# هامبرت سوم، کنت ساووی

| هامبرت سوم، کنت ساووی |
| --- |
|  |
| کنت‌ها و دوک‌های ساوی |
| حکمرانی | ۱۱۴۸–۱۱۸۹ |
| پس از | آمادئوس سوم، کنت ساووی |
| پیش از | توماس، کنت ساووی |
|   |
| زاده | ۱۱۳۶ آویگلیانا |
| درگذشت | ۴ مارس ۱۱۸۹ شامبری |
| ملیت | کنت‌نشین ساووی |
| خانواده اشرافی | دودمان ساووی |
| همسر(ها) | فایدیوا از تولوز |
| فرزندان *جزئیات* | توماس اول ساووی |
| پدر | آمادئوس سوم، کنت ساووی |
| مادر | ماهوت آلبون |

**هامبرت سوم، کنت ساووی** (انگلیسی: Humbert III, Count of Savoy؛ ۱۱۳۶ – ۴ مارس ۱۱۸۹) از سال ۱۱۴۸ تا ۱۱۸۹ کنت ساووی بود. والدین او آمادئوس سوم ساووی و ماهوت آلبون بودند. او حقوق و مزایا را به صومعه‌ها واگذار می‌کرد و نقش تعیین‌کننده‌ای در سازماندهی صومعه اوتکومب ایفا کرد. گفته می‌شود که او ترجیح می‌داد راهب باشد تا یک پادشاه. پس از مرگ همسر سومش، به اوتکومب پناه برد، اما سپس نظرش را تغییر داد و از همسر چهارمش سرانجام صاحب پسری به نام توماس شد. او در کنار گروه گوئلف به رهبری پاپ الکساندر سوم علیه امپراتور گیبلین، فردریک بارباروسا، ایستاد. نتیجه این امر دو بار حمله به ایالت‌های او بود: در سال ۱۱۷۴ شوش به آتش کشیده شد و در سال ۱۱۸۷ هنری ششم او را از امپراتوری مقدس روم تبعید کرد و بیشتر قلمروهایش را از او گرفت. تنها دره‌های شوش و آئوستا برای او باقی ماند. او در سال ۱۱۸۹ در شامبری درگذشت. او اولین شاهزاده‌ای بود که در اوتکومب به خاک سپرده شد. روز یادبود او ۴ مارس است.

## اوایل زندگی

هامبرت سوم حدود سال ۱۱۳۶ در قلعه آویلیانا، پیمونت، نزدیک تورین، از کنت آمادئوس سوم ساووی و ماهوت (ماتیلد)، کنتس آلبون و وین، متولد شد. هامبرت سوم، همان‌طور که در تاریخ خاندان ساووی گواهی شده است، چهره‌ای مهم در جامعه قرون وسطی است. زندگی او با ویژگی‌های کلیدی خاصی از جمله عرفان، که از حرفه و سنت زندگی متفکرانه ناشی می‌شد، مشخص می‌شد. او این نقش را به موازات و علیرغم نقش خود به عنوان رهبر نظامی و سیاستمدار، که با اکراه و تنها برای حفظ ادعاهای سلسله‌ای خانواده‌اش انجام می‌داد، پرورش داد.

او از پدربزرگش، هامبرت دوم، رؤیای اتحاد مجدد پادشاهی تکه‌تکه شده بورگوندی را به ارث برده بود، که در تضاد شدید با سیاست تمرکزگرایی خانواده سلطنتی فرانسه بود. در این تلاش‌ها، هامبرت توسط فردریک اول بارباروسا حمایت می‌شد، اما خود را ملزم به سرکوب اربابان فئودال همسایه مستقر در قلمرو خود می‌دید. مانند پدرش، که خود در جوانی و زمانی که پسرش هنوز به سن قانونی نرسیده بود، درگذشت، آموزش او به آمادئوس اهل لوزان، راهب سابق هاتکومب، سپرده شد. هامبرت جوان تحت راهنمایی او در مطالعات و شکل‌گیری معنوی پیشرفت زیادی کرد، زرق و برق دنیوی را کنار گذاشت و خود را وقف دعا، مراقبه و توبه کرد. برای دستیابی بهتر به این اهداف، او اغلب به صومعه هاتکومب، در سواحل دریاچه بورژه در ساووی، که توسط پدرش تأسیس شده بود، می‌رفت. همیشه با ابراز پشیمانی بود که وظایف نسبت به خانواده و اشراف ساووی او را به امور سیاسی بازمی‌گرداند.

## ازدواج‌ها

آمادئوس سوم در سال ۱۱۲۲ زائری در سرزمین مقدس بود. او از طریق دفاتر پاپ کالیکتوس دوم به آنجا رفت و در سال ۱۱۴۶ در جنگ صلیبی دوم شرکت کرد و در ۱ آوریل ۱۱۴۸ در جزیره قبرس در نیکوزیا درگذشت و در آنجا به خاک سپرده شد و هامبرت دوازده ساله را به عنوان وارث خود به جا گذاشت. اگرچه هامبرت هنوز در سنین پایین بود، اما در سال ۱۱۵۱ با فایدیوا، دختر آلفونس ژوردین، کنت تولوز، نامزد شد. او به زودی بدون فرزند درگذشت. او بعداً با گرترود، دختر تیری، کنت فلاندر و سیبیلا از آنژو، ازدواج کرد. این ازدواج دوم فسخ شد.

در سال ۱۱۶۴، هامبرت با کلمنتیا از زاهرینگن ازدواج کرد که از او صاحب دو دختر شد: آلیس و صوفیا. او در سال ۱۱۷۳ درگذشت و هامبرت تصمیم گرفت به اوتکومب بازنشسته شود، اما نه برای مدت طولانی. در سال ۱۱۷۷، اشراف او را متقاعد کردند که برای چهارمین بار ازدواج کند. او با بئاتریس، دختر ژرو اول از ماکون و مورت دو سالینز ازدواج کرد. آنها صاحب پسری به نام توماس شدند که سلسله را ادامه داد. بئاتریس همچنین دختری برای او به دنیا آورد که در سن هفت سالگی درگذشت.

## سلطنت

حکومت هامبرت چهل سال به طول انجامید و با درگیری‌هایی با امپراتور مقدس روم، لردها و کنت-اسقف‌های مختلف مشخص شد. دلیل اصلی درگیری، حمایت فردریک بارباروسا از اسقف تورین بود که رؤیای تسلط بی‌وقفه بر پایتخت پیمونت را در سر می‌پروراند. این امر منجر به کاهش تدریجی دارایی‌ها و اقتدار هامبرت سوم در سمت ایتالیا شد و سرزمین‌های باقی‌مانده دره‌های سوسا و آئوستا را برای او باقی گذاشت. در سال ۱۱۷۴، امپراتور شهر سوسا را غارت کرد.

در سال ۱۱۸۷، هنری ششم او را به دلیل حمایت از مخالفان امپراتور از امپراتوری مقدس روم تبعید کرد. او، همان‌طور که گفته شد، به قلمروهای آلپ خود نرفت و خود را به ویژه وقف تمرین فضایل شخصی و نیکوکاری برادرانه کرد. او همچنین تأسیس کلیسای جامع سنت آنتونی رانورسو در بوتیلیرا آلتا، نه چندان دور از شهر آویلیانا را ترویج داد و آن را به آنتونیانی از وین فرانسه سپرد.

## مرگ

مرگ هامبرت سوم، در ۴ مارس ۱۱۸۹ در شامبری، ساووا در سن پنجاه و دو سالگی، با سوگواری صمیمانه همه مردم همراه بود. او اولین شاهزاده ساووا بود که در صومعه هاتکومب به خاک سپرده شد، که از آن زمان به محل دفن خاندان تبدیل شده است.

## احترام

معنویت هامبرت بدون شک در محیطی از سنت‌های باستانی مسیحی شکوفا شد، که به ویژه با الگوی پدرش، یک زائر و جنگجوی صلیبی در سرزمین مقدس، و معلمش، آمادئوس، اسقف لوزان، مورد توجه قرار گرفت. با این حال، زندگی هامبرت پر از تناقض بود: او عاشق صلح بود اما مکرراً درگیر جنگ و خصومت می‌شد. او توبه‌کار، زاهد و اهل تفکر بود، اما مجبور شد زمام حکومت را به دست گیرد، در این مدت زندگی پر از عمل داشت و برای داشتن وارث مجبور به ازدواج شد. با این حال، او نشانه‌های غیرقابل انکاری از تعادل اخلاقی عالی، سخت‌گیری با خود و تساهل و عشق به همسایه از خود نشان داد. او نیکوکار کلیساها، صومعه‌ها و امور خیریه و مراقبت از فقرا بود. در طول زندگی‌اش، از صومعه هاوتکومب حمایت می‌کرد. در سال ۱۱۸۸، صومعه سنت آنتونیو دی رانورسو را تأسیس کرد.

هامبرت بلافاصله پس از مرگش مورد احترام بسیاری قرار گرفت. طبق گزارش‌ها، معجزاتی از طریق شفاعت او انجام شده است. در آئوستا، او بر روی نمای کلیسای جامع شهر به تصویر کشیده شده است. آلفونسوس لیگوری از او به عنوان یک راهب بسیار پرهیزگار یاد می‌کند.

در سال ۱۸۳۸، چارلز آلبرت، پادشاه ساردینیا و نواده‌اش، موفق شد او را توسط پاپ گرگوری شانزدهم متبرک کند. تلاش‌های پادشاه برای بونیفاس ساووی، اسقف اعظم کانتربری، نیز موفقیت‌آمیز بود. در ایتالیا، هامبرت هنوز به ویژه در راکونیجی، جایی که پناهگاه سلطنتی مادونا دله گراتزیه تصویری از او را در خود جای داده است، به یاد آورده می‌شود.

## خانواده

هامبرت چهار همسر داشت:

* فایدیوا اهل تولوز (متوفی حدود ۱۱۵۴) دختر آلفونس ژوردین، کنت تولوز
* گرترود اهل فلاندرز (متوفی حدود ۱۱۵۵). این ازدواج فسخ شد، او در صومعه‌ای محبوس شد، بعداً آزاد شد و به دربار برادرش، فیلیپ اهل فلاندرز، بازگشت.
* کلمنتیا اهل زارینگن (ازدواج ۱۱۶۴)، دختر کنراد اول، دوک زارینگن. آنها دو دختر داشتند:
	+ سوفیا، (۱۱۶۵–۱۲۰۲)، با آزو ششم استه ازدواج کرد
	+ آلیسیا، (۱۱۶۶–۱۱۷۸)، نامزد جان انگلند
* بئاتریس اهل وینوا و یک پسر داشت:
	+ توماس (متولد ۱۱۷۸)

## منابع

* Kinkade, Richard P. (2020). *Dawn of a Dynasty: The Life and Times of Infante Manuel of Castile*. University of Toronto Press.
* Previte-Orton, C.W. (1912). *The Early History of the House of Savoy: 1000-1233*. Cambridge University Press.
* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Humbert III, Count of Savoy». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۶ سپتامبر ۲۰۲۵.

## پیوند به بیرون