ودا آدمیان به چهار «وارنا» (کاست، گونه، طبقه) تقسیم می‌شوند: «در عالم آفرینش، برهمنان و کاهنان سر، فرمان‌روایان و رزم‌آوران بازوها، بازرگانان و پیشه‌وران کمر، و کارگران و بندگان پاهای اندامواره اجتماعی به‌شمار می‌روند».

## منابع

* پیس مالوری (۱۳۷۰)، *سه گفتار دربارهٔ آریاییان*، ترجمهٔ مسعود رجب‌نیا، تهران: یزدان، ص. ۱۱۱
* عباس قدیانی (۱۳۷۸)، *تاریخ، فرهنگ و تمدن ایران در دوره آریاها*، تهران: فرهنگ مکتوب، ص. ۳۸۸
* B. van Nooten and G. Holland, Rig Veda. A metrically restored text. Cambridge: Harvard Oriental Series 1994

## پیوند به بیرون

Stausberg, Michael, “Hinduism and Zoroastrianism”, in: Brill’s Encyclopedia of Hinduism Online, Consulted online on 2۰ اوت ۲۰۱۹ <
# زایش

زایش زن
یک گوسفند در حال زایش
مراحل زایش یک گاو
**زایش**، **زادن** یا **تولد** (به انگلیسی: birth)، در آدمیان و جانوران، کنش یا فرایندِ زاییدن یا به بار آوردن فرزند به‌دست مادر است. گونه‌های گوناگون زایش دربرگیرندهٔ تخم‌گذاری، زنده‌زایی، و تخم‌زنده‌زایی هستند.

هنگام زایش، آغاز زندگانی در جانداران زنده است. روی‌هم‌رفته، زایش برای یک جاندار، هنگامی است که از زهدان (در پستانداران)، یا تخم (در خزندگان، پرندگان، دوزیستان، حشرات و بیش‌تر ماهی‌ها)، بیرون می‌آید.

## جستارهای وابسته

* زایمان
* جشن تولد

## منابع

* Birth، مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای انگلیسی، برداشت شده در ۲۰ خرداد ۱۳۸۹.
* Naissance، مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیای فرانسوی، برداشت شده در ۲۰ خرداد ۱۳۸۹.
# بهنگرا (رقص)

**بهنگرا** (انگلیسی: Bhangra) یکی از پرانرژی‌ترین رقص‌های فولکلوریک منطقه پنجاب (هند و پاکستان) است که ریشه در جشن برداشت محصول در جشنوارهٔ وایساکهی دارد. این رقص شامل پرش‌ها، لگدزنی‌ها و خم‌شدن‌های بدن همراه با حرکت شورانگیز بازوهاست و با طبل دوطرفهٔ دُهل و نوای کوتاه «بولی» ها اجرا می‌شود.

رقص بهنگرا ابتدا توسط کشاورزان پنجابی در قرن چهاردهم یا پانزدهم برای جشن پایان فصل کشت آغاز شد، اما اکنون در مراسم عروسی، جشن‌ها، مسابقات گروهی، کلاس‌های آموزشی و حتی برنامه‌های ورزشی کاربرد دارد. جامه‌های رنگارنگ و آزاد آن به‌گونه‌ای طراحی شده‌اند که حرکت را تسهیل کنند و نمادی از شادی و سرزندگی باشند.

در دهه‌های اخیر، بهنگرا به‌واسطهٔ مهاجران پنجابی در بریتانیا، کانادا و آمریکا گسترش یافته است. این رقص امروز ترکیبی جذاب از موسیقی سنتی و سبک‌های مدرن مانند فایل‌هاپ، هیپ‌هاپ، هاوس و رگه است. مسابقه‌هایی مانند رانیان دی رونق در هند مخصوص زنان برگزار می‌شود تا جایگاهی برابر در هنر بهنگرا بیابند.
به‌طور کلی، بهنگرا نمادی از هویت فرهنگی، سرزندگی، قدرت و شادی جماعت پنجابی است و نقش مهمی در نمایش شور زندگی و پیوندهای اجتماعی آنان دارد، چه در روستاهای برداشت محصول و چه در صحنه‌های جهانی.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Bhangra (dance)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ ژوئن ۲۰۲۵.

## پیوند به بیرون
# ساقدوش داماد

سه ساقدوش داماد در سمت راست و سه ساقدوش عروس در سمت چپ این عروس و داماد ایستاده‌اند، کامبوج.
**ساقدوش داماد** یا **شاه‌بالا** یا **شه‌باله** که ترکی‌اش ساقدوش می‌شود به کسی گویند که قد و بالایش همسان داماد (شاه) و همچون او آراسته باشد و شب عروسی دوش به دوشش راه رفته و همراهش به خانهٔ عروس برود. ساقدوش از ترکیب واژه «ساق» که در ترکی بمعنی سمت راست است و کلمه «دوش» فارسی بمعنی کتف تشکیل شده است.

## در شهرضا

در عروسی سنتی در شهرضا معمولاً دو نفر ساقدوش داماد هستند، وظیفه این دو نفر پوشاندن لباس‌ها به تن داماد بوده و از طرف خانوادهٔ عروس یک پیراهن یا زیرپیراهن به هر کدام از ساقدوش‌های داماد هدیه می‌شود.

## جستارهای وابسته

* ساقدوش عروس

## منابع
# انتشارات دانشگاه ییل

انتشارات دانشگاه ییل|  |
| بنا نهاده | ۱۹۰۸ |
| دفتر مرکزی | نیو هیون |
| محدودهٔ فعالیت | بین‌المللی |
| محصولات | کتاب |
| مالک | دانشگاه ییل |
| وبگاه | yalepress.yale.edu/yupbooks/ |

**انتشارات دانشگاه یِیل** (به انگلیسی: Yale University Press) یک انتشارات دانشگاهی است که در سال ۱۹۰۸ به وجود آمد و در سال ۱۹۶۱ به یکی از دپارتمان‌های دانشگاه ییل تبدیل شد.

تا تاریخ ۲۰۰۲،‏ هر ساله ۳۰۰ کتاب منتشر می‌کند؛ که از آن میان این کتاب‌ها هشت بار جایزه پولیتزر را برده‌اند.

## منابع

## پیوند به بیرون

* وب‌گاه رسمی بایگانی‌شده در ۲ ژانویه ۲۰۱۶ توسط Wayback Machine
* ویکی انتشارات ییل
# امپراتوری هویسالا

| امپراتوری هویسالا  |
| --- |
| ۱۰۲۶–۱۳۴۳ |
| اوج قلمروی امپراتوری هویسالا در سال ۱۲۰۰ |
| وضعیت | امپراتوری (به سلطه درآوردن امپراتوری چالوکیا غربی تا ۱۱۸۷) |
| پایتخت | هالبیدو بلور |
| زبان(های) رایج | زبان کانارا، زبان سانسکریت |
| دین(ها)  | هندوئیسم، جین |
| حکومت | سلطنتی |
| پادشاه |   |
|  |
| • ۱۰۲۶–۱۰۴۷  | ان‌ریپا کاما دوم |
| • ۱۲۹۲–۱۳۴۳  | ورا بالالا سوم |
|  |
| تاریخ |   |
|  |
| • گزارش‌های اولیه هویسالا  | ۹۵۰ |
| • بنیان‌گذاری  | ۱۰۲۶ |
| • فروپاشی  | ۱۳۴۳ |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **پیشین** | **پسین** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | امپراتوری چالوکیا غربی |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| امپراتوری ویجایاناگارا |  |

 |

 |

**امپراتوری هویسالا** (انگلیسی: Hoysala Empire)، امپراتوری برگرفته از مردمان کانارا مستقر در شبه قاره هند که محل امروزی کارناتاکا امروزی است که در بین قرن ۱۰ تا ۱۴ میلادی بر این منطقه حکم می‌راندند. پایتخت این امپراتوری ابتدا شهر بلور و سپس به شهر هالبیدو منتقل شد.

حکام هویسالا اصالتاً از مالندو بودند که در قرن ۱۲ میلادی تحرکات نظامی به سمت غرب و امپراتوری چالوکیا غربی ادامه دادند و توانستند منطقه امروزی کارناتاکا و مناطق شمالی رود کاوری متصرف و اشغال کنند. با آغاز قرن ۱۳ میلادی آنها حکام اکثر منطقه کارناتاکا، بخشی از تامیل نادو و بخش‌های غربی آندرا پرادش و تلانگانا در فلات دکن بودند.

این امپراتوری تأثیر بسزایی بر پیشرفت و ترقی هنر، معماری در جنوب شبه قاره هند داشت که امروز از این پیشرفت معماری با عنوان معماری سبک هویسالا یاد می‌شد که صدها سال در بناهای مذهبی جنوب هند به کار می‌رفت.

## جستارهای وابسته

* تاریخ هند

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hoysala Empire». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ ژوئن ۲۰۱۹.

## پیوند به بیرون
# ساحل کوروماندل

مناطق در امتداد ساحل کوروماندل.
نقشه ساحل کوروماندل. (فرانسوی)
**ساحل کوروماندل (Coromandel)** ساحل جنوب شرقی شبه قاره هند است که بین قسمت‌های شرقی و خلیج بنگال در اقیانوس هند قرار گرفته است. خط ساحلی جنوب شرقی False Divi در شمال و Kanyakumari در جنوب قرار دارد. تعریف کوروماندل می‌تواند شامل سواحل شمال غربی جزیره سریلانکا هم بشود.

## ریشه‌شناسی

سرزمین سلسله کولا با نام *Cholamandalam* (சோழ மண்டலம்) در تامیل شناخته می‌شد که به معنای *قلمرو Cholas* است که از واژه پرتغالیCoromandel مشتق شده است.

## توصیف

### جغرافیا

سواحل کوروماندل به طور کلی کم عمق و تحت تأثیر دلتاهای رودخانه‌های بزرگ از جمله Kaveri، Palar، پنر و رود کریشنا هستند که در قسمت‌های غربی تشکیل می‌شوند و در سراسر فلات دکن به خلیج بنگال ریخته می‌شوند. این دشت آبرفتیتوسط این رودخانه‌ها بارور می‌شود که به نفع بخش کشاورزی است.

### آب و هوا

ساحل کوروماندل در باران سایه از گهات غربی می‌گیرد و در تابستان هم به واسطه بادهای موسمی باران کمتر دریافت می‌کند که در مجموع سالانه ۸۰۰ میلیمتر بارندگی دارد.

## جستارهای وابسته

* ساحل مالابار

## منابع
# علم و فناوری در هند

پس از استقلال، جواهر لعل نهرو، نخستین نخست‌وزیر هند، اصلاحاتی را برای ترویج آموزش عالی و **علم و فناوری در هند** آغاز کرد. مؤسسه فناوری هند که با هیئتی بیست و دو نفره از دانشوران و کارآفرینان به منظور ارتقای آموزش فنی شروع به فعالیت کرد، در ۱۸ اوت ۱۹۵۱ در کاراگپور در بنگال غربی توسط وزیر آموزش هند ابوالکلام آزاد افتتاح شد.

در سال ۲۰۲۳، هند رتبه چهلم شاخص نوآوری جهانی را داشت.

## منابع

### پانویس

### کتابشناسی

* Vrat, Prem (2006). "Indian Institutes of Technology" in *Encyclopedia of India (vol. 2)*, edited by Stanley Wolpert. 229–231. Thomson Gale: ISBN 0-684-31351-0

## پیوند به بیرون
# زنان در هند

زنان در هند| زنی در حال برداشت گندم در بخش رایزن، مادیا پرادش، هند |
| شاخص نابرابری جنسیتی |
| ارزش | ۰٫۴۹۰ (۲۰۲۱) |
| رُتبه | ۱۲۲ از ۱۹۱ |
| مرگ مادر (در هر ۱۰۰٬۰۰۰) | ۱۱۲ |
| سهم زنان در دولت‌ها | ۱۴٫۵٪ |
| زنان بالای ۲۵ سال با آموزش متوسطه | ۴۱٫۸ درصد [مردان: ۵۳٫۶٪] |
| زنان کارمند و شاغل | ۲۷٫۲ درصد [مردان: ۷۸٫۸٪] |
| گزارش جهانی فاصله جنسیتی |
| ارزش | ۰٫۶۲۹ (۲۰۲۲) |
| رُتبه | ۱۳۵ ام از ۱۴۶ از مجموعِ ۱۴۴ |

وضعیت **زنان در هند** طی هزاره‌های اخیر تغییرات بزرگی کرده‌است. زنان هند در راستای دست یابی به حقوق برابر با بسیاری چالش‌ها روبرو بوده‌اند در هند مدرن، زنان توانسته‌اند به مناصب بالایی مانند ریاست جمهوری، نخست‌وزیری، سخنگوی مجلس سفلای پارلمان و رهبری اپوزیسیون دست پیدا کنند.

با این حال، زنان در هند همچنان با مشکلات متعددی از جمله تجاوز جنسی، اسید پاشی، بی حرمتی، اجبار به عروسی و فحشاء اجباری روبرو هستند. بنیاد تامسون رویترز هند را به عنوان بدترین کشور عضو جی بیست معرفی کرده‌است.

## مرگ به‌خاطر جهیزیه

هر ساله تعداد زیادی از زنان هندی به‌دلیل ناکافی بودن جهیزیه به‌دست همسر یا بستگان او کشته‌می‌شوند. شیوهٔ متداول این قتل‌ها زنده سوزاندن عروس است که معمولاً به‌صورت خودکشی یا مرگ تصادفی جلوه داده می‌شود. این کشور تاکنون بیشترین میزان مرگ و میر مرتبط با جهیزیه را در جهان داشته‌است. بر اساس آمار دایره ملی ثبت جنایات هند، در سال ۲۰۱۲، ۸٫۲۳۳ مورد مرگ مربوط به جهیزیه در سراسر هند گزارش شده‌است. در سال ۲۰۰۲ صندوق کودکان سازمان ملل متحد اعلام کرده بود سالانه بیش از ۵۰۰۰ عروس به‌دلیل ناکافی بودن جهیزیه‌شان در هند کشته می‌شوند.

## جستارهای وابسته

* تجاوز جنسی در هند
* ساتی (رسم)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Women in India». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۱۷.

## پیوند به بیرون
# جوایز فیلم منتخب منتقدان

| جوایز فیلم منتخب منتقدان |
| --- |
|  |
| اهداء برای | بهترین دستاوردهای سینمایی |
| کشور | ایالات متحده، کانادا |
| برگزارکننده | انجمن منتخب منتقدان |
| نخستین دوره | ۱۹۹۶ (برای فیلم‌های ۱۹۹۵) |
| وبگاه | www.criticschoice.com |

**جوایز منتخب منتقدان** (به انگلیسی: Critics' Choice Movie Awards) که قبلاً به عنوان **جایزه انجمن منتقدان پخش فیلم** شناخته می‌شد، یک مراسم اهدای جوایز است که سالانه توسط انجمن منتخب منتقدان آمریکایی-کانادایی برای تجلیل از بهترین دستاوردهای سینمایی برگزار می‌شود. فهرست نامزدهای هر دوره در یک هفته به رای‌گیری گذاشته شده و نامزدهای نهایی در ماه دسامبر اعلام می‌شوند. سپس برندگان در مراسم جوایز منتخب منتقدان در ماه ژانویه مشخص خواهند شد.

## بخش‌ها

* جایزه سینمایی انتخاب منتقدان برای بهترین فیلم
* جایزه سینمایی انتخاب منتقدان برای بهترین نمایشنامه (اقتباسی و غیر اقتباسی)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Critics' Choice Movie Awards». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۲۳.
# ساویتری (هنرپیشه)

| ساویتری |
| --- |
| زادهٔ | ۶ دسامبر ۱۹۳۵ |
| درگذشت | ۲۶ دسامبر ۱۹۸۱ (۴۶ سال) |

**ساویتری** (انگلیسی: Savitri; ۶ دسامبر ۱۹۳۵ – ۲۶ دسامبر ۱۹۸۱) یک کارگردان، و هنرپیشه اهل هند بود.

او در فیلم‌های دوداس، علاءالدین و چراغ جادو، حریم خصوصی، بی‌گناه، هم‌روح، هزار روپیه، آره من دارم ازدواج می‌کنم، نور جاویدان، روزهای زیادی گذشت و امواج گنگ بازی کرده‌است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Savitri (actress)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۸ اوت ۲۰۱۴.