Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# خودکودتای ۲۰۲۱ تونس

| خودکودتای ۲۰۲۱ تونس |
| --- |
| بخشی از زمستان عربی |
| بالا: تظاهرات ضد کودتا، تونس، ۱۰ اکتبر ۲۰۲۱ پایین: تظاهرات طرفداران قیس سعید، تونس، ۳ اکتبر ۲۰۲۱ |
| تاریخ | ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۱ |
| موقعیت | تونس |
| علت(ها) | * اعتراضات علیه کابینه هشام مشیشی
* فروپاشی سیستم بهداشت و درمان به دلیل دنیاگیری کووید-۱۹
 |
| منجرشد به | موفقیت کودتا
* رئیس‌جمهور، قیس سعید، دولت هشام مشیشی را عزل و مجلس نمایندگان مردم و شورای عالی قضایی را منحل کرد.
* نخست‌وزیر، نجلا بودن رمضان، منصوب شد و دولت جدید را تشکیل داد.
* قانون اساسی جدید در همه‌پرسی قانون اساسی تونس (۲۰۲۲)، با اختیارات گسترش یافته ریاست‌جمهوری، به تصویب رسید.
* تحریم انتخابات پارلمانی بعدی
* آغاز اقدامات قضایی علیه مخالفان سعید
 |
| طرف‌های مدنی درگیر |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  **رئیس‌جمهور تونس نیروهای مسلح تونس
* گارد ملی تونس
* جنبش ۲۵ ژوئیه
* جنبش خلق
 |  **پارلمان تونس جبهه نجات ملی
* حزب النهضه
* ائتلاف کرامت
* حزب جمهوری
 |

 |
| شخصیت‌های پیشرو |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **قیس سعید** (رئیس‌جمهور تونس، فرمانده کل قوا) نجلا بودن رمضان (نخست‌وزیر تونس) | **راشد غنوشی** (سخنگوی پارلمان، رهبر النهضه) هشام مشیشی (نخست‌وزیر برکنار شده تونس) |

 |

**خودکودتای ۲۰۲۱ تونس** در ۲۵ ژوئیه ۲۰۲۱ رخ داد، زمانی که قیس سعید، رئیس‌جمهور تونس، هشام مشیشی، نخست‌وزیر تونس را برکنار کرد، مجمع نمایندگان مردم را به حالت تعلیق درآورد و مصونیت پارلمانی اعضای آن را لغو کرد. این اقدام که به عنوان یک خودکودتا توصیف می‌شود که با یک دوره بی‌ثباتی سیاسی، با مجموعه‌ای از اعتراضات علیه دولت مورد حمایت حزب النهضه و فروپاشی سیستم بهداشت و درمان تونس در بحبوحه دنیاگیری کووید-۱۹ در این کشور، بروز پیدا کرد.

سعید، فردای کودتا، منع رفت و آمد یک‌ماهه را از ساعت ۷ شب تا ۶ صبح اعمال کرد. در ماه اکتبر، نجلا بودن رمضان، به ریاست دولت جدید، منصوب شد و او را به نخستین نخست‌وزیر زن در تونس و جهان عرب تبدیل کرد. در ژوئیه ۲۰۲۲، قانون اساسی جدیدی که اختیارات رئیس‌جمهور را گسترش می‌دهد، پس از همه‌پرسی و تحریم بیش از دو سوم رأی دهندگان، به تصویب رسید و راه را برای انتخابات پارلمانی در دسامبر ۲۰۲۲ و ژانویه ۲۰۲۳، هموار کرد که نیز توسط بخش زیادی از مردم، تحریم شد.

## جستارهای وابسته

* زمستان عربی
* بهار عربی
* بهار عربی دوم

## منابع
# شورش در جامو و کشمیر

نقشه منطقه جامو و کشمیر
**شورش در جامو و کشمیر** یا **شورش کشمیر** اشاره به درگیری میان مردم مسلمان کشمیر و حکومت هند دارد. این درگیری بخشی از مناقشه کشمیر میان هند و پاکستان است و پرویز مشرف گفته است که دولت پاکستان در تحریم و تشدید این درگیری در دهه ۱۹۹۰ میلادی دست داشته است.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی

## جستارهای وابسته

* ناآرامی‌های ۲۰۱۶ کشمیر
# موشک هدایت‌شونده ضدتانک

تصویری از موشک ضد تانک ۹کی۱۱۵ متیس متعلق به ارتش لهستان
**موشک هدایت شونده ضد تانک** (ATGM) یا **جنگ افزار هدایت شونده ضد تانک** (ATGW)، یک موشک هدایت شونده است که برای آسیب رساندن و از بین بردن تانک و دیگر وسایل نقلیه زرهی، طراحی شده‌است.

موشکهای هدایت شونده ضد تانک در اندازه‌های مختلفی ساخته می‌شوند برای مثال مدل‌های کوچک آن به صورت موشک دوش پرتاب مورد استفاده قرار می‌گیرد و سربازان می‌توانند براحتی آن را با خود حمل کنند. مدل بزرگتر این موشکها، موشکهایی هستند که بر روی سه پایه قرار می‌گیرند و برای حمل و شلیک آن یک دسته یا گروه سرباز لازم است. نوعی دیگر نیز بر روی وسایل نقلیه ای مانند:قرار دادن موشک های ضد تانک بر روی نفربر های برادلی ساخت آمریکا و همچنین نصب موشک ضد زره بر روی خودروی ترمیناتور ساخت روسیه یا هواگردها قرار می‌گیرند و از روی آن‌ها شلیک می‌شوند.

موشکهای ضد تانک قابل حمل توسط یک فرد، موشک‌هایی کوچک با کلاهکی قوی هستند. این سلاح‌ها در میدان‌های جنگ امروزی به سربازان داده می‌شوند تا آن‌ها بتوانند به وسیله این موشک‌ها، اهداف زرهی سنگین و تانک‌ها را از فاصله‌های دور و معمولاً فقط با یک شلیک نابود کنند. برخی دیگر از موشک های ضد تانک مانند جاولین آمریکایی و الماس ساخت ایران تاپ اتک هستند. یعنی به هنگام شلیک اوج می‌گیرند و از بالا با هدف برخورد می‌کنند زیرا سطح حفاظت اهداف در بالا کمتر میباشد. البته باید توجه داشت که موشک الماس از پهپاد لانچ می‌شود و موشک جاولین از زمین. موشک جاولین موفقیت‌های زیادی در جنگ اوکراین کسب کرده است و تعدادی از تانک‌های روسی را منهدم کرده است و از جمله راه‌های مقابله با این نوع موشک‌ها، نصب سامانه دفاع فعال بر روی تانک است.

## جستارهای وابسته

* اف‌جی‌ام-۱۴۸ زوبین
* ۹کی۱۱ مالیوتکا
* موشک ضد زره کورنت

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Anti-tank guided missile». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ فوریه ۲۰۰۹.
# حدیده

| حدیده |
| --- |
| یک بازار در شهر حدیده |
| کشور |  یمن |
| استان | حدیده |
| ارتفاع | ۵۶ فوت (۱۷ متر) |
| جمعیت |
|  • کل | ۷۰۰،۰۰۰ نفر (۲۰۲۴) |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی +۳ (Yemen Standard Time) |

**حُدَیده** (به عربی: الحدیدة)، مرکز استان حدیده در یمن است. بندر حدیده در ۱۵۰ کیلومتری جنوب غربی شهر صنعا، پایتخت یمن واقع شده‌است. این شهر مهم ترین بندر کشور یمن به حساب می آید و همچنین چهارمین شهر بزرگ کشور یمن محسوب میشود. جمعیت این شهر در سال ۲۰۲۴ میلادی ، حدود ۶۰۰ هزار تا ۸۰۰ هزار برآورد میشود.

حدیده چهارمین شهر بزرگ یمن و بندر اصلی این کشور در دریای سرخ است. جمعیت این شهر بین ۴۰۰ هزار تا ۶۰۰ هزار نفر برآورد شده‌است.
این بندر به واسطه دسترسی به دریای سرخ، مواد غذایی و کمک‌های انسان‌دوستانه میلیون‌ها نفر را در یمن تأمین می‌کند.

## جستارهای وابسته

* **فهرست شهرهای یمن**

## منابع

* دکتر: شامی، یحیی، *(موسوعة المدن العربیة والاسلامیة)* ، دارالفکر العربی، بیروت، چاپ سال ۱۹۹۳ میلادی به (عربی).
# آشپزخانه مرکزی جهانی

آشپزخانه مرکزی جهانی|  |
| نام تجاری | WCK |
| نوع | سازمان مردم‌نهاد (NGO) |
| بنا نهاده | ۲۰۱۰ |
| بنیانگذاران | خوزه آندرس |
| دفتر مرکزی | نیویورک |
| محدودهٔ فعالیت | تمام نقاط |
| مدیر عامل اجرایی | خوزه آندرس |
| خدمات | اطعام |
| وبگاه | wck.org |

آشپزخانه مرکزی جهانی (به انگلیسی: World Central Kitchen)، یک سازمان مردم‌نهاد بین المللی است که در پی بلایای طبیعی و جنگ‌ها به ارائه وعده‌های غذایی برای آسیب دیدگان اقدام می‌کند. این سازمان که در سال ۲۰۱۰ توسط سرآشپز خوزه آندرس تأسیس شد، پس از زلزله هائیتی غذا تهیه کرد. روش عملیات آن این است که اولین پاسخ دهنده باشد و سپس همکاری و راه حل‌هایی با سرآشپزهای محلی برای حل مشکل گرسنگی، بلافاصله پس از یک فاجعه ارائه شود.

## کمک به غزه

عطف بحران انسانی غزه در سال ۲۰۲۳، این سازمان به ارسال مواد غذایی به نوار غزه کمک کرد. تا مارس ۲۰۲۴، بیش از ۳۲ میلیون وعده غذایی فراهم کرده است.

### عملیات سفینه

در فوریه ۲۰۲۴، پرواکتیو اپن آرمز اعلام کرد که یدک‌کش اپن آرمز، آن‌ها با یدک‌کش کردن یک کشتی از غذا و آب ارائه شده توسط این سازمان، به نوار غزه تحویل خواهد داد. کشتی از ۱۶ فوریه در قبرس مستقر شده بود. محموله در ۱۵ مارس به ساحلی در جنوب شهر غزه رسید.

### کشته شدن هفت امدادگر

آشپزخانه مرکزی جهانی در بیانیه‌ای در تاریخ ۲ آوریل ۲۰۲۴ اعلام کرد که هفت نفر از امدادگرانش در حمله دوشنبه اول آوریل اسرائیل کشته شدند. این امدادگران استرالیایی، لهستانی، بریتانیایی، فلسطینی و آمریکایی-کانادایی بودند. بنیاد گفته است که عملیات توزیع غذا در غزه را متوقف خواهد کرد.

## منابع
# عملیات کمال عدوان

**عملیات کمال عدوان** یا **عملیات ساحل** که در اسرائیل به کشتار جاده ساحلی معروف است، یک عملیات آدم ربایی است که توسط چریک های جنبش فتح تحت نام لشکر دیر یاسین در ۱۱ مارس ۱۹۷۸ انجام شد. این عملیات غیرنظامیان اسرائیلی را در تاریخ ۱۱ مارس ۱۹۷۸ هدف قرار داد. سواحل شهر حیفا، جایی که چریک های فتح اتوبوسی پر از مسافر را که به سمت تل‌آویو حرکت می کرد، رهگیری کردند، پس از آن ارتش اسرائیل، اتوبوس ربوده شده را متوقف کرد و درگیری هایی رخ داد که منجر به کشته شدن ۳۷ غیرنظامی اسرائیلی و ۹ فلسطینی شد. منابع اسرائیلی می گویند که طراح این عملیات ابونضال بوده است. منابع فلسطینی رهبر این عملیات را دختر جوانی به نام دلال مغربی عنوان کرده اند. بلافاصله پس از این وقایع، ارتش اسرائیل به جنوب لبنان حمله کرد و وارد جنگ شد.

## اهداف عملیات

این عملیات توسط ابوجهاد الوزیر و با هدف گروگان گیری و مذاکره برای آزادی اسرا در زندان های اسرائیل طراحی شد، اما نتیجه عملیات به این هدف نرسید.

## جزئیات عملیات

عملیات توسط یک گروه فلسطینی، شامل ۱۳ مبارز، سه لبنانی و دو یمنی، به اضافه ۸ فلسطینی، از جمله دلال المغربی (کمیسر سیاسی گروه) انجام شد. این افراد زیر نظر افسران تیپ ابویوسف النجار در ساحل شمالی صور و پایگاه دریایی فلسطین در دامور آموزش دیده بودند. چریک‌های فلسطینی با یک کشتی از لبنان با دو قایق لاستیکی به راه افتادند. تقریباً ساعت چهار صبح روز چهارشنبه ۸ مارس ۱۹۷۸، دو قایق لاستیکی (زودیاک) را به دریای آزاد در نزدیکی مستعمره مایجان مایکل، آنها را در آبهای سرزمینی فرود آوردند و به ساحل در حدود ۲۵ کیلومتری جنوب بردند. حیفا، جایی که مدتی طول کشید تا گروه شامل شش نفر در یک قایق و هفت نفر دیگر در قایق دوم، بیش از ۴۸ ساعت حرکت کنند که منجر به غرق شدن یکی از دو قایق و کشته شدن دو عضو این گروه، به نام‌های خالد عبدالفتاح یوسف و عبدالرئوف عبدالسلام علی شد.
بعد از فرود آمدن در ساحل، یک ماشین پرس آمریکایی را که اتفاقاً در حال عبور بود، متوقف کردند، یک اتوبوس بزرگ را متوقف کردند و مسافران ماشین را با مسافرانش جمع کردند و سپس یک اتوبوس دیگر را به دست گرفتند ۶۳ مسافر به اتوبوس اول رفتند و همه را گروگان گرفتند و به سمت تل آویو حرکت کردند.

ارتش، پلیس و مرزبانان اسرائیل در ابتدا سعی کردند راه را مسدود کنند و با چریک ها مقابله کنند، اما از چریک هایی که مسیر آنها را دنبال کردند متحمل خساراتی شدند. در نتیجه نیروهای اسرائیلی از بالگرد استفاده کردند و تمام منطقه را روشن کردند. چریک ها پس از کشته و زخمی کردن اعضای آن و منهدم کردن یک کامیون اسرائیلی توانستند از دومین ایست بازرسی که توسط نیروهای اسرائیلی در جاده بین المللی حیفا و تل آویو ایجاد شده بود عبور کنند.

هنگام نزدیک شدن به تل آویو، نیروهای اسرائیلی به وسیله خودروها دو طرف جاده را مسدود کردند خیابان قرار دادند و سربازان اسرائیلی در هر دو طرف جاده در منطقه هرتزلیا در نزدیکی یک باشگاه روستایی به نام کانتری کلاب مستقر شدند و سعی داشتند از عبور اتوبوس جلوگیری کنند. ارتش روی چرخ ها آتش گشود و اتوبوس را متوقف کرد.

## چریک‌های شرکت کننده

* دلال سعید مغربی (جهاد) کمیسر سیاسی گروه و رهبر این گروه بود.
* محمود علی ابومنیف (ابوحزا) رهبر گشت بود
* یحیی محمد اسکاف (ابوجلال) اهل شمال لبنان و ناخدای قایق لاستیکی
* حسین ابراهیم فیاض (فیاض)
* خالد عبدالفتاح یوسف (عبدالسلام) بر اثر غرق شدن جان باخت
* محمد حسین الشمری از یمن
* عبدالرئوف عبدالسلام علی (عبدالسلام) اهل یمن
* علی حسین مراد (اسامه) از شهرک الحنیه در جنوب لبنان
* احمد راجی شرعان (وائل)
* محمد فضل اسعد (ابوالرمز)
* عامر احمد عامریه (عامر) از شمال لبنان
* محمد مسامح

## منابع
# جامعه شرق آفریقا

| جامعه شرق آفریقا |
| --- |
| **شعار:**"Ushirikiano wa Afrika Mashariki" |
| **سرود:**"Wimbo wa Jumuiya Afrika Mashariki" |
| کشورهای عضو جامعه شرق آفریقا |
| مقر | آروشا، تانزانیا ﻿ / ﻿ |
| بزرگترین شهر | کینشاسا، جمهوری دموکراتیک کنگو |
| زبان(های) رسمی | انگلیسی |
| زبان‌های میانجی | سواحلی، فرانسوی |
| نام(های) اهلیت | اهالی شرق آفریقا |
| نوع | سازمان بین‌المللی |
| کشورهای شریک | گسترش
۸ کشور
* بوروندی
* کنگو
* کنیا
* رواندا
* سومالی
* سودان جنوبی
* تانزانیا
* اوگاندا
 |
| حاکمان |
|  |
| • رئیس اجلاس سران |  یووری موسونی |
| • رئیس شورا |  ججه اودونگو |
| • رئیس دیوان دادگستری  |  نستور کایوبرا |
| • سخنگو مجلس قانونگذاری  |  جوزف ناتکاروتیمانا |
| • دبیرکل  |  استیفن امبوندی |
|  |
| قوه مقننه | مجلس قانونگذاری |
| بنیان‌گذاری |
|  |
| • تأسیس  | ۱۹۶۷ |
| • انحلال  | ۱۹۷۷ |
| • تأسیس مجدد  | ۷ ژوئیه ۲۰۰۰ |
|  |
| مساحت |
| • Total | ۵٬۴۴۹٬۷۱۷ کیلومتر مربع (۲٬۱۰۴٬۱۴۷ مایل مربع) |
| • آبها (٪) | ۳٫۸۳ |
| جمعیت |
| • برآورد سال ۲۰۲۴ | 343,328,958 |
| • تراکم | ۶۳ بر کیلومتر مربع (۱۶۳٫۲ بر مایل مربع) |
| تولید ناخالص داخلی (GDP)  برابری قدرت خرید (PPP) | برآورد ۲۰۲۴  |
| • کل | Int$۱٬۰۲۷٫۰۶۷ میلیارد |
| • سرانه | Int$۲٬۹۹۱ |
| تولید ناخالص داخلی (GPD) (اسمی) | برآورد ۲۰۲۴  |
| • کل | US$۳۴۹٫۷۷۴ میلیارد |
| • سرانه | US$۱٬۰۱۹ |
| شاخص توسعه انسانی (۲۰۲۲) | ۰٫۵۱۵ {{{رتبه شاخص توسعه انسانی}}} |
| جهت رانندگی | چپ (در کنیا، تانزانیا و اوگاندا) راست (در بقیه کشورهای عضو) |
| وبگاه رسمی | www.eac.int |

**جامعه شرق آفریقا** (انگلیسی: East African Community) یک سازمان بین‌دولتی در شرق آفریقا است. اعضای جامعه شرق آفریقا از هشت کشور کنگو کینشاسا، سومالی، بوروندی، کنیا، رواندا، سودان جنوبی، اوگاندا و تانزانیا تشکیل می‌شود. یووری موسونی، رئیس‌جمهور اوگاندا، رئیس فعلی جامعه شرق آفریقا است. این سازمان در سال ۱۹۶۷ تأسیس شد، در سال ۱۹۷۷ منحل شد و دوباره در ۷ ژوئیه ۲۰۰۰ احیا شد. هدف اصلی این سازمان تقویت یکپارچگی اقتصادی منطقه‌ای است.

در سال ۲۰۰۸، پس از مذاکره با جامعه توسعه جنوب آفریقا (SADC) و بازار مشترک برای شرق و جنوب آفریقا (COMESA)، جامعه شرق آفریقا با گسترش منطقه تجارت آزاد شامل کشورهای عضو هر سه موافقت کرد. این سازمان بخشی جدایی ناپذیر از جامعه اقتصادی آفریقا است.

جامعه شرق آفریقا می‌تواند پیش‌درآمد بالقوه‌ای برای تأسیس فدراسیون آفریقای شرقی (فدراسیونی پیشنهادی از اعضای آن در قالب یک کشور مستقل) باشد. در سال ۲۰۱۰، جامعه شرق آفریقا بازار مشترک خود را برای کالاها، نیروی کار، و سرمایه در داخل منطقه راه اندازی کرد، با هدف ایجاد یک ارز مشترک و در نهایت یک فدراسیون کامل سیاسی. در سال ۲۰۱۳، پروتکلی امضا شد که در آن برنامه‌های آنها برای راه‌اندازی یک وحدت پولی ظرف ۱۰ سال مشخص شد. در سپتامبر ۲۰۱۸، کمیته ای برای آغاز روند تدوین قانون اساسی منطقه‌ای تشکیل شد.

## جستارهای وابسته

* فدراسیون آفریقای شرقی
* اقتصاد آفریقا
* بلوک تجاری
* جامعه توسعه جنوب آفریقا
* جامعه اقتصادی کشورهای مرکز آفریقا
* جامعه اقتصادی کشورهای غرب آفریقا
* منطقه تجارت آزاد
* تعرفه

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «East African Community». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۳ ژانویه ۲۰۲۵.

## پیوند به بیرون
# جامعه بین‌المللی

**جامعه بین‌المللی** یک عبارت مورد استفاده در روابط بین‌المللی و سیاسی برای اشاره به گروه گسترده‌ای از مردم و دولت‌های جهان است. این اصطلاح به‌طور معمول به دلالت بر وجود یک دیدگاه مشترک نسبت به مسائل مانند مسائل خاص از حقوق بشر استفاده می‌شود.

این عبارت معمولاً برای نشان دادن حمایت بین‌المللی از یک دیدگاه در مورد مسئله‌ای بحث‌برانگیز استفاده می‌شود، برای مثال، در مورد ارتقاء اعتبار رأی اکثریت در مجمع عمومی سازمان ملل متحد.

نوام چامسکی تأکید می‌کند که این عبارت برای اشاره به ایالات متحده و دولت‌های مشتری و متحدانش، در رسانه‌های این دولت‌ها استفاده می‌شود. مارتین جک، روزنامه‌نگار و استاد دانشگاه بریتانیایی می‌گوید: «همه می‌دانیم منظور از لفظ «جامعهٔ بین‌المللی» چیست، مگر نه؟! این مسلماً یعنی غرب، نه چیزی بیشتر و نه چیزی کمتر. استفاده از عبارت «جامعهٔ بین‌المللی» راهی است برای ستایش غرب، برای جهانی کردن آن، و برای اینکه محترم تر، بی‌طرف تر و پرطمطراق تر به نظر برسد.»

## جستارهای وابسته

* سازمان ملل متحد
* روابط بین‌الملل
* جامعه ملل
* اجلاس جهانی سران درباره جامعه اطلاعاتی
* سازمان جهانی بهداشت

## منابع
# شورای امنیت روسیه

شورای امنیت روسیه| Совет безопасности Российской Федерации |
|  |
|  |
| دید کلی سازمان |
| بنیان‌گذاری | ۵ مارس ۱۹۹۲ (۱۹۹۲-05}}) |
| سازمان پیشین | * شورای امنیت اتحاد جماهیر شوروی
 |
| حوزهٔ قدرت | روسیه |
| ستاد | مسکو، روسیه |
| سازمان‌های اجرایی | * رئیس، رئیس‌جمهور روسیه ولادیمیر پوتین
* معاون رئیس، دمیتری مدودف
* دبیر، سرگئی شویگو
 |
| وبگاه | scrf.gov.ru |

**شورای امنیت روسیه** (انگلیسی: Security Council of Russia) یک نهاد مشورتی در دولت روسیه است که از تصمیم‌گیری‌های رئیس‌جمهور روسیه در امور امنیت ملی و موضوعات استراتژیک پشتیبانی می‌کند. این شورا که متشکل از مقامات ارشد دولتی روسیه و روسای سازمان‌های دفاعی و امنیتی است و ریاست آن را رئیس‌جمهور روسیه برعهده دارد، به‌عنوان مجمعی برای هماهنگی و یکپارچه‌سازی سیاست امنیت ملی عمل می‌کند. شورای امنیت روسیه در سال ۱۹۹۲ تأسیس و جایگزین شورای امنیت اتحاد جماهیر شوروی شد.

## اعضای ثابت

| نام | سمت |
| --- | --- |
| ولادیمیر پوتین | رئیس شورای امنیت (رئیس‌جمهور روسیه) |
| دمیتری مدودف | معاون رئیس شورای امنیت |
| سرگئی شویگو | دبیر شورای امنیت |
| میخائیل میشوستین | نخست‌وزیر روسیه |
| آنتون واینو | رئیس دفتر رئیس‌جمهور |
| سرگئی ایوانوف | نماینده ویژه رئیس‌جمهور در امور زیست‌محیطی |
| والنتینا ماتوینکو | رئیس شورای فدراسیون مجمع فدرال |
| ویاچسلاو ولودین | رئیس دومای دولتی مجلس فدرال |
| اندری بلوسف | وزیر دفاع |
| سرگئی لاوروف | وزیر امور خارجه |
| ولادیمیر کولوکولتسف | وزیر کشور |
| الکساندر بورتنیکوف | مدیر سرویس امنیت فدرال |
| سرگئی ناریشکین | مدیر سرویس اطلاعات خارجی |
| نیکولای پاتروشف | دستیار رئیس‌جمهور |

## جستارهای وابسته

* دولت روسیه

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Security Council of Russia». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۸ ژوئن ۲۰۲۵.

## پیوند به بیرون

* وبگاه رسمی
# الکسی رزنیکوف

| الکسی رزنیکوف |
| --- |
|  |
|  |
| ۱۷مین وزیر دفاع اوکراین |
| **دوره مسئولیت** ۴ نوامبر ۲۰۲۱ – ۵ سپتامبر ۲۰۲۳ |
| رئیس‌جمهور | ولودیمیر زلنسکی |
| نخست‌وزیر | دنیز شمیهال |
| پس از | رستم عمرف |
| وزارت ادغام سرزمین‌های اشغال‌شده |
| **دوره مسئولیت** ۴ مارس ۲۰۲۰ – ۳ نوامبر ۲۰۲۱ |
| نخست‌وزیر | دنیز شمیهال |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۱۸ ژوئن ۱۹۶۶ ‏(۶۰ سال) لویو |
| ملیت | اوکراین |
| حزب سیاسی | کنشگر سیاسی مستقل |
| تحصیلات | دانشگاه لویو |
| امضا |  |
| خدمات نظامی |
| وفاداری |  شوروی |
| خدمت/شاخه | نیروی هوایی شوروی |
| سال‌های خدمت | ۱۹۸۴–۱۹۸۶ |

**الکسی رزنیکوف** (انگلیسی: Oleksii Reznikov؛ زادهٔ ۱۸ ژوئن ۱۹۶۶) نظامی و سیاست‌مدار اهل اوکراین است، که هم‌اکنون به‌عنوان وزیر دفاع اوکراین فعالیت می‌کند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Oleksii Reznikov». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۵ ژانویه ۲۰۲۲.

## پیوند به بیرون
# در خصوص انجام یک عملیات ویژه نظامی

**«در خصوص انجام یک عملیات ویژه نظامی»** (انگلیسی: "On conducting a special military operation") سخنرانی تلویزیونی ولادیمیر پوتین رئیس‌جمهور روسیه به شهروندان روسیه و پرسنل نظامی نیروهای مسلح اوکراین در ۲۴ فوریه ۲۰۲۲، قبل از تهاجم روسیه به اوکراین در سال ۲۰۲۲ بود. هدف از این سخنرانی آماده کردن افکار عمومی و ارائه انگیزه برای اقدامات رهبری روسیه بود. با این حال، دقت واقعی و جهت‌گیری ایدئولوژیک درخواست مورد انتقاد گسترده قرار گرفت. پوتین برای توجیه این تهاجم به دروغ مدعی شد که اوکراین یک کشور نئونازی است و به ماده ۵۱ منشور سازمان ملل اشاره کرد که هر دو مورد رد و انتقاد بسیاری از مورخان و کارشناسان قرار گرفت.

## اشاره به ناتو

پوتین در سخنرانی خود از عدم امکان دستیابی به توافق با ناتو در شرایط مساوی صحبت کرد و ائتلاف نظامی را به گسترش به سمت شرق متهم کرد. پوتین در سخنرانی خود به‌طور مکرر به گسترش ناتو اشاره کرد و آن را «غیرقابل قبول» و در کنار توسعه نظامی اوکراین خواند. وی گفت: با گسترش ناتو به سمت شرق، هر سال که می‌گذرد، وضعیت کشور ما بدتر و خطرناک‌تر می‌شود، علاوه بر این، در روزهای اخیر رهبری ناتو آشکارا در مورد لزوم تسریع، اجبار صحبت می‌کنند. پیشرفت زیرساخت‌های اتحاد تا مرزهای روسیه. به عبارت دیگر، آنها موقعیت خود را دو چندان می‌کنند.

پوتین با بیان اینکه اوکراین در حال تبدیل شدن به کشوری «ضد روسیه» است و سایر اعضای ناتو «مدرن‌ترین سلاح‌ها» را در اختیار آن قرار می‌دهند، گفت: «توسعه بیشتر زیرساخت‌های ناتو و آغاز توسعه نظامی در سرزمین‌های اوکراین غیرقابل قبول است. مشکل، البته، خود ناتو نیست، بلکه فقط ابزار سیاست خارجی ایالات متحده است. مشکل این است که در سرزمین‌های مجاور ما - سرزمین‌هایی که از نظر تاریخی متعلق به ما بودند، تأکید می‌کنم - یک «ضد روسیه» است. دشمنی با ما ایجاد می‌شود، تحت کنترل کامل خارجی قرار می‌گیرد؛ [آن] به شدت توسط نیروهای مسلح کشورهای ناتو مستقر شده و با مدرن‌ترین سلاح‌ها عرضه می‌شود».

## اشاره به مردم اوکراین

پوتین از ارتش اوکراین خواست «فوراً سلاح‌های خود را زمین بگذارند و به خانه‌های خود بروند» و گفت: «همه سربازان ارتش اوکراین که این الزام را رعایت کنند، می‌توانند آزادانه منطقه جنگی را ترک کرده و به آغوش خانواده‌های خود بازگردند. خونریزی احتمالی کاملاً متوجه وجدان رژیم حاکم در خاک اوکراین خواهد بود.» وی خطاب به شهروندان اوکراین، اقدامات روسیه را با دفاع از خود در برابر تهدیدهای ایجاد شده برای آن و «فاجعه ای بزرگتر از آنچه اتفاقی که امروز در حال رخ دادن است، می‌گوید: «هرچقدر هم که سخت باشد، از شما می‌خواهم که این را درک کنید و دعوت به تعامل کنید تا این صفحه غم‌انگیز را ورق بزنید و با هم پیش برویم».

## هشدار عدم مداخله در درگیری

پوتین در پایان این سخنرانی به کشورهای دیگر نسبت به مداخله در درگیری هشدار داد و گفت:

وی افزود: "هرکسی که سعی در دخالت در امور ما و حتی بیشتر از آن ایجاد تهدید برای کشور و مردم ما دارد، باید بداند که واکنش روسیه فوری خواهد بود و شما را به چنین عواقبی خواهد رساند که هرگز در تاریخ خود تجربه نکرده‌اید. ما آماده ایم. تمام تصمیمات لازم در این زمینه اتخاذ شده‌است، امیدوارم که شنیده شده باشد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «On conducting a special military operation». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ مارس ۲۰۲۲.
# کشتی بادبان‌دار کلاس ادمیرال گریگوروویچ

کشتی بادبان‌دار کلاس ادمیرال گریگوروویچ|  |
| پیشینه |
| مالک |  |
| اطلاعات کلی کلاس |
| کل کشتی‌های ساخته شده: | ۴ |
| طرح شده: | ۶ |
| تکمیل شده: | ۲ |
| فعال: | ۱ |
| مشخصات اصلی |
| وزن: | * **استاندارد:** ۳۶۲۰ تن\کامل:** ۴۰۳۵ تن
 |
| درازا: |
۱۲۴٫۸ متر (۴۰۹ فوت) |
| پهنا: |
۱۵٫۲ متر (۵۰ فوت) |
| آبخور: |
۴٫۲ متر (۱۴ فوت) |
| سرعت: |
۳۰ گره (۵۶ کیلومتر بر ساعت؛ ۳۵ مایل بر ساعت) |

**کشتی بادبان‌دار کلاس ادمیرال گریگوروویچ** (به انگلیسی: Admiral Grigorovich-class frigate) یک کلاس از کشتی است که طول آن ۱۲۴٫۸ متر (۴۰۹ فوت) می‌باشد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Admiral Grigorovich-class frigate». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ مه ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون
# شبکه برق

ساختار کلی یک توربین برق. نمادگذاری‌های دیده شده در شکل طبق استانداردهای اروپایی هستند.
یک **تورینِ برقی** (یا شبکهٔ الکتریکی) یک شبکهٔ به هم پیوسته برای رساندن برق از تولیدکننده‌ها به مصرف کنندها است. هر تورین از سه قسمت اصلی تشکیل شده‌است:

1. نیروگاه؛ که انرژی الکتریکی را از منابع انرژی آتش گیر (مانند زغال سنگ، گاز طبیعی، زیست‌توده) یا غیر آتش گیر (مانند انرژی اتمی، انرژی بادی، انرژی آبی)تولید می‌کند.
2. خطوط انتقال انرژی الکتریکی برای رساندن انرژی تولید شده به مناطق مورد نیاز
3. ترانسفورمر، که سطح ولتاژ را تا سطح مورد نیاز برای توزیع نهایی انرژی پایین می‌آورد.

در صنعت انرژی الکتریکی، تورین برقی واژه‌ای است که به یک شبکهٔ برقی که سه کار مجزای زیر را انجام می‌دهد گفته می‌شود:

1. تولید انرژی الکتریکی - نیروگاه‌های تولید معمولاً در نزدیکی منابع آب، و دور از مناطق پر جمعیت قرار دارند.
2. انتقال انرژی الکتریکی - انتقال انرژی الکتریکی تحت ولتاژهای بالا مناسب تر است، اما برق تولید شده توسط مولدها در ولتاژهایی کمتر از مقدار مناسب برای انتقال می‌باشد؛ بنابراین سطح ولتاژ را در یک پست برق در نزدیکی نیروگاه به کمک ترانسفورمرها بالا می‌برند و سپس آن را به خطوط انتقال برق متصل می‌کنند.
3. توزیع انرژی الکتریکی - در نزدیکی مناطق مصرف‌کننده سطح ولتاژ را از سطح انتقال به سطح توزیع پایین می‌آورند و بعد آن را به خطوط توزیع برق متصل می‌کنند. در نهایت، در مکان نهایی مصرف‌کننده، با توجه به ولتاژ مورد نیاز، دوباره سطح ولتاژ پایین آورده می‌شود و به مصرف‌کننده تحویل می‌گردد.

## یادکردها
# بیماری عفونی

| بیماری عفونی |
| --- |
|  |
| یک عکس ریزنگاری تغییر رنگ داده شده که انتقال مالاریا را در مرحله هاگزیوی و در ناحیه میان‌روده نشان می‌دهد. |
| تخصص | بیماری عفونی (تخصص پزشکی)  |

**بیماری عفونی** (به انگلیسی: Infectious diseases یا transmissible diseases یا communicable diseases) به بیماری گویند که توسط عفونت منتقل و علائم و نشانه‌های بیماری ظاهر شود. این عفونت می‌تواند توسط ویروس، باکتری، قارچ، تک‌یاختگان یا انگل ایجاد شود.

## شیوع

میزان شیوع بیماری‌های واگیردار در هر ۱۰۰هزار نفر در سال ۲۰۰۴.
  no data
  ≤۲۵۰
  ۲۵۰–۵۰۰
  ۵۰۰–۱۰۰۰
  ۱۰۰۰–۲۰۰۰
  ۲۰۰۰–۳۰۰۰
  ۳۰۰۰–۴۰۰۰
  ۴۰۰۰–۵۰۰۰
  ۵۰۰۰–۶۲۵۰
  ۶۲۵۰–۱۲۵۰۰
  ۱۲۵۰۰–۲۵۰۰۰
  ۲۵۰۰۰–۵۰۰۰۰
  ≥۵۰۰۰۰

سازمان بهداشت جهانی طبق طبقه‌بندی بین‌المللی آماری بیماری‌ها میزان مرگ و میر را در سراسر دنیا جمع‌آوری کرده است. در جدول زیر عفونت‌هایی که عامل بیشترین میزان مرگ و میر (بالای ۱۰۰ هزار نفر) بوده‌اند آمده است. در جدول آمار تخمینی سال ۲۰۰۲ و برای مقایسه با آن سال ۱۹۹۳ نیز ذکر شده است.

**میزان مرگ و میرهای جهانی که عامل آن‌ها بیماری‌های عفونی بوده‌اند**| رتبه | عامل مرگ | میزان مرگ در سال ۲۰۰۲ (میلیون نفر) | درصد همه مرگ‌ها | میزان مرگ در سال ۲۰۰۳ (میلیون نفر) | رتبه در سال ۱۹۹۳ |
| --- | --- | --- | --- | --- | --- |
| N/A | همه بیماری‌های عفونی | ۱۴٫۷ | ۲۵٫۹٪ | ۱۶٫۴ | ۳۲٫۲٪ |
| ۱ | عفونت دستگاه تنفسی تحتانی | ۳٫۹ | ۶٫۹٪ | ۴٫۱ | ۱ |
| ۲ | اچ‌آی‌وی/ایدز | ۲٫۸ | ۴٫۹٪ | ۰٫۷ | ۷ |
| ۳ | گاستروآنتریت | ۱٫۸ | ۳٫۲٪ | ۳٫۰ | ۲ |
| ۴ | سل | ۱٫۶ | ۲٫۷٪ | ۲٫۷ | ۳ |
| ۵ | مالاریا | ۱٫۳ | ۲٫۲٪ | ۲٫۰ | ۴ |
| ۶ | سرخک | ۰٫۶ | ۱٫۱٪ | ۱٫۱ | ۵ |
| ۷ | سیاه‌سرفه | ۰٫۲۹ | ۰٫۵٪ | ۰٫۳۶ | ۷ |
| ۸ | کزاز | ۰٫۲۱ | ۰٫۴٪ | ۰٫۱۵ | ۱۲ |
| ۹ | مننژیت | ۰٫۱۷ | ۰٫۳٪ | ۰٫۲۵ | ۸ |
| ۱۰ | سیفیلیس | ۰٫۱۶ | ۰٫۳٪ | ۰٫۱۹ | ۱۱ |
| ۱۱ | هپاتیت ب | ۰٫۱۰ | ۰٫۲٪ | ۰٫۹۳ | ۶ |
| ۱۲–۱۷ | بیماری‌های استوایی (۶) | ۰٫۱۳ | ۰٫۲٪ | ۰٫۵۳ | ۹, ۱۰, ۱۶–۱۸ |

## جستارهای وابسته

* پروژه میکروبیوم انسان
* علت مرگ
* بیماری واگیرا

## منابع

## پیوند به بیرون

* مرکز کنترل و پیشگیری بیماری‌های عفونی اروپا