# الفبای اردو

| الفبای اردو اردو تہجی |
| --- |
| نمونه‌ای از نوشتار در الفبای اردو: *اردو* |
| نوع | ابجد |
| زبان‌ها | اردو، بلتی، بروشسکی، دیگر |
| سامانهٔ مادر |
هیروگلیف مصری* الفبای نیاسینایی
	+ الفبای فنیقی
		- الفبای آرامی
			* الفبای نبطی
				+ الفبای عربی
					- الفبای پارسی
						* الفبای اردو
 |
| دامنه یونیکد | U+0600 to U+06FF
U+0750 to U+077F
U+FB50 to U+FDFF
U+FE70 to U+FEFF |

**الفبای اردو**، الفبایی است که از راست به چپ نوشته می‌شود و برای نوشتار زبان اردو کاربرد دارد. این الفبا از الفبای فارسی که آن را با نام الفبای فارسی-عربی نیز می‌شناسند گرفته‌شده است، به این معنا که حروفِ خاصِ عربی مستقیما و با تلفظِ آنان در فارسی (بطور مثال هم‌تلفظیِ حروف ث، س، س) وارد زبان اردو شده‌اند. الفبای اردو تا ۵۸ حرف دارد که ۳۹ حرف از آنان، ریشه هستند و دیگر حروف، تغییریافتهٔ این حروف هستند.

## الفبا

| # | نام | اِی‌اِل‌اِی-اِل‌سی | نویسه‌گردانی شکارچی | آوا | علامت مشتق |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| 1 | الف | *alif* | *ā*, ʾ, – | /ɑ:, ʔ, ∅/ | ا |
| 2 | با | *ba* | *b* | /b/ | ب |
| 3 | پا | *pa* | *p* | /p/ | پ |
| 4 | تا | *ta* | *t* | /t/ | ت |
| 5 | ٹا | *ṭa* | *ṭ* | *t* | /ʈ/ |  ٹ |
| 6 | ثا | *sa* | *s* | *s* | /s/ | ث |
| 7 | جيم | *jīm* | *j* | /d͡ʒ/ | ج |
| 8 | چيم | *cīm* | *c* | *ch* | /t͡ʃ/ | چ |
| 9 | بڑی حا | *baṛī ḥa* | *ḥ* | *h* | /ɦ/ | ح |
| 10 | خا | *kha* | *kh* | *kh* | /x/ | خ |
| 11 | دال | *dāl* | *d* | /d/ | د |
| 12 | ڈال | *ḍāl* | *ḍ* | *d* | /ɖ/ |  ڈ |
| 13 | ذال | *zāl* | *z* | *z* | /z/ | ذ |
| 14 | را | *ra* | *r* | /r/ | ر |
| 15 | ڑا | *ṛa* | *ṛ* | *r* | /ɽ/ |  ڑ |
| 16 | زاين | *zain* | *z* | /z/ | ز |
| 17 | ژاين | *zhain* | *zh* | *zh* | /ʒ/ | ژ |
| 18 | سین | *sīn* | *s* | /s/ | س |
| 19 | شین | *shīn* | *sh* | *sh* | /ʃ/ | ش |
| 20 | صاد | *slād* | *sl* | *sl* | /ɬ/ | ص |
| 21 | ضاد | *dzād* | *dz* | *dz* | /d͡z/ | ض |
| 22 | طو | *tsā* | *ts* | *ts* | /t͡s/ | ط |
| 23 | ظو | *zlā* | *zl* | *zl* | /ɮ/ | ظ |
| 24 | عین | *ʿain* | *ā*, *o*, *e*, ʿ, – | /ɑ:, o:, e:, ʔ, ʕ, ∅/ | ع |
| 25 | غین | *ghain* | *gh* | *gh* | /ɣ/ | غ |
| 26 | فا | *fa* | *f* | /f/ | ف |
| 27 | قاف | *qāf* | *q* | /q/ | ق |
| 28 | کاف | *kāf* | *k* | /k/ |  ک |
| 29 | گاف | *gāf* | *g* | /ɡ/ | گ |
| 30 | لام | *lām* | *l* | /l/ | ل |
| 31 | میم | *mīm* | *m* | /m/ | م |
| 32a | نون | *nūn* | *n* | /n, ɲ, ɳ, ŋ/ | ن |
| 32b | نون غنّه | *nūn ghunnah* | *ṉ* | *n* | /◌̃/ |  ں |
| 34 | واؤ | *wāʾo* | *v*, *ū*, *o*, *au* | *w*, *ū*, *o*, *au* | /ʋ, u:, o:, ɔ:/ | و |
| 33 | چھوٹی هاگول ها | *choṭī hagol ha* | *h* | /ɦ/ or /∅/ |  ہ |
| 35 | دو چشمی ها | *do-cashmī ha* | *h* | /ʰ/ or /ʱ/ |  ھ |
| 36 | ہمزة | *hamzah* | ʾ, – | /ʔ/، /∅/ | ء |
| 37 | چھوٹی يا | *choṭī ya* | *y*, *ī*, *á* | /j, i:, ɑ:/ | ی |
| 38 | بڑی يا | *baṛī ya* | *ai, e* | /ɛ:, e:/ |  ے |

دونگارههای همسان نازک از این قبیل‌اند:

| دونگاره | **رونوشت** | آوا |
| --- | --- | --- |
| بھ | *bh* | [bʱ] |
| پھ | *ph* | [pʰ] |
| تھ | *th* | [tʰ] |
| ٹھ | *ṭh* | [ʈʰ] |
| جھ | *jh* | [d͡ʒʰ] |
| چھ | *ch* | [t͡ʃʰ] |
| دھ | *dh* | [dʱ] |
| ڈھ | *ḍh* | [ɖʱ] |
| رھ | *rh* | [rʱ] |
| ڑھ | *ṛh* | [ɽʱ] |
| کھ | *kh* | [kʰ] |
| گھ | *gh* | [ɡʱ] |
| لھ | *lh* | [lʱ] |
| مھ | *mh* | [mʱ] |
| نھ | *nh* | [nʱ] |
| هھ | *hh* | [hʱ] |
| وھ | *wh* | [ʋʱ] |
| یھ | *yh* | [jʱ] |

## منابع

* «Urdu alphabet»، *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.