# اصلاحات پروتستانی

**اصلاحات پروتستانی** اصلاحات مذهبی که در قرن ۱۶ میلادی در کلیسای غربی و به رهبری مارتین لوتر و ژان کالون روی داد. اصلاحات نامی است که به دورهٔ پاره‌پاره شدن جامعهٔ مسیحیت گفته می‌شود. اگر چه پس از این دوره کلیسای کاتولیک به حضور خود تا به امروز هم ادامه داد اما افرادی به نام پروتستان (به انگلیسی: Protestant) یا شورشیان که خواهان اصلاح کلیسای کاتولیک بودند راه جداگانه‌ای را پیش گرفتند. این جنبش مذهبی تأثیرات دوررس سیاسی، اقتصادی و اجتماعی مناسب داشته و به شالوده پروتستانیسم (به انگلیسی: Protestantism)، یکی از شعب اصلی مسیحیت مبدل گشت.

## دلایل کلی

- سفرهای اکتشافی از پنجاه سال پیش از این دوره به سرزمین‌های آفریقا، خاور دور و آمریکا درهای زیادی را به روی اروپائیان گشوده بود. آشنایی با فرهنگ‌های پیشرفته، دستیابی به معادن دست نخورده، گسترش تجارت و…

-اختراع ماشین چاپ و در نتیجه متداول شدن کتاب که در آگاهی مردم تأثیر به سزایی داشت.

-شروع جنبش‌های انسان گرایانه در اروپا

-باطل شدن برخی مضامین مسیحیت با پیشرفت علم از جمله گرد نبودن زمین، کشف مناطق جدید و…

-شکاف‌های پیشین در جامعهٔ مسیحیت کاتولیک که منجر به ایجاد دو مرکز مذهبی و حضور دو پاپ شده بود (اواخر قرن چهارده و اوایل قرن
پانزده میلادی)

-فساد در دستگاه کلیسا و انجام رفتارهای ضد دینی از قبیل: فروش عفو برای گناه کاران، تجمل گرایی و…

-انزجار مردم از دخالت همه جانبهٔ کلیسا در تمام جوانب زندگی مردم

## لوتر

از موضوعاتی که مارتین **لوتر** پیش کشید، تقدم و برتری مرجعیت کتاب مقدس به فرمان‌ها و سنت‌های کلیسایی بود که رکن اصلی جنبش اصلاح دینی آلمان را تشکیل می‌داد. شالودهٔ اصلاح دینی از اختلاف عقیده بر سر مسئله نسبتاً ناچیز خرید و فروش آمرزش‌نامه، به اختلاف نظر دربارهٔ مرجعیت پاپ گسترش یافت.

## پیامدهای اصلاحات دینی

جنبش اصلاح دینی پروتستان، پیروزی‌ای برای سوادآموزی و چاپخانهٔ نوین بود. ترجمهٔ کتاب مقدس توسط لوتر به زبان آلمانی عالی (عهد جدید در ۱۵۲۲ منتشر شد؛ عهد عتیق به‌صورت بخش‌بخش و در ۱۵۳۴ تکمیل گردید) نقش تعیین‌کننده‌ای در زبان آلمانی و تحول آن از اوایل آلمانی نو تا آلمانی معیار مدرن داشت. ترجمهٔ لوتر باعث توسعهٔ شکل‌های غیرمحلی زبان شد و تمامی گویشوران را با شکل‌هایی از آلمانی که در منطقهٔ خودشان رایج نبود، آشنا کرد. انتشار کتاب مقدس لوتر لحظه‌ای تعیین‌کننده در گسترش سوادآموزی در آلمان اوایل مدرن بود و همچنین باعث تحریک چاپ و توزیع کتاب‌ها و جزوات مذهبی شد. از سال ۱۵۱۷ به بعد، جزوات مذهبی سراسر آلمان و بخش‌های زیادی از اروپا را فراگرفت.

تا سال ۱۵۳۰، بیش از ۱۰٬۰۰۰ اثر منتشر شده بود که مجموعاً ده میلیون نسخه داشتند. بنابراین، اصلاح دینی نوعی انقلاب رسانه‌ای به شمار می‌رفت. لوتر حملات خود به روم را با تصویرکردن کلیسایی «خوب» در برابر کلیسایی «بد» تقویت کرد. از این نقطه روشن شد که چاپ می‌تواند در اصلاح دینی برای اهداف خاص به‌عنوان ابزاری تبلیغاتی به‌کار رود، اگرچه اصطلاح «تبلیغات» از *Congregatio de Propaganda Fide* (مجمع ترویج ایمان) کلیسای کاتولیک در دوران ضد اصلاح نشأت گرفته است. نویسندگان اصلاح‌طلب از سبک‌ها، کلیشه‌ها و قالب‌های موجود استفاده می‌کردند و آن‌ها را بر اساس نیاز خود تغییر می‌دادند. آثار به زبان آلمانی به‌ویژه مؤثر بودند، از جمله ترجمهٔ کتاب مقدس توسط لوتر، *کتابکِ کوچکتر تعلیم دینی* برای والدینی که فرزندان خود را آموزش می‌دادند، و *کتابکِ بزرگ‌تر تعلیم دینی* برای کشیشان.

### نتایج

پیروان پروتستان تا حدی فرهنگ خود را توسعه داده‌اند و سهم‌های عمده‌ای در آموزش، علوم انسانی و علوم طبیعی، نظم سیاسی و اجتماعی، اقتصاد، هنرها و بسیاری زمینه‌های دیگر داشته‌اند. پژوهشگران پیامدهای مختلفی برای اصلاح دینی مطرح کرده‌اند، از جمله: بهبود تشکیل سرمایهٔ انسانی، اخلاق کار پروتستان که محل مناقشه است، توسعهٔ اقتصادی، دولت مدرن، و پیامدهای «تاریک».

#### تشکیل سرمایهٔ انسانی

* نرخ بالاتر سوادآموزی,
* کاهش شکاف جنسیتی در ثبت‌نام و نرخ سوادآموزی.
* ثبت‌نام بالاتر در مدارس ابتدایی.
* هزینهٔ عمومی بالاتر برای آموزش و عملکرد آموزشی بهتر سربازان وظیفه.
* توانایی بالاتر در خواندن، حساب، نوشتن مقاله و تاریخ.

#### اخلاق کارپروتستان

* ساعات کار بیشتر
* تفاوت نگرش‌های اعلام‌شده دربارهٔ اولویت مطلق کار بین پروتستان‌ها و کاتولیک‌ها.
* برگزاری کمتر همه‌پرسی‌ها دربارهٔ اوقات فراغت، مداخلهٔ دولت و توزیع مجدد در کانتون‌های سوئیس با جمعیت پروتستان بیشتر.
* نگرش‌های حامی بازار.
* رشد نسبی بالاتر درآمد در شهرهای پروتستان نسبت به شهرهای کاتولیک (همبسته با رشد بیشتر اندازهٔ شهرهای پروتستان).

#### توسعهٔ اقتصادی

* سطوح متفاوت درآمد مالیات بر سرانه، درصد نیروی کار در بخش‌های تولید و خدمات، و درآمد معلمان ابتدایی مرد. رشد شهرهای پروتستان.
* کارآفرینی بیشتر در میان اقلیت‌های دینی در دولت‌های پروتستان.
* اخلاق اجتماعی متفاوت که تجارت غیرشخصی را تسهیل می‌کند.

## جستارهای وابسته

* روز اصلاح

## پانویس

## کتاب‌شناسی

* سارا فلاورز (۱۳۸۶)، *اصلاحات*، ترجمهٔ رضا یاسایی، تهران: ققنوس، شابک ۹۷۸۹۶۴۳۱۱۳۴۳۸