Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# تران ون هوونگ

| تران ون هوونگ |
| --- |
|  |
|  |
| ۳مین رئیس‌جمهور ویتنام |
| **دوره مسئولیت** ۲۱ آوریل ۱۹۷۵ – ۲۸ آوریل ۱۹۷۵ |
| پس از | نگوین وان تیو |
| پیش از | دووانگ ون مین |
| نخست‌وزیر جمهوری ویتنام |
| **دوره مسئولیت** ۴ نوامبر ۱۹۶۴ – ۲۷ ژانویه ۱۹۶۵ |
| پس از | نگوین خان |
| پیش از | نگوین ژوان اوان |
| **دوره مسئولیت** ۲۸ مه ۱۹۶۸ – ۱ سپتامبر ۱۹۶۹ |
| پس از | نگوین وان لوک |
| پیش از | تران تین کیم |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۱ دسامبر ۱۹۰۳ استان وین لونگ |
| درگذشته | ۲۷ ژانویهٔ ۱۹۸۲ (۷۸ سال) هوشی‌مین، ویتنام |
| حزب سیاسی | Renaissance Party |
| محل تحصیل | Hanoi College of Education |
| تخصص | سیاستمدار |

**تران ون هوونگ** (ویتنامی: *Trần Văn Hương*) (زادهٔ ۱ دسامبر ۱۹۰۳ – درگذشته ۲۷ ژانویه ۱۹۸۲) سیاست‌مدار اهل ویتنام بود. وی از سال ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۵ نخست‌وزیر ویتنام و از تاریخ ۲۱ آوریل تا ۲۸ آوریل ۱۹۷۵ رئیس‌جمهور ویتنام بود.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
# خبرنگار جنگ

**خبرنگار جنگ** (انگلیسی: War correspondent) روزنامه‌نگاری است که گزارش‌ها و اخبار دست‌اول مناطق جنگی را مخابره می‌کند. در قرن نوزدهم، به این نوع خبرنگاری، خبرنگاری ویژه گفته می‌شد. برای خبرنگار جنگ بودن، نیاز است خبرنگار در مناطق جنگ‌زده حضور پیدا کند و برای تهیه گزارش، عکس و فیلم، به اندازه کافی به صحنه نبرد نزدیک شود؛ بنابراین، خبرنگاری جنگ یکی از خطرناک‌ترین حیطه‌های روزنامه‌نگاری به‌حساب می‌آید. از سوی دیگر، پوشش اخبار و حوادث جنگ به دست یک خبرنگار، برای او موفقیت و اعتبار فراوانی به‌بار می‌آورد. تیراژ و فروش روزنامه‌ها در دوران جنگ، بالا می‌رود و مخاطبان اخبار تلویزیونی افزایش می‌یابند. گاهی، سازمان‌های خبری، متهم به نظامی‌گری می‌شوند چراکه منافع فراوانی از درگیری‌ها و جنگ به‌دست می‌آورند.

تنها برخی از درگیری‌ها در جهان، از پوشش رسانه‌ای گسترده برخوردار می‌شوند. در میان جنگ‌های سده اخیر، جنگ کوزوو و جنگ خلیج فارس از پوشش گسترده‌ای برخوردار شدند. با این‌همه، بسیاری از نبردهای رخ‌داده در جهان سوم، به دلیل علاقه‌مند نبودن رسانه‌ها، کمتر پوشش داده می‌شوند و نبود زیرساخت‌های لازم، باعث می‌شود تهیه گزارش از این نزاع‌ها، گران‌تر و دشوارتر شود و درگیری‌ها نیز امروزه، برای خبرنگاران جنگی، خطرناک‌تر از پیش شده‌اند.

## خبرنگاران مشهور جنگی

### در ایران

از خبرنگاران جنگی مشهور ایرانی می‌توان به رضا دقتی، کاوه گلستان، کریستین امان‌پور ، غلامرضا رهبر و مرتضی آوینی اشاره کرد.

محمود صارمی از خبرنگاران ایرانی بود که در افغانستان توسط طالبان کشته شد.

### در آمریکا

ماری‌کالوین یکی از مشهورترین خبرنگاران جنگی آمریکایی است. او یک چشم خود را در همین راه از دست داد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «War correspondent». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۷.

## پیوند به بیرون
# مفقودالاثر

**مفقودالاثر** به وضعیت نامشخص فردی (معمولاً یک فرد نظامی) گفته می‌شود که معلوم نیست پس از درگیری با دشمن چه اتفاقی برایش رخ داده‌است. فرد مفقودالاثر ممکن است کشته، مجروح یا اسیر شده باشد یا فرار کرده باشد.

تا پیش از سال ۱۹۱۲ میلادی استفاده گسترده از پلاک‌های شناسایی متداول نبود و چنانچه جسد شخصی که در جنگ کشته شده بود از روی ظاهرش قابل شناسایی نبود، از راه دیگری نمی‌توانستند آن را شناسایی کنند. با آغاز جنگ جهانی اول و گسترش استفاده از پلاک‌های جنگی، مشکل عدم شناسایی اجساد به‌طور قابل توجهی کاهش یافت. با این حال بنابر طبیعت جنگ و به دلایل مختلف سرنوشت برخی از سربازان گمشده در جنگ برای همیشه نامعلوم باقی می‌ماند.

تا حدود سال ۱۹۱۲، به پرسنل خدماتی در اکثر کشورها به‌طور معمول برچسب‌های شناسایی صادر نمی‌شد. در نتیجه، اگر فردی در عملیات کشته می‌شد و جسدش تا مدت‌ها بعد پیدا نمی‌شد، اغلب شانس کمی برای شناسایی بقایا وجود داشت، مگر اینکه فرد مورد نظر وسایلی حمل می‌کرد که آنها را شناسایی می‌کرد، یا لباس‌ها یا لباس‌هایش را علامت زده بود. دارایی با اطلاعات شناسایی از زمان جنگ جهانی اول، کشورها شروع به صدور برچسب‌های شناسایی هدفمند برای پرسنل خدماتی خود کردند. اینها معمولاً از نوعی فلز سبک‌وزن مانند آلومینیوم ساخته می‌شدند. با این حال، در مورد ارتش بریتانیا ماده انتخاب شده فیبر فشرده بود که دوام زیادی نداشت. اگرچه پوشیدن برچسب‌های شناسایی بسیار مفید بود، اما مشکل همچنان این بود که اجساد را می‌توان به‌طور کامل از بین برد (از تخریب کامل بدن تا تبخیر کامل)، سوزانده یا دفن کرد توسط نوع مهمات انفجاری قوی که معمولاً در جنگ‌های مدرن استفاده می‌شود یا در تخریب‌ها. وسایل نقلیه. علاوه بر این، خود محیط جنگی می‌تواند احتمال مفقود شدن جنگجویان مانند جنگ جنگل، یا جنگ زیردریایی، یا سقوط هواپیما در مناطق کوهستانی دورافتاده را افزایش دهد، یا در دریا از طرف دیگر، ممکن است خطاهای اداری وجود داشته باشد. مکان واقعی یک قبر موقت میدان نبرد ممکن است به دلیل «مه جنگ» به اشتباه شناسایی یا فراموش شود. سرانجام، از آنجایی که نیروهای نظامی انگیزه قوی برای نگهداری سوابق دقیق کشته شدگان دشمن نداشتند، اجساد اغلب در گورهای موقت (و گاهی با برچسب‌های شناسایی آن‌ها) دفن می‌شدند که مکان آن‌ها اغلب گم یا محو می‌شد. گور دسته‌جمعی فراموش‌شده در فروملس، در نتیجه بقایای جنگجویان مفقودشده ممکن است تا سال‌های زیادی پیدا نشود. هنگامی که رزمندگان مفقود شده بازیابی می‌شوند و پس از معاینه کامل پزشکی قانونی (از جمله روش‌هایی مانند آزمایش DNA و مقایسه پرونده‌های دندانپزشکی) قابل شناسایی نیستند، بقایای با سنگ قبری که نشان‌دهنده وضعیت ناشناخته آن‌هاست دفن می‌شوند.

## جنگ ایران و عراق

در طول جنگ ایران و عراق هزاران نظامی ایرانی و عراقی از جمله برخی از اسرا و حتی تعدادی از غیرنظامیان ناپدید شدند. براساس گمانه‌ها بیش از ۵۲ هزار عراقی و بر اساس آمار رسمی بیش از ۸ هزار ایرانی همچنان مفقود هستند.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
# کره جنوبی در جنگ ویتنام

| مداخله کره جنوبی در جنگ ویتنام |
| --- |
| بخشی از جنگ ویتنام |
| گونه | جنگ |
| مکان | ویتنام جنوبی |
| هدف | برای پشتیبانی ویتنام جنوبی علیه حملات کمونیست ها |
| اجرا | ۱۱ سپتامبر ۱۹۶۴ – 23 مارس 1973 |
| نیروی اجرایی | حدوداً 320,000 کارکنان نظامی، با میانگین 48,000 نفر در سال. |
| تلفات و صدمات | 5,099 10,962 |

حکومت کره جنوبی، در حکومت پارک چونگ هی، نقش فعالی در جنگ ویتنام داشت. تصمیم کره جنوبی برای پیوستن به دلایل مختلف از جمله توسعه روابط آمریکا و کره جنوبی، ضرورت‌های سیاسی و وعده کمک‌های اقتصادی از سوی ایالات متحده بود. در چارچوب این ائتلاف زمان جنگ، اقتصاد کره جنوبی شکوفا شد و این کشور ده‌ها میلیارد دلار کمک مالی، وام، یارانه، انتقال فناوری و رفتار اقتصادی ترجیحی دریافت کرد. از سپتامبر ۱۹۶۴ تا مارس ۱۹۷۳، کره جنوبی حدود ۳۵۰۰۰۰ سرباز به ویتنام جنوبی فرستاد. نیروی زمینی کره جنوبی، تفنگداران دریایی، نیروی دریایی و نیروی هوایی همگی به عنوان همپیمان ایالات متحده شرکت کردند. تعداد سربازان از کره جنوبی بسیار بیشتر از سربازان استرالیا و نیوزلند بود و تنها از نیروهای نظامی ایالات متحده برای نیروهای خارجی مستقر در ویتنام جنوبی کمتر بود و در رتبه دوم قرار داشت. فرمانده ارتش ژنرال چه میونگ شین از نیروی زمینی کره جنوبی بود. مشارکت نیروهای کره ای در جنگ شامل نقش‌های غیر رزمی و رزمی بود.

## تأثیر در کره جنوبی

در ازای استقرار نیروهای رزمی کره جنوبی در ویتنام، ایالات متحده هزینه‌های مالی مربوط به سربازان کره جنوبی در ویتنام را پرداخت کرد. قول داد که نیروهای آمریکایی را بدون مشورت قبلی با دولت کره جنوبی از کره جنوبی خارج نکند. این کشور به نوسازی ارتش کره جنوبی کمک کرد و کمک نظامی قابل توجهی به کره جنوبی ارائه کرد. و کمک‌های اقتصادی از جمله ۱۵۰ میلیون دلار وام توسعه ای به کره جنوبی اعطا کرد. متوسط حقوق سربازان کره ای در ویتنام ۳۷٫۵۰ دلار در ماه بود که بالاتر از حقوق پایه ۱٫۶۰ دلار در ماه در کشورشان بود، اگرچه بیشتر آن را دولت کره جنوبی می‌گرفت. در طول این دوره ۹ ساله تعهدات سربازان کره جنوبی به ویتنام، ۴۰ درصد از درآمد کلی صادرات این کشور در این دوره ناشی از پول پرداخت شده به پرسنل رزمی بود که به‌طور متوسط سالانه ۲۰۰ میلیون دلار بود. کمک‌های اقتصادی دریافتی کره جنوبی از ایالات متحده برای تأمین مالی تلاش‌های صنعتی‌سازی کره جنوبی مورد استفاده قرار گرفت. برای برخی از بزرگ‌ترین شرکت‌های خوشه ای کره جنوبی، موفقیت و رشد بعدی آنها را می‌توان به قراردادهای تجاری پرسودی که توسط ارتش ایالات متحده به آنها اعطا شده است نسبت داد. کل هزینه ای که ایالات متحده بابت مشارکت کره ای‌ها پرداخت کرد، «در مقایسه با تعداد قابل مقایسه ای از آمریکایی‌ها ناچیز» بود، اما تخمین زده می‌شود که این پرداخت‌ها ۴ درصد از تولید ناخالص ملی در سال ۱۹۶۷ و در مجموع بیش از یک میلیارد دلار باشد. تحت ائتلاف زمان جنگ، اقتصاد کره جنوبی شکوفا شد و ده‌ها میلیارد دلار کمک مالی، وام، یارانه، انتقال فناوری و رفتار اقتصادی ترجیحی از آمریکا دریافت کرد.

## جنایات

گروه‌های مختلف غیرنظامی ارتش کره جنوبی را به جنایات متهم کرده‌اند، در حالی که وزارت دفاع کره تمامی این اتهام‌ها را نفی کرده است.

گفته می‌شود که نیروهای کره ای کشتارهای بین تای، بینه آن/تای وین، بین هوآ وها من را مرتکب شده‌اند. گفته می‌شود که حوادث دیگری در روستاهای An Linh و Vinh Xuan در استان Phú Yên به وقوع پیوسته است.

## منابع
# تون دوک تانگ

| تون دوک تانگ |
| --- |
|  |
|  |
| اولین رئیس‌جمهور ویتنام |
| **دوره مسئولیت** ۲ ژوئیه ۱۹۷۶ – ۳۰ مارس ۱۹۸۰ |
| پس از | خودش *(رئیس‌جمهور ویتنام شمالی)* نگوین هوو تو *(رئیس دولت ویتنام جنوبی)* |
| پیش از | ترونگ شینه نگوین هوو تو (کفیل) |
| دومین رئیس‌جمهور جمهوری دموکراتیک ویتنام |
| **دوره مسئولیت** ۳ سپتامبر ۱۹۶۹ – ۲ ژوئیه ۱۹۷۶ |
| پس از | هو شی مین |
| پیش از | انحلال پست |
|  |
| اطلاعات شخصی |
| زاده | ۲۰ اوت ۱۸۸۸ لونگ سوین، آن گیانگ، هندوچین فرانسه |
| درگذشته | ۳۰ مارس ۱۹۸۰ (۹۱ سال) هانوی، ویتنام |
| ملیت | ویتنامی |
| حزب سیاسی | حزب کمونیست ویتنام |
| همسر(ان) | Doan Thi Dau |

**تون دوک تانگ** (انگلیسی: Tôn Đức Thắng؛ زادهٔ ۲۰ اوت ۱۸۸۸ – درگذشته ۳۰ مارس ۱۹۸۰) یک سیاست‌مدار اهل ویتنام بود. او دومین و آخرین رئیس‌جمهور ویتنام شمالی و اولین رئیس‌جمهور ویتنام بود. تون دوک تانگ در هنگام مرگ در سن ۹۱ سالگی پیرترین رئیس دولت جهان بود.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی
# پرسترویکا

تمبر پستی مربوط به پرسترویکا، ۱۹۸۸ میلادی
پرسترویکا (به روسی: перестро́йка) اصطلاحی روسی است که به یک سری از اصلاحات اقتصادی که در ۱۹۸۵ و با روی کار آمدن رهبر وقت شوروی، میخائیل گورباچف، معرفی گشت گفته می‌شود.
به فارسی این پدیده را «بازسازی» یا «بازسازی گورباچف» می‌نامند.

این واژه در لغت به معنای «بازسازی» است و منظور از آن اصلاحاتی اقتصادی برای بازسازی اقتصاد شوروی بود.

اهداف اصلی *پرسترویکا* عبارت بودند از: تمرکز زدایی اقتصادی و آزادی عمل دادن به واحدهای تجاری شوروی، پرهیز از اقتصاد برنامه‌ریزی شده توسط دولت مرکزی، ترویج و تشویق ابتکار بخش خصوصی. هدف گورباچف از پرسترویکا انطباق اقتصاد شوروی با کشورهای سرمایه‌داری قرن بیستم بود.

## جستارهای وابسته

* *گلاسنوست*
* *اوسکورنیه*
* دموکراتیزیاسیون (اتحاد شوروی)

## منابع

* خاطرات میخاییل گورباچف. ترجمه فریدون دولتشاهی
# جهان‌سوم‌گرایی

بلوک غرب با رنگ آبی، بلوک شرق با رنگ قرمز و جهان سوم با رنگ سبز نمایش داده شده است.
**جهان‌سوم‌گرایی** (به انگلیسی: Third-Worldism) ایدئولوژی و مفهومی سیاسی است که در خلال جنگ سرد، مشخصاً اواخر دههٔ ۱۹۴۰ و اوایل دههٔ ۱۹۵۰، شکل گرفت و کوشش داشت تا کشورهایی را که تمایل به پیوستن به هیچ یک از دو اردوی موجود به رهبری ایالات متحده آمریکا و اتحاد جماهیر شوروی سوسیالیستی نداشتند را با هم متحد سازد. این مفهوم نزدیکی غیرهویتی‌ای با مائوئیسم جهان‌سوم‌گرایانه داشت.

نخستین قدم‌ها برای چنین اتحادی طی کنفرانس باندونگ و با رهبری سران کشورهای مصر، اندونزی و هند، یعنی جمال عبدالناصر، احمد سوکارنو و جواهر لعل نهرو برداشته شد. با پایان جنگ سرد در دههٔ ۱۹۸۰، جهان‌سوم‌گرایی رو به افول نهاد.

## جستارهای وابسته

* نظریه سه جهان
* جنبش عدم تعهد

## منابع

Wikipedia contributors, "Third-Worldism," Wikipedia, The Free Encyclopedia,  (accessed September 8, 2023).
# ام‌آی۵

سرویس امنیتی بریتانیا (MI5)|  |
|  |
| دید کلی سازمان |
| بنیان‌گذاری | ۱۹۰۹ |
| حوزهٔ قدرت | دولت پادشاهی متحد |
| ستاد | خانه تیمز، لندن، بریتانیا |
| کارکنان | ۴٬۰۳۷ (۳۱ مارس ۲۰۱۵) |
| بودجه سالانه | ۲٫۶ میلیارد پوند (سال مالی ۲۰۱۴–۲۰۱۵) |
| وزیر مسئول | * امبر راد، وزارت کشور بریتانیا
 |
| سازمان اجرایی | * اندرو پارکر، مدیر کل ام آی ۵
 |
| وبگاه | www.mi5.gov.uk |

**سرویس امنیتی** (انگلیسی: Security Service)، که با نام **ام‌آی۵** (انگلیسی: Military Intelligence, Section 5؛ ستاد اطلاعات نظامی، بخش پنجم) شناخته می‌شود، سازمان اطلاعات داخلی بریتانیا است؛ که زیر نظر کمیته مشترک اطلاعات بریتانیا اداره می‌شود. وظایف این سازمان عملیات ضداطلاعات و عملیات‌های امنیتی در داخل خاک بریتانیا است.

این سازمان در بدو تأسیس در سال ۱۹۰۹ عضوی از سازمان سرویس مخفی بریتانیا (Secret Service Bureau) بوده‌است.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «MI5». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*.
# نوار ابزار

برخی از نوار ابزار برای مثال نرم‌افزارهای ویرایشگر گرافیکی دارای یک نوار ابزار شامل ابزار مختلف آن نرم‌افزار هستند.**نوار ابزار** یا **تولبار** (به انگلیسی: Toolbar) یک نوار ابزار است که معمولاً در بالای صفحه‌های کامپیوتر، نرم‌افزارها و بعضی از سایت‌ها دیده می‌شود. این نوار ابزار شامل چند ابزار می‌شود که کاربر را یا به صفحهٔ خاصی می برد یا در آن جا می‌توان از آن ابزار استفاده کرد. نوار ابزار گوگل یکی از شاخص‌ترین نوار ابزارهاست.

Toolbar from gedit on Ubuntu.
## جستارهای وابسته

* نوار ناوبری
* نوار پیشرفت
* نوار پیمایش

## پانویس

## منابع

* مشارکت کنندگان نوار ابزار در ویکی‌پدیای انگلیسی.
# ارتش سلطنتی ایتالیا

| ارتش سلطنتی ایتالیا |
| --- |
| *Regio Esercito Italiano* |
|  |
| فعال | ۱۸۶۱–۱۹۴۶ |
| کشور |  پادشاهی ایتالیا |
| وفاداری | پادشاه ایتالیا |
| گونه | نیروی زمینی |
| اندازه | ۵ میلیون نفر |
| بخشی از | نیروهای مسلح ایتالیا |
| سالگردها | ۴ نوامبر |
| نبردها | * نهضت مهدیون
* نخستین جنگ ایتالیا-اتیوپی
* شورش مشتزن‌ها
* جنگ عثمانی و ایتالیا
* جنگ جهانی اول
* حمله ایتالیا به اتیوپی
* جنگ داخلی اسپانیا
* حمله ایتالیا به آلبانی
* جنگ جهانی دوم
 |
| فرماندهان |
| فرماندهان برجسته | * ویتوریو امانوئله دوم
* مارشال پیترو بادولیو
* آرماندو دیاز
 |

**ارتش سلطنتی ایتالیا** (ایتالیایی: Regio Esercito) نیروی زمینی پادشاهی ایتالیا بود، که در فاصله سالهای ۱۸۶۱ تا ۱۹۴۶ فعالیت می‌کرد.

ارتش سلطنتی ایتالیا نیروی زمینی پادشاهی ایتالیا بود که با اعلام پادشاهی ایتالیا تأسیس شد. در طول قرن نوزدهم، ایتالیا شروع به اتحاد در یک کشور کرد و در سال ۱۸۶۱، مانفردو فانتی فرمانی مبنی بر ایجاد ارتش دو سیسیلی امضا کرد. اولین وظیفه این ارتش تازه تأسیس، دفاع از دستاوردهای ارضی خود در برابر لژیتیمیست‌ها در جنوب ایتالیا بود که به فرانسیس دوم دو سیسیلی وفادار ماندند. ارتش دو سیسیلی همچنین در طول جنگ‌های مداوم اتحاد، جنگی را که بسیاری از مورخان مدرن آن را جنگ داخلی علیه قانون‌شکنان و چریک‌های بوربونیست، مانند میشلینا دی چزاره معروف، و علیه ارتش‌های سایر ایالت‌های ایتالیا می‌دانند، انجام داد. پس از پایان سلطنت در سال ۱۹۴۶، این ارتش نام خود را تغییر داد و به ارتش مدرن ایتالیا تبدیل شد.

در ارتش سلطنتی ایتالیا، سرجوخه‌های نظامی کوهستانی نخبه، آلپینی، حضور داشتند. آلپینی‌ها که امروزه نیز وجود دارند، قدیمی‌ترین یگان پیاده‌نظام کوهستانی فعال در جهان هستند. ماموریت اصلی آنها حفاظت و ایمن‌سازی مرز کوهستانی شمالی ایتالیا بود که با فرانسه و اتریش هم‌مرز است. این گروه در جنگ جهانی اول، زمانی که یک لشکرکشی سه ساله علیه کایزریگر اتریش-مجارستان و آلپنکورپس آلمان انجام شد، ظهور کرد. در جنگ جهانی دوم، آلپینی‌ها در کنار نیروهای محور در جبهه شرقی و همچنین در لشکرکشی‌های بالکان جنگیدند.

## جستارهای وابسته

* نیروی زمینی ایتالیا
* نیروی دریایی سلطنتی ایتالیا

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Royal Italian Army». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ نوامبر ۲۰۲۲.

## پیوند به بیرون
# کالیبر ۲۲

**کالیبر ۲۲** (انگلیسی: .22 caliber) یا **کالیبر ۵٬۶ میلی‌متر** (انگلیسی: 5.6) به طیف وسیعی از فشنگ‌های با قطر ۰٬۲۲ اینچ (۵٬۶ میلی‌متر) در هر دو فشنگ **چاشنی لبه‌ای** (انگلیسی: rimfire) و **چاشنی مرکزی** (انگلیسی: centerfire) اشاره دارد.

## جستارهای وابسته

* کالیبر ۲۲ خفیف
* کالیبر ۲۲ کوتاه
* کالیبر ۲۲ بلند
* کالیبر ۲۲ فوق‌بلند

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «.22 caliber». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۵ آوریل ۲۰۲۴.
# تفنگ کمرشکن

تفنگ کمرشکن
اسلحع دستی IOF 32 کمرشکن
اسلحع دستی Smith & Wesson Model 1 کمرشکن
به تفنگ‌هایی که برای مسلح شدن از وسط اسلحه تا شده و شکسته می‌شوند کمرشکن می‌گویند.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Break-action». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۲ اوت ۲۰۱۴.
# تفنگ فتیله‌ای

نگاره‌ای از تفنگ‌های فتیله‌ای و سرنیزه‌ها، استفاده‌شده در مجموعهٔ تاریخیِ شبکهٔ تلویزیونی آی‌تی‌وی
نگاره‌ای از کتاب *بابرنامه* نخستین استفاده‌ها از تفنگ فتیله‌ای در قارهٔ آسیا را نشان می‌دهد.
تفنگ اولیه، یا **تفنگ** سرپُرِ **فتیله‌ای**، از اولین جنگ‌افزارهای دستی آتشین بود. تفنگ به‌طور رسمی اولین بار در اواخر قرن دهم هجری/ اواسط قرن شانزدهم که در ارتش اسپانیا به‌کار رفت. در خلال جنگ سی‌سالهٔ اسپانیا، تفنگ‌های کم‌وزنتر، و در حدود اوایل قرن دوازدهم هجری/ اواخر قرن هفدهم، تفنگ‌های چخماقی جای تفنگ‌های سنگین و سرپُر را گرفت. تفنگ چخماقی تفنگی سرپُر بود که برای آتش‌زدنِ چاشنیِ آن از سنگ آتش‌زنه (چخماق) و فولاد استفاده می‌کردند. این نوع سلاح را نخستین بار، دو تن از تفنگ‌سازان فرانسوی به نام‌های براشی و ژسلن ساختند. قدرت تیراندازی با این تفنگ بیشتر بود و تا آغاز اولین امپراتوری فرانسه از سال‌های ۱۷۶۹ تا ۱۸۲۱ از آن استفاده می‌شد.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Musket». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲۶ مهٔ ۲۰۱۳.
# ساچمه

ساچمه‌ها در یک فشنگ ساچمه‌زنی (سمت راست تصویر)
**ساچمه** یا **گویک** به گلوله‌های کوچک سربی گفته می‌شود. کاربرد اصلی ساچمه‌ها به عنوان پرتابه در انواع تفنگ‌ها است، اما کاربردهای صنعتی گوناگونی نیز دارد.

در برخی نقاط جهان از جمله در تالاب‌های بریتانیا، استفاده از ساچمه سربی برای شکار، به‌خاطر سرشت سمی سرب ممنوع اعلام شده‌است. به این منظور ساچمه‌های غیر سربی هم ساخته شده که بیشتر از جنس فولاد، تنگستن-نیکل-آهن و تنگستن-بسپار هستند.

گاه به پرتابه‌های تفنگ بادی نیز ساچمه گفته می‌شود.

## جستارهای وابسته

* بلبرینگ
* ساچمه بادی
* چارپاره
* فشنگ

## منابع
# لوله سلاح

لوله یک توپ هویتزر ۲۴۰ میلیمتری
**لوله سلاح** (به انگلیسی: Gun barrel) استوانه‌ای توخالی و معمولاً فلزی است که در برخی سلاح‌های گرم برای هدایت گلوله یا ساچمه به سوی هدف به کار می‌رود. گازی که از سوختن باروت یا خرج در سلاح ایجاد شده است، گلوله یا ساچمه را به جلو می‌راند تا در آخر از لوله خارج شود و به سوی هدف برود.

چینی‌ها نخستین لوله سلاح را از جنس بامبو می‌ساختند. نخستین لوله‌های فلزی سلاح نیز در چین ساخته شد. لوله توپ‌های اروپایی تا چند قرن از برنج ریخته‌گری شده ساخته می‌شد. لوله‌های امروز بیشتر از آلیاژهای فولاد و نیکل ساخته می‌شود.

در تفنگ‌های گلوله‌زنی و اغلب سلاح‌های کمری از لوله خان‌دار استفاده می‌شود.

## منابع
# میانگین زمان بین خرابی

نمایشگر میانگین زمان بین خرابی‌ها
**میانگین زمان بین خرابی‌ها** (به انگلیسی: Mean time between failures) (به اختصار MTBF) مدت زمانی است که انتظار می‌رود یک سیستم در حال کار دوباره خراب شود. MTBF را می‌توان از میانگین زمانهای بین خرابی‌های سیستم حساب کرد. MTBF بخشی از مدلی است که فرض می‌کند سیستم از کار افتاده را می‌توان بی‌درنگ راه‌اندازی کرد.

## محاسبه

MTBF از مجموع زمانهایی که سیستم در حال کار کردن است تقسیم بر تعداد خرابی‌های دیده شده به دست می‌آید. اگر Down time زمان آغاز خرابی و Up Time زمان آغاز فعالیت سیستم باشد خواهیم داشت:

 WIKINIUM\_MATH\_PH\_0
## منابع
# حمل پنهان

یک غلاف مخفی داخل کمربند (IWB) که به یک کمربند بسته می‌شود یا به کاربر امکان می‌دهد تا سلاح را به طور ایمن داخل شلوار ببندد. برخی از غلاف‌های IWB به پوشنده شان این امکان را می‌دهند که یک پیراهن را روی اسلحه گرم و غلاف قرار دهد.
**حملپنهان** یا **حمل سلاح مخفی** ، عمل حمل سلاح (معمولاً یک اسلحه کمری مانند یک تفنگ دستی ) است، چه در مجاورت یا در مکان‌های عمومی به نحوی که سلاح را از نظاره کنندگان پیرامونی پنهان کند یا بپوشاند . متضاد حمل پنهان را حمل باز می نامند.

در حالی که اکثر افسران مجری قانون اسلحه های دستی خود را در غلاف قابل مشاهده حمل می کنند، برخی از افسران مانند کارآگاهان لباس شخصی یا ماموران مخفی اسلحه را در غلاف های مخفی حمل می کنند. در برخی کشورها و حوزه های قضایی، غیرنظامیان از نظر قانونی ملزم به دریافت مجوز حمل پنهان برای داشتن و حمل سلاح گرم هستند. در برخی دیگر، مجوز حمل پنهان سلاح فقط در صورتی لازم است که اسلحه با چشم قابل مشاهده نباشد، مانند حمل سلاح در کیف ، کیف ، صندوق عقب و غیره شخص.

 شناسایی مخفی حمل توسط ایالت (منسوخ شده)
## منابع

*
# خنجر

خنجر برنزی، لرستان ایران، ۲۳۵۰ تا ۲۶۰۰ پیش از میلاد

**خَنجَر** (به انگلیسی: Dagger) نوعی سلاح سرد است کوتاه، به اندازه کارد، که دو دَم آن تیز و بُرنده و همچنین نوک تیز می‌باشد. اولین خنجرها از موادی مانند سنگ چخماق، عاج یا استخوان در دوران نوسنگی ساخته می‌شدند. خنجرهای مسی برای اولین بار در اوایل عصر برنز، در هزاره سوم قبل از میلاد ظاهر شدند.

خنجرهای شرقی بیشتر خم است و خنجرهای اروپایی (Stiletto) بیشتر شبیه یک شمشیر کوتاه است.

واژه خنجر معربِ کلمه فارسی خونگر است.

## نگارخانه

*
*
*

## جستارهای وابسته

* قمه
* قداره
* شمشیر
* شمشیر ایرانی
* سرنیزه

## منابع

* معنی کلمه‌ی خنجر به فارسی
# اتصال جزری

**اتصال جزری** (عمدتا به عنوان روشی برای اتصال مکانیکی، مانند نصب لنز به دوربین یا نصب پایه دوربین ) مکانیزمی است که از یک طرف نر استوانه ای شکل با یک یا چند پین و یک گیرنده ماده با شکاف(های) L شکل مطابق و با فنر(ها) برای قفل نگه داشتن دو قسمت در درون هم تشکیل میشود. شکاف ها مانند یک حرف بزرگ L با یک گردی (قطعه کوتاه رو به بالا در انتهای شکاف افقی) شکل می گیرد. پین به شکاف عمودی L وارد شده سپس به درون شکاف افقی می چرخد، سپس توسط فنر کمی به سمت بالا به داخل گردی هل داده می شود. مکانیزم دیگر قادر بچرخش نیست مگر اینکه در مقابل فنر فشار داده شود تا زمانی که پین از گردی خارج شود.

اتصال جزری
## اختراع

بدیع الزمان جزری (۱۱۳۶‌‌‌‌‌‌‌‌تا‌۱۲۰۶‌میلادی) مخترع اهل عثمانی در موقع اختراع ساعت شمعی خود برای اینکه استفاده کننده بتواند به سرعت شمع ها را عوض کند و در این موقع زمانی هدر نرود به فکر افتاد روشی ابداع کند که شمع بدون اتلاف وقت و با استحکام تعویض شود.

## کاربردها

### در اسلحه

در قرن نوزدهم میلادی تولید کنندگان اسلحه به دنبال روشی بودند تا سربازان بتوانند سرنیزه های خود را در میدان جنگ به سرعت بر روی سلاح نصب کنند و بردارند و بدین ترتیب از این روش استفاده کردند و این اتصال را که مدتها فراموش شده بود زنده کرده و اینبار آن را اتصال سرنیزه یا بایونت نامیدند.

یک سرنیزه از قرن نوزدهم میلادی که از این نوع اتصال استفاده میکند
### در صنعت برق

کانکتورهای الکتریکی جزری در همه کاربردهایی که از سایر کانکتورها استفاده می شود، برای انتقال نیرو یا سیگنال استفاده می شوند. این اتصالات را می توان سریعتر از اتصالات پیچی و ایمن تر از اتصالات فشاری وصل کرد. آنها نسبت به هر دو نوع در برابر لرزش مقاوم تر هستند. آنها ممکن است برای اتصال دو کابل یا برای اتصال یک کابل به کانکتور روی پانل یک قطعه تجهیزات استفاده شوند.

چندین کلاس از کانکتورهای کابل برق، از جمله کابل های صوتی، تصویری و داده از این روش استفاده می کنند. به عنوان مثال می توان به کانکتورهای BNC، C و ST اشاره کرد. (در کانکتور BNC بخش نر دارای شکاف و فنر است.)

#### سرپیچ جیوده

سرپیچ جیوده (GU-10) که برای لامپ های هالوژنی و دیود نوری مورد استفاده قرار می گیرند، اتصال مشابهی دارند اما گل میخهای نگهدارنده در انتهای لامپ نصب می شوند و هادی برق هم هستند. گلمیخها استوانه‌ای هستند، اما انتهای آن‌ها قطر بزرگ‌تری دارند، وقتی از بغل که نگاه میکنیم، شبیه T است. بخش ماده دارای دو شیار شبیه سوراخ کلید منحنی است که در یک انتها سوراخ هایی به اندازه برای پذیرش انتهای پین ها وجود دارد. لامپ با قرار دادن پین‌ها در سوراخ‌ها و چرخش در جهت عقربه‌های ساعت وارد سرپیچ می‌شود.فنرها به صورت جانبی روی گلمیخها عمل می کنند، بنابراین برای قفل کردن لامپ در اتصالات، نیازی به فشار به داخل نیست. اتصالات جیوده به شکل مقاوم در برابر حرارت برای استفاده با لامپ های هالوژن که گرما تولید می کنند موجود است.

سرپیچ جیوده
## منابع
# ادوارد ریچارد هلمز

| ادوارد ریچارد هلمز |
| --- |
| زادهٔ | ۲۹ مارس ۱۹۴۶ آلدریج |
| درگذشت | ۳۰ آوریل ۲۰۱۱ (۶۵ سال) همپشر |
| ملیت | بریتانیا |
| محل تحصیل | * دانشگاه کمبریج
* دانشگاه ایلینوی شمالی
* دانشگاه ریدینگ
 |
| کارفرما | دانشگاه کرانفیلد |
|  |
| پیشینه نظامی |
| وفاداری |  بریتانیا |
| شاخه نظامی |  ارتش بریتانیا |
| سال‌های خدمت | ۱۹۶۴–۲۰۰۰ |
| درجه | سرتیپ |
| نشان‌ها | * نشان امپراتوری بریتانیا
 |
|  |

**ادوارد ریچارد هلمز** (انگلیسی: Richard Holmes; ۲۹ مارس ۱۹۴۶ – ۳۰ آوریل ۲۰۱۱) نظامی، تاریخ‌نگار و مجری تلویزیون اهل بریتانیا بود.

## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Richard Holmes (military historian)». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱۶ فوریه ۲۰۲۲.
# چاقوی آشپزخانه

مجموعه ای از انواع مختلف چاقوهای غربی که در آشپزخانه‌های خانگی یافت می‌شوند، از بالا:

گارنیش
پوست‌کن
همه‌کاره
استخوان
آشپزی
نان
گوشت
سرآشپز
ساطور

**چاقوی آشپزخانه** به هر چاقویی گفته می‌شود که برای تهیه غذا از آن استفاده می‌شود. در حالی که بسیاری از کارهای آشپزی را می‌توان با چند چاقوی همه منظوره انجام داد - به ویژه یک چاقوی سرآشپز بزرگ و یک چاقوی کاربردی تیغه دندانه دار کوچکتر - چاقوهای تخصصی زیادی نیز وجود دارند که برای کارهای خاص مانند یک ساطور محکم، یک چاقوی پوست‌کن و چاقوی نان استفاده می‌شوند. چاقوهای آشپزخانه از مواد مختلفی ساخت، اگرچه رایج‌ترین آنها تیغه فولادی سخت شده با دسته چوبی است.

## منابع

مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Kitchen knife». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۱ فوریهٔ ۲۰۲۵.
# چاقوی جیبی

چاقوی جیبی همه کاره
نمونه کلاسیک یک چاقوی جیبی
**چاقوی جیبی** نوعی چاقو است که حالت تا شونده دارد. چاقوهای جیبی ممکن است یک یا چند تیغه داشته باشند. تیغه‌ها با قابلیت تاشوندگی با یک ضامن داخل دسته جای می‌گیرند. این چاقوها طوری طراحی می‌شوند که درون جیب جای می‌گیرند. به این چاقوها چاقوهای جک نیز می‌گویند. طول تیغه‌ها معمولاً" بین ۵ تا ۱۵ سانتی متر است ولی اندازه‌های ۱ تا ۳۰ سانتی متری هم ساخته شده‌است.

## منابع

* ویکی‌پدیای انگلیسی نوشتار (Pocket knife)
# جنبیه

جنبیهٔ یمنی
**جنبیه** یک نوع خنجر عربی است که در کشورهای یمن، عمان و جنوب عربستان سعودی به عنوان یک تزئین در کنار لباس محلی استفاده می‌شود. جنبیه در واقع یکی از صنایع دستی سنتی جزیره‌العرب بوده‌است.

## منابع

* Friedman, David and Cook, Elizabeth. "Cariadoc's Miscellany: Notes on Islamic Clothing". www.pbm.com. Retrieved 2008-06-09. ۱۹۸۸، ۱۹۹۰، ۱۹۹۲.
* "Ethnographic Arms & Armour - The Yemeni Jambiya". www.vikingsword.com. Retrieved 2008-06-09.

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ جنبیه موجود است.
الگو:استان شمالیه بحرین