Rikunarita-ORG/Wikinium huggingface dataset:
# تیکو براهه

| تیکو براهه |
| --- |
|  |
| زادهٔ | ۱۵۴۶ قلعهٔ استورپ، اسکونه |
| درگذشت | ۲۴ اکتبر ۱۶۰۱ (۵۴ سال) پراگ |
| علت مرگ | عفونت مثانه |
| ملیت | دانمارکی |
| شهروندی | آلمانی،دانمارکی |
| **پیشینه علمی** |
| شاخه(ها) | اشراف‌زاده، منجم،ریاضیدان |
|  |
| امضاء |
|  |

**تیکو بِراهه** (به لاتین: Tycho Brahe) (۱۵۴۶ استورپ، دانمارک – ۱۶۰۱) ستاره‌شناس دانمارکی بود.

او در چهارده‌سالگی (سال ۱۵۶۰) شاهد منظره‌ای از کسوف شد و تصمیم گرفت به ستاره‌شناسی بپردازد. او در دانشگاه کپنهاگ و دانشگاه‌های آلمانی در رشته ستاره‌شناسی تحصیل کرد. اولین کتابش در سال ۱۵۷۳ منتشر شد که به رانده‌شدنش از سوی پدر و مادر و البته شهرت او انجامید. امپراتور دانمارک رصدخانه‌ای در جزیره هون برای وی تأسیس کرد. تیکو زمین را ثابت و در مرکز جهان می‌دانست و دستگاهی بر این اساس ساخته بود. او مردی خوش‌گذران بود و در دسامبر ۱۵۶۶ بینی خود را در حالت مستی در یک دوئل با پسرخاله‌اش موندراپ پارزبرگ بر سر اینکه کدامشان ریاضی‌دان بهتری است از دست داد. درّه‌ای در کره ماه به نام وی نامیده شده‌است.

او رصدخانه‌های اورانیبورگ و استیرنبورگ را بنیان نهاد و آن‌ها را با دستگاه‌هایی که در زمان خود تازه‌ترین دستاوردهای فناوری به شمار می‌رفتند، مجهز کرد که عبارت بودند از سُدِس (سکستانت)، حلقه‌دار (ذات‌الحَلَق)، و رُبع. تیکو براهه نخستین کسی بود که به معنای امروزی، شیوهٔ منظم و دقیق رصد کردن را در نجوم به کار گرفت. او نخستین مبنای منطقی را برای تعیین فاصله‌های نسبی کیهانی عرضه کرد و نادرستیِ تصورات قدیمی دربارۀ دنباله‌دارها و فضای کیهانی را نشان داد. همچنین با ترسیم دقیق مسیرهای حرکت ماه، خورشید و ستارگان، مقدمات انقلاب کوپرنیکی را فراهم آورد.

## یادبودها

دو مهندس ماجراجوی دانمارکی که قصد دارند با تجهیزات دست‌ساخت خود به فضا سفر کنند، نام فضاپیمای کوچک یک‌نفرهٔ خود را به افتخار این منجم مشهور دانمارکی، تیکو براهه نامیده‌اند. اولین تلاش آنها برای پرواز آزمایشی فضاپیمای تیکو براهه در پنجم سپتامبر ۲۰۱۰ میلادی به‌دلیل روشن نشدن موتور موشک هیت-۱ با شکست روبرو شد. تلاش دوم برای دوم ژوئن ۲۰۱۱ برنامه‌ریزی شده بود که با یک روز تأخیر انجام شد و علی‌رغم پاره‌ای اشکالات به بخشی از اهداف از پیش تعیین شده خود دست یافت. فضاپیمای تک‌سرنشینهٔ تیکو براهه هنوز به فضا سفر نکرده‌است اما دو جوان دانمارکی طراح و سازندهٔ آن اعتقاد دارند که این مهم به‌زودی تحقق خواهد یافت.

## جستارهای وابسته

* فهرست ستاره‌شناسان
* فلسفه علم
* فهرست دره‌های کره ماه

## منابع
# بلندگوی رایانه

**بلندگوی رایانه** (به انگلیسی: Computer speaker) دستگاه خروجی ای از دسته سخت‌افزار رایانه است که وظیفهٔ انتقال صوت به بیرون از رایانه را دارا می‌باشد؛ این دستگاه‌ها بیشتر دارای یک آمپلی‌فایر (تقویت‌کننده الکترونیکی) داخلی با قدرت کم هستند.

نوعی بلندگوی رایانه که از طریق یواس‌بی به رایانه متصل می‌شود.
ارتباط صوتی استاندارد این دستگاه‌ها با رایانه از طریق کابل ۳٫۵ میلی‌متری (حدود یک‌هشتم اینچ) که رابط تی‌آراس نام دارد و اغلب به رنگ سبز مغزپسته‌ای است برقرار می‌شود.

## جستارهای وابسته

* آلتیمیت ایرز

نماد مشترک بلندگوی رایانه در میان رایانه‌ها
## منابع

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Computer speaker». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۳ شهریور ۱۳۹۲.
# لی‌پو

| Li Bai |
| --- |
| *Li Bai Strolling*, by Liang Kai (1140–1210) |
| نام اصلی | 李白 |
| زاده | 701 Suiye, Tang Empire (now Chuy Region, Kyrgyzstan) |
| درگذشته | 762 (60–61) Dangtu, Tang Empire (now Ma'anshan, Anhui, China) |
| پیشه | Poet |
| ملیت | Chinese |
| جنبش ادبی | Tang poetry |
|  |
|  |
| نامِ چینی |
| زبان‌های چینی | 李白 |
|

| رونویسی‌ها |
| --- |
| چینی استاندارد |
| پین‌یین | Lǐ Bái&nbsp;(col.) Lǐ Bó&nbsp;(lit.) |
| وید جایلز | Li3 Pai2&nbsp;(col.) Li3 Po2&nbsp;(lit.) |
| IPA | [lì pǎi]&nbsp;(col.) [lì pwǒ] &nbsp;(lit.) |
| وو |
| زبان شانگهایی Romanization | Lij Baq |
| زبان کانتونی معیار |
| ییل | Léih Baahk |
| IPA | [le̬i pàːk̚] |
| جیوت‌پینگ | Lei5 Baak6 |
| مین نان |
| هاکین POJ | Lí Pe̍k |
| چینی میانه |
| چینی میانه | Ljɨ Bɐk, or Lǐ Bhæk |

 |
| Taibai |
| زبان‌های چینی | 太白 |
|

| رونویسی‌ها |
| --- |
| چینی استاندارد |
| پین‌یین | Taìbaí |

 |
| Qinglian Jushi |
| نویسه‌های چینی سنتی | 青蓮居士 |
| نویسه‌های چینی ساده‌شده | 青莲居士 |
| معنای تحت‌اللفظی | Lotus Householder |
|

| رونویسی‌ها |
| --- |
| چینی استاندارد |
| پین‌یین | Qīnglián Jūshì |

 |
| نام ویتنامی |
| زبان ویتنامی | Lý Bạch |
| نام کره‌ای |
| هانگول | 이백 |
| هانجا | 李白 |
|

| رونوشت |
| --- |
| مک‌کیون–ریشاور | *I Baek* |

 |
| نام ژاپنی |
| **کانجی** | 李白 |
| **هیراگانا** | りはく |
|

| آوانویسی |
| --- |
| لاتین‌نویسی | Ri Haku |

 |
|  |
|  |

**لی بای** یا **لی‌پو** (چینی: **李白**) شاعر چینی بود که از سال ۷۰۱ تا ۷۶۲ میلادی می‌زیست. او عضو گروه هشت جاودانه جام شراب بود که بیش از ۲۳۰۰ شاعر در آن عضو بودند؛ آثار شعری او و دوستش دوفو در مجموعه‌هایی گرد هم آمده‌اند؛ این اشعار عموماً در بیش از ۱۲۰۰ سال پیش نوشته شده‌اند. لی‌پو یکی از دو شاعر بزرگ تاریخ ادبیات چین به‌شمار می‌رود. امروزه بیش از ۱۰۰۰ شعر از اشعار او باقی‌مانده‌اند. لی‌پو شاعری رمانتیک و خیالباف بود و در آثارش متافیزیک محض آئین تائو با مضامین پیچیده و خیالات در هم آمیخته‌اند؛ در اشعار او مضامین تازه بسیار یافت می‌شوند. همچون دوفو، لی‌پو بیشتر عمرش را به مسافرت گذراند، هرچند علت این ثروتمندی او و نه فقر او بود؛ گفته شده‌است که او هنگامی که می‌خواست نور ماه را ببوسد، از قایقش در رود یانگ تسه پایین افتاد و غرق شد.

## منابع

* تاریخ چین، شسنو ژان، محمد پارسیپور، نشر علم، ۱۳۷۴
* دودمانهای شاهی چین، مین لوهوئی، نشر امیرکبیر، ۱۳۵۴
# یانتان

| یانتان |
| --- |
| District |
| نویسه‌گردانی(های) حروف چینی |
|  |
| کشور | جمهوری خلق چین |
| استان | سیچوآن |
| Prefecture | زیگانگ |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی +۸ (China Standard) |

**یانتان** (به لاتین: Yantan District) یک سکونتگاه مسکونی در جمهوری خلق چین است که در زیگانگ واقع شده‌است.

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای جمهوری خلق چین

## منابع
# بینهای

| منطقه بینهای
滨海新区 |
| --- |
| منطقه شهرداری منطقه نو تابع دولت مرکزی |
| بینهای |
| TEDA within Binhai |
| Wikimedia | © OpenStreetMap |
| کشور |  چین |
| استان | تیانجین (شهر در سطح استان) |
| واحدهای تقسیماتی تابعه | ۱۹ ناجیه ۷ شهرک |
| District established | ۲۰۰۹ |
| حکومت |
|  • حزب کمونیست چین رئیس منطقه‌ای | زونگ یوژونگ |
|  • فرماندار منطقه | یانگ ماورونگ |
| مساحت |
|  • کل | ۲۲۷۰ کیلومتر مربع (۸۸۰ مایل مربع) |
| جمعیت (۲۰۲۱) |
|  • کل | ۲٬۰۶۷٬۳۰۰ |
|  • تراکم | ۹۱۰/کیلومتر مربع (۲۴۰۰/مایل مربع) |
| منطقهٔ زمانی | یوتی‌سی +۸ (China Standard) |
| Tianjin district map |

| تقسیمات اداری تیانجین |
| --- |
| **12345678910111213141516**  |

|  |
| --- |
| **مناطق شهر تاریخی تیانجین** |
| 1 | هپینگ |
| 2 | هدونگ |
| 3 | هشی |
| 4 | نانکای |
| 5 | هبئی |
| 6 | هونگچیاو |
| **مناطق حومه‌ای** |
| 7 | دونگلی |
| 8 | شیچینگ |
| 9 | جیننان |
| 10 | بئیچن |

 |
|

|  |
| --- |
| **منطقه بینهای و   مناطق روستایی** |
| 13 | بینهای | 14 | نینگهه |
| 11 | ووچینگ | 15 | جینگهای |
| 12 | باودی | 16 | جیژوو |

 |

 |
| Postal Code | ۳۰۰۰۰۰–۳۰۱۹۰۰ |
| وبگاه | bh.gov.cn |

**منطقه بینهای** به چینی: 滨海新区، به پین‌یین: Bīnhǎi xīnqū) یک منطقهٔ شهرداری تابع شهر تیانجین و همین‌طور یک «منطقهٔ نو» تابع دولت مرکزی (به چینی: 国家级新区، به پین‌یین: Guójiā-jí xīn qū) در جمهوری خلق چین است.

«مناطق نو» مناطق ویژهٔ اقتصادی هستند که حمایت‌های خاص اقتصادی، زیرساختی، یا توسعه‌ای دریافت می‌کنند. این حمایت‌ها در جمهوری خلق چین می توانند از جانب دولت مرکزی، دولت استانی، و یا مدیریت ولایتی، شهرستانی،‌ یا قصبه‌ای داده شوند. منطقهٔ بینهای، تابع دولت مرکزی چین بوده و مستقیما از دولت مرکزی حمایت دریافت می‌کند.

## خصوصیات

**بینهای** ۲٬۲۷۰ کیلومترمربع مساحت و ۲٬۰۶۷٬۳۰۰ نفر جمعیت دارد.
2,067,300

## جستارهای وابسته

* فهرست شهرهای جمهوری خلق چین

## منابع
# پل گردان

پل گردان|  |
| نسل پیشین | پل خرپایی، پل طره‌ای |
| نمونه معاصر | سایر انواع متحرک: پل باسکولی، تخته‌پل، جت‌وی، پل بالارو، پل شیب‌دار |
| نسل بعدی | پل چرخشی |
| حمل‌کنندهٔ | خودرو، کامیون، راه‌آهن سبک، راه‌آهن سنگین |
| گستردگی | کوتاه |
| جنس | فولاد |
| متحرک | بله |
| Design effort | متوسط |
| نیاز به داربست/حایل موقت | خیر |

**پل گردان** (یا **پل با دهانه گردان**) نوعی پل متحرک است که می‌تواند به صورت افقی حول یک محور عمودی بچرخد. این سازه به عنوان تکیه‌گاه اصلی خود، دارای یک پین موقعیت‌یاب عمودی و حلقهٔ تکیه‌گاه است که معمولاً در مرکز ثقل یا نزدیک به آن قرار دارد و همان‌طور که در تصویر متحرک سمت چپ نشان داده شده است، **دهانهٔ گردش** می‌تواند به صورت افقی حول آن بچرخد.

## پانویس

* مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا. «Swing bridge». در *دانشنامهٔ ویکی‌پدیای انگلیسی*، بازبینی‌شده در ۲ ژوئیه ۲۰۲۵.

## پیوند به بیرون

* ویدئویی از پل ریلی گردان دستی بر روی کانال لوئز و ریهوبوت، لوئز، دلاور، ۲۰۰۸
# ریچارد وایزمن

| ریچارد وایزمن |
| --- |
| ریچارد وایزمن در حال سخنرانی در TAM London، اکتبر ۲۰۰۹ |
| زادهٔ | ۱۹۶۶ لندن، بریتانیا |
| پیشه(ها) | روان‌شناس، استاد |
| وبگاه |  |

**ریچارد وایزمن** (به انگلیسی: Richard Wiseman) (زاده ۱۹۶۶) استاد فهم عمومی روان‌شناسی دانشگاه هرتفوردشایر در بریتانیاست. وایزمن زندگی حرفه‌ای خود را به عنوان یک تردست آغاز کرد، و سپس در رشته روان‌شناسی در کالج دانشگاهی لندن تحصیل نمود. او پی‌اچ‌دی روان‌شناسی را از دانشگاه ادینبرو دریافت کرده‌است.

وایزمن برای بررسی‌های انتقادی‌اش مشهور است. او معمولاً دست گزارش‌های فراهنجار را رو می‌کند. او از اعضای کمیته تحقیق شک‌گرایانه است. وایزمن در برنامه‌های مختلف تلویزیونی بریتانیا از جمله برنامه کلاهبرداری واقعی حاضر می‌شود و روان‌شناسی پشت پدیده‌های مختلف را توضیح می‌دهد. و برای تایمز، گاردین و دیلی‌تلگراف نوشته‌است.

گفتگوی ریچارد وایزمن درباره کتاب ۵۹ ثانیه.
## کتاب‌ها

برخی کتاب‌های وایزمن به فارسی ترجمه شده‌اند.

* کتاب کوچک شانس، *ترجمه: حسام اتابک* (۱۳۸۴)
* ۵۹ ثانیه، *ترجمه: هانیه فهمیمی* (۱۳۹۰)
* آیا خوشبختی اتفاقی است؟ هر روز یک جو شانس، *ترجمه: هایده بربری* (۱۳۸۵)

## منابع

## پیوند به بیرون

* Official website of Richard Wiseman - وب‌گاه رسمی
# وارتا

| رودخانه وارتا |
| --- |
| رودخانه وارتا در نزدیکی ورونکی |
|  |
| مکان |
| کشور | لهستان |
| ویژگی‌های ظاهری |
|  |
| سرآب |   |
|  • مکان | Kromołów |
|  • ارتفاع | ۳۷۹ متر (۱٬۲۴۳ فوت) |
|  |
| دهانه | رودخانه اودر در Kostrzyn |
| طول | ۸۰۸ کیلومتر (۵۰۲ مایل) |
| اندازهٔ حوضه | ۵۴٬۵۲۹ کیلومتر مربع (۲۱٬۰۵۴ مایل مربع) |
|  |
| دبی | ۱۹۵ |
|  |

**وارتا** نام رودی است که در غرب لهستان واقع شده و به رود اودر می‌ریزد. طول رودخانه حدود ۸۰۸ کیلومتر بوده و سومین رود بزرگ کشور لهستان است. از طریق رود نوتک به رودخانه ویستولا متصل می‌شود. نام این رود در سرود ملی لهستان به نام لهستان هنوز از دست نرفته‌است آورده شده‌است.

## منابع
# انگلیسی بریتانیایی

| انگلیسی بریتانیایی |
| --- |
| انگلیسی |
| زبان بومی در | بریتانیا |
| تبار | هندواروپایی
* ژرمنی
	+ ژرمنی غربی
		- آنگلو-فریسی
			* آنگلی
				+ انگلیسی
					- **انگلیسی بریتانیایی**
 |
| گونه‌های نخستین | انگلیسی باستان
* انگلیسی میانه
	+ انگلیسی نوین پیشین
		- **انگلیسی بریتانیایی**
 |
| گونه‌های معیار | انگلیسی فصیح
انگلیسی اسکاتلندی معیار
انگلیسی ایرلندی معیار

 |
| سامانه نوشتاری | لاتین (الفبای انگلیسی) |
| وضعیت رسمی |
| زبان رسمی در | بریتانیا |
| کدهای زبان |
| ایزو ۳–۶۳۹ | – |

بررسی اجمالی تفاوت گویش‌های گسترده‌ی انگلیسی

**انگلیسی بریتانیایی** (or **BrEn**, **BrE**, **BE**, **en-UK** or **en-GB**) لفظ گسترده‌ای ست که برای تمایز گونه‌های زبان انگلیسی به کار رفته در بریتانیا از گونه‌های به کار رفته در سایر مکان‌ها به کار می‌رود.

بین گونه‌های مختلف نوشتاری انگلیسی بریتانیایی گوناگونی‌های منطقه‌ای اندکی وجود دارد.

## تفاوت با انگلیسی آمریکایی

درحالیکه، برخی از کلمات بریتانیایی مانند «naff»، «semi» یا «busk» برای شهروند امریکایی قابل فهم نیستند، از این کلمات برای بسیاری از بریتانیایی‌ها به ترتیب معانی «شلغم روغنی»، «بادمجان» یا حتی «مدفوع کبوتر» استنباط می‌شود. در ایالات متحده در استفاده از «knocked up» باید محتاط بود: این عبارت در بریتانیا به معنای «بیدار کردن با زدن به در» است اما در آمریکا به معنی «باردارشدن» است.
از دیگر تفاوت های این دو گویش میتوان به واژگانی همچون{ آسانسور (در [انگلیسی آمریکا]]: elevator) (انگلیسی بریتانیا:lift)},{پشمک (انگلیسی آمریکا:cotton candy)(انگلیسی بریتانیا:candy floss)} اشاره کرد.
همچنین درمورد تفاوت تلفظ در این دو گویش میتوان به تبدیل صدای t به نوعی d لفظی هنگامی که t در میان دو حرف صدادار قرار میگیرد در گویش آمریکایی اشاره کرد این در حالیست که انگلیسی زبانان بریتانیا آن را به صورت گونه ای t که از ته حلق تلفظ میشود , تلفظ می کنند.

## نگارخانه

* تفاوت برخی واژه‌های بریتانیایی و آمریکایی

## جستارهای وابسته

* انگلیسی اسکاتلندی
* انگلیسی ولزی
* انگلیسی ایرلندی
* انگلیسی آمریکایی

## منابع
# رشد جمعیت

جمعیت انسان از ۱۰ هزار سال پیش از میلاد تا ۲۰۰۰ میلادی
 نمودار لگاریتمی لجستیک جمعیت تخمینی انسان از سال ۱ میلادی تا ۲۰۳۰ میلادی
**رشد جمعیت** (به انگلیسی: Population growth) تغییر در جمعیت گونه‌ای از موجودات در بازه‌ای از زمان است. در زیست‌شناسی، رشد جمعیت برای اشاره به هر موجود زنده شناخته شده‌ای بکار می‌رود، اما در این نوشتار عمدتاً به رشد جمعیت بشر در جمعیت‌شناسی پرداخته می‌شود. مدل رشد مالتوس، مدل لجستیک و مدل رشد سولو نمونه‌هایی از مدل‌های ساده برای رشد جمعیت هستند.

## نرخ رشد جمعیت جهان (۲۰۰۰–۱۹۵۰)

جمعیت جهان از ۱۰۰۰۰ سال پیش از میلاد تا ۲۰۰۰ میلادی (بر اساس مقیاس لگاریتمی)

در سطح جهانی، نرخ رشد جمعیت انسان از سال‌های ۱۹۶۲ و ۱۹۶۳ سالانه به میزان ۲/۲۰٪ رو به کاهش بوده‌است و این در حالی است که تخمین نرخ رشد سالانه، برای سال ۲۰۰۹ ،۱/۱٪ است. سازمان جهانی سالانه تعداد زادگان، نرخ مرگ‌ومیر و نرخ رشد را به ترتیب ۱/۹۱۵٪ ،۰/۸۱۲٪ و ۱/۰۹۲٪ گزارش می‌دهد. در صد سال اخیر جمعیت به دلیل پیشرفت‌های پزشکی و افزایش کلان در قابلیت تولیدی کشاورزی که به مدد «انقلاب سبز» فراهم شد، با سرعت زیادی در حال رشد بوده‌است.

در سال ۱۹۸۹ جمعیت انسانی از ۸۸ میلیون به پایین‌ترین سطح خود یعنی ۹/۷۳ میلون نفر در سال ۲۰۰۳ رسیده‌است، پس از افزایش به ۲/۷۵ میلیون در سال ۲۰۰۶، رشد سالانه جمعیت تا سال ۲۰۰۹ که جمعیت به ۶/۷۴ میلیون می‌رسد، کاهش داشته‌است. از سال ۲۰۰۹ رشد جمعیت سالانه با شیب ثابت حدود ۴۱ میلیون نفر روبه افزایش بوده‌است، پیش‌بینی شده‌است که این رقم در سال ۲۰۵۰ به ۲/۹ بیلیون نفر می‌رسد. در دهه‌های اخیر، برخی مناطقی از جهان کاهش بسیاری در نرخ رشد داشته‌اند، این در حالی است که نرخ رشد در بسیاری از کشورهای خاورمیانه، جنوب صحرای آفریقا، و همچنین در آسیای جنوبی، جنوب شرقی آسیا و آمریکای لاتین، بالای ۲٪ باقی‌مانده‌است.
برخی از کشورها به ویژه در اروپای شرقی، عمدتاً به علت نرخ پایین باروری، و میزان بالای مرگ و میر و مهاجرت، رشد منفی را تجربه می‌کنند. در آفریقای جنوبی رشد جمعیت به علت آمار بالای مرگ و میر ناشی از ایدز، رو به کند شدن است. تعدادی از کشورهای اروپای غربی نیز ممکن است با رشد جمعیت منفی روبه رو شوند. کاهش جمعیت ژاپن از سال ۲۰۰۵ آغاز شد

## چالش‌های افزایش جمعیت

جمعیت جهان در سال ۲۰۱۴ به ۸/۱ میلیارد نفر رسیده بود. از این میان، ۲/۱ میلیارد نفر در کشورهای توسعه یافته و ۶ میلیارد در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کردند (Population Reference Bureau, ۲۰۱۴). رشد پُرشتاب جمعیت، تقاضا برای زمین، غذا و آب آشامیدنی را به‌ویژه در کشورهای در حال توسعه افزایش می‌دهد. رشد جمعیت در مقیاس جهانی تنش زیادی را بر منابع آب در دسترس وارد می‌کند. پیش‌بینی می‌شود، ۴۷ درصد از جمعیت جهان تا سال ۲۰۳۰ تحت تنش آبی شدید قرار گیرند؛ بنابراین تأمین آب سالم یکی از اولویت‌های مهم بسیاری از کشورها خواهد بود.

## منابع
# صهیونیسم دینی

**صهیونیسم دینی** (به عبری: צִיּוֹנוּת דָּתִית) یک ایدئولوژی ترکیبی از صهیونیسم و یهودیت است. صهیونیسم دینی یا صهیونیسم مذهبی، با تفسیر عرفانی از سرزمین و مردم یهود با سرزمین اسرائیل ارتباط دارد. صهیونیسم با ترکیب احساسات دینی یهود و ملی‌گرایی و بااستفاده‌از یهودستیزی برخی کشورها، یهودیان را به مهاجرت به فلسطین تشویق می‌نمود. در حقیقت اعتقاد بر این بود که چون یهودیان در تبعید، بدون اصالت یهودی و حقیقی هستند پس تنها با استقرار مجدد آنان در سرزمین اسرائیل، می‌توان تأثیر یهود در زندگی خود و جهان را دید، زیرا خواست خداوند از طریق این قوم برگزیده، ظهور خواهد کرد.

## تاریخچه

پیشگامان صهیونیسم دینی، ۱۹۴۶
آبراهام ایزاک کوک، ۱۹۲۴
در سال ۱۸۶۲، ارتدوکس آلمانی ربی *زوی هرش* در رساله منتشر شده خود *دریشت صهیون*، این ذهنیت را القا می‌نمود که نجات یهودیان و آنچه در کتب انبیا وعده داده شده است، تنها توسط خود یهودیان امکان‌پذیر است و بهترین کمک به هر انسان توسط خود او انجام می‌گیرد.

بعدها جنبش‌های افراطی همچون *گوش آمونیم* نیز در این مسیر به وجود آمدند. این جنبش با رویکرد به آموزه‌های ربی *آبراهام کوک* و تفاسیر عرفانی قوم یهود، با شدت هرچه بیش‌تر به پاکسازی ارض اسرائیل و تصرف تمام سرزمین‌های تورات برآمد.
برپایه گوش آمونیم تمام یهودیان دربرابر تحقق رهایی کامل سرزمین‌های توراتی، مسئول و دارای رسالت دینی بوده و تا تمامیت ارضی سرزمین اسرائیل تحقق نیابد، آزادی معنوی و اخلاقی یهود به عنوان یک هدف مقدس نیز به تأخیر خواهد افتاد.

## جستارهای وابسته

* آروتز شوا
* ارتدکس مدرن
* آموزش عالی در اسرائیل
* خشونت سیاسی صهیونیستی

## منابع