Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# تاکاماگاهارا

تصویر منسوب تاکاماگاهارا
**تاکاماگاهارا** (به ژاپنی: 高天原, Takamagahara)، به معنی «بهشت بالا» محل زندگی خدایان آسمانی کامیها در دین ملی ژاپن شینتو است. اعتقاد بر این است که این مکان اغلب در آسمان واقع شده‌است و از طریق پل آما-نو-اوکی‌هاشی («پل شناور بهشت») به زمین متصل می‌شود.

## بررسی اجمالی

در شینتو، «آمه» (بهشت) یک دنیای مقدس است، خانه کوتوماتسوکامی (کامی‌های بهشتی). برخی از محققان تلاش کرده‌اند تا اسطوره نزول خدایان از تاکاماگاها را به عنوان تمثیلی از مهاجرت مردم توضیح دهید. با این حال، احتمالاً از ابتدا به جهانی بالاتر به معنای مذهبی معرفی شده‌است. یک افسانه شینتو توضیح می‌دهد که در زمان خلقت (اسطوره آفرینش)، عناصر سبک و پاک منشعب می‌شوند تا به بهشت تبدیل شوند (آمه). عناصر سنگین و کدر منشعب شده و به زمین تبدیل می‌شوند (تسوچی). آمه به خانه آماتسوکامی یا خدایان بهشتی تبدیل شد، در حالی که تسوچی به خانه کونیتسوکامی یا خدایان سرزمین تبدیل شد. گفته می‌شود که آماتسوکامی برای آرامش و کمال این جهان از بهشت نازل شده‌است.

## بنا بر کوجیکی

در ابتدای کوجیکی (سوابق موضوعات باستان)، تاکاماگاهارا به عنوان زادگاه خدایان ذکر شده‌است. فرض بر این است که تاکاماگاهارا در ابرهای بالای دریا وجود داشته‌است زیرا صحنه ای وجود دارد که کونیئومی (国 生 み)، خدای جزایر، نیزه خود را پایین آورده و یک جزیره را تشکیل می‌دهد. همچنین، وقتی خدای خورشید، آماتراسو (天 照 大 御 神) متولد شد، توسط ایزاناگی (伊 弉 諾)، خدای خالق، به او دستور داد تا بر تاکاماگاهارا حکمرانی کند. در قسمت مربوط به سوسانو (خدا) (ス サ ノ ヲ، پسر آماتراسو)، تاکاماگاهارا به عنوان محلی برای زندگی بسیاری از خدایان با آما-تو-یاسوکاوا (天 の 安 河)، آما-نو-ایواتو توصیف شده‌است ((天 岩 戸)، شالیزارها و محلی برای بافندگی، این تصور را ایجاد می‌کند که زندگی در آنجا نزدیک به دنیای انسانی است. گفته شده‌است که آشیهارا نو ناکاتسوکونی (葦 原 の 中 つ 国، جهان بین بهشت و جهنم) توسط خدایان از تاکاماگاهارا، و نوه آماتراسو، نینیگی-نو-میکوتو (瓊瓊 杵 尊)، از تاکاماگاهارا برای حکمرانی بر منطقه فرود آمد. از آن به بعد، امپراتور، از نوادگان نینیگی-نو-میکوتو مالک آشیهارا نو ناکاتسوکونی (ژاپن) شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Takamagahara». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۹ نوامبر ۲۰۲۰.
# استان رهه

**استان رههRèhé shěng* (به چینی: 熱河省) به معنی استان رود داغ که به آن جِهول هم می‌گویند در گذشته یک استان و منطقه ویژه اداری در چین بود.

رهه در شمال دیوار بزرگ چین، غرب منچوری و شرق مغولستان بود و پایتخت آن چنگده بود. دومین شهر بزرگ این استان چاویانگ و پس از آن چیفنگ بود. این استان ۱۱۴ هزار کیلومترمربع گسترده بود.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Rehe Province». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷/۳۰/۲۰۱۹.
# نبرد کورگیدور

| نبرد کورگیدور |
| --- |
| بخشی از جنگ اقیانوس آرام از جنگ جهانی دوم |
|  نیروهای پیروز ژاپن ۶ مه ۱۹۴۲. |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | مه ۵–۶, ۱۹۴۲ |
| موقعیت | Corregidor جزایر در خلیج مانیل، لوزون، فیلیپین |
| نتایج |
پیروزی ژاپن |

 |
| طرف‌های درگیر |
|  ایالات متحده آمریکا
* همسود فیلیپین
 |  امپراتوری ژاپن |
| فرماندهان و رهبران |
|  Jonathan M. Wainwright (اسیر)  George F. Moore (اسیر)  Samuel L. Howard (اسیر) |  Masaharu Homma  Kureo Taniguchi  Gempachi Sato  Kizon Mikami  Haruji Morita  Col. Koike  Col. Inoue |
| واحدهای درگیر |
| *Ground units*:  **4th Marine RegimentPhilippine Department 59th Coast Artillery Regiment
* 60th Coast Artillery Regiment
* 91st Coast Artillery Regiment
* 92nd Coast Artillery Regiment
* نیروهای هوایی ایالات متحده
	+ Company A

 Philippine Commonwealth Army 1st Coast Artillery Regiment
* 2nd Coast Artillery Regiment
	+ Battery D
	+ Battery F

*Naval Units:*
 16th Naval District U.S. Navy Inshore Patrol
	+ *Oahu* (PR-6)
	+ *Luzon* (PR-7)
	+ *Quail* (AM-15)
	+ یواس‌اس پیجئون (ای‌اس‌آر-۶)
		- (abandoned ship) crew
 | *Ground units*:  Japanese Fourteenth Army 4th Infantry Division
* 7th Tank Regiment

*Aerial units*:
 **22nd Air Brigade** |
| قوا |
|
۱۳٬۰۰۰ آمریکایی. و سربازان فیلیپینی، ۲ قایقهای تفنگی، و ۱ مین جمع‌کن |
۷۵٬۰۰۰ سربازان ژاپنی |
| تلفات و خسارات |
|
۸۰۰ کشته ۱٬۰۰۰ زخمی ۱۱٬۰۰۰ اسیر ۱ قایق اسلحه غرق شد ۱ قایق اسلحه عقب‌نشینی کردند ۱ عقب‌نشینی مین جمع‌کن |
۹۰۰ کشته ۱٬۲۰۰ زخمی |

**نبرد کورگیدور** (انگلیسی: Battle of Corregidor) یکی از نبردها در سال ۱۹۴۲ جنگ جهانی دوم بود.

## جستارهای وابسته

* نبرد باتاآن
* نبرد فیلیپین

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Battle of Corregidor». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۱ مه ۲۰۲۱.

## پیوند به بیرون
# نبردناو هارونا

نبردناو هارونا|  |
| پیشینه |
| مالک |  |
| سفارش ساخت: |
۱۴ نوامبر ۱۹۱۱ |
| آب‌اندازی: |
۱۶ مارس ۱۹۱۲ |
| آغاز کار: |
۱۴ دسامبر ۱۹۱۳ |
| اعزام: |
۱۹ آوریل ۱۹۱۵ |
| مشخصات اصلی |
| وزن: |
۳۶٬۶۰۰ تن بزرگ (۳۷٬۱۸۷ تن) |
| درازا: |
۲۲۲ متر (۷۲۸ فوت ۴ اینچ) |
| پهنا: |
۳۱ متر (۱۰۱ فوت ۸ اینچ) |
| آبخور: |
۹٫۷ متر (۳۱ فوت ۱۰ اینچ) |
| سرعت: |
۲۶ گره (۴۸ کیلومتر بر ساعت؛ ۳۰ مایل بر ساعت) |

**نبردناو هارونا** (به انگلیسی: Japanese battleship Haruna) یک کشتی بود که طول آن ۲۲۲ متر (۷۲۸ فوت ۴ اینچ) بود. این کشتی در سال ۱۹۱۳ ساخته شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Japanese battleship Haruna». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۴ نوامبر ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# شاهزاده ناروهیسا کیتاشیراکاوا

| شاهزاده ناروهیسا کیتاشیراکاوا |
| --- |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۱۸ آوریل ۱۸۸۷ |
| درگذشته | ۱ آوریل ۱۹۲۳ (۳۵ سال) |
| ملیت | امپراتوری ژاپن |
| همسر(ان) | فوساکو کیتاشیراکاوا (ا. ۱۹۰۹) |
| خدمات نظامی |
| وفاداری | امپراتوری ژاپن |
| خدمت/شاخه |  نیروی زمینی امپراتوری ژاپن |
| سال‌های خدمت | ۱۹۰۸–۱۹۲۳ |
| درجه | سرهنگ |

**شاهزاده ناروهیسا کیتاشیراکاوا** (به ژاپنی: 北白川宮成久王، Kitashirakawa-no-miya Naruhisa-ō); ۱۸ آوریل ۱۸۸۷ – ۱ آوریل ۱۹۲۳) آریستوکراسی (طبقه)، افسر (نیروهای مسلح)، و سیاستمدار اهل امپراتوری ژاپن و نوه امپراتور میجی بود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Prince Naruhisa Kitashirakawa». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۸ نوامبر ۲۰۲۴.

## پیوند به بیرون

الگو:آریستوکراسی (طبقه)-خرد
# کوکی هیروتا

| هیروتا کوکی Kōki Hirota |
| --- |
|  |
|  |
| نخست‌وزیر ژاپن |
| پادشاه | هیروهیتو |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۲ فوریه ۱۸۷۸ Chūō-ku, Fukuoka،  ژاپن |
| درگذشته | ۲۳ دسامبر ۱۹۴۸ (۷۰ سال) توکیو،  ژاپن |
| محل تحصیل | دانشگاه توکیو |

در این نام ژاپنی، «هیروتا» نام خانوادگی است.
**هیروتا کوکی** (به ژاپنی: 廣田 弘毅) نخست‌وزیر (۱۹۳۷–۱۹۳۶) و وزیر امور خارجه (۱۹۳۶–۱۹۳۳، ۱۹۳۸–۱۹۳۷) ژاپن بود. او در دادگاه نظامی بین‌المللی شرق آسیا به اعدام محکوم شد.

## پیوند به بیرون

* «Keeper of Peace». *Time (magazine)*. ۱۹۳۴-۰۵-۲۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۰۸-۰۸-۱۴.
* The Hirota "Attila and his Huns" telegram forgery
* Hirota's trial
# مارکی

کلاه‌خود شوالیه‌گری ویژهٔ مارکی‌ها در اروپای غربی قرون وسطی**مارکی** یا معادل مؤنث **مارکیز** (به فرانسوی: marquis/marquise یا marchioness) از عنوان‌های موروثی نجیب‌زادگان اروپایی معادل مارگراف آلمانی بود. مارکی مقامی پایین‌تر از دوک و بالاتر از گراف محسوب می‌شد. برای عنوان‌های معادل در امپراتوری چین و ژاپن نیز مارکی به‌کار می‌رود.

پیشینه این لقب اشرافی به درستی آشکار نیست. در زمان‌های نزدیک‌تر برتری مارکی‌ها به کنت‌ها، در اختیار داشتن زمین‌هایی بود که مرزها را تشکیل می‌دادند. بر این پایه مارکی‌ها برای دفاع از مرزها مورد اعتمادتر و در نتیجه برتر از کنت‌ها بودند. در سرزمین‌های ژرمن‌نشین مارگراف جایگزین عنوان مارکی بود.

## ریشه‌شناسی واژه

ریشهٔ این واژه از زبان فرانسوی باستان و واژهٔ مارشیس (murch) گرفته شده‌است که معنای *مرزبان* را می‌رساند. مارشیس از ریشهٔ نیاهندواروپایی *مِرِغ* (mereĝ) - وهم‌ریشه با واژهٔ مرز است.

## پانویس

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Marquess». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ آوریل ۲۰۱۲.
# سانسور در سوئد

**سانسور در سوئد** (انگلیسی: Censorship in Sweden) براساس قانون ممنوع است، سوئد از آزادی بیان حمایت می‌کند و از پیشگامان رسمی لغو سانسور می‌باشد. البته برخی محدودیت‌ها مثل پورنوگرافی کودکان، نفرت‌پراکنی و تهمت وجود دارد. در تمام موارد، بعد از انتشار یک فرایند قانونی وجود دارد و هیچ رسانه‌ای قبل از انتشار سانسور نمی‌شود.

## لغو سانسور

علامت سوئدی برای یک مجموعه کاملاً امن و ایمن
سوئد در سال ۱۷۶۶ اولین کشور برای معرفی یک قانون اساسی بود که در آن سانسور لغو و آزادی رسانه‌ها تضمین شد. قانون آزادی چاپ در سال ۱۷۶۶ توسط کمیته پارلمانی در دوران آزادی سوئد نوشته شد. این قانون همچنین برای اولین بار در جهان بود که اکثر اسناد ادارات دولتی را برای شهروندان باز کرده و در دسترس آنها قرار داد. این اصل از سال ۱۷۶۶ همچنان بخش مهمی از قانون اساسی سوئد است و کلیه قوانین آزادی اطلاعات در جهان، معمولاً به صورت بسیار ریز، از این اصل «دسترسی عمومی» سوئدی ناشی می‌شود.

مهم‌ترین پدر بنیان‌گذار این بخش قانون اساسی سوئد، آندرس چیدنیوس، که یک فنلاندی و عضو مجلس از قشر کلیسایی بود.

آزادی مطبوعات در سوئد نیز در اساسنامه مطبوعات آزاد ۱۸۱۲ این کشور تضمین شده است.

## در طول جنگ جهانی دوم

در طول جنگ جهانی دوم فشار آلمان موجب شد دولت سوئد به ناشران سوئدی توصیه کند تا داستان‌های خود را منتشر نکنند. وزیر دادگستری کارل گوستاف وستمن یک قانون قدیمی را که قدری منسوخ شده بود، احیا کرد و قانون «توهین آمیز» در مورد یک کشور خارجی غیرقانونی را منتشر کرد. تور نرمن (Ture Nerman) در زمستان ۱۹۳۹ بخاطر فعالیت علیه هیتلر به سه ماه زندان محکوم شد!

## جستارهای وابسته

* نفرت‌پراکنی

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Censorship in Sweden». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۰ دسامبر ۲۰۱۸.
# اوتسوکی فومیهیکو

| اوتسوکی فومیهیکو |
| --- |
| اوتسوکی فومیهیکو |
| زادهٔ | ۱۵ اکتبر ۱۸۴۷ توکیو، ژاپن |
| درگذشت | ۱۷ فوریهٔ ۱۹۲۸ (۸۰ سال) توکیو، ژاپن |
| ملیت | ژاپن |
| پیشه(ها) | زبان شناس و مورخ |

**اوتسوکی فومیهیکو** (به ژاپنی: 大槻文彦) (زادهٔ ۱۵ اکتبر ۱۸۴۷ - درگذشتهٔ ۱۷ فوریه ۱۹۲۸) فرهنگ‌نویس، زبان‌شناس و مورخ ژاپنی بود.

## منابع

* Goodman، Grant. *Japan and the Dutch 1600–1853*. Routledge Curzon (2000). ISBN 0-7007-1220-8
* Keene، Donald. *Dawn to the West*. Columbia University Press; 2Rev Ed edition (1998). ISBN 0-231-11435-4
* Koerner E.F.K.، *Concise History of the Language Sciences*. Pergamon (1995). ISBN 0-08-042580-1
# ناگای ناگایوشی

| ناگای ناگایوشی |
| --- |
| Nagai Nagayoshi Photo courtesy of the Matsuyama University Library Archives. |
| زادهٔ | ۸ اوت ۱۸۴۴ Myōdō, ولایت آوا، شوگون‌سالاری توکوگاوا |
| درگذشت | ۱۰ فوریهٔ ۱۹۲۹ (۸۴ سال) توکیو، امپراتوری ژاپن |
| ملیت | ژاپنی |
| پیشه(ها) | شیمی‌دان، داروساز |
| شناخته‌شده برای | کشف افدرین |
| همسر | تریسه شوماخر |
| فرزندان | الکساندر ناگای |

**ناگای ناگایوشی** (به انگلیسی: Nagai Nagayoshi) (به ژاپنی: 長井 長義) (۸ اوت ۱۸۴۴–۱۰ فوریه ۱۹۲۹) یک شیمی‌دان و داروساز ژاپنی بود که به خاطر کشف و مطالعه افدرین شناخته شده‌است.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Nagai Nagayoshi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۳ بهمن ۱۴۰۱.
# نوگوچی هیده‌یو

در این نام ژاپنی، «نوگوچی» نام خانوادگی است.

| هیده‌یو نوگوچی |
| --- |
|  |
| زادهٔ | ۲۴ نوامبر ۱۸۷۶ ایناواشیرو، فوکوشیما، امپراتوری ژاپن |
| درگذشت | ۲۱ مهٔ ۱۹۲۸ (۵۱ سال) آکرا،ساحل طلا |
| آرامگاه | گورستان وودلاون، نیویورک، ایالات متحده آمریکا |
| ملیت | ژاپنی |
| شناخته‌شده برای | سیفلیس ترپونما پالیدوم |
| **پیشینه علمی** |
| شاخه(ها) | باکتری‌شناسی |
|  |

**نوگوچی هیده‌یو** ((به ژاپنی: 野口 英世 Noguchi Hideyo)؛ زاده ۲۴ نوامبر ۱۸۷۶ - درگذشته ۲۱ مهٔ ۱۹۲۸) یک دانشمند در زمینه باکتری‌شناسی اهل ژاپن بود که در ۱۹۱۱ عامل سفلیس را به عنوان علت بیماری فلج پیشرونده کشف کرد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hideyo Noguchi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ آوریل ۲۰۱۴.
* «Hideyo Noguchi». دریافت‌شده در ۴ آوریل ۲۰۱۴.

## پیوند به بیرون
# نامیهی اودیرا

| نامیهی اودیرا |
| --- |
| اودیرا در سال ۱۹۳۹ |
| ملیت |  ژاپن |
| پیشه | کارآفرین |
| شناخته‌شده برای | بنیانگذار **هیتاچی** |

**نامیهی اودیرا** (به ژاپنی: 小平浪平) (زاده ۱۵ ژانویه ۱۸۷۴ - درگذشته ۵ اکتبر ۱۹۵۱) کارآفرین، نیکوکار، بازرگان و مهندس برق ژاپنی بود، که در سال ۱۹۱۰ شرکت هیتاچی را تأسیس نمود.

## زندگینامه

اودیرا سالمند
اودایرا در ۱۵ ژانویه ۱۸۷۴ در ایناکا، شیموتسوگا، استان توچیگی (تسوگاماچی کاسنبا، توچیگی کنونی) به دنیا آمد. او پسر دوم خانواده بود. اودایرا در سال ۱۹۰۰، از دانشکده مهندسی برق دانشگاه امپریال توکیو فارغ التحصیل شد. پس از آن اودایرا به عنوان مهندس در نیروگاه یک شرکت معدنی استخدام شد. او از آنجا به بعد در چندین شرکت برق مشغول به کار شد.

اودایرا در سال ۱۹۰۶ به عنوان رئیس بخش مهندسی به «شرکت معدن کوهرا» در معدن مس «هیتاچی» پیوست. اگرچه وظایف اصلی او در معدن تضمین تامین پایدار برق و نگهداری از تجهیزات الکتریکی معدن بود، اودایرا و همکارانش ساخت موتور الکتریکی پنج اسب بخاری را آغاز کردند.
این سرآغازی بر پیدایش و توسعه شرکت هیتاچی بود که توسط اودایرا در سال ۱۹۱۰ تأسیس شد. با این حال، از آنجایی که این شرکت، سرمایه‌گذاری انحصاری شرکت معدنی کوهارا بود؛ فوسانُسوکه کوهارا، رئیس شرکت معدن، مالک هیتاچی بود؛ نه اودایرا.

در سال ۱۹۲۰ شرکت هیتاچی با مسئولیت محدود و به عنوان یک شرکت مستقل تأسیس شد. اودایرا از سال ۱۹۱۰ تا ۱۹۲۹ مدیر عامل و از سال ۱۹۲۹ تا ۱۹۴۷ رئیس شرکت هیتاچی بود.

با حکم مقامات اشغالگر ایالات متحده در سال ۱۹۴۷، اودایرا از مقام خود خلع شد؛ اگرچه در سال ۱۹۵۱، این حکم لغو گشت و اودایرا به عنوان رئیس بازنشسته به شرکت بازگشت. تقریباً بلافاصله پس از بازگشت دوباره او به شرکت، اودایرا در ۵ اکتبر ۱۹۵۱ در سن ۷۷ سالگی درگذشت.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Namihei Odaira». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۱ مارس ۲۰۱۳.
# هیدتسوگو یاگی

| هیدتسوگو یاگی |
| --- |
|  |
| زادهٔ | ۲۸ ژانویهٔ ۱۸۸۶ اوساکا |
| درگذشت | ۱۹ ژانویهٔ ۱۹۷۶ (۸۹ سال) |
| ملیت | ژاپن |
| پیشه | دانشمند در زمینه |
| جوایز | Blue Ribbon Award (1951), the Order of Cultural Merit (1956) and the Large Asahi Award of the First Class (1976) |
| **پیشینه علمی** |
| شاخه(ها) | فیزیک |
|  |

**هیدتسوگو یاگی** (به انگلیسی: Hidetsugu Yagi، به ژاپنی:八木 秀次؛ ۲۸ ژانویهٔ ۱۸۸۶ – ۱۹ ژانویهٔ ۱۹۷۶) یک مهندس برق از اوزاسای ژاپن بود.

هیدتسوگو یاگی در هنگام کار در دانشگاه توهوکو چندین مقاله نوشت و به معرفی یک آنتن جدید طراحی شده توسط خود پرداخت که توسط همکارش شینتارو اودا به انگلیسی بازگردان شد.

در ۱۸ آوریل سال ۱۹۸۵ دفتر ثبت اختراعات ژاپن او را به عنوان یکی از ده مخترع بزرگ انتخاب کرد.

در سال ۲۰۱۶ گوگل ۱۳۰مین سالگرد تولد هیدتسوگو یاگی را با تغییر گوگل دودل گرامی داشت.

شش آنتن تلویزیون یاگی اودا برروی پشت بامی در اسرائیل. این آنتن‌ها به طور گسترده در فرکانس‌های VHF و UHF مورد استفاده قرار گرفت.
## پانویس

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Hidetsugu Yagi». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ سپتامبر ۲۰۱۶.

## پیوند به بیرون
# کیکونائه آکدا

| کیکونائه آکدا |
| --- |
|  |
| زادهٔ | ۸ اکتبر ۱۸۶۴ دوره Genji در کیوتو ژاپن، |
| درگذشت | ۳ مه ۱۹۳۶ (۷۱ سال) |
| ملیت | ژاپنی |
| تحصیلات | Science Faculty of the Tokyo Imperial Universit |

**کیکونائه آکدا** (انگلیسی: Kikunae Ikeda؛ زاده ۸ اکتبر ۱۸۶۴ درگذشته ۳ مهٔ ۱۹۳۶) یک شیمی‌دان اهل ژاپن بود. او در سال ۱۹۰۸ موفق به شناسایی یک مزه جدید به نام اومامی شد که در کنار چهار مزه اصلی (شیرینی، شوری، ترشی و تلخی) قرار می‌گیرد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kikunae Ikeda». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۴ آوریل ۲۰۱۴.
* «Kikunae Ikeda». دریافت‌شده در ۴ آوریل ۲۰۱۴.
# پادشاهی حجاز

| پادشاهی حجاز مملکة الحجاز *Mamlakat al-Ḥijāz* حجاز |
| --- |
| ۱۹۱۶–۱۹۲۵ |
|
پرچم

نشان نظامی

 |
| پادشاهی حجاز (سبز) و منطقه امروزی حجاز (قرمز) در شبه‌جزیره عربستان |
| پایتخت | مکه (۱۹۱۶–۱۹۲۴) جده(۱۹۲۴–۱۹۲۶) |
| زبان(های) رایج | عربی ترکی عثمانی |
| دین(ها)  | اسلام |
| حکومت | سلطنت مطلقه |
| پادشاه |   |
|  |
| • ۱۹۱۶–۱۹۲۴  | شریف حسین |
| • ۱۹۲۴–۱۹۲۵  | علی بن حسین |
|  |
| تاریخ |   |
|  |
| • تأسیس  | ۱۰ ژوئن ۱۹۱۶ |
| • به رسمیت شناخته شدن  | ۱۰ اوت ۱۹۲۰ |
| • فتح توسط سلطان نشین نجد  | ۱۹ دسامبر ۱۹۲۵ |
| • تاج گذاری ابن سعود  | ۸ ژانویه ۱۹۲۶ |
|  |
| جمعیت |
|  |
| • ۱۹۲۰  | ۸۵۰۰۰۰ |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| **پیشین** | **پسین** |
|

|  |  |
| --- | --- |
|  | امپراتوری عثمانی |

 |

|  |  |
| --- | --- |
| پادشاهی حجاز و نجد |  |
| امارت ماوراء اردن |  |

 |

 |

**پادشاهی حجاز** (به عربی: مملكة الحجاز) کشوری بود که سابقاً بر بخشی از مناطق غرب عربستان به مرکزیت مکه حکومت می‌کرده است. این کشور بیش از ۱۰ سال دوام نداشت. بینان‌گذار و نخستین پادشاه آن حسین بن علی شریف مکه در سال ۱۹۱۶ پادشاهی حجاز هاشمی را بنیان نهاد و در سال ۱۹۲۶ ابن سعود سلطان نجد پس از فتح مکه و تاجگذاری، به پادشاهی حجاز و خاندان هاشمی پایان داد.

## جستارهای وابسته

* جنگ جهانی اول
* ارتش شریفیان

## منابع
# جنگ لهستان و لیتوانی

| جنگ لهستان و لیتوانی |
| --- |
| بخشی از جنگ استقلال لیتوانی جنگ لهستان-شوروی |
|  رژهٔ سواره‌نظام لهستان در سینی |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | به تاریخ‌نگاری لیتوانی: بهار ۱۹۱۹ – ۲۹ نوامبر ۱۹۲۰؛ لهستانی به تاریخ‌نگاری لهستانی: سپتامبر ۱ – ۷ اکتبر ۱۹۲۰ |
| موقعیت | سوالکی و ویلنیوس |
| نتایج |
پیروزی لهستان
* عدم روابط دیپلماتیک بین دو کشور تا اولتیماتوم لهستان به لیتوانی
 |
| تغییرات قلمرو |
کنترل لهستان بر ویلنیوس و سوالکی |

 |
| طرف‌های درگیر |
|  جمهوری دوم لهستان |  لیتوانی |
| فرماندهان و رهبران |
|  یوزف پیلسودسکی (مارشال لهستان)
 Adam Nieniewski
 لوتسیان ژلیگفسکی |  Silvestras Žukauskas
 Antanas Smetona
 Mykolas Sleževičius |
| تلفات و خسارات |
|  |
۲۳۲ در برابر ارتش لهستان ۲۲۲ و در برابر نیروهای ژلیگفسکی |

**جنگ لهستان و لیتوانی** یک درگیری نظامی بود که بین دو کشور تازه‌تاسیس لیتوانی و جمهوری دوم لهستان پس از جنگ جهانی اول روی داد. علت اصلی که جنگ مناقشات مرزی دو کشور بر سر مناطق ویلنیوس و سوالکی بود. رویدادهای این درگیری غالباً تحت تأثیر جنگ لهستان-شوروی و تلاش‌های اجلاس سفیران و بعدها جامعه ملل برای حکمیت بین دو کشور شکل گرفت.

این جنگ با با پیروزی نظامی لهستان همراه بود. در اواخر سپتامبر ۱۹۲۰، لهستان در جنگ لهستان-شوروی پیروز شد و موقعیت نظامی خود را در منطقهٔ سوالکی تثبیت کرد و فرصتی برای حمله به شهر ویلنیوس فراهم شد. رهبر لهستان، یوزف پیلسودسکی تصمیم داشت در عملیاتی از نوع پرچم دروغین کنترل شهر را به‌دست بگیرد.

تحت فشار جامعه ملل، لهستان به میز مذاکره آمد و معاهده سوالکی را امضا کرد. طرف لهستانی در این مذاکرات موفق شد تا گسترهٔ معاهدهٔ سوالکی را محدود نگه دارد تا برنامه‌ریزی‌های عملیات پنهانی برای حمله به ویلنیوس را تحت تأثیر قرار ندهد. لهستان اندکی بعد از امضای قرارداد به لیتوانی حمله کرد. ژنرال لهستانی لوتسیان ژلیگفسکی، تحت فرمان پنهانی پیلسودسکی، این گونه وانمود کرد که از فرمان ارتش لهستان سر باز می‌زند و به شهر ویلنیوس حمله کرد و این شهر را در نهم اکتبر تصرف کرد. معاهدهٔ سوالسکی قرار بود رسماً از دهم اکتبر اجرایی شود. ژلیگفسکی با وجود اعتراضات لیتوانی، اعلام کرد جمهوری لیتوانی مرکزی را به عنوان کشوری مستقل تأسیس می‌کند.
جمهوری لیتوانی مرکزی در ۱۹۲۳ رسماً به لهستان پیوست و تا آغاز جنگ جهانی دوم در ۱۹۳۹ بخشی از این کشور ماند.
لیتوانی در اعتراض به تصرف منطقهٔ ویلنیوس از سوی لهستان هر گونه روابط دیپلماتیک با این کشور را رد کرد و تا زمان اولتیماتوم لهستان به لیتوانی (۱۹۳۸) رابطه‌ای بین دو کشور برقرار نشد.

## منابع
# پیمان نویی-سور-سن

پیمان نویی-سور-سن|  |
| تاریخ امضا | ۲۷ نوامبر ۱۹۱۹ |
| مکان امضا | نویی-سور-سن، فرانسه |
| امضاکنندگان |  بلغارستان

---

 ایالات متحده آمریکا  امپراتوری بریتانیا  فرانسه  پادشاهی ایتالیا  امپراتوری ژاپن گسترش
متفقین دیگر
* بلژیک
* پرتغال
* تایلند
* چکسلواکی
* چین
* حجاز
* رومانی
* پادشاهی صرب‌ها، کروات‌ها و اسلوونیایی‌ها
* کوبا
* لهستان
* یونان
 |
| زبان‌ها | زبان فرانسوی (اصلی)، زبان انگلیسی و زبان ایتالیایی |

**پیمان نویی-سور-سن** (به فرانسوی: Traité de Neuilly-sur-Seine) روز ۲۷ نوامبر سال ۱۹۱۹ بین متفقین جنگ جهانی اول و پادشاهی بلغارستان امضا شد. به موجب این پیمان بخش‌هایی از خاک بلغارستان به یوگسلاوی و یونان ضمیمه شد و همچنین نیروهای مسلح این به تنها ۲۰ هزار نفر داوطلب محدود گشت.

## جستارهای وابسته

* پیمان تریانون
* پیمان سن-ژرمن

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Treaty of Neuilly-sur-Seine». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۷ ژوئیه ۲۰۲۳.
# عملیات لاینبکر

| عملیات لاینبکر |
| --- |
| بخشی از جنگ ویتنام |
|  |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | ۹ مه ۱۹۷۲ – ۲۳ اکتبر ۱۹۷۲ |
| موقعیت | ویتنام شمالی |
| نتایج |
هر دو طرف مدعی پیروزی شدند. |

 |
| طرف‌های درگیر |
|  ایالات متحده آمریکا ویتنام جنوبی |  ویتنام شمالی |
| فرماندهان و رهبران |
|  جان وگت |  انگوین ون تین |
| تلفات و خسارات |
|  ۱۳۴ هواگرد  ۱۰ هواگرد |  ۶۳ هواگرد |

**عملیات لاینبکر** (به انگلیسی: Operation Linebacker) نام عملیات نظامی هوایی ایالات متحدهٔ آمریکا علیه جمهوری دموکراتیک ویتنام (ویتنام شمالی) از تاریخ ۹ مه تا ۲۳ اکتبر ۱۹۷۲ در خلال جنگ ویتنام بود.

هدف این عملیات متوقف کردن یا کند کردن ترابری تجهیزات و ملزومات برای حملهٔ انگوین هوئه (در غرب به حمله عید پاک معروف است) بود. حملهٔ انوگین هوئه حمله به جمهوری ویتنام از سوی نیروهای ارتش خلق ویتنام بود که در ۳۰ مارس آغاز شد. پس از توقف بمباران که در نوامبر ۱۹۶۸ به فرمان لیندن جانسون انجام شد، عملیات لاینبکر نخستین بمباران پیوسته علیه ویتنام شمالی بود.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Operation Linebacker». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.
# جنگ‌های استقلال

**جنگ استقلال** (انگلیسی: War of independence) به درگیری بر سر سرزمینی گفته می‌شود که اعلام استقلال کرده‌است. این‌گونه جنگ‌ها هنگامی آغاز می‌شوند که دولت حاکم بر آن سرزمین برای دفاع از حاکمیت خود با نیروی نظامی یا جمعیت بومی یا جدایی طلبان ساکن در آن سرزمین درگیر می‌شود. در صورتیکه حاکمیتی جدید در این سرزمین تأسیس شود به درگیری‌های مربوط به آن «جنگ استقلال» گفته می‌شود.

## نمونه‌ها

مصطفی کمال آتاترک و ائتم ددکس، در دوران جنگ استقلال ترکیه علیه متفقین (۱۹۲۰)

جنگ استقلال مجارستان ۱۸۴۹–۱۸۴۸

شان هوگان فرمانده یگان پرواز در طول جنگ استقلال ایرلند (۱۹۲۱–۱۹۱۹)
از نمونه‌های جنگ استقلال می‌توان به جنگ‌هایی اشاره کرد که یونان در سال‌های ۱۸۲۱ تا ۱۸۲۹ با امپراتوری عثمانی داشت. جنگ استقلال ترکیه علیه متفقین در سال ۱۹۲۰ به رهبری مصطفی کمال آتاتورک، جنگ استقلال مجارستان در سال‌های ۱۸۴۸ و ۱۸۴۹ و جنگ استقلال ایرلند در سال‌های ۱۹۱۹ تا ۱۹۲۱ از جمله این جنگ‌ها هستند.

نمونه‌هایی از جنگ استقلال عبارتند از:

* جنگ الجزایر
* جنگ داخلی آمریکا
* جنگ انقلاب آمریکا
* جنگ استقلال ایرلند
* ارتش جمهوری‌خواه ایرلند (۱۹۲۲–۱۹۱۹)
* جنگ استقلال بنگلادش
* جنگ هشتادساله
* جنگ استقلال استونی
* جنگ استقلال لیتوانی
* جنگ استقلال اریتره
* جنگ استقلال یونان
* انقلاب هائیتی
* انقلاب ۱۸۴۸ مجارستان
* شورش‌های ۱۸۵۷ در هند
* جنگ ویتنام
* وحدت ایتالیا
* جنگ فرانسه و اتریش
* شورش مکابی
* شورش مائو مائو
* جنگ مرزی جنوب آفریقا
* انقلاب فیلیپین
* جنگ یکپارچگی رومانی
* جنگ شبه‌جزیره
* جنگ آزادی‌بخش سوئد
* جنگ استقلال تگزاس
* جنگ استقلال ترکیه
* جنگ‌های یوگسلاو
* جنگ ده‌روزه
* جنگ استقلال کرواسی
* جنگ بوسنی
* جنگ کوزوو
* جنگ استقلال بولیوی
* جنگ استقلال پرو
* جنگ استقلال مکزیک
* جنگ استقلال شیلی
* جنگ‌های استقلال آمریکای لاتین
* جنگ استقلال گینه بیسائو
* نخستین جنگ استقلال اسکاتلند
* جنگ استقلال اندونزی

## جستارهای وابسته

* فهرست درگیری‌های مسلحانه جاری
* جنگ عرب‌ها و اسرائیل (۱۹۴۸)

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «War of independence». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۷ ژوئیه ۲۰۱۷.

## پیوند به بیرون
# انقلاب آگوست

| انقلاب آگوست |
| --- |
| بخشی از پیامدهای جنگ جهانی دوم و استعمارزدایی از آسیا |
|  اشغال کاخ تونکین، هانوی، در ۱۹ اوت ۱۹۴۵ |
|

|  |  |
| --- | --- |
| تاریخ | ۱۶ اوت – ۳۰ اوت ۱۹۴۵ |
| موقعیت | ویتنام |
| نتایج |
پیروزی ویت مین
* Abdication of Emperor Bảo Đại
* لغو Vietnamese monarchy
* تأسیس ویتنام شمالی
 |

 |
| طرف‌های درگیر |
|  ویت مین | * امپراتوری ویتنام
* امپراتوری ژاپن
 |
| فرماندهان و رهبران |
|  هو شی مین | * بائو دای
* تران تونگ کیم
 |

**انقلاب آگوست** (ویتنامی: *Cách-mạng tháng Tám*) انقلابی بود که توسط ویت مین (اتحاد استقلال خواهانهٔ ملی) علیه امپراتوری ویتنام و امپراتوری ژاپن در نیمه دوم اوت ۱۹۴۵ به راه افتاد. ویت مین، به رهبری حزب کمونیست هندوچین، در سال ۱۹۴۱ ایجاد شد و به گونه ای طراحی شد که جمعیت بیشتری را نسبت به آنچه که کمونیست‌ها می‌توانستند فرمان دهند، جلب کند.

## جستارهای وابسته

* هندوچین فرانسه در جنگ جهانی دوم
* جنگ‌های هندوچین
* امپراتوری ویتنام

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «August Revolution». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ ژانویه ۲۰۲۳.
# داگلاس بی-۶۶ دسترویر

| داگلاس بی-۶۶ دسترویر |
| --- |
|  |
| یک داگلاس بی-۶۶بی (۵۳-۵۰۶) درحال پرواز |
| کاربری | Light bomber |
| تولیدکننده | شرکت هواپیماسازی داگلاس |
| طراح | اد هاینمن |
| نخستین پرواز | ۲۸ ژوئیه ۱۹۵۴ |
| معرفی‌شده در | ۱۹۵۶ |
| بازنشستگی | ۱۹۷۳ (USAF) |
| کاربر اصلی | نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا |
| تعداد ساخته‌شده | 294 |
| هزینه هر فروند | US$2.55 million (RB-66B) |
| توسعه‌یافته از | نیروی دریایی ایالات متحده آمریکا داگلاس ای-۳ اسکایواریر |
| توسعه‌یافته به | نورثروپ ایکس-۲۱ |

**داگلاس بی-۶۶ دسترویر** (به انگلیسی: Douglas B-66 Destroyer) یک هواپیمای ساختِ کارخانهٔ شرکت هواپیماسازی داگلاس در کشور ایالات متحده آمریکا است. نخستین استفاده‌کنندهٔ این هواپیما نیروی هوایی ایالات متحده آمریکا بوده‌است. این هواپیما برای نخستین بار در ۰۱۹۵۴−۰۶−۲۸ ۲۸ ژوئن ۱۹۵۴ میلادی مورد استفاده قرار گرفت.

## جستارهای وابسته

* فهرست هواگردها

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Douglas B-66 Destroyer». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ اوت ۲۰۱۵.